I OSK 1317/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-12
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Maciej Dybowski, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, ponieważ przepis ten określa kompetencje sądu i wynik sprawy, a jego naruszenie jest konsekwencją uchybienia innym przepisom prawa. Sąd podkreślił, że strona skarżąca kasacyjnie musi precyzyjnie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub procesowego naruszone przez sąd pierwszej instancji oraz wykazać istotny wpływ naruszenia prawa procesowego na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości w celu budowy linii energetycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody, uznając wadliwość doręczenia jej pełnomocnikowi, którego pełnomocnictwo wygasło. Spółka [...] S.A. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez uchylenie decyzji mimo braku istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy oraz naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak wskazówek co do dalszego postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Po 655/20 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w G. na rzecz G. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Po 655/20 uchylił zaskarżoną przez G. W. decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oraz zasądził od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Starosta [...] decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 1,4800 ha, położonej w miejscowości [A], przez udzielenie zezwolenia [...] S.A. na budowę wprowadzenia liniowego 110 kV do stacji GPZ [B] z kierunków [C] południe - [...] północ GPZ [B] w zakresie słupa nr 2/130 do bramek liniowych w stacji 110/15kV [B], określił powierzchnię ograniczenia na i 717,98 m2 którą oznaczył kolorem żółtym na mapie, stanowiącej integralną część decyzji. Starosta wskazał również, że prace polegać będą na budowie przewodów fazowych i odgromowych linii energetycznej wraz z łańcuchami izolatorowymi, zawiesiami odgromowymi i osprzętem, na długości linii osi 54,81 m. Montaż przewodów fazowych będzie wykonany metodą pod naciągiem, tzn. przy zastosowaniu urządzeń ciągnikowo-hamownikowych, a ponadto, że obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.
Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] września 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że niezależnie od skargi na etapie postępowania administracyjnego, jak również wcześniej (na etapie rokowań), [...] S.A. była reprezentowana przez K. K. Pełnomocnik ten działał na podstawie dwóch pełnomocnictw, z których pierwsze zostało udzielone [...] lutego 2018 r. i oznaczone nr [...] z ważnością do [...] lutego 2019 r. Rokowania zostały zakończone [...] listopada 2018 r., a więc w okresie obowiązywania tego pełnomocnictwa. Drugie pełnomocnictwo nr [...] z [...] lutego 2019 r. na rzecz K. K. było ważne do 21 lutego 2020 r. Zatem, K. K. po wskazanej ostatnio dacie utracił status pełnomocnika [...] S.A. Mimo to Wojewoda Wielkopolski prowadząc postępowanie doręczył tej osobie zawiadomienie z 27 lutego i 27 maja 2020 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz decyzję z [...] czerwca 2020 r. To doręczenie zaskarżonej decyzji było wadliwe. Zgodnie z art. 40 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Skoro pełnomocnictwo K. K. wygasło z upływem 21 lutego 2020 r., a pełnomocnik ten nie złożył nowego dokumentu pełnomocnictwa, to omawiane doręczenie decyzji jest doręczeniem niezgodnym z prawem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonego aktu, pomimo tego że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony, ponieważ uczestniczka cały czas brała aktywny udział w postępowaniu, zatem naruszenie to nie wywarło wpływu na wynik sprawy;
2. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak zawarcia wskazań dla organów administracji co do dalszego postępowania, co jest obowiązkiem sądu i stanowi istotne uchybienie, ponieważ organy administracji ponownie rozpatrując sprawę muszą wiedzieć w jakiego rodzaju uchybienia mają usunąć i w jaki sposób.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd I instancji stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji powinien ustalić, czy to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy i czy byłby to wpływ istotny. Uchybienie art. 40 § 1 K.p.a. dotyczyło doręczania uczestniczce pism przez organy administracji. Samo rozstrzygnięcie jest dla uczestniczki korzystne i w całości zgodne z wnioskiem. Uczestniczka już po ustanowieniu pełnomocnika procesowego nigdy nie podnosiła nieprawidłowego doręczania jej pism w postępowaniu administracyjnym i nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. Trudno przyjąć więc, że nawet doręczanie pism w sposób prawidłowy miałoby dodatkowo wpłynąć na wynik sprawy. Niezależnie od tego, spółka brała czynnie udział w postępowaniu, co oznacza, że naruszenie art. 40 § 1 K.p.a. nie doprowadziło do ograniczenia jej prawa wynikającego z art. 10 § 1 K.p.a. i nie uważa, żeby jej prawo zostało w jakimkolwiek zakresie uszczuplone. Nawet uznanie, że naruszenie art. 40 § 1 K.p.a. miało wpływ na wynik sprawy, to nie można stwierdzić że jest to wpływ istotny.
Sąd I instancji nie ustalił ani nie uzasadnił, w jaki sposób naruszenie art. 40 § 1 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę jest ponadto wskazanie w uzasadnieniu wytycznych dla organu administracji, co do dalszego prowadzenia sprawy (art. 141 § 4 P.p.s.a.).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w ustawowym terminie nie wniosły o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 P.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. II FSK 1688/07; publ. http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl, także pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., sygn. I OSK 1420/14). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183Pp.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Należy również podkreślić, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., sygn. I FSK 1679/11). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednakże wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia wskazanej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. I FSK 1448/06). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną.
Poczynienie powyższych uwag jest o tyle niezbędne, że w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została skonstruowana w sposób nieuwzględniający wszystkich wskazanych wyżej wymogów.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez "uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego stwierdziwszy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które - zdaniem sądu - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś naruszeniem tym było doręczanie pism oraz decyzji w toku postępowania do rąk osoby niebędącej pełnomocnikiem uczestniczki, podczas gdy uczestniczka cały czas brała aktywny udział w postępowaniu i nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony, zatem naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania nie wywarło wpływu na wynik sprawy i takiego wpływu wywrzeć nie mogło; naruszenie przepisu postępowania przez sąd ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej, albowiem zastosowanie wymienionego przepisu było bezpośrednią podstawą uwzględnienia skargi".
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.: "Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy".
Postawiony samodzielnie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie mógł być skuteczny. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 145 § 1 P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zawiera on wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie art. 151 P.p.s.a. wskazuje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona. Unormowania te są przepisami kompetencyjnymi - dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy. Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymienione w analizowanym zarzucie przepisy nie mogą być samoistną podstawą skargi kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2674/16, z 26 września 2018 r., sygn. akt II OSK 104/18, z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 970/15; z 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2387/12, z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2054/14). Przepisy te można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego. Dopiero bowiem naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego może doprowadzić do konieczności uwzględnienia skargi. Ocena, czy uwzględnienie skargi jest wadliwe i stanowi naruszenie art. 145 § 1 P.p.s.a. - przez jego zastosowanie, jest możliwa zatem wtedy, gdy zostanie wykazane naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego. Strona zarzucając naruszenie przepisów postępowania, powinna wskazać więc przepisy prawa naruszone przez Sąd, jeżeli uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Do usunięcia wadliwości postanowionego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie mogła doprowadzić również analiza argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej w celu dopuszczalnej rekonstrukcji zarzutów. Z uzasadnienia wynika bowiem, że autor skargi kasacyjnej wskazuje, że nie doszło do uchybienia przepisom prawa, to jest art. 40 § 1 in fine, art. 6 i art. 10 § 1 K.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednak, że Sąd I instancji przyjmując, że organ odwoławczy naruszył art. 6 i art. 10 § 1 K.p.a. powiązał te naruszenia z naruszeniem art. 40 § 2 zdanie pierwsze K.p.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazuje, że Sąd I instancji uznał to uchybienie za istotne na tyle, że uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, to jednak Sąd zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., co oznacza, że nie dopatrzył się, żeby naruszenie prawa było rażące (co obligowałoby sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) ani nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (co obligowałoby sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.). Doprowadza to autora skargi kasacyjnej do wniosku, że naruszenie przepisów prawa przez organy administracyjne było więc naruszeniem zwykłym, a zatem dla ustalenia, czy zachodzą podstawy uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., sąd administracyjny powinien stwierdzić, czy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy i czy byłby to wpływ istotny.
W zasadzie należałoby zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że w określeniu "innych naruszeń przepisów postępowania", użytym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., nie mieszczą się naruszenia prawa procesowego uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. oraz naruszenia prawa procesowego stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., jednak autor skargi kasacyjnej nie wskazuje który z tych dwóch przepisów powinien być zastosowany w sprawie. Nawet próba zrekonstruowania zarzutów niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów postępowania zmusza Naczelny Sąd Administracyjny do ich uściślenia i korygowania. Tymczasem, tak jak było wskazane powyżej, do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia wskazanej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 19 marca 2014 r., sygn. II GSK 16/13 i 17 lutego 2015 r., sygn. II OSK 1695/13). Zgodnie z wyrokiem NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4270/17: "Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia". Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Tego wymogu skarga kasacyjna nie spełnia.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wskazał, że polega ono na braku zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań dla organów administracji co do dalszego postępowania.
Przepis art. 141 § 4 in fine P.p.s.a. stanowi, że jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane tak, aby w ponowionym, na skutek wyroku, postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa z powodu, których sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz - w następstwie tego - doprowadzenie w sprawie do pełnej i niewątpliwej zgodności z prawem (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 141 p.p.s.a, wyd. VI, 2016 r., publ. SIP LEX; wyrok NSA z 14 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1334/05 i wyrok NSA z 7 października 2014 r. sygn. akt I FSK 1492/13). Przyjmuje się także, że jeśli w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę nie zawarto wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, wówczas skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią bowiem konsekwencje oceny prawnej. Przy czym podnosi się, że narusza w sposób oczywisty unormowanie z art. 141 § 4 P.p.s.a. takie uzasadnienie wyroku, które nie przedstawia dosłownie niezbędnych i jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania organu administracji (wyrok NSA z 24 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1488/05). Co do zasady - dopiero lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt. OSK 2166/16).
W rozpoznawanej sprawie nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia wymienionego wyżej przepisu. Sąd wskazał bowiem w uzasadnieniu, że skoro doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło do rąk K. K., który z upływem 21 lutego 2020 r. przestał być pełnomocnikiem "[...]" S.A., to w toku ponownego postępowania obowiązkiem organu odwoławczego będzie powtórzenie czynności procesowych mających miejsce po 21 lutego 2020 r. z udziałem bezpośrednio "[...]" S.A. bądź też nowo powołanego przez nią pełnomocnika. Tym samym nie można uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazań co do dalszego postępowania i strona została pozbawiona informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Sposób ujęcia wskazań zaś jest adekwatny do stwierdzonego naruszenia prawa.
Z tych względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 204 pkt 2 P.p.s.a. mając na względzie uchwałę składu 7 sędziów NSA z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12, zgodnie z którą art. 204 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 P.p.s.a. stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tej sytuacji, wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku uwzględniającego skargę Naczelny Sąd Administracyjny zasądził na rzecz skarżącego koszty zastępstwa procesowego w kwocie określonej zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) jako 50% stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło