I OSK 1236/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Siegień, Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Marek Stojanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podjęła lub zrezygnowała z zatrudnienia, jeśli sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, a jej rodzeństwo również jest zobowiązane do alimentacji?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, gdy między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną istnieje bezpośredni związek przyczynowy, a zakres opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Sama zdolność rodzeństwa do sprawowania opieki lub ich obowiązek alimentacyjny nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli opiekun faktycznie sprawuje stałą lub długoterminową opiekę, która uniemożliwia mu podjęcie pracy. W tym przypadku, mimo błędnego uzasadnienia Sądu I instancji, rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi było prawidłowe, ponieważ zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nie uniemożliwiał jej podjęcia zatrudnienia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4, poprzez uznanie, że zakres sprawowanej przez nią opieki nad ojcem nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia oraz że nie istnieje związek przyczynowy między rezygnacją z pracy a opieką. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 135 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego i okoliczności faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 1350/23 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 września 2023 r. nr SKO-4111/1045/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 1350/23 oddalił skargę S. B. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 września 2023 r. nr SKO-4111/1045/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzuciła naruszenie:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, z późn. zm., dalej "u.ś.r."), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż zakres sprawowanej przez stronę skarżącą opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia oraz, że między rezygnacją lub niepodejmowaniem przez stronę skarżącą zatrudnienia nie występuje zawiązek przyczynowy;
2. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dziecku osoby niepełnosprawnej konieczne jest wykazanie, iż pozostałe dzieci niepełnosprawnej są obiektywnie niezdolne do sprawowania opieki i wywiązywania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu nakazuje przyjąć, iż możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego przez pozostałe osoby zobowiązane w tym samym stopniu pozostaje bez wpływu na prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj.:
1. art. 135 P.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego w sprawie, czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. oraz uznanie, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa;
2. art. 135 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy orzekaniu całości okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie w postaci niewzięcia pod uwagę faktu, iż skarżący od 2020 r. pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z rezygnacją z zatrudnienia i sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi (na podstawie art. 188 P.p.s.a.), ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (na podstawie 185 § 1 P.p.s.a.) a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca jednocześnie oświadczyła, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, na wstępie zauważenia wymaga, że nie podniesiono zarzutów proceduralnych wytykających błędy w ustaleniach faktycznych. A skoro tak, to Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest przyjąć, że stan faktyczny sprawy przedstawia się w taki sposób, jak wynika to z ustaleń zaakceptowanych przez Sąd I instancji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 135 P.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, powołany przepis nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z jego brzmieniem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Analiza przepisu wskazuje, że stanowi on uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1984/21). Ponadto zastosowanie tego przepisu ograniczone jest do sytuacji, w których sąd uwzględnił wniesioną skargę, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Odnotowania wymaga również, że formułując tego rodzaju zarzut kasacyjny, autor skargi kasacyjnej powinien powiązać go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa, które jego zdaniem zostały naruszone przez organ. W rozpoznawanej sprawie powiązania takiego nie wskazano, co uniemożliwia uwzględnienie zarzutów, których podstawą prawną autor skargi kasacyjnej uczynił art. 135 P.p.s.a. Wprawdzie z uzasadnienia tych zarzutów wynika, że ich zasadności autor skargi kasacyjnej upatruje w nieuwzględnieniu pełnego materiału dowodowego oraz pominięciu faktu, że skarżąca pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy przyznawany na podstawie analogicznych przesłanek jak świadczenie pielęgnacyjne, ale w związku z tymi argumentami nie przywołano w treści zarzutów właściwych przepisów prawa. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że rozpoznanie skargi kasacyjnej odbywa się w warunkach związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej, które polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli sprawowanej przez ten sąd. To zatem autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone i w jaki sposób. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani też prawa domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej, w tym łączenia jej z okolicznościami sprawy bądź wywodzenia ponad to, co w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazano. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi zatem być bardzo precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami tego środka – możliwe jest uwzględnienie tylko tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd nie jest natomiast władny badać, czy wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył również innych przepisów, o ile nie dotyczy to kwestii uwzględnianych z urzędu. Sąd kasacyjny nie zastępuje więc strony i nie precyzuje przytoczonych podstaw kasacyjnych, w tym nie poszukuje przepisów analogicznych do tych, jakie strona wprost zarzuciła w skardze kasacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1459/23). Zauważyć bowiem należy, że w związku ze sporządzeniem skargi kasacyjnej w ramach tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego obowiązek ten spoczywa na profesjonalnym pełnomocniku strony skarżącej kasacyjnie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 1277/23).
W świetle powyższych wywodów zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się z kolei do zarzutów powołanych w ramach podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym (niż wymienione w pozostałych punktach) osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Analiza powyższego przepisu wskazuje, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną osobą niezbędne jest łączne występowanie trzech przesłanek, tj.: (1) istnienie obowiązku alimentacyjnego, (2) rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz (3) legitymowanie się przez podopiecznego wnioskodawcy orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak któregokolwiek z tych elementów powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane.
O ile w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że na skarżącej kasacyjnie ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca oraz, że jej podopieczny legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 22 lipca 2022 r. ustalającym, że jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji do dnia 31 lipca 2024 r., to w ocenie organów oraz Sądu I instancji niespełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wprawdzie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale jej spełnienie nie może być sprowadzane wyłącznie do współwystępowania rezygnacji z zatrudnienia z faktem opieki nad niepełnosprawną osobą, w stosunku do której na wnioskodawcy ciążą obowiązki alimentacyjne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 128/23). Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. Dopiero istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1575/22, z 14 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 1239/22, z 21 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 794/22, z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 237/20, z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 584/22, czy z 8 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1209/23). Pomiędzy zaprzestaniem (bądź niepodejmowaniem) zatrudnienia a sprawowaną opieką musi zatem istnieć bezpośredni związek przyczynowy, którego brak wyklucza możliwość przyznania świadczenia (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1096/22, z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2449/22, czy z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2131/22). W sytuacji zatem, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowy nie istnieje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2343/22).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że sytuacja skarżącej nie cechuje się wskazanym powyżej związkiem. Rację należy przyznać Kolegium oraz Sądowi I instancji, które odnotowały, że czynności wykonywane przez skarżącą w związku z opieką nad ojcem (pomoc w robieniu zakupów, przygotowywaniu posiłków, sprzątaniu, praniu, czy też zawożeniu do lekarzy, wykupowaniu leków) co do zasady dokonywane są codziennie przez osoby czynne zawodowo i ich wykonywanie przy prawidłowej organizacji czasu nie koliduje z podejmowaniem zatrudnienia, które może być wykonywane w niepełnym wymiarze czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo wskazał przy tym, że stan zdrowia ojca skarżącej nie wymaga stałej obecności córki i jej nieustannej pomocy. Wykonywane czynności nie polegają na świadczeniu specjalistycznej i kwalifikowanej pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem, zgodnie z którym został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na czas określony – do dnia 31 lipca 2024 r., co odpowiada pojęciu znacznego stopnia niepełnosprawności (art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r.), to jednak podkreślenia wymaga, że nie zawsze osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności będzie wymagać takiej opieki, która pozostawać będzie w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia. Rolą organów jest ustalenie, czy okoliczności danej sprawy - w tym czy osoba, która ubiega się o przyznanie świadczenia i sprawuje opiekę w określonym wymiarze - stanowią rzeczywistą przeszkodę w podjęciu zatrudnienia (wykonywania innej pracy zarobkowej) i faktycznie uniemożliwiają wykonywanie aktywności zawodowej przez opiekuna.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez małą część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyroki NSA z dnia: 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20; 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przyjąć zatem należy, że okoliczności sprawy, pomimo istniejącej niepełnosprawności danego członka rodziny, wskazywać muszą na takie zaabsorbowanie czasu osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, by podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej było niemożliwe (niewykonalne). Istotne jest też to, że wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te, decydując się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa, bowiem świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, jednakże powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (zob. wyrok NSA z 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19).
Jednocześnie należy zauważyć, że skoro w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony warunek występowania związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem zatrudnienia lub rezygnacją z pracy zarobkowej przez skarżącą a sprawowaną opieką, to brak było podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Rację natomiast należy przyznać autorowi skargi kasacyjnej, że nietrafna jest wykładnia Sądu I instancji co do normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. polegająca na takim rozumieniu przesłanki istnienia związku przyczynowego, które zakłada konieczność badania możliwości udziału innych osób w sprawowaniu opieki z racji ich obowiązku alimentacyjnego. Sąd I instancji, wskazując jakie okoliczności stanu faktycznego w odniesieniu do skarżącej zostały ustalone przez organy administracyjne i jak w ocenie Sądu I instancji należałoby je ocenić w kontekście przesłanki niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad ojcem, za relewantne uznał okoliczności dotyczące obowiązku alimentacyjnego względem osoby niepełnosprawnej istniejącego nie tylko po stronie skarżącej, ale także jej rodzeństwa.
Należy wskazać, że bezsprzecznie zarówno skarżąca, jak i jej rodzeństwo, należą do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie względem ojca i jednocześnie uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślić trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowało się stanowisko, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego, która z osób powinna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, że rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. Ustawodawca nie przewidział wymogu braku zdolności do sprawowania opieki w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki (zob. wyroki NSA z dnia: 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1596/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt 1626/23; 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1554/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1521/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1627/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1397/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21).
Pomimo jednak uchybienia Sądu I instancji w zakresie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w sposób wskazany powyżej, nie prowadzi to do uwzględnienia skargi kasacyjnej w zakresie sformułowanych w niej zarzutów, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko w sytuacji, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, co wynika z art. 184 in fine P.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie w całości lub części (zob. wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 344/05 oraz sygn. akt I OSK 345/05). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjął trafne rozstrzygnięcie oddalając skargę, lecz na poparcie swojego stanowiska przedstawił częściowo błędne motywy. Kwestionowany zatem wyrok mimo błędnego w części uzasadnienia odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło