II SA/Go 353/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-06-08
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy terminy na wczytywanie danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych, określone w krajowych przepisach jako dni kalendarzowe, są zgodne z prawem wspólnotowym, które stanowi o dniach zarejestrowanej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że krajowe przepisy określające terminy wczytywania danych z kart kierowców i tachografów jako dni kalendarzowe są niezgodne z prawem wspólnotowym, które nakazuje uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. W związku z tym, organy administracji błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że kary pieniężne mogą być nakładane tylko za naruszenie wyraźnych norm prawnych, a w tym przypadku brak było podstaw do karania za dni, w których nie istniał obowiązek rejestracji danych.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną na spółkę transportową. Spółka została ukarana za szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu odpoczynku oraz obowiązku zgłaszania zmian w posiadanych pojazdach. Kluczowym zarzutem skarżącej było błędne stosowanie przez organy krajowych przepisów dotyczących terminów wczytywania danych z tachografów, które powinny być interpretowane zgodnie z prawem wspólnotowym jako dni zarejestrowanej działalności, a nie dni kalendarzowe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej kwotę 511,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...]5, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej S Sp. z o.o. kwotę 511,50 (pięćset jedenaście złotych, pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 roku (faktycznie wydaną w 2016 r.), którą to decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2016 poz. 23 ), dalej jako k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 7a ust. 7 art. 92a ust. 1 i ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U z 2013r. poz. 1414 ze zm.), dalej jako ustawa o transporcie drogowym, lp.1.4, lp.5.3.1, lp.5,3.2, lp.5.4.1, lp.5.4.2, lp.5.6, lp.6.3.11, lp.6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), dalej jako rozporządzenie nr 561/2006, art. 1, art. 13, art. 14 ust. 1 i ust 2, art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1), art. 13 ust. 1, art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania
z wniesionego przez " S" Spółka z o.o. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].03.2015 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 17.050 zł, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia:
W dniach [...].01.2015 r. - [...].02.2015 r. została przeprowadzona przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w przedsiębiorstwie transportu drogowego "S" spółka z .o.o. kontrola w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, w tym przestrzeganie przepisów ruchu drogowego (Prawo o ruchu drogowym Dz. U. 2014 r., poz. 1137 z późn. zm.); przestrzeganie przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców (Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym); przestrzeganie przepisów określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE i Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Strona w czasie kontroli dysponowała licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy nr [...]. Zgodnie z okazanymi dokumentami średnie zatrudnienie kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, to 38 osoby.
W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązków nałożonych powyższymi przepisami.
Pierwsze naruszenie dotyczyło niezgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie 28 dni od daty ich powstania. Przedsiębiorca nie zgłosił w 5 przypadkach organowi wydającemu licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego rzeczy zmiany polegającej na ilości posiadanych w dyspozycji pojazdów. W czterech przypadkach wygasły umowy użytkowania pojazdów objętych licencją, a w jednym pojazd został przez przedsiębiorcę sprzedany.
Drugie naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku dotyczyło czterech przypadków. W pierwszym przypadku kierowca skrócił czas dziennego odpoczynku o 2 godziny i 12 minut, w drugim o 16 minut, w trzecim o 19 minut, a w czwartym o 39 minut.
Trzecie naruszenie dotyczyło skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku. Organ kontrolujący stwierdził jedną taką sytuację. Kierowca zgodnie z poczynionymi w trakcie kontroli winien odebrać minimum 24 godziny nieprzerwany odpoczynek, podczas gdy faktycznie wykorzystał 23 godziny i 27 minut, a więc skrócił wymagany okres odpoczynku o 33 minuty.
Czwarte stwierdzone naruszenie dotyczyło przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni. Organ kontrolujący w oparciu o udostępnioną dokumentację stwierdził dwa takie przypadki. W obu przypadkach kierowca przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 13 minut.
Piąte naruszenie dotyczyło naruszenia obowiązku terminu wczytywania danych z karty kierowcy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców. Uchybienie terminowi wynoszącemu maksymalnie 28 dni stwierdzono odnośnie trzech kierowców.
Szóste naruszenie dotyczyło uchybienia terminowi wczytywania danych z urządzeń rejestrujących zamontowanych w każdym z objętych licencją pojazdów, który to termin określony w oparciu o wyżej powołane rozporządzenie Ministra Transportu wynosił 90 dni. W okresie objętym kontrolą stwierdzono 21 takich przypadków.
Wyżej wymienione naruszenia zostały opisane w sporządzonym z przeprowadzonej kontroli protokole, który doręczono stronie w dniu 16 lutego 2016 roku.
Pismem noszącym datę [...] luty 2016 r. zawiadomiono "S" Spółka z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie naruszeń przepisów dotyczących zasad wykonywania transportu drogowego, informując jednocześnie stronę o prawie do wniesienia w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia wyjaśnień dotyczących stwierdzonych naruszeń. Jednocześnie poinformowano stronę, że w przypadku nie złożenia wyjaśnień sprawa będzie rozpatrywana w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 roku Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "S" spółka z o.o. na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym karę pieniężną w wysokości 17.050 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie stwierdzono następujące naruszenia w zakresie wykonywania transportu drogowego:
a) niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 i art. 14 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie, za które naruszenie powołując się na załącznik 3 Lp. 1.4 do powołanej ustawy wymierzono karę pieniężną w wysokości 4000zł,
b) skrócenie dziennego czasu odpoczynku; o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, za które naruszenie w powołując się na załącznik nr 3 poz. Lp. 5.3 wymierzoną karę pieniężną w wysokości 800 zł,
c) skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku: o czas do jednej godziny, oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, w oparciu o załącznik nr 3, poz. 5.4 wymierzono karę pieniężną w wysokości 50 zł,
d) przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni; o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin i za każdą następną godzinę, wymierzono w oparciu o załącznik nr 3 poz. Lp. 5.6 karę pieniężną w wysokości 200 zł.
e) naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy; za każdego kierowcę, wymierzono w oparciu o załącznik nr 3 poz. L.p 6.3.11 karę pieniężną w wysokości 1500 zł,
f) naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego; za każdy pojazd, wymierzono w oparciu o załącznik nr 3 poz. Lp.6.3.12 karę pieniężną w wysokości 10.500 zł.
Łączna kara pieniężna wymierzona za stwierdzone naruszenia wyniosła 17.050 zł.
Strona, pismem z dnia [...] marca 2015 r. odwołała się od decyzji organu i wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej nieterminowego pobierania danych z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojazdach oraz z kart kierowców, jak również w zakresie dotyczącym nieterminowego zgłoszenia zmian w licencji. W uzasadnieniu strona powołała się na zapisy rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, które stanowi, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.
Zdaniem strony krajowe regulacje określające terminy wczytywania danych w dniach kalendarzowych są sprzeczne z przywołanym powyżej Rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 581/2010.
Strona odnośnie naruszenia opisanego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w lp.1.4 podniosła, że została ukarana za niezgłoszenie zmian dotyczących 5 pojazdów karą 800,00 zł za każdy pojazd, podczas gdy przepis ten nie zawiera dyspozycji nałożenia kary: za każdy pojazd.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h i lit. s, ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494, z 2007 r. Nr 99, poz. 661 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 171, poz. 1016).
Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Stosownie do art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy w wymaganym terminie organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Artykuł 7a ust. 1 wskazanej ustawy stanowi, że zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r. poz. 235), po uiszczeniu opłat, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 11. Zgodnie z ustępem 2 wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego adres i siedzibę albo miejsce zamieszkania; 2) adres siedziby przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009; 3) informację o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) albo numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), jeżeli są wymagane; 4) numer identyfikacji podatkowej (NIP); 5) określenie rodzaju transportu drogowego; 6) określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego; 7) imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 albo osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009; 8) określenie liczby wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji wspólnotowej; 9) w przypadku licencji wspólnotowej - określenie czasu, na który ma być ona udzielona. Zgodnie z ustępem 7 po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: 1) markę, typ; 2) rodzaj/przeznaczenie; 3) numer rejestracyjny; 4) numer VIN; 5) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść załącznika nr 3 Lp. 1.4 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 800 zł niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie.
Na podstawie materiału dowodowego w postaci wykazu pojazdów wg stanu na dzień [...].01.2015 r. oraz informacji o pojazdach z BOTM z dnia 18.01.2015 r. organ odwoławczy po ponownym przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że naruszenie powyższego obowiązku dotyczy pojazdów o numerach rejestracyjnych:
1. [...] pojazd użytkowany na podstawie umowy użyczenia z dnia [...].10.2014 r., do dnia [...].11.2014 r., wniosek o zmianę dotyczącą wycofania pojazdu z licencji to dzień [...].01.2015 r. data wpływu zmiany odnotowana w Biurze do spraw Transportu Międzynarodowego to [...].01.2015 r.,
2. [...] pojazd użytkowany do dnia [...].11.2013 r. , następnie sprzedany, na postawie faktury sprzedaży nr [...], wniosek o zmianę dotyczącą wycofania pojazdu z licencji to dzień [...].01.2015 r., data wpływu zmiany odnotowana w Biurze do spraw Transportu Międzynarodowego to [...].01.2015 r.,
3. [...] pojazd użytkowany do dnia [...].04.2014 r. na podstawie umowy użyczenia [...], wniosek o zmianę dotyczącą wycofania pojazdu z licencji to dzień [...].05.2014r., data wpływu zmiany odnotowana w Biurze do spraw Transportu Międzynarodowego to [...].05.2014 r.,
4. [...] pojazd użytkowany do dnia [...].06.2014 r. na podstawie umowy użyczenia [...], wniosek o zmianę dotyczącą wycofania pojazdu z licencji to dzień [...].08.2014r., data wpływu zmiany odnotowana w Biurze do spraw Transportu Międzynarodowego to [...].08.2014 r.,
5. [...] pojazd użytkowany do dnia [...].06.2014 r. na podstawie umowy użyczenia [...], wniosek o zmianę licencji dotyczącą wycofania pojazdu z licencji to dzień [...].08.2014 r. i data wpływu zmiany odnotowana w Biurze do spraw Transportu Międzynarodowego to [...].08.2014 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, ust. 7. Po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: 1) markę, typ; 2) rodzaj/przeznaczenie; 3) numer rejestracyjny; 4) numer VIN oraz 5) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem a następnie zaistniałe zmiany nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne oraz fakt, iż w trakcie kontroli stwierdzono pięć przypadków naruszenia obowiązku wynikającego z art. 14 ustawy o transporcie drogowym odnośnie niezgłoszenia zmian dotyczących pojazdów organ odwoławczy uznał za zasadne wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 4000 zł ( 5 x 800 zł).
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku organ przywołał art. 4 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku", który winien trwać co najmniej 11 godzin lub "skrócony dzienny okres odpoczynku", który winien trwać co najmniej 9 godzin , ale krócej niż 11 godzin.
W myśl art. 8 ust. 1-4 i 8 Rozporządzenia nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Konsekwencją powyższego jest treść Lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii karty pobrań zapisów z urządzeń rejestrujących z dnia [...].01.2015 r. oraz danych cyfrowych organ odwoławczy stwierdził, że:
a) kierowca C.W. w dniu [...].07.2014r. o godzinie 00:39 rozpoczął okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał 6 godzin i 48 minut nieprzerwanego odpoczynku, od godziny 17:51 dnia [...].07.2014 r. do godziny 00:39 dnia [...].07.2014 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 12 minut. W tym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli okazał wydruk z tachografu cyfrowego. Adnotacja na rewersie wydruku "Przekroczony czas pracy o z powodu przedłużającego się załadunku w [...] w firmie E, brak parkingu, na wyraźne polecenie spedycji." Nie została uwzględniona, gdyż art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć czyli wydarzeń losowych niezależnych od przedsiębiorcy, a nie zwykłej działalności przedsiębiorstwa do której należy planowanie przewozów w taki sposób by nie naruszać przepisów prawa. Zdaniem organu do obowiązków przedsiębiorcy należy zorganizowanie pracy zatrudnionych kierowców wykorzystując dostępne możliwości (np. załogę 2 osobową, ochronę wartościowego ładunku poprzez wynajęcie firmy ochroniarskiej) tak, aby nie dochodziło do przekroczenia obowiązujących ich norm czasu pracy,
b) kierowca C.W. w dniu [...].05.2014r. o godzinie 03:13 rozpoczął okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał 10 godzin i 44 minuty nieprzerwanego odpoczynku, od godziny 16:29 dnia [...].05.2014 r. do godziny 03:13 dnia [...].05.2014 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 16 minut. W tym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/ wydruku/ karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków,
c) kierowca L.T. w dniu [...].10.2014 r. o godzinie 04:34 rozpoczął się okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9- godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 41 minut nieprzerwanego odpoczynku, od godziny 19:53 dnia [...].10.2014 r. do godziny 04:34 dnia [...].10.2014 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 19 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli okazał wydruk z tachografu cyfrowego. Adnotacja na rewersie wydruku "Przetoczony czas pracy o 20 minut, przedłużający się czas załadunku, wyjazd do najbliższego parkingu" nie została uwzględniona gdyż art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć czyli wydarzeń losowych niezależnych od przedsiębiorcy, a nie zwykłej działalności przedsiębiorstwa do której należy planowanie przewozów w taki sposób by nie naruszać przepisów prawa. Zdaniem organu do obowiązków przedsiębiorcy należy zorganizowanie pracy zatrudnionych kierowców wykorzystując dostępne możliwości (np. załogę 2 osobową, ochronę wartościowego ładunku poprzez wynajęcie firmy ochroniarskiej) tak, aby nie dochodziło do przekroczenia obowiązujących ich norm czasu pracy,
d) kierowca N.S. w dniu [...].05.2014 r. o godzinie 01:05 rozpoczął okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11- godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał 10 godzin i 21 minut nieprzerwanego odpoczynku, od godziny 14:44 dnia [...].05.2014 r. do godziny 01:05 dnia [...].05.2014 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 39 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorca podczas kontroli okazał wyjaśnienie kierowcy dopisane na karcie listy naruszeń dnia [...].06.2014 r. - "Przekroczenie czasu pracy o 39 minut. Przekroczenie spowodowane było odjechaniem spod rampy w celu ustawienia się na parkingu, aby nie przeszkadzać innym." nie został uwzględniony jako nie spełniające wymagań art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, gdyż przepis ten wymaga wydruku wskazującego powody takiego odstępstwa wykonanego odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy wykonanego najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Biorąc pod uwagę powyższe, karę pieniężną za wyżej opisane naruszenia należało wymierzyć w wysokości 800 zł (4 x 100 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz 2 x po 200 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę).
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku w oparciu o dane zawarte na karcie kierowcy organ stwierdził jeden taki przypadek. Kierowca M.K. w przyjętym okresie rozliczeniowym od [...].10.2014r. od godziny 00.00 do [...].10.2014r, do godziny 23.59 odebrał jedynie 23 godziny i 27 minut nieprzerwanego odpoczynku, a winien odebrać minimum 24 godziny nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, iż kierowca skrócił tygodniowy okres odpoczynku o 33 minuty, a przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Zgodnie z art. 4 lit. h Rozporządzenia nr 561/2006 "tygodniowy okres odpoczynku" oznacza tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku", który wynosi co najmniej 45 godzin lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku", który oznacza odpoczynek trwający mniej niż 45 godzin, który można na warunkach określonych w art. 8 ust. 6 , skrócić do nie mniej niż 24 kolejnych godzin. W myśl art. 8 ust. 1 i 6 Rozporządzenia nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne okresy odpoczynku lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.
Konsekwencją powyższego naruszenia jest wymierzenie przedsiębiorcy kary pieniężnej w wysokości 50 zł w oparciu o załącznik nr 3 Lp. 5.4 do ustawy o transporcie drogowym, który określa wysokość kary za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny na kwotę 50 zł, a za każdą następną godzinę w wysokości 100 zł.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni organ wskazał, że w oparciu o przedłożone przez przedsiębiorcę dokumenty ustalono dwa takie przypadki. Zgodnie z art. 6 ust. 3 Rozporządzenia nr 561/2006 łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni nie może przekroczyć 90 godzin.
Kierowca K.G. w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym [...].05.2014 - [...].05.2014 (tydzień oznacza okres zawarty między godziną 00:00 w poniedziałek a godziną 24:00 w niedzielę) przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 13 minut. W w/w okresie kierowca prowadził pojazd przez 91 godzin i 13 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli okazał wyjaśnienie kierowcy dopisane na karcie listy naruszeń - "Przetoczony dwutygodniowy czas jazdy. Dojazd do bazy w celu wykonania weekendowej 45 godzinnej pauzy" nie został uwzględniony jako nie spełniające wymagań art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, gdyż przepis ten wymaga wydruku wskazującego powody takiego odstępstwa wykonanego odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy wykonanego najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Ten sam kierowca w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym [...].06.2014- [...].07.2014 (tydzień oznacza okres zawarty między godziną 00:00 w poniedziałek a godziną 24:00 w niedzielę) przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 13 minut. W w/w okresie kierowca prowadził pojazd przez 91 godzin i 13 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu ( wykresówki / wydruku z tachografu / karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ nałożył za wyżej opisane naruszenia karę pieniężną w wysokości 200,00 zł w oparciu o załącznik nr 3 Lp. 5.6 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy organ wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewnia wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. Stosownie do art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu nr 561/2006 został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. nr 159, poz. 1128) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 16 listopada 2010 r.), dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni(...). Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 przywołanego rozporządzenia pobrane dane, podmiot przechowuje w oryginalnym formacie przez okres co najmniej dwunastu miesięcy licząc od daty ich zarejestrowania w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii karty pobrań zapisów z urządzeń rejestrujących z dnia [...].01.2015 r. oraz danych cyfrowych z kart kierowców organ odwoławczy stwierdził, że dane z kart kierowców pobierane były:
a) D.T., dane z karty kierowcy wczytano w dniu [...].04.2014 r., a następnie po upływie 43 dni w dniu [...],05.2014 r.. Ponadto, po wczytaniu danych w dniu [...].07.2014r., kolejny odczyt przeprowadzono w dniu [...].09.2014 r. po upływie 40 dni;
b) K.G., dane z karty kierowcy wczytano w dniu [...].09.2014 r., a następnie po upływie 36 dni w dniu [...].10.2014 r.
c) K.J., dane z karty kierowcy wczytano w dniu [...].04.2014 r., a następnie po upływie 44 dni w dniu [...].05.2014 r. Ponadto, po wczytaniu danych w dniu [...].07.2014r., kolejny odczyt przeprowadzono w dniu [...].09.2014 r. po upływie 40 dni, oraz po wczytaniu danych w dniu [...].09.2014 r. następny odczyt nastąpił po upływie 32 dni, w dniu [...].10.2014 r.
Tym samym organ I instancji zasadnie naliczył skarżącemu karę pieniężną za naruszenie obowiązku wczytywania danych z kart kierowców z naruszeniem powołanych przepisów w wysokości 1500 zł w oparciu o załącznik nr 3 Lp. 6.3.11 do ustawy o transporcie drogowym, tj. po 500 zł za każdego kierowcę.
Organ stwierdził nadto naruszenie obowiązku wczytywania wymaganych danych z urządzeń rejestrujących objętych licencją pojazdów.
Na podstawie rozporządzenia nr 561/2006 zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze powyższego rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewnia wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków' przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. nr 159, poz. 1128) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 16 listopada 2010 r.), dane z tachografu cyfrowego zamontowanego w pojeździe podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni.
Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii karty pobrań zapisów z urządzeń rejestrujących z dnia [...].01.2015 r., oraz danych cyfrowych ustalił, że odnośnie 21 pojazdów stwierdzono wczytywanie danych z zamontowanych w nich urządzeniach rejestrujących z naruszeniem wskazanego w/w wymienionych przepisach tj. z przekroczeniem terminu 90 dni. W uzasadnieniu wymieniono wszystkie pojazdy podając ich numer rejestracyjny oraz dane niezbędne do ustalenia przekroczenia wczytywania danych. Mając powyższe ustalenia na uwadze a w szczególności to, że naruszenie dotyczyło 21 pojazdów organ odwoławczy uznał za zasadne naliczenie kary pieniężnej w wysokości 10.500 zł, tj. po 500 zł za każdy pojazd w oparciu o załącznik Nr 3 Lp. 6.3.12 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie podniesionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu błędnego określenia terminów na wczytanie danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz bezpodstawnego nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie ww. terminów, wynikającego z zastosowania przez organ krajowych regulacji sprzecznych z przepisami wspólnotowymi w postaci Rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 581/2010, organ odwoławczy stwierdził, że powyższy zarzut jest bezpodstawny i nie zasługuje na uwzględnienie. Rozporządzenie nr 561/2006 w art. 10 w ust. 5 lit. a) stanowi, że: przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, i dalej w tiret pierwsze, że zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. Stąd wynika odesłanie do regulacji krajowej w postaci ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. z 2005 r. nr 180 poz. 1494 ze zm.), która w treści art. 23a zawiera ustawowe upoważnienie dla Ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. Na podstawie powyższego upoważnienia ustawowego Minister Transportu w dniu 23 sierpnia 2007 roku wydał rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r., nr 159, poz. 1128 ze zm.), gdzie w § 3 ust. 1, postanowiono, że: dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera jak zapisano w punkcie 1) co najmniej raz na 90 dni albo jak wynika z punktu 2) natychmiast: przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi, bądź w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych, oraz w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania. W myśl punktu 3 dane można i należy pobrać w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. Terminy pobierania danych z kart kierowców zapisano w § 4 ustęp 1, który stanowi, że: dane z karty kierowcy podmiot pobiera: 1) co najmniej raz na 28 dni; 2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy; 3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe; 4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy; 5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. Ustawodawca nie użył żadnych dodatkowych określeń jednostki obliczania terminu, to znaczy, że dzień, ilość dni, oznacza dni kalendarzowe. Takie określenie terminu nie jest sprzeczne z regulacjami wspólnotowymi obowiązującymi w tej sprawie ponieważ z treści art. 10 ust. 5 lit. c) wynika, że: Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane. Zgodnie z tym upoważnieniem w dniu 1 lipca 2010 r. uchwalono i ogłoszono w Dz. U. UE. L. z 2010 r. nr 168 poz. 16 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców. Należy zauważyć, że zgodnie z upoważnieniem zapisanym w art. 10 ust. 5 lit. c, jak również tytułem rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 i brzmieniem punktu 3 jego preambuły: określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Zatem przepisy ww. rozporządzenia ustalają maksymalny okres wskazując jako miarę obliczania terminu dni zarejestrowanej działalności, oznacza to, że Państwo Członkowskie wykonując dyspozycję art. 10 w ustęp 5 litera a) tiret pierwsze nie może określić okresów sczytywania danych dłuższych niż 28 dni zarejestrowanej działalności dla danych z kart kierowców i 90 dni zarejestrowanej działalności w przypadku danych z jednostek pojazdowych. Stąd wynika, że określony w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, termin pobierania danych z kart kierowców liczący 28 dni kalendarzowych i jednostek pojazdowych 90 dni kalendarzowych, nie przekracza okresów maksymalnych ustanowionych w powołanych uprzednio regulacjach europejskich. Ponieważ 28 dni zarejestrowanej działalności w przypadku danych z kart kierowców zawsze będą obejmowały 28 lub więcej dni kalendarzowych, a 90 dni zarejestrowanej działalności w przypadku danych z tachografów cyfrowych zawsze będą obejmowały 90 lub więcej dni kalendarzowych. Oznacza to, że terminy wyrażone w dniach kalendarzowych nigdy nie przekroczą określonych w dniach zarejestrowanej działalności maksymalnych terminów na wczytanie danych, co oznacza, że regulacje prawa krajowego i wspólnotowego są w tym względzie spójne. W realiach rozpatrywanej sprawy oznacza to, że terminy do wczytania danych zostały określone zgodnie z obowiązującym prawem, a kara pieniężna została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Organ odwoławczy uznał również za bezzasadny zarzut bezpodstawnego nałożenia kary pieniężnej za niezgłoszenie zmian dotyczących 5 pojazdów kara 800,00 zł za każdy pojazd podczas, gdy przepis ten zdaniem strony nie zawiera dyspozycji nałożenia kary: za każdy pojazd. Z przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że obowiązek zgłoszenia zmian dotyczy każdego z pojazdów którym dysponował przedsiębiorca, ponieważ zmiana liczby pojazdów wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki strony wynikające z licencji.
W myśl art. 5a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej. Jak stanowi art. 7a ust. 1 ww. ustawy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy, który winien zawierać dane wskazane w ust. 2, w tym między innymi określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego. W oparciu o z art. 11 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym organ udzielający licencji wspólnotowej, o którym mowa w art. 7 ust. 4 pkt 1, wydaje wypis lub wypisy z tej licencji w liczbie nie większej niż liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Dotyczy to każdej zmiany.
Mając na uwadze poczynione w toku postępowania ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zwolnienie strony z odpowiedzialności przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym ( w art. 92b i 92c). Zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zatem w powyższym zakresie strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek. Wynikający z art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, a przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy.
Organ odwoławczy biorąc pod uwagę wykazane naruszenia związane ze skróceniem dziennego okresu odpoczynku i skróceniem tygodniowego czasu odpoczynku, a także przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu 2 kolejnych tygodni stwierdził, że obrazują one braki w organizacji pracy przedsiębiorstwa i kontroli kierowców. Nie wystąpiły okoliczności wyjątkowe, niezależne od przedsiębiorcy, które mogły by stanowić podstawę uwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za te naruszenia. Zatem organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie może znaleźć zastosowanie przepis art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...), a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Organu stwierdził również brak podstaw do zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym zgodnie, z którym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców m.in. przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), a także w myśl pkt 2 zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania, nie zawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia o którym mowa w pkt. 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu drogowego.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżąca spółka wnosiła o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu poniesionych kosztów postępowania tj. opłaty sadowej w wysokości 511,50 złotych. W skardze podniesiono zarzut naruszenia:
- art. 91 ust. 3 Konstytucji RP,
- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli,
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej ,
- art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- art. 107 k.p.a. poprzez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji,
- art. 92b ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie go w sprawie,
- art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie go w sprawie,
- art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stwierdzone w trakcie postępowania naruszenia przez kierowców norm socjalnych miały charakter drobny i nie wpływały negatywnie na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Nieliczne naruszenia norm stwierdzone przez organy wynikały z nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny materiału dowodowego. Organy nie wykazały, aby jakiekolwiek z wydanych poleceń kierowcom przez przedsiębiorstwo nosiły znamiona zachęcających do naruszenia norm socjalnych. Bezzasadnie przeniosły całą odpowiedzialność za stwierdzone w tym zakresie naruszenia na przedsiębiorcę. Nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania kierowców, które miały znaczenie do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie prawidłowości organizacji pracy i braku wpływu przewoźnika na stwierdzone naruszenia. W odniesieniu do przekroczenia terminu odczytu danych z kart kierowców oraz urządzeń zamontowanych w pojazdach skarżący podniósł, że organy powołując się na rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych bezzasadnie przyjęły, że okres 28 dni oraz 90 dni dotyczy dni kalendarzowych. Przyjmując zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem krajowym państwa członkowskiego nie można wprowadzać przepisu prawa krajowego, które byłoby sprzeczne z prawem unijnym, a w razie sprzeczności przepisów prawa unijnego i krajowego, zastosowanie mają przepisy prawa unijnego. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 roku w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców wynika, że określając maksymalne okresy na wczytywanie danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Prezentując powyższe stanowisko strona skarżąca powołała się między innymi na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 3 listopada 2015 roku w sprawie o sygn. akt II GSK 2396/14.
Odnośnie naruszeń skróconego odpoczynku dziennego podniesiono, że geneza powstania tych naruszeń pokrywa się bezpośrednio z powodami, dla których kierowcy dopuścili się przekroczenia czasu jazdy. Najczęściej jedno naruszenie jest wynikiem drugiego. Nie sposób zmusić kierowców, aby odebrali odpoczynek tygodniowy poza domem lub w pojeździe. Na przeszkodzie realizacji przez kierowcę norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku stoją niemożliwe do przewidzenia okoliczności związane z sytuacją drogową. Skarżąca spółka podniosła, że w trakcie trwającego postępowania administracyjnego przedłożyła organom wyczerpujący materiał dowodowy wykazujący braku odpowiedzialności i wpływu na działanie kierowcy. Tym samym organy bezzasadnie stwierdziły brak podstaw do zastosowania art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016 r. poz. 718 - powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Wskazać trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony należy uznać pogląd zgodnie, z którym wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej związanej z uchybieniami stwierdzonymi w wyniku jednej kontroli na drodze lub w przedsiębiorstwie przeprowadzonej w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym zapoczątkowuje jedną sprawę administracyjną. Pogląd ten został wyrażony w licznych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 29/08, wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt II GSK 1109/08, wyrok NSA z dnia 23 września 2009r., sygn. akt II GSK 46/09, wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009r. sygn. akt II GSK 94/09, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1138/12. Przedmiotem omawianej sprawy jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie prawa stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli. Zatem sprawa jest jedna, a naruszeń prawa badanych w toku sprawy może być wiele. W wyniku rozpoznania sprawy zgodnie z art. 92a ust. 1 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym nałożona zostaje jedna kara pieniężna, którą wylicza się co do zasady poprzez sumowanie kar jednostkowych za poszczególne naruszenia. Ta jedna kara pieniężna nie wynika jednak z prostego zsumowania kar za poszczególne naruszenia, bowiem jej górna granica jest zawsze ograniczona do kwoty określonej w ustawie, tj. do kwoty 15.000 zł przy kontroli drogowej lub 30.000 zł przy kontroli w przedsiębiorstwie. Oznacza to, że niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar za poszczególne uchybienia kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekraczać kwoty określonej w ustawie. Nie chodzi więc o wiele spraw i wiele pojedynczych kar, a o jedną sprawę, spowodowaną niekorzystnym dla strony wynikiem kontroli oraz o jedną karę za wszystkie stwierdzone uchybienia. W tej sytuacji wniesienie odwołania przez stronę powoduje zaskarżenie całej decyzji o karze i konieczność orzeczenia przez organ II instancji o całej sprawie administracyjnej, gdyż decyzja o karze z uwagi na sposób określenia jej górnej granicy, jest niepodzielna. Tym samym Główny Inspektor Transportu Drogowego w niniejszej sprawie mimo, że skarżąca spółka zaskarżyła decyzję organu I instancji tylko w części dotyczącej nieterminowego wczytywania danych z urządzeń rejestrujących zamontowanych w pojazdach i z kart kierowców oraz w zakresie nieterminowego zgłoszenia zmian w licencji, zasadne dokonał ponownego rozpatrzenia całej sprawy, a następnie wobec stwierdzenia, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze skarżąca spółka kwestionowała m.in. nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w zakresie ustalenia naruszenia przepisów dotyczących wczytywania wymaganych danych z kart kierowców i z tachografów cyfrowych we wszystkich stwierdzonych przez organ przypadkach. Zarzut ten sprowadzał się do sposobu obliczania maksymalnego terminu w jakim dane te winny być wczytywane, czy termin 28 dni odnośnie kart kierowców oraz 90 dni odnośnie wczytywania danych z tachografów cyfrowych oznacza dni kalendarzowe, czy też są to dni zarejestrowanej działalności określone w art. 4 lit.a rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Lektura uzasadnień organów obu instancji w kontekście wyników kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego, utrwalonych w protokole wskazuje, że organy oceniając realizację przez stronę wskazanego obowiązku i wyliczaniu terminów, w jakich powinny być zrealizowany oraz ustaleniu, że obowiązujące terminy (maksymalne okresy na pobranie danych ) zostały przekroczone, uwzględniały każdy dzień kalendarzowy. Jednocześnie organ II instancji wyraził pogląd, iż prawodawca krajowy, realizując wynikające z art. art. 10 ust. 5 lit. a i) rozporządzenia nr 561/2006, uprawnienie Państwa członkowskiego do ustalenia częstotliwości wczytywania danych, ustalił w rozporządzeniu z dnia 23 sierpnia 2007 r. surowsze wymagania w zakresie wczytywania danych, niż czyni to rozporządzenie unijne tj. wprowadził okresy krótsze od maksymalnych, bo wynoszące 90 i 28 dni kalendarzowych. Jednocześnie swe stanowisko poparł wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2015 roku, sygn. akt II SA/Sz 734/14, który stwierdził jednoznacznie, że fakt określenia w preambule rozporządzenia unijnego maksymalnego okresu na wczytanie danych, nie oznacza, że Państwa Członkowskie nie mogą określić terminów krótszych, poprzez przyjęcie, że terminy te są liczone jako dni kalendarzowe.
Analiza stanowiska organu odwoławczego wskazuje, że stosując przepis art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 6. 3.11 i 6.3.12 załącznika nr 3 do tej ustawy, w istocie pominął on pkt (3) preambuły do rozporządzenia nr 581/2010 stanowiącego, iż określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.
W uzasadnieniu wyroku z dnia z 3 listopada 2015 r. w sprawie II GSK 2396/14 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ), w okolicznościach analogicznych jak w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przywołane rozporządzenie Komisji nie mogło zostać pominięte przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przy ustalaniu okresu, w jakim skarżący miał wczytywać dane z kart kierowców. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia Komisji, decyduje bowiem treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada zobowiązująca organy administracji do przestrzegania pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Stosownie do art. 2 rozporządzenia Komisji ( UE ) nr 581/2010, rozporządzenie to wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym organ pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności, zgodnie z pkt (3) preambuły rozporządzenia Komisji są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są natomiast te okresy, gdy nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe, jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Zdaniem NSA, nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg wczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) może wchodzić w grę tylko wówczas, gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego też GITD winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie, które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. W ocenie NSA wskazane przepisy rozporządzenia Komisji nie pozostawiają wątpliwości co do tej kwestii. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1556/14 vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl, jak też w wyrokach WSA w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie II SA/Bd 767/15, WSA w Krakowie z dnia 18 września 2014 r. w sprawie III SA/Kr 745/14, WSA w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 1028/15, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 kwietnia 2016r. sygn. akt II SA/Go 134/16 ).
Podzielając zaprezentowane stanowisko w zakresie wczytywania danych z karty kierowcy, zdaniem Sądu orzekającego, należy również odnieść się do okresów wczytywania danych z tachografów zamontowanych w pojazdach. Pojęcie "dni zarejestrowanej działalności" oznacza dni, w których pojazd był używany do przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 lit.a rozporządzenia nr 561/2006. Takie rozumienie wskazanego pojęcia koresponduje bowiem z celami obowiązku regularnego wczytywania danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową jakim pozostaje skuteczna kontrola przestrzegania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Przyjęcie jego odmiennego rozumienia obligowałoby bowiem do realizacji obowiązku pobrania danych z tachografu pojazdu także np. w sytuacji niewykorzystywania go przez dłuższy czas do przewozów z uwagi na awarię.
Akceptując stanowisko zaprezentowane w przytoczonych orzeczeniach NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych, Sąd orzekający nie podziela poglądów odmiennych zaprezentowanych w wyrokach przywołanych przez organ odwoławczy jak też w wyrokach WSA w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 624/14, WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 347/15 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ).
Zdaniem Sądu, w konsekwencji przyjąć należy, że prawidłowa wykładnia omówionych przepisów uzasadnia wniosek, że postanowienia rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografu (...), w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 2010 r. oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców są ze sobą komplementarne. Rozporządzenie Komisji doprecyzowuje jedynie zasady obliczania okresów na wczytanie danych z jednostki transportowej bądź karty kierowcy, czego w krajowym rozporządzeniu nie uregulowano. Rozporządzenie nr 581/2010 stanowi bowiem, iż przy ustalaniu tych okresów uwzględnia się nie wszystkie dni, ale wyłącznie dnia zarejestrowanej działalności. Zatem wbrew stanowisku organu II instancji nie można przyjąć – przy obowiązku dokonywania wykładni przepisów rozporządzenia krajowego, jako aktu realizującego uprawnienie Państwa członkowskiego do określenia krótszych niż maksymalne okresów na wczytywanie danych – iż wynika z niego inny sposób ich wyliczania (dni kalendarzowe) niż przyjęcie wyłącznie dni rejestrowanej działalności w rozumieniu omówionym powyżej.
Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia przepisów prawa materialnego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za niezgłoszenie przez spółkę zmian dotyczących 5 pojazdów w wysokości 4000 zł, tj. po 800 złotych za każdy pojazd, podczas, gdy jak podnosi strona przepis, na który powołuje się organ nie zawiera dyspozycji nałożenia kary za każdy pojazd. Podnoszony w tym zakresie zarzut w szczególności w odwołaniu jest bezzasadny. Nie budzi Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wątpliwości fakt, że podmiot świadczący usługi transportowe zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym obowiązany jest zgłaszać na piśmie do organu udzielającego zezwolenia zmiany danych, o których mowa w art. 7a ustawy w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgodnie z art. 7a ust. 2 pkt 6 dane te dotyczą rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego, a zgodnie z art. 7 ust. 7 po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu, który udzielił zezwolenia wykaz pojazdów zawierający informacje dotyczące marki, typu, rodzaju, przeznaczenia, numeru rejestracyjnego ,numeru VIN, wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Obowiązek zgłoszenia zmiany dotyczy każdego pojazdu, którym dysponował przedsiębiorca, ponieważ zmiana liczby pojazdów wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki strony wynikające z zezwolenia lub licencji np. określone w art. 14a ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Z treści art. 14 ust. 1 ustawy wynika, że obowiązek zgłoszenia zamiany danych, o których mowa w art. 7a dotyczy każdego przypadku wystąpienia zmiany danych i termin do jej zgłoszenia zaczyna biec od dnia jej powstania np. sprzedaży samochodu objętego zezwoleniem, wygaśnięciem umowy użyczenia zawartej przez przedsiębiorcę z osobą trzecią. Nie wywiązanie się przez przedsiębiorcę z obowiązku zgłoszenia zmiany w zakreślonym przez ustawodawcę terminie 28 dni powoduje naruszenie obowiązku nałożonych na przewoźnika i za każdym razem rodzi odpowiedzialność określoną w art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Celem nałożenia obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest między innymi zapewnienie aktualności danych związanych z zawodowym wykonywaniem działalności transportowej, a przymuszenie przedsiębiorców do wykonywania tego obowiązku poprzez zagrożenie wymierzenia kary pieniężnej za brak jego wykonania w określonym terminie ma zapewnić realizację tego celu. Powyższe przemawia za przyjęciem, że za każdorazowe niewywiązanie się z powyższego obowiązku jest wymierzana kara pieniężna w wysokości 800 zł, a nie jak podnosi strona skarżąca jedna kara w wysokości 800 zł, niezależnie od ilości naruszeń obowiązku określonego w art. 14 ust. 1 ustawy. Nie wskazanie w załączniku nr 3 Lp. 1.4 do ustawy, że kara pieniężna w wysokości 800 zł jest naliczana za każde stwierdzenie naruszenia obowiązku zgłoszenia zamiany poprzez użycie zwrotu "za każde naruszenie" nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania zarzutu strony skarżącej za zasadny, mając na uwadze sformułowania zawarte w tym załączniku określające poszczególne rodzaje naruszeń i wysokość naliczanej kary pieniężnej. Używając w załączniku nr 3 Lp. 6.3.11 dotyczącego naruszenia obowiązku wczytywania danych z kart kierowcy zwrotu "za każdego kierowcę", na który powołuje się skarżący, ustawodawca w ten sposób wyraził zamiar karania nie za każdy przypadek przekroczenia terminu wczytywania danych z karty kierowcy (możliwe jest bowiem, że odnośnie danego kierowcy przedsiębiorca przekroczył nie raz ale kilka razy termin wczytywania danych), a jedynie za każdego kierowcę odnośnie którego nastąpiło naruszenie tego obowiązku niezależnie od wielokrotności naruszenia tego obowiązku w stosunku do wczytywania karty danego kierowcy.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego naruszenia art. 77 k.p.a. nakładającego na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 k.p.a. dotyczącego warunków, jakim winno odpowiadać uzasadnienie decyzji. Do akt sprawy dołączono nie tylko protokół z kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie, w którym wskazano naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli, ale także dokumenty jakimi organ dysponował, w szczególności umowy o pracę z zatrudnionymi pracownikami, umowy użyczenia samochodów i umowę sprzedaży, odczyty z kart kierowców oraz z tachografów zamontowanych w samochodach, które stanowiące podstawę dokonanych ustaleń w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił dokonane ustalenia, wskazał w oparciu o jakie dokumenty je dokonał. Wskazał również podstawę prawną rozstrzygnięcia. Podnosząc zarzut braku wyczerpującego zebrania przez organ i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, strona skarżąca nie wskazała, aby przedłożyła dokumenty podważające ustalenia dokonane przez organy. Dopiero w uzasadnieniu skargi podnosi zarzut nie przesłuchania kierowców na okoliczność przyczyn naruszenia przez nich norm dotyczących dziennego czasu odpoczynku oraz całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez organy art. 77 k.p.a. poprzez braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przywołać należy art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Zgodnie z tym przepisem pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Przepis ten jako stanowiący podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednakże pod pewnymi warunkami, musi być interpretowany ściśle. Jedynym dowodem w sprawie stanowiącej podstawę do ustalenia odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowcy zgodnie z tym przepisem, jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku urządzenia rejestrującego albo na planie pracy. Ogranicza to zakres postępowania dowodowego wyrażonego w przepisach k.p.a., gdyż prawodawca w pewnym sensie nawiązał tu do tzw. formalnej teorii dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Skoro art. 12 tego rozporządzenia wyraźnie określa sposób udokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowcy, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi, na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem i naruszałoby dyspozycję art. 75 k.p.a. ( wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012r., sygn. akt II GSK 1776/11 , LEX 1291808, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011r., sygn. akt II GSK 1183/10, LEX 1133553). Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że tylko kierowcy W.C. odnośnie naruszenia normy dziennego odpoczynku w dniu [...] lipca 2014r. i T.L. odnośnie naruszenia normy dziennego odpoczynku w dniu [...] października 2014 r., na wydrukach z tachografów uczynili wzmianki o ich przekroczeniu, podając przyczyny. W pozostałych przypadkach warunek ten nie został spełniony. Tym samym brak jest podstaw z uwagi na treść art. 12 powołanego rozporządzenia nr 561/2006, aby zobowiązać organy orzekające w niniejszej sprawie do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przyczyn przekroczenia przez kierowców norm czasu pracy i odpoczynku. Brak jest więc podstaw do skutecznego postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a. w szczególności nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków – kierowców na powyższe okoliczności. To samo dotyczy nie uwzględnienia pisemnego oświadczenia złożonego przez jednego z kierowców już po terminie określonym w powołanym art. 12 rozporządzenia.
Nie uzasadniały natomiast odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy sytuacje zaistniałe w pozostałych dwóch przypadkach skrócenia dziennego czasu odpoczynku z powody przedłużającego się załadunku i braku możliwości zaparkowania samochodu po załadunku na terenie zakładu, gdzie odbywał się załadunek (zarówno przez W.C. w dniu [...] lipca 2014 roku oraz T.L. w dniu [...] października 2014 roku). Jak zasadnie podniósł organ art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 roku odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, czyli wydarzeń losowych niezależnych od przedsiębiorcy, a nie zwykłej działalności przedsiębiorstwa, do którego należy planowanie przewozów w taki sposób by nie naruszać przepisów prawa dotyczących transportu drogowego, a w szczególności norm dotyczących dziennego czasy odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu. Jeżeli przedsiębiorca planując przewóz rzeczy nie uwzględnia właściwego okresu niezbędnego do załadunku towaru i możliwości pokonania określonej odległości z jednoczesnym zapewnieniem odpowiednich miejsc postoju celem zapewnienia kierowcy możliwości przestrzegania norm dotyczących odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu oznacza to, że planowanie trasy przewozu było niewłaściwe. Nie uwzględniało ono rodzaju przewozu, czasu niezbędnego do załadunku i rozładunku towaru oraz odległości na jaką towar miał być przewieziony z uwzględnieniem marginesu czasowego przeznaczonego na wydarzenia zwyczajowe występujące w tego rodzaju działalności np. zwiększone natężenie ruchu, dłuższy czas załadunku.
Zasadnie organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób , którymi się posługiwał w wykonywaniu działalności, a które zostały określone w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe winno organizować pracę kierowców taki sposób, aby ci mogli przestrzegać przepisy powołanego rozporządzenia. W powyższym zakresie strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może polecić mu wykonywanie określonych czynności w określonym czasie, udzielać mu wiążących wskazówek i instrukcji. Wynikający z art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, przedsiębiorca posiada możliwość zapobiegania nieprawidłowościom w pracy kierowcy poprzez właściwą organizację pracy, nadzorowanie tej pracy oraz egzekwowanie realizacji obowiązujących przepisów w zakresie transportu drogowego. Biorąc pod uwagę wykazane naruszenia związane ze skróceniem dziennego okresu odpoczynku i skrócenie tygodniowego okresu odpoczynku, a także przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch tygodni stwierdzić należy, że obrazują one brak właściwej organizacji pracy, w tym nadzoru nad kierowcami w zakresie przestrzegania norm prawnych dotyczących w/w kwestii. Świadczyć może o tym np. brak egzekwowania od kierowców odnotowywania w sposób określony w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 powodów odstąpienia od norm dotyczących okresów odpoczynku i maksymalnego czasu prowadzenia pojazdów. Brak należytego nadzoru i egzekwowania przestrzegania określonych norm, w szczególności dotyczących czasu pracy, wpływa na zachowanie kierowców, który są bardziej skłonni do ich naruszania. Ilość stwierdzonych naruszeń przez kierowców świadczy, że nie były to zdarzenia odosobnione Przedsiębiorca nie przedstawił okoliczności oraz dowodów je potwierdzające, które odnośnie tych naruszeń, które by przemawiały za przyjęciem, że strona skarżąca nie miała wpływu na powstanie tych naruszeń, a naruszenia te powstały wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć.
Uznając, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego w zakresie § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie czynności pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych poprzez nadanie zwrotowi "co najmniej raz na 28 dni" znaczenia niezgodnego z treścią pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 roku oraz art. 10 ust. 5 lit.c rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zw. z załącznikiem IB rozporządzenia Rady (WE) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku , Sąd postanowił uwzględnić skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. uchylając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organy przy stosowaniu przepisów dotyczących terminu wczytywania danych z kart kierowców oraz z urządzeń rejestracyjnych pojazdów uwzględnić winny wykładnie pojęcia zwrotu "dni" jako dni rejestrowanej działalności, a nie jako dni kalendarzowe. Zasadność skargi w tym zakresie z uwagi na pojęcie "sprawy administracyjnej" w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowy i zakresu zaskarżenia przedstawione w niniejszym uzasadnieniu skutkowało uchyleniem w całości decyzji organu odwoławczego jak i organu I instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania tj. zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze zwrot uiszczonego wpisu w wysokości 511,50 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło