I OSK 2256/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-22
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Iwona Bogucka, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ uczelni, wydając decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu niezaliczenia roku w terminie, prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy dotyczący wpływu stanu zdrowia studenta na jego zdolność do nauki i przystępowania do egzaminów, zwłaszcza w kontekście możliwości zastosowania § 14 ust. 4 Regulaminu studiów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo zaakceptował ustalenia faktyczne organów uczelni, które nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego wpływu schorzeń studenta na jego zdolność do nauki. Ogólnikowe zaświadczenia lekarskie nie mogły być podstawą do odrzucenia wniosku o ponowne powtarzanie roku, a organy uczelni miały obowiązek dokładniejszego wyjaśnienia tej kwestii, w tym poprzez umożliwienie studentowi uzupełnienia dowodów lub zasięgnięcie opinii specjalistycznych. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu z uwzględnieniem wskazówek sądu.Stan faktyczny
Student został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia roku w terminie. Student odwołał się, podnosząc m.in. problemy zdrowotne, które miały utrudniać mu naukę i przystępowanie do egzaminów. Organy uczelni utrzymały decyzję w mocy, uznając, że przedstawione zaświadczenia lekarskie nie stanowiły wystarczającej podstawy do uznania wyjątkowych okoliczności uzasadniających ponowne powtarzanie roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę studenta. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że materiał dowodowy w sprawie nie został wyczerpująco zebrany i oceniony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz P. Cz. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Cz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 103/17 w sprawie ze skargi P. Cz. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w X z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Uniwersytetu Jagiellońskiego w X na rzecz P. Cz. kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017r. sygn. akt III SA/Kr 103/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dziekan Wydziału H. Uniwersytetu Jagiellońskiego decyzją z dnia [...] nr [...]skreślił P. C. z listy studentów [...] roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, kierunek – [...] w roku akademickim [...]. Powodem skreślenia było niespełnienie niezbędnych warunków zaliczenia [...] roku studiów zgodnie z programem studiów uchwalonym przez Radę Wydziału H. uchwałą z dnia [...]., tj. niezdanie egzaminów oraz nieuzyskanie zaliczeń z następujących przedmiotów: [...] oraz [...], w terminie wynikającym z § 9 ust. 2, 4 lub 4 zd. 2 Regulaminu studiów w zw. z zarządzeniem Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 30 stycznia 2014r. w sprawie organizacji roku akademickiego [...], a więc do dnia [...]. Dziekan wyjaśnił, że skarżący w trakcie studiów powtarzał [...] rok studiów i nie zachodzą przesłanki wyrażenia zgody na ponowne powtarzanie roku albo powtarzanie przedmiotu w trakcie tego samego roku studiów określone w § 14 ust. 4 i § 14 ust. 5 Regulaminu studiów, tj. wyjątkowe, szczególne okoliczności.
W odwołaniu od powyższej decyzji P. C. podniósł, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów jest decyzją uznaniową, która powinna być prawidłowo uzasadniona. W jego ocenie niezaliczenie danego roku (przedmiotów) nie stanowi obligatoryjnej przyczyny skreślenia z listy studentów. Podniósł ponadto, że organ I instancji nie odniósł się do przedłożonych w toku postępowania zaświadczeń lekarskich stwierdzających choroby przewlekłe, w szczególności [...], oraz nie wziął pod uwagę dotychczasowego dorobku naukowego, jak też sytuacji, w której znajduje się w związku z pozostawaniem na utrzymaniu rodziców.
Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego decyzją z dnia [...]. nr [...]utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału H. Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 9 Regulaminu studiów, student jest zobowiązany do zaliczenia roku studiów najpóźniej do końca roku akademickiego, w którym uzyskał wpis. W okolicznościach sprawy termin do zaliczenia studiów upłynął z dniem [...]. – zgodnie z zarządzeniem nr 5 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 30 stycznia 2014r. w sprawie organizacji roku akademickiego [...]. Student może powtórzyć rok studiów na podstawie § 14 ust. 1 zd. 1 Regulaminu studiów w określonych w tym przepisie sytuacjach, jak nieuzyskanie liczby punktów ECTS, jaka jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienie warunków, o których mowa w § 10 ust. 8 lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów. Natomiast na podstawie § 14 ust. 4 Regulaminu studiów, w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach dziekan może jeden raz w ramach toku studiów wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów. W ocenie Rektora decyzja wydana w I instancji została w należyty sposób uzasadniona, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i prawnego. Przedstawione przez skarżącego zaświadczenia lekarskie nie wskazują na pogorszenie stanu zdrowia skarżącego, uniemożliwiające lub chociażby utrudniające udział w zajęciach i realizowaniu obowiązków akademickich. Nie potwierdzają też okoliczności, iż jego problemy zdrowotne uległy zaostrzeniu w konkretnych okresach, w tym w czasie sesji egzaminacyjnej. Tym samym w sprawie nie zachodzą wyjątkowe, szczególne okoliczności uzasadniające wyrażenie zgody na ponowne powtarzanie roku studiów na podstawie § 14 ust. 4 Regulaminu studiów.
P. C. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podniósł zarzut:
- niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegający na nieustosunkowaniu się co do okoliczności wskazanych przez stronę w odwołaniu od decyzji;
- niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;
- nieprzeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, pomimo okoliczności, iż skarżący w odwołaniu wskazywał na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy;
- nienależytego sporządzenia uzasadnienia decyzji, w szczególności nie odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu i pominięcie kwestii choroby skarżącego, którą udokumentował zaświadczeniem lekarskim z urzędowymi pouczeniami o zwięzłości wynikającej z tajemnicy lekarskiej;
- utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji pomimo okoliczności, że organ powinien wydać decyzję kasacyjną, gdyż decyzja I instancji nie wyjaśniła kwestii choroby skarżącego i jej wpływu na niezdanie egzaminów przykładowo poprzez niezasięgnięcie opinii Działu ds. Osób Niepełnosprawnych UJ;
- oparcia się wyłącznie na Regulaminie studiów, zamiast na przepisie art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2012r. poz. 572, ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "P.s.w.", oraz przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia [...]. nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów określone zostały w art. 190 P.s.w.. Sąd przytoczył treść art. 190 ust. 1 i 2 ww. ustawy i wskazał, że decyzje o skreśleniu z listy studentów są uznawane za indywidualne akty administracyjne i zgodnie z art. 207 ust. 1 P.s.w. należy stosować do nich, jako do decyzji o charakterze administracyjnym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego, przy czym art. 207 ust. 1 P.s.w. nakazuje stosować procedurę administracyjną "odpowiednio". Odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23), dalej powoływanej jako "K.p.a.", oznacza zaś, że rozstrzygnięcia przez organy szkoły wyższej w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania, w których one zapadają muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej. Sąd podkreślił, że w ramach tej odpowiedniości nie sposób jest oczekiwać, aby niezależnie od kierunku kształcenia szkoła wyższa działała tak jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań, których zakres wynika z art. 4 P.s.w. To zaś oznacza, że analizując zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w dotyczącym studenta postępowaniu rozstrzyganym decyzją indywidualną Sąd musi uwzględniać specyfikę szkoły wyższej. Organy szkoły wyższej nie muszą bowiem realizować wszystkich obowiązków właściwych ogólnemu postępowaniu administracyjnemu
W dalszej kolejności Sąd zauważył, że stosownie do art. 190 ust. 2 pkt 2 P.s.w. dziekan jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Z kolei użycie w ww. przepisie słowa "może" wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia zapadłego na tej podstawie. Zgodnie natomiast z § 35 ust. 2 ust. 2 Regulaminu studiów podjętego uchwałą nr 45/IV/2015 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 29 kwietnia 2015r. dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia roku w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, tj. najpóźniej do końca roku akademickiego, w którym został uzyskany przez studenta wpis. Z kolei zgodnie z § 14 ust. 1 zd. 1 ww. Regulaminu studiów, w przypadku niespełnienia określonych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów dziekan wyraża na wniosek studenta zgodę na powtarzanie roku studiów. Ponadto na mocy § 14 ust. 4 ww. Regulaminu studiów w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach dziekan może jeden raz w ramach toku studiów wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów.
Sąd przypomniał następnie, że w niniejszej sprawie skarżący został skreślony z listy studentów ze względu na niespełnienie warunków niezbędnych do zaliczenia [...] rok u studiów, zgodnie z programem studiów uchwalonym przez Radę Wydziału H. UJ uchwałą z dnia [...]., tj. nie zdał wymaganych egzaminów oraz nie uzyskał zaliczeń z określonych przedmiotów. Niespełnienie tych warunków przez skarżącego nie budzi żadnych wątpliwości. Bezspornym faktem jest również powtarzanie przez skarżącego już raz roku studiów. W tych okolicznościach – zdaniem Sądu I instancji – należało rozważyć przesłanki określone w § 14 ust. 4 ww. Regulaminu studiów, tj. czy zaistniały wyjątkowe, szczególnie uzasadnione okoliczności, ze względu na które dziekan mógłby ponownie wyrazić zgodę na powtarzanie roku przez skarżącego. Skarżący jako takie okoliczności wskazał zły stan zdrowia wywołany chorobą [...]oraz [...], ze względu na który objęty jest specjalistyczną opieką lekarską i który wywołuje u skarżącego złe samopoczucie i wahania nastrojów uniemożliwiające koncentrację, a w związku z tym naukę oraz uczestnictwo w sesji egzaminacyjnej. Ponadto skarżący wskazał na swój dotychczasowy dorobek naukowy oraz zaliczenie większości przedmiotów argumentując, że nieumożliwienie mu powtarzania roku zaprzepaściłoby dotychczas uzyskane rezultaty. Sąd stwierdził, że w zaświadczeniach lekarskich skarżącego brak informacji o tym, aby choroby na które jest leczony farmakologicznie, uniemożliwiały mu efektywne uczestnictwo w zajęciach i podchodzenie do egzaminów w sesji egzaminacyjnej. Wskazał, że choroba [...]może różnić się w znacznym stopniu objawami i ich nasileniem, stąd też samo jej stwierdzenie, bez dodatkowego wskazania przez lekarza specjalistę na jej możliwy w danym przypadku znaczący wpływ na utrudnienia w codziennym życiu uniemożliwiające naukę, nie może zostać uznany za wystarczający do zakwalifikowania go jako okoliczności "szczególnej" uzasadniającej wydanie zgody na ponowne powtarzanie roku studiów. Sąd podkreślił również, że skarżący podczas roku akademickiego nie informował nikogo o problemach ze swoim zdrowiem, a w szczególności w okresie zbliżającej się sesji egzaminacyjnej nie przedstawił organom uczelni żadnej informacji w tym zakresie. W związku z powyższym brak jest przesłanek, aby mimo potwierdzenia choroby skarżącego, uznać ją za czynnik "wyjątkowy", z uwagi na który zasadne byłoby wyrażenie zgody na powtarzanie roku akademickiego.
W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz prawidłowo go przeanalizował. Nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy oraz ustosunkowanie się do niego przez organ. W szczególności organ przeanalizował historię choroby skarżącego oraz uwzględnił jej wpływ na zdolności naukowe skarżącego podczas podejmowania rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił również, że organ wydał decyzję w oparciu o dostępne dla niego materiały dowodowe, z których nie wynika żadna "wyjątkowa" okoliczność mogąca dawać podstawę do wyrażenia przez dziekana zgody na nadzwyczajne powtarzanie roku. Wyjaśnił, że jak sama nazwa wskazuje zgoda na "nadzwyczajne" powtarzanie roku musi być poparta wyraźną podstawą, tj. na przykład wskazaniem lekarza specjalisty, że choroba skarżącego uniemożliwia mu naukę i udział w sesji egzaminacyjnej. Lekarz specjalista nie wskazał jednak na takie okoliczności, wobec czego nie można stwierdzić, aby organ uchylał się od odniesień do zarzutów postawionych przez stronę, a wręcz przeciwnie organ przeanalizował je, jednak ze względu na brak dowodów na ich poparcie, nie mógł uznać ich za zasadne. Sąd dodał poza tym, iż organ jest związany opinią lekarza specjalisty i nie może powoływać się na fakty w takiej opinii niewskazane. Zwięzłość opinii lekarskiej będąca wynikiem tajemnicy lekarskiej nie może powodować obowiązku po stronie organu domniemania, co jeszcze w takiej opinii mogło, czy powinno się znaleźć. W ocenie Sadu stąd też niesłuszne jest stwierdzenie, aby organ miał w tej sytuacji obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.
Ponadto – zdaniem Sądu I instancji – wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie był zobowiązany do zasięgnięcia opinii Działu ds. Osób Niepełnosprawnych UJ. Zasięgnięcie takiej opinii przez organ nie było w żadnym zakresie niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tym bardziej, że skarżący nie przedstawiał w ciągu roku akademickiego żadnych dokumentów, czy też informacji odnośnie jego zgłoszenia do Działu ds. Osób Niepełnosprawnych UJ. W przekonaniu Sądu – wobec braku wskazania w opinii lekarza specjalisty szczególnych dolegliwości/zaburzeń wywołanych przechodzoną przez skarżącego chorobą [...]– nie było oczywiste prawdopodobieństwo zgłoszenia się przez skarżącego do Działu ds. Osób Niepełnosprawnych UJ i wobec tego konieczność zasięgnięcia opinii takiego działu.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut opierania się przez organ wyłącznie na Regulaminie studiów zamiast na przepisie art. 190 ust. 2 P.s.w. Treść uzasadnienia decyzji wskazuje bowiem, że zarówno ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i jego subsumcja dokonane są w aspekcie przepisów P.s.w., jak i Regulaminu studiów, który to jest konkretyzacją i uszczegółowieniem przepisu ustawy.
Podsumowując Sąd uznał, że względu na niewykazanie przez skarżącego szczególnej przesłanki mogącej uzasadniać wyrażenie przez Dziekana zgody na nadzwyczajne powtarzanie roku skarga jest bezzasadna i w konsekwencji podlega oddaleniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. C. . Zaskarżając wyrok w całości, podniósł następujące zarzuty naruszenia prawa:
1) naruszenie prawa materialnego:
- art. 190 ust. 2 pkt 2 P.s.w.;
- § 35 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia, oraz jednolitych studiów magisterskich wprowadzonego zarządzeniem nr 5 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 30 stycznia 2014r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie w efekcie, że przepisy powyższe, przewidując brak obligatoryjnego charakteru działania, oznaczają nieograniczoną swobodę organu przy podejmowaniu decyzji, co skutkowało wadliwym wyrokowaniem, zgodnie z decyzją organu administracyjnego, opartym na uznaniu, iż pozostawienie do uznania organu zasadności i celowości podjęcia decyzji o skreśleniu studenta z listy studiujących oznacza całkowitą dowolność bez zachowania zasad działania w sposób budzący zaufanie jego uczestników poprzez kierowanie się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz zasadą prawdy obiektywnej, biorąc na wzgląd także słuszny interes obywatela;
- § 14 ust. 4 ww. Regulaminu poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia stanu faktycznego i nieprawidłowej jego subsumcji pod normę wynikającą z przepisu, tj. poprzez błędne ustalenie, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, że stan zdrowia skarżącego stanowił obiektywną wyjątkową przeszkodę w otrzymaniu zaliczeń z egzaminów wynikających z programu studiów wymaganych do zaliczenia [...] roku studiów, a co za tym idzie, niezastosowanie normy wynikającej z ww. przepisu;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." poprzez niewzięcie pod uwagę faktów znanych powszechnie, a mianowicie dotyczących objawów związanych z chorobą [...], które są powszechnie znane wynikające z ogólnego doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy z ogólnodostępnej literatury powszechnej, np. Encyklopedii PWN;.
- art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wyrokowanie na podstawie nie wszystkich akt sprawy, tj. z pominięciem dokumentów załączanych do akt postępowania administracyjnego przed organami administracyjnymi, znajdujących się też w materiale dowodowym zebranym w niniejszym postępowaniu sądowym, tj. z pominięciem zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]. i z dnia [...]., z których wynika zarówno, iż skarżący wymaga dalszej [...]i farmakoterapii, jak też, że od [...]. stan zdrowia skarżącego uległ pogorszeniu, co skutkuje pogorszeniem koncentracji uwagi, co Sąd a priori pominął przy wyrokowaniu, a co ma istotny wpływ na wyrokowanie uznające, iż brak jest dowodów na pogorszenie stanu zdrowia, a także jego wpływu na podejmowanie obowiązków studenckich;
- art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niedokonanie pełnej kontroli zaskarżonego aktu, co miało istotny wpływ na orzeczenie Sądu błędnie utrzymujące w mocy decyzję dotkniętą wadami prawnymi, albowiem wydaną z naruszeniem art. 207 ust. 1 P.s.w., a co za tym idzie, art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 11 i art. 75 K.p.a., prawidłowa kontrola zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem musiałaby prowadzić do jego uchylenia;
- art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 , art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 75, art. 138 § 1 pkt 2 ewentualnie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie dostrzegł istotnych wad postępowania administracyjnego, jak brak prawidłowego uzasadnienia decyzji organu I instancji, w tym w szczególności wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji pozbawiło skarżącego możliwości obrony i naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż organ II instancji orzekł merytorycznie w sprawie, w której wydano decyzję dotkniętą rażącą wadą prawną, polegającą na braku sporządzenia uzasadnienia zgodnie z przepisami prawa. Stronie skarżącej nie wyjaśniono zasadności przesłanek i motywów, którymi się kierowały organy administracji publicznej. Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił niezauważenie ww. wad postępowania przez Sąd I instancji i ich wpływu na sytuację skarżącego oraz wynik sprawy;
- art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że decyzje organów obu instancji były prawidłowe.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia [...]. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę. Ponadto podkreślił, iż niesłuszne jest stanowisko skarżącego dotyczące zarzutu bezzasadnej odmowy przeprowadzenia wnioskowanych środków dowodowych, jakimi miała być informacja na temat skarżącego z Działu ds. Osób Niepełnosprawnych. Wskazał, że organy I, jak i II instancji nie mogły odmówić przeprowadzenia tych dowodów, ponieważ taki dowód nie istniał, nie został zgłoszony przez skarżącego. Dodatkowo nie istnieje przepis prawa, który obligowałby organy do ubiegania się o taką opinię w trakcie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów. Jeżeli skarżący twierdził, że jego choroby powodują wyraźne trudności w zaliczeniu studiów, to powinien opinię z ww. Działu przedłożyć lub przynajmniej udać się do tego Działu ze stosownymi dokumentami. Skarżący w toku studiów nie zgłosił się do Działu ds. Osób Niepełnosprawnych, więc organ nie mógł zasięgnąć opinii z tego działu.
W ocenie Rektora błędne jest także twierdzenie skarżącego, iż inni studenci w takiej samej sytuacji otrzymywali pozytywne decyzje, nie można bowiem twierdzić, że istnieją takie same stany faktyczne i prawne, bowiem każda sprawa studenta stanowi indywidualną jego sprawę i podlega indywidualnej ocenie. Organ zaś w każdej sprawie urzeczywistnia zasadę równego traktowania. Ponadto Rektor wskazał, że skarżący miał możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, chociażby z tego względu, że sam złożył większość dokumentów w przedmiotowej sprawie, natomiast z opinią Dziekana Wydziału mógł się zapoznać w każdym czasie, mógł wyrazić taką wolę, ale tego nie uczynił.
Odnośnie zarzutu złożenia przez skarżącego pracy dyplomowej w roku akademickim [...] wskazano, że z opinii Prodziekana Wydziału H. stanowiącej materiał dowodowy w sprawie wyraźnie wynika, że praca dyplomowa nie została przez studenta złożona. Trudno więc, by organ w jakikolwiek sposób mógł kwestionować ten fakt.
Ustosunkowując się zaś do zarzutów skarżącego związanych z przedłożonymi przez niego zwolnieniami lekarskimi Rektor wyjaśnił, iż informacja o [...] pojawia się wyłącznie w pismach skarżącego, natomiast żadne z zaświadczeń nie zawiera opinii, iż dolegliwości skarżącego miały jakikolwiek wpływ na możliwość wywiązywania się przez skarżącego z obowiązków akademickich, tylko jedno z zaświadczeń zawiera lakoniczną informację, że "pogorszenie stanu psychicznego skutkowało zaburzeniami koncentracji uwagi". Taka informacja nie może z kolei prowadzić do wniosku, że mogło to mieć wpływ na niezaliczenie (wielokrotne) powtarzanego przez skarżącego przedmiotu. Co więcej, brak informacji w zaświadczeniach lekarskich skarżącego o tym aby choroby, na które jest leczony farmakologicznie, uniemożliwiały mu efektywne uczestnictwo w zajęciach i podchodzenie do egzaminów w sesji egzaminacyjnej.
Dalej w treści odpowiedzi na skargę kasacyjną podkreślono, że zarzut skarżącego wskazujący na to, że organy I i II instancji nie wzięły pod uwagę [...] skarżącego i jej wpływu na jego sytuację na uczelni jest całkowicie nietrafiony, ponieważ nawet przy najwyższym udziale dobrej woli organów z treści zaświadczeń lekarskich nie ma możliwości wywnioskować, iż skarżący faktycznie na te dolegliwości cierpiał. Jeżeli skarżący rzeczywiście cierpi na wskazywane choroby mógł w toku studiów skorzystać z uprawnień przewidzianych w Regulaminie studiów przewidzianych ze względu na takie okoliczności losowe, tj. mógł skorzystać z urlopu od zajęć, urlopu studenckiego lub dziekańskiego. Skarżący nie ubiegał się o żaden z tych urlopów, pomimo ciągłego twierdzenia w skardze, że dolegliwości chorobowe nie pozwalały mu wywiązywać się z obowiązków studenckich. Dodatkowo organ podkreślił, że wszystkie zaświadczenia lekarskie zostały wystawione dopiero we [...]lub [...]., kiedy to skarżący już posiadał wiedzę, że nie zaliczy roku. Rektor nadmienił również, że skarżący nigdy nie był hospitalizowany w trakcie studiów z powodu chorób, którymi uzasadnia swoje stanowisko w sprawie. Ponadto dodał, że w orzecznictwie przyjmuje się, że stałe leczenie, czy istniejąca od pewnego niepełnosprawność nie mają charakteru okoliczności zdrowotnych, które uniemożliwiałyby podejście do zaliczenia przedmiotu w kolejnych terminach, ponieważ student zdaje sobie z nich sprawę akceptując wyznaczane przez uczelnię terminy wywiązywania się z obowiązków studenta. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie także wiedział jakie są terminy egzaminów, a do dwóch terminów egzaminu w ogóle nie przystąpił, bez uzasadnienia tego faktu jakąkolwiek chorobą. Zdaniem organu trudno więc było w jakikolwiek sposób stwierdzić, iż w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające kolejny raz powtarzanie tego samego roku studiów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie podniesiony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w następstwie zaakceptowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, w sytuacji gdy organy te nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowane, iż skarżący powtarzając [...] rok studiów I stopnia nie zdał wymaganych egzaminów oraz nie uzyskał wymaganych zaliczeń. Przyczyny takiego stanu rzeczy skarżący upatruje w schorzeniach, na które cierpi tj. w [...] i niedoczynności tarczycy. Na okoliczności te powołał się we wniosku z dnia [...]. o powtarzanie roku studiów, a także w postępowaniu tyczącym tej kwestii. Okoliczności te podnoszono również w postępowaniu, którego przedmiotem jest skreślenie z listy studentów, jako wyjątkowe, szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w § 14 ust. 4 Regulaminu studiów. Nie jest także kwestionowane, iż skarżący przedłożył władzom uczelni trzy ogólnej treści zaświadczenia lekarskie. Jedno wskazujące, iż jest pacjentem poradni zdrowia [...], w której leczy się od [...]., drugie stwierdzające rozpoznanie [...], oraz trzecie wskazujące na pogorszenie się jego stanu zdrowia. Zaświadczenia te zarówno organy, jak i Sąd I instancji uznały za wystarczające dla wskazania czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wyjątkowym, szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w § 14 ust. 4 Regulaminu studiów. Z tym zapatrywaniem nie można się zgodzić.
Skoro Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku wyraźnie stwierdził, że w przedłożonych przez skarżącego zaświadczeniach lekarskich brak jest informacji o tym, aby choroby na które jest leczony uniemożliwiały mu efektywne uczestnictwo w zajęciach i podchodzenie do egzaminów w sesji egzaminacyjnej, to powyższe winno prowadzić do konieczności wyjaśnienia wpływu powyższych schorzeń na możliwość wywiązywania się przez skarżącego z obowiązków studenta, nie zaś prowadzić do konstatacji, iż skarżący poprzez złożenie powyższych zaświadczeń nie udowodnił owego wpływu. Powyższe zaświadczenia z uwagi na swą ogólnikowość nie wskazują w swej treści na istnienie zależności pomiędzy schorzeniami skarżącego a możliwością jego dalszego studiowania, ale jednocześnie zależności takiej nie przekreślają. Wypada także dostrzec, iż decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego, a taką jest decyzja o skreśleniu z listy studentów poddane są szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne (vide: wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 2006/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jeżeli zatem Sąd I instancji wyraźnie wskazuje, iż choroba [...] może różnić się w znacznym stopniu objawami i ich nasileniem, to samo jej stwierdzenie – bez dodatkowego wskazania jej realnego wpływu na utrudnienia w codziennym życiu skarżącego – uniemożliwia uznanie, iż materiał dowodowy w sprawie został wyczerpująco zebrany. Tym samym wadliwy jest pogląd Sądu I instancji uznający, iż sytuacja skarżącego będąca następstwem stwierdzonych schorzeń nie może zostać uznana za wyjątkowy, szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający wyrażenie zgody na ponowne powtarzanie roku studiów, skoro pogląd ten jest sformułowany w oparciu o niedostatecznie zebrany materiał dowodowy.
Przyjmuje się, iż wyrażony w przepisie art. 207 ust. 1 P.s.w. obowiązek odpowiedniego stosowania w postępowaniu przed władzami uczelni przepisów K.p.a. polega na zachowaniu przez te organy minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (vide: wyrok NSA z dnia 13 października 2011r. sygn. akt I OSK 1304/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z powyższego punktu widzenia niedostateczne ustalenie w toku postępowania istotnych okoliczności faktycznych sprawy naraża organy uczelni na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 P.s.w.), a tym samym na dowolność (arbitralność) rozstrzygnięcia. Skoro zatem to organ uczelni zobowiązany jest do wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, to brak ustaleń co do wpływu stanu zdrowia skarżącego na utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu, a w szczególności w wykonywaniu obowiązków studenta, podważa stanowisko Sądu I instancji o prawidłowym zgromadzeniu przez organy uczelni materiału dowodowego oraz właściwym jego przeanalizowaniu. W powyższym kontekście zupełnie dowolnie brzmi stanowisko Sądu I instancji wskazujące, iż organ przeanalizował historię choroby skarżącego oraz uwzględnił jej wpływ na jego zdolności naukowe.
Jakkolwiek odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. umożliwia organom uczelni zarówno domaganie się od strony postępowania inicjatywy dowodowej, jak i pozwala przerzucić na tę stronę ciężar udowodnienia określonej okoliczności (vide: wyrok NSA z dnia 16 października 2014r. sygn. akt I OSK 1435/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ), to jednak z uwagi na specyfikę postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów obowiązkiem organów uczelni było co najmniej umożliwienie skarżącemu, w zakreślony terminie, uzupełnienia przedłożonych zaświadczeń o informacje odnoszące się do wpływu stwierdzonych schorzeń na możliwość wykonywania obowiązków studenta. Zaniechanie tego rodzaju staranności w gromadzeniu materiału dowodowego, którą wypada uznać za spełniającą jedynie minimalne wymagania procedury administracyjnej, deprecjonuje tezę Sądu I instancji o wszechstronnym zebraniu materiału dowodowego. Natomiast wyraźne zaniechanie ze strony organów uczelni wyjaśnienia powyższej okoliczności jest widoczne w zupełnym zignorowaniu wniosków skarżącego: o zażądanie przez organ uczelni od lekarza prowadzącego pełnego opisu jego choroby (vide: pismo z dnia [...]. k. 76 akt sprawy), oraz o zasięgnięcie opinii w Dziale Osób Niepełnosprawnych UJ (vide: pismo z dnia [...]. k. 81 akt sprawy).
Obarczenie organu uczelni powinnością dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy winno być także pochodną ustalenia rodzaju chorób, na które skarżący się leczy. Tego rodzaju symptomy jak chociażby: brak koncentracji, obsesyjne, negatywne myśli, kłopoty decyzyjne czy chroniczne zmęczenie, a więc typowe objawy [...] i niedoczynności tarczycy mogą utrudniać efektywne prowadzenie postępowania o urzędowym charakterze. Stąd takie zachowania skarżącego jak chociażby nieinformowanie władz uczelni o problemach ze zdrowiem, czy składanie lakonicznych zaświadczeń lekarskich – do czasu wyjaśnienia wpływu stwierdzonych schorzeń na obowiązki skarżącego jako studenta – nie powinny być traktowane jako obciążająca skarżącego nieumiejętność w prowadzeniu postępowania.
Konkludując tę część rozważań wypada zatem wskazać, iż zaakceptowanie przez Sąd I instancji materiału dowodowego zgromadzonego w przywołany powyżej sposób stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a., natomiast sporządzone w takich warunkach uzasadnienie zaskarżonej decyzji – z uwagi na jej uznaniowy charakter – usprawiedliwia także zarzut wadliwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., bowiem uzasadnienie to nie pozwala studentowi na obronę jego interesu prawnego, a sądowi administracyjnemu na przeprowadzenie skutecznej kontroli legalności takiej decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 925/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Bezpodstawny jest natomiast zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., który stanowi, iż – co do zasady, a wyjątek w tym zakresie przewidziany nie ma zastosowania w niniejszej sprawie – sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przyjmuje się, iż naruszenie określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60.). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu. Natomiast pominięcie, podczas ustalania okoliczności sprawy, niektórych dowodów znajdujących się w aktach sprawy, czy też wadliwa ich ocena nie stanowi naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., lecz regulacje odnoszące się oceny dowodów w toku postępowania administracyjnego (np. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), w powiązaniu z odpowiednim przepisem wynikowym stosownym przez Sąd I instancji. Tak sformułowany zarzut został w skardze kasacyjnej postawiony i był już przedmiotem oceny. Skarga kasacyjna nie przywołuje jednocześnie okoliczności mogących wskazywać na naruszenie normy prawnej określonej w art. 133 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. uznać wypada za chybiony.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a.. Przepis ten stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (vide: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2004r. sygn. akt OSK 628/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt II OSK 1580/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014r. sygn. akt II GSK 1560/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide: wyrok NSA z dnia 11 września 2012r. sygn. akt I OSK 1234/12; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012r. sygn. akt II OSK 2395/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie żadna z wyżej wymienionych sytuacji nie miała miejsca, zaś skarga kasacyjna na takie okoliczności nie wskazuje.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 4 P.p.s.a., bowiem istotną z punktu widzenia niniejszej sprawy nie jest powszechnie dostępna wiedza o [...] jako chorobie, rozumiana jako fakt powszechnie znany, lecz – o czym była już mowa powyżej – wpływ schorzeń skarżącego na możliwość wywiązywania się przez niego z obowiązków studenta. Ta zaś okoliczność nie ma cech notoryjności.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 75, art. 138 § 1 pkt 2 ewentualnie art. 138 § 2 K.p.a. wypada wskazać, iż zarzut ten sformułowany został w aspekcie wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji implikującego wadliwość postępowania przed organem odwoławczym wskutek naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (choć wypada zauważyć, iż zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. nie zastał w tym zakresie postawiony). Przy czym należy wyraźnie wskazać, iż zarzut ten nie doczekał się w skardze kasacyjnej jakiegokolwiek uzasadnienia. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a. nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy nie tylko podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji, ale i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a w przypadki naruszenia prawa procesowego dodatkowo wykazanie istotnego wpływu tego naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. (vide: wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15 http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi bowiem do konkluzji, że nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r., I OPS 10/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi na czym owo naruszenie polegało.
Ponadto wypada dostrzec, iż przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a. odnosi się tylko do takich naruszeń przepisów postępowania, które mogą mieć "istotny wpływ na wynik sprawy" i tylko takie naruszenia przepisów postępowania uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść wyroku. W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014r. sygn. akt II FSK 1224/13; wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014r. sygn. akt I OSK 160/13; wyrok NSA z dnia 25 marca 2014r. sygn. akt II GSK 62/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W skardze kasacyjnej nie wskazano natomiast w czym upatrywana jest owa istotność naruszenia ww. przepisów odpowiednio stosowanych przez organu uczelni, a tym samym zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 75, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 K.p.a. uznać wypada za bezzasadny.
Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia prawa materialnego wypada wskazać, iż zarzut wadliwego zastosowania § 14 ust. 2 Regulaminu studiów postawiony został wyłącznie w kontekście błędnego ustalenia, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwalał na stwierdzenie, że stan zdrowia skarżącego stanowił obiektywną przeszkodę w otrzymaniu zaliczeń z egzaminów wynikających z programu studiów. Akcentowanie wyłącznie procesowego aspektu powyższej regulacji nie usprawiedliwia dostatecznie postawionego zarzutu, bowiem – o czym była już mowa powyżej – materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie został zebrany w sposób wyczerpujący, a tym samym nie była możliwa ocena prawidłowości jego subsumpcji do ww. przepisu Regulaminu studiów.
Podobnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 190 ust. 2 pkt 2 P.s.w. i § 35 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek zaakceptowania przez Sąd I instancji przekroczenia przez organy uczelni granic uznania administracyjnego. Ocena poprawności zastosowania w konkretnej sprawie konstrukcji uznania administracyjnego możliwa jest dopiero po wszechstronnej analizie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Skoro okoliczności faktyczne nie zostały dotychczas wyczerpująco ustalone, to tym samym zarzut wadliwego zastosowania powyższej regulacji jest przedwczesny. Natomiast zarzut błędnej wykładni powyższych przepisów w ogóle nie doczekał się w skardze kasacyjnej uzasadnienia, natomiast obowiązkiem skarżącego kasacyjnie – o czy już była mowa – jest uzasadnienie stawianego zarzutu. W tym zakresie wypada jedynie zasygnalizować, iż uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa i wskazać jak w ocenie skarżącego kasacyjnie powinien być rozumiany ów przepis czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia (vide: wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010r. sygn. akt II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1592/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, zaś uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy ponownie prowadząc postępowanie uwzględni zawarte w niniejszych motywach uwagi tyczące braku dostatecznego wyjaśnienia wpływu schorzeń zdiagnozowanych u skarżącego na możliwość ukończenia przezeń [...] rok u studiów I stopnia w terminie do [...]., w kontekście wystąpienia wyjątkowego, szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w § 14 ust. 4 Regulaminu studiów w związku z art. 190 ust. 2 pkt 2 P.s.w., a prowadząc uzupełniające postępowanie wyjaśniające (art. 136 § 1 K.p.a. w zw. z art. 207 P.s.w.) organ ten uwzględni także rokowania terapeutyczne, bowiem ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów może mieć miejsce tylko raz, zaś [...] i [...] ma generalnie przewlekły charakter i cechuje się nieprzewidywalnością objawów (art. 153 w zw. z art. 193 P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.
O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a. Na koszty te składa się: wpis od skargi w kwocie 200zł, opłata kancelaryjna od sporządzonego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w kwocie 100zł, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100zł, wynagrodzenie będącego radcą prawnym pełnomocnika skarżącego kasacyjnie w kwocie 480zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło