II FZ 614/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 196/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 29 lutego 2016 r., I SA/Gl 196/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 6 listopada 2015 r., [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu sąd podał, że wskazana wyżej decyzja doręczona została skarżącemu 16 listopada 2015 r., a zatem 30-dniowy termin do wniesienia skargi do sądu upłynął 16 grudnia 2015 r. Tymczasem skarżący 16 grudnia 2015 r. mylnie skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z pominięciem trybu wynikającego z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), a zatem sąd przyjął, że datą wniesienia skargi był dzień 29 grudnia 2015 r., w którym nastąpiło doręczenie skargi przez sąd do organu odwoławczego. W związku z powyższym wojewódzki sąd administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. 2. W zażaleniu skarżący zaskarżył ww. postanowienie sądu pierwszej instancji w całości i wnieśli o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3. Zażalenie podlega oddaleniu. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast art. 54 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Wniesienie skargi bezpośrednio do sądu jest zatem działaniem nieprawidłowym. Istotnie, żaden z przepisów ustawy procesowej wprost nie przewiduje dla sądu obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, jednakże przyjmuje się, że taki obowiązek na sądzie spoczywa. Orzecznictwo zarówno Sądu Najwyższego (na tle podobnych procedurze sądowadministracyjnej uregulowań odnośnie składania środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie opowiedziało się za takim właśnie stanowiskiem (por. wyroki NSA: z dnia 3 grudnia 2007 r., I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z 20 maja 2008 r., II FSK 426/07, LEX nr 489100; postanowienia NSA: z 30 stycznia 2008 r., II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z 15 kwietnia 2008 r., II GSK 295/08, LEX nr 505331; z 29 maja 2008 r., I FSK 631/08, LEX nr 505351; z 26 czerwca 2008 r., I OZ 463/08, LEX nr 493793). Stanowisko takie przyjmują również przedstawiciele doktryny, twierdząc, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (patrz. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el). W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji stanowisko to podzielił, przekazując błędnie wniesioną skargę do właściwego organu. Należy przy tym zauważyć, że skarga została wysłana przez skarżącego praktycznie w ostatnim dniu terminu przewidzianego do jej wniesienia, a okoliczność ta jest bezsporna. W realiach niniejszej sprawy niemożliwe było uniknięcie uchybienia 30-dniowemu terminowi do wniesienia skargi, gdyż sąd otrzymał skargę 21 grudnia 2015 r., a więc już po upływie terminu do jej wniesienia. Reasumując, sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo przekazując skargę do organu odwoławczego, a po nadesłaniu przez organ akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę podjął prawidłowe rozstrzygnięcie o jej odrzuceniu ze względu na uchybienie ustawowemu terminowi wskazanemu w art. 53 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo za słusznością takiego stanowiska przemawia fakt, że skarżący został prawidłowo pouczony w decyzji z 6 listopada o możliwości złożenia skargi i warunkach do jej prawidłowego wniesienia. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącego "o zakreślenie terminu jednego miesiąca na odpowiedz korespondencyjną z uwagi na stałe miejsce zamieszkania skarżącego poza granicami Polski", Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać go za zasadny. Z treści przepisu art. 299 § 1 p.p.s.a. wynika, że stronie, która ma miejsce zamieszkania, miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, sąd doręcza pisma pocztą przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru lub równoważną przesyłką. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela tezę postanowienia NSA z 28 maja 2014 r., II OSK 1288/14, że w stosunku do podmiotu mającego miejsce zamieszkania na terenie państwa członkowskiego Unii Europejskiej (skarżący mieszka na terenie Niemiec) brak było podstaw do zastosowania art. 299 § 1 i 2 p.p.s.a., tj. do wzywania skarżącego do uzupełnienia braków skargi w postaci ustanowienia pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania w Polsce. Wobec powyższego zasadnie sąd pierwszej instancji doręczał skarżącemu pisma do jego miejsca zamieszkania. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie należało oddalić, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.