II FSK 824/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-27
Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Tomasz Kolanowski, Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ulga meldunkowa, przewidziana w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r., obejmuje swoim zakresem wyłącznie budynek mieszkalny, jego część lub udział w nim, czy również grunt, na którym budynek ten został posadowiony?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na poważne wątpliwości interpretacyjne dotyczące zakresu ulgi meldunkowej, postanowił odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia siedmioosobowemu składowi sędziów NSA. Spór dotyczy tego, czy ulga obejmuje jedynie przychód ze sprzedaży budynku mieszkalnego, czy również przychód ze sprzedaży gruntu, na którym budynek jest posadowiony.Stan faktyczny
Skarżąca D. O. – B. sprzedała nieruchomość nabytą w drodze darowizny, składającą się z gruntu i posadowionego na nim budynku mieszkalnego, w którym była zameldowana. Wystąpiła o interpretację indywidualną, pytając, czy ulga meldunkowa obejmuje przychód ze sprzedaży całego obiektu, czy tylko budynku. Organ podatkowy uznał, że ulga dotyczy tylko przychodu ze sprzedaży budynku, a przychód ze sprzedaży gruntu podlega opodatkowaniu. WSA w Gdańsku oddalił skargę skarżącej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o PIT.Rozstrzygnięcie
Odroczenie rozpoznania sprawy i przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia WSA del. Grażyna Nasierowska, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. O. – B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 681/09 w sprawie ze skargi D. O. – B. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 4 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego p o s t a n a w i a 1) odroczyć rozpoznanie sprawy, 2) na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przedstawić do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy tzw. ulga meldunkowa przewidziana w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym do końca 2008 r., obejmowała swoim zakresem wyłącznie budynek mieszkalny, jego część lub udział w nim, czy również grunt na jakim budynek ten został posadowiony?"
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. O. – B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
D. O. – B. wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie tzw. ulgi meldunkowej, o której mowa w treści art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).
Przedstawiając stan faktyczny sprawy skarżąca podała, że na mocy umowy darowizny z dnia 15 października 2008 r. otrzymała od rodziców nieruchomość położoną w G., stanowiącą działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym, w którym to budynku skarżąca była zameldowana od dnia 2 kwietnia 2003 r. Nieruchomość składająca się z gruntu oraz posadowionego na nim budynku, została przez skarżącą sprzedana 11 marca 2009 r. W dniu bezpośrednio poprzedzającym sprzedaż, to jest 10 marca 2009 r. D. O. – B. wymeldowała się z pobytu stałego pod tym adresem, a następnie w dniu 17 marca 2009 r. złożyła w urzędzie skarbowym oświadczenie zawierające wniosek o skorzystanie z przedmiotowej ulgi podatkowej.
W odniesieniu do tak przedstawionego stanu faktycznego, skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji, czego w istocie dotyczy ulga meldunkowa, w tym o sprecyzowanie, czy ulgą tą objęte są także przychody uzyskane ze sprzedaży gruntu, na którym stoi sprzedany budynek.
Przedstawiając własny pogląd w sprawie skarżąca stwierdziła, że ulga meldunkowa powinna dotyczyć całości sprzedanej nieruchomości, a więc gruntu i posadowionego na nim budynku mieszkalnego. Nie wynika to, zdaniem skarżącej, z samej treści ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale z przepisów Kodeksu cywilnego. Stanowią one bowiem, że grunt i posadowione na nim budynki stanowią całość nieruchomości i nie mogą być przedmiotem odrębnej sprzedaży.
W wydanej w dniu 4 czerwca 2009 r. indywidualnej interpretacji Minister Finansów uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
Organ - biorąc pod uwagę datę nabycia nieruchomości przez D. O. – B., to jest 15 października 2008 r. - potwierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) skarżącej przysługiwała ulga meldunkowa, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. Organ uznał jednak, że wbrew przekonaniu skarżącej przychód uzyskany przez nią z odpłatnego zbycia zabudowanej nieruchomości korzysta ze zwolnienia jedynie w tej części, która przypada na budynek mieszkalny, natomiast w części w jakiej dotyczy gruntu, przychód ten podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Według Ministra Finansów ulga meldunkowa nie obejmuje przychodów z odpłatnego zbycia gruntów, zarówno tych, które stanowią odrębny przedmiot własności (prawo wieczystego użytkowania gruntu), jak i gruntów trwale związanych z budynkami, stanowiącymi część składową nieruchomości. Oznacza to, że w przypadku odpłatnego zbycia działki gruntu zabudowanej budynkiem mieszkalnym, zwolnienie może dotyczyć, po spełnieniu warunku meldunku oraz warunku złożenia oświadczenia, wyłącznie przychodu uzyskanego ze zbycia budynku.
Pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. skarżąca wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, którego dopuścił się poprzez błędną wykładnię pojęcia budynku mieszkalnego, zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W udzielonej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej indywidualnej interpretacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. O. – B. wniosła o uchylenie indywidualnej interpretacji podtrzymując pogląd, że zwolnieniu z art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlega cały przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, to jest zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że sprzedaż nieruchomości stanowi co do zasady źródło dochodu podlegającego opodatkowaniu. Nie jest sprawą sporną, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest legalnej definicji nieruchomości, a zatem w tym zakresie zastosowanie powinny znaleźć przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 46 § 1, w myśl którego, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Zgodnie z treścią art. 48 Kodeksu cywilnego, budynek (o ile ustawa nie stanowi inaczej) stanowi cześć składową nieruchomości i jako taki nie może stanowić odrębnego od niej przedmiotu obrotu, o ile nie jest on odrębną nieruchomością. Z cytowanych przepisów niewątpliwie wynika, że budynek będący częścią składową nieruchomości, nie może być sprzedany bez gruntu, na którym został wniesiony.
Zdaniem Sądu posłużenie się przez ustawodawcę w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowaniem "zbycia budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w nim" nie stanowi odejścia od cywilistycznego rozumienia pojęcia "nieruchomość" i nie zaprzecza uznaniu budynku za jej część składową. Jest to jedynie wyraz autonomii prawa podatkowego. Prawo cywilne i podatkowe należą do dwóch różnych gałęzi prawa, co oznacza, iż to samo zdarzenie faktyczne mogą odmiennie oceniać i przypisywać mu odmienne skutki prawne. W rozpatrywanej sprawie powstała zatem sytuacja, w której w ujęciu prawa cywilnego skarżąca sprzedała jako całość nieruchomość gruntową wraz z budynkiem mieszkalnym, jednak w prawie podatkowym, czynność ta spowoduje powstanie obowiązku podatkowego jedynie w odniesieniu do części dochodu dotyczącego sprzedaży gruntu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ma racji skarżąca twierdząc, że w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcie budynku mieszkalnego ma dwa znaczenia, to jest oznacza budynek mieszkalny stanowiący odrębną własność oraz grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym. Nie może zatem – według Sądu - podlegać zwolnieniu z opodatkowania cały przychód uzyskany przez skarżącą ze zbycia nieruchomości nabytej w drodze darowizny.
Skargę kasacyjną wniosła D. O. – B. Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 21 ust 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. przez przyjęcie, że przepis ten wyłącza ze zwolnienia podatkowego kwotę przychodu uzyskanego ze zbycia gruntu, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zwolnieniu przewidzianemu w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinien podlegać cały przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, który dzieli los prawny gruntu zgodnie z zasadą superficies solo cedit. Strona argumentowała, że ustawodawca wskazując na zameldowanie jako warunek skorzystania z przedmiotowego zwolnienia podatkowego nie mógł posłużyć się innym pojęciem niż budynek mieszkalny. Z tego względu termin ten powinien być rozumiany na gruncie ustawy podatkowej zarówno jako budynek/lokal mieszkalny stanowiący odrębną własność, jak i grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym.
W przekonaniu strony przyjęcie wykładni dokonanej przez Sąd w istocie oznaczałoby wprowadzenie dodatkowego obciążenia podatnika o charakterze quasi – publicznoprawnym w postaci konieczności poniesienia kosztu wyceny sprzedanego gruntu przez rzeczoznawcę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Spór zaistniały w niniejszej sprawie koncentruje się wokół problemu interpretacji zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodnie z treścią powołanego unormowania wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku (...), jeżeli podatnik był zameldowany w tym budynku (...) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia (...). Cytowany przepis stanowi wyjątek od zasady opodatkowania przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie (por. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Rozstrzygnięcie o zasadności zarzutu podniesionego przez stronę w skardze kasacyjnej wymaga odpowiedzi na pytanie, czy ustanowiona w art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ulga podatkowa obejmuje cały przychód ze sprzedaży gruntu i stanowiącego jego część składową budynku mieszkalnego, czy też odnosi się wyłącznie do przychodu uzyskanego ze zbycia budynku mieszkalnego.
Za wąskim rozumieniem przedmiotowego zwolnienia podatkowego przemawiają przede wszystkim wyniki wykładni językowej, której w prawie podatkowym przypisuje się szczególne znaczenie. Zarówno w doktrynie, jak i judykaturze podkreśla się, że brzmienie tekstu aktu prawnego powinno być punktem wyjścia dla interpretacji przepisów podatkowych i tworzyć ramy, w jakich odczytuje się znaczenie normy prawnej (por. B. Brzeziński [w:] "Prawo podatkowe. Teoria. Instytucje. Funkcjonowanie.", praca zbiorowa pod red. B. Brzezińskiego, str. 422 i n., L. Morawski, "Wykładnia w orzecznictwie sadów", Toruń 2002, str. 89 – 93 i wskazana tam literatura oraz orzeczenia; w nowszym orzecznictwie por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1142/09, LEX nr 707777). Nie można również tracić z pola widzenia, że omawiana regulacja prawna wprowadza przywilej podatkowy, który jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania powinien być interpretowany ściśle (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FSK 798/10, treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanym przypadku ustawa stanowi wprost o zwolnieniu w zakresie przychodu ze zbycia "budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku". Wydaje się zatem, że zamiarem ustawodawcy było objęcie ulgą meldunkową nie wszystkich środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości zabudowanej ale tylko tych, które pochodzą ze zbycia budynku (jego części, udziału w nim). Zwrócić uwagę należy, że w grupie przepisów poświęconych opodatkowaniu spornego przychodu, to jest w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, posłużono się pojęciem "nieruchomości". Terminu tego użyto również w samym art. 21 ust. 21 powołanej ustawy dla określenia warunków skorzystania ze spornego zwolnienia podatkowego. Zakładając zatem racjonalność ustawodawcy i podstawowe zasady techniki prawodawczej za niedopuszczalne należałoby uznać stwierdzenie, że w obrębie tego samego aktu prawnego dwa różne pojęcia (budynku mieszkalnego i nieruchomości) mają tożsame znaczenie. Trudno byłoby także usprawiedliwić posłużenie się pojęciem "budynku mieszkalnego" koniecznością ustanowienia przesłanki zameldowania, jako warunku zastosowania przedmiotowej ulgi. Nic nie stało na przeszkodzie, aby ustawodawca - wprowadzając wymóg zameldowania - objął zwolnieniem przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości zabudowanej czy też gruntu wraz z posadowionym na nim budynkiem mieszkalnym.
Wskazane wyżej wąskie ujęcie ulgi meldunkowej nie musi również oznaczać przekreślenia cywilistycznej definicji "nieruchomości" i odejścia od zasady, że budynek stanowi część składową gruntu. Nie ulega wątpliwości, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje ani pojęcia budynku mieszkalnego, ani nieruchomości i w tym zakresie należy odwoływać się do przepisów Kodeksu cywilnego. Zasada superficies solo cedit nie powinna jednak stanowić przeszkody do autonomicznego kształtowania skutków podatkowych określonej czynności prawnej w sposób założony przez ustawodawcę podatkowego. Za dopuszczalne należałoby więc przyjąć – tak jak wskazał Sąd pierwszej instancji – twierdzenie, że w ujęciu prawa cywilnego skarżąca sprzedała nieruchomość składającą się z gruntu wraz z budynkiem mieszkalnym, jako całością. Natomiast w prawie podatkowym czynność ta powoduje powstanie obowiązku podatkowego jedynie w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze zbycia gruntu. Tak ukształtowane zwolnienie podatkowe stanowiłoby przejaw autonomii prawa podatkowego wobec prawa cywilnego.
Dodatkowego argumentu przemawiającego za prezentowanym sposobem rozumienia art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dostarczają zapisy innej ustawy podatkowej, ustawy o podatku od spadków i darowizn z dnia 28 lipca 1983 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.). Przewidziana tam w art. 16 ust. 1 ulga mieszkaniowa oparta została na podobnej do ulgi meldunkowej konstrukcji. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, w przypadku nabycia własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, w drodze określonych czynności (np. darowizny) przez osobę zaliczaną do I, II lub III grupy podatkowej, do podstawy opodatkowania nie wlicza się czystej wartości tego budynku lub lokalu w wysokości nie przekraczającej 110 m² powierzchni użytkowej lokalu. Na gruncie powołanego unormowania przyjmuje się, że zwolnienie w nim przewidziane może obejmować swym zakresem tylko nabyty budynek lub lokal mieszkalny, bez udziału w gruncie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2191/04, LEX nr 212385). W świetle dokonanej wykładni systemowej oraz zasady spójności prawa podatkowego powstaje wątpliwość, czy podobnie skonstruowane ulgi podatkowe, posługujące się tym samym pojęciem (budynku mieszkalnego), powinny być w spornym zakresie odmiennie rozumiane?.
Stanowisko przeciwne do omówionego powyżej - opowiadające się za szeroką interpretacją ulgi meldunkowej - kładzie nacisk na wykładnię systemową i celowościową (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 416/10, LEX nr 950564). W tym przypadku wskazuje się, że z uwagi na spójność i zupełność systemu prawa przepisy podatkowe nie mogą abstrahować od regulacji cywilnoprawnych. Zatem wobec braku definicji nieruchomości i budynku w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych należy przyjąć, że ustawodawca podatkowy zaczerpnął te pojęcia z prawa cywilnego. Z postanowień Kodeksu cywilnego wynika zaś, że budynki są co do zasady częścią składową gruntu i nie mogą być samodzielnym przedmiotem zbycia (art. 48 i art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego), a tym samym przedmiotem prawnie skutecznej umowy. W konsekwencji przychód uzyskany wyłącznie ze zbycia budynku stanowiącego część składową gruntu nie byłby w ogóle objęty zakresem zastosowania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
W motywach powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiono, że z zestawienia treści art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a i art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż ustawodawca posługuje się w nich zamiennie pojęciem budynku i nieruchomości. Skoro zaś w świetle przepisów prawa cywilnego budynek może być nieruchomością jedynie wyjątkowo (art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego), to okazuje się, że sporne zwolnienie dotyczyłoby wyłącznie budynków, stanowiących na podstawie przepisów szczególnych odrębny od gruntu przedmiot własności. Taką interpretację trzeba byłoby natomiast ocenić jako niedopuszczalną. Prowadziłaby ona do naruszenia zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i przeczyłaby celom, jakie przyświecały wprowadzeniu omawianego przywileju podatkowego. Zamiarem ustawodawcy było bowiem objęcie ulgą każdego z podatników, który korzystał z budynku zgodnie z jego przeznaczeniem i był tam zameldowany przez wymagany ustawą okres. Brak więc jakichkolwiek podstaw do różnicowania sytuacji prawnej podmiotów zbywających grunty wraz z budynkami mieszkalnymi stanowiącymi ich część składową i podmiotów zbywających budynki mieszkalne stanowiące wyjątkowo odrębną nieruchomość. Gdyby ustawodawca chciał ograniczyć przedmiotowe zwolnienie wyłącznie do przychodu ze zbycia budynku, to powinien określić znaczenie pojęcia "zbycie budynku" dla celów podatku dochodowego, a także wskazać sposób obliczania przychodu objętego ulgą meldunkową.
Dodatkowo podkreślono, że analizowany art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych bezsprzecznie odnosi się do przychodu pochodzącego ze źródła, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a tej ustawy. Użyte w tych przepisach pojęcia powinny być więc rozumiane tak samo.
Mając na względzie przedstawione powyżej dwa całkowicie odmienne rozumienia treści art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a powołanej ustawy podatkowej i związane z tym konsekwencje zarówno dla orzecznictwa sądowego jak i praktyki organów podatkowych, skład orzekający w sprawie niniejszej doszedł do przekonania, że przy jej rozpoznawaniu wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Zaistniały zatem przesłanki uzasadniające wystąpienie z pytaniem prawnym do poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 187 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że choć druga z prezentowanych koncepcji - opowiadająca się za zwolnieniem od podatku całego przychodu ze sprzedaży nieruchomości zabudowanej – przeważa w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wskazany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II FSK 416/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2818/10 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl), to jednak zaskarżone w sprawie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uchylone omówionym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 416/10, jak również stanowisko prezentowane przez organy podatkowe wskazują, że kwestia interpretacji ulgi meldunkowej, a w szczególności jej zakresu, pozostaje nadal sporna (por. interpretacje indywidualne: Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 września 2011 r., nr ILPB2/415-672/11-2/ES i Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 4 października 2011 r., nr IPTPB2/415-377/11-4/KSU – treść dostępna na stronie internetowej Ministerstwa Finansów http://sip.mf.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 187 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło