II OSK 2064/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-13

Skład orzekający: sędzia NSA Leszek Leszczyński, sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpatrując skargę na bezczynność organu, ma obowiązek z urzędu ustalić, czy organ wydał akt administracyjny, który czyniłby skargę bezprzedmiotową, nawet jeśli nie wynika to z akt sprawy lub wypowiedzi stron?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do wszechstronnego wyjaśniania okoliczności faktycznych sprawy administracyjnej z urzędu. Kontrola legalności opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ administracji. Sąd nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych, a jedynie ocenia stan faktyczny wynikający z akt sprawy. W przypadku skargi na bezczynność, sąd nie musi z urzędu ustalać, czy organ wydał akt czyniący skargę bezprzedmiotową, jeśli nie wynika to z akt sprawy lub wypowiedzi stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. A. na bezczynność Starosty Gostyńskiego w przedmiocie uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów I i II instancji, Starosta wznowił postępowanie. J. A. zarzucił Staroście bezczynność w załatwieniu sprawy po wyroku WSA. WSA oddalił skargę, uznając, że Starosta nie pozostawał w bezczynności, a postępowanie było prowadzone. J. A. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym nieumorzenie postępowania w związku z wydaniem przez Starostę decyzji uchylającej pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 grudnia 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński /spr./ sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 72/10 w sprawie ze skargi J.A. na bezczynność Starosty Gostyńskiego w przedmiocie uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. A. na rzecz Starosty Gostyńskiego kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 72/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. A. na bezczynność Starosty Gostyńskiego w przedmiocie uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W związku z w wnioskiem J. A., Starosta Gostyński postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty Gostyńskiego z dnia [...] lipca 2007 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia H. i A. P. pozwolenia na budowę dwóch silosów na działce nr [...] położonej w Z. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Starosta Gostyński odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego stwierdzając, iż J. A. będący właścicielem działki znajdującej się w sąsiedztwie działki nr [...] w Z., nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. Po rozpoznaniu odwołania J.A., Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję Starosty Gostyńskiego w mocy. Zdaniem organu odwoławczego brak było przesłanek, które świadczyłyby, że nieruchomość na której zostanie zrealizowane zamierzenie budowlane znajduje się w sferze oddziaływania obiektu należącego do odwołującego. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. A. podnosząc, iż ocena oddziaływania inwestycji z punktu widzenia tylko przepisów techniczno budowlanych jest niewystarczająca dla wyeliminowania skarżącego z udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 874/09 uchylił decyzje organów I i II instancji stwierdzając w pierwszej kolejności, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie II SA/Po 853/08 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...]. Uchylenie decyzji o warunkach zabudowy, na której oparto ocenę dopuszczalność projektowanej zabudowy, nie pozwala uznać, że zaskarżona decyzja powinna pozostać w obrocie prawnym. Również stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy jest bezwzględną przesłanką do wznowienia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd podzielił również zarzuty skarżącego, iż organy zbyt pochopnie uznały, że J.A. nie jest stroną postępowania. Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu", o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 r.) jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Organ administracji winien był więc odnieść się do funkcji, konstrukcji formy czy innych cech obiektu i zbadać czy przepisy odrębne wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu znajdującego się w jego otoczeniu. Nie dokonując tak istotnych ustaleń nie mógł orzec, że odwołujący się nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Zdaniem sądu, z akt administracyjnych nie wynika, że obszar oddziaływania inwestycji został wyznaczony prawidłowo, bowiem brak w tym względzie jakichkolwiek ustaleń. Po zwrocie akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 17 marca 2010 r. Starosta Powiatowy postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 147 i art. 149 § 1 i 2 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia H. i A. P. pozwolenia na budowę dwóch silosów na działce nr [...] położonej w Z. Pismem z dnia [...] października 2010 r. J. A. wezwał Starostę Gostyńskiego do załatwienia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 874/09. Odrębnym pismem z tej samej daty J. A. wniósł do Wojewody Wielkopolskiego zażalenia na niezałatwienie przez Starostę Gostyńskiego sprawy tj. wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Starosta Gostyński zawiesił postępowanie administracyjne i wezwał inwestora do dostarczenia w terminie 60 dni ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch silosów na działce nr [...] położonej w Z. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. A. domagając się jego uchylenia. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty Gostyńskiego z dnia [...] października 2010 r. i kolejnym postanowieniem z tej samej daty odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy dot. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę dwóch silosów na działce nr [...] w Z. Pismem z dnia 10 listopada 2010 r. J.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Starosty Gostyńskiego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 874/09 w rozpatrzeniu żądania strony o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący podniósł, iż Starosta Gostyński pomimo upływu ponad miesiąca od zwrotu akt, nie tylko nie załatwił przedmiotowej sprawy, ale nawet nie podjął jakichkolwiek kroków zmierzających do jej załatwienia. Zdaniem skarżącego wszczęcie z urzędu w dniu [...] września 2010 r. nowego postępowania w oparciu o inną przesłankę – art. 145 ust. 1 pkt 8 k.p.a. nie załatwia sprawy wcześniej niezakończonego postępowania, wznowionego na wniosek strony postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. w oparciu o przesłankę art. 145 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Odpowiadając na skargę Starosta Gostyński wniósł o jej oddalenie wskazując na dokonane od momentu otrzymania akt z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 874/09 czynności świadczące o podejmowanych działaniach w celu załatwienia sprawy. Obecny na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. pełnomocnik organu – r. pr. M. K. podniósł, iż w toczonym po wyroku sądu postępowaniu administracyjnym J. A. jest traktowany przez organ jako strona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę wskazał, że nie podziela stanowiska strony skarżącej, iż w rozpatrywanej sprawie toczą się dwa odrębne postępowania wznowieniowe dotyczące postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia H. i A. P. na budowę dwóch silosów na działce nr [...], położonej w Z. gm. B. W. Postanowienie Starosty Gostyńskiego z dnia [...] września 2010 r. nie uruchomiło odrębnego postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na budowę silosów na działce [...] w Z., ale w świetle treści art. 149 § 2 k.p.a. stanowiło niezbędny warunek do rozszerzenia toczącego się już postępowania wznowieniowego wszczętego postanowieniem Starosty Gostyńskiego z dnia [...] czerwca 2009 r. o kolejną przesłankę wznowienia. Niewydanie odrębnego postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego z uwagi na wystąpienie przesłanki określonej z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. uniemożliwiłoby Staroście Gostyńskiemu uwzględnienie i rozpatrzenie tej przesłanki, w toczącym się już postępowaniu wznowieniowym, a zatem uniemożliwiłoby wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r. Po wyroku z dnia 17 marca 2010 r. przed Starostą Gostyńskim toczyło się zatem tylko jedno wznowione postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia H. i A. P. pozwolenia na budowę dwóch silosów na działce nr [...] położonej w Z. wszczęte na podstawie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 8 k.p.a. J. A. jest traktowany przez organ jako strona postępowania. Otrzymuje kierowaną do stron korespondencję oraz korzysta z przysługujących stronie środków zaskarżenia (zażalenie na postanowienie Starosty Gostyńskiego z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania). W tej sytuacji jako niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego, iż Starosta Gostyński pozostawał w bezczynności po otrzymaniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r. w zakresie prowadzenia wznowionego w dniu [...] czerwca 2009 r., na podstawie art. 145 § pkt 4 k.p.a. postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch silosów na działce nr [...] położonej w Z. Organ podejmował czynności niezbędne do załatwienia sprawy, w której dodatkowo został przez Sąd zobligowany do ocenienia innych przesłanek uzasadniających uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego dla opisanej wcześniej inwestycji, uznając J. A. za stronę tego postępowania. Do dnia złożenia rozpatrywanej skargi wprawdzie minął termin do załatwienia określony w art. 35 § 3 k.p.a. jednakże należy zauważyć, iż zgodnie z § 5 tego artykułu do terminów określonych w § 3 nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania (postanowieniem z dnia [...] października 2010 r.). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi również sytuacja bezprzedmiotowości postępowania sądowego wywołanego skargą. Skarga nie dotyczyła czynności podejmowanych przez organ w postępowaniu o sygn. [...], albowiem skarżący uważał, że nie są to czynności podejmowane w sprawie będącej przedmiotem jego zainteresowania. Skarżący nie był zainteresowany wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., uważał bowiem, że decyzja ta skarżącego nie dotyczy, domagał się w istocie podjęcia przez Starostę Gostyńskiego innych działań i czynności. Po stwierdzeniu przez Sąd niezasadności skargi, nie mogło dojść do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, nie zachodziła bowiem bezprzedmiotowość postępowania. W skardze kasacyjnej działający przez pełnomocnika J. A. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania sądowego oraz zasądzenie od Starosty Gostyńskiego na rzecz skarżącego J. A. kosztów postępowania. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy zgodnie ze stanem faktycznym. "Część historyczna" uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie zawiera bowiem informacji o tym, że dwa dni przed rozprawą tj. w dniu [...] lutego 2011 r. Starosta Gostyński wydał decyzję, w ocenie skarżącego w trybie autokontroli, znak: [...] kończącą postępowanie wznowione w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Gostyńskiego znak: [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem WSA w Poznaniu powinien umorzyć postępowanie sądowe, a nie oddalać skargi. Okoliczności wskazują na to, że obecny na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. pełnomocnik organu zataił fakt wydania przez Starostę Gostyńskiego w dniu [...] lutego 2011 r. decyzji uchylającej pozwolenie na budowę, nie przedkładając tej decyzji. Skarżący nie mógł ujawnić faktu wydania decyzji, gdyż decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi dopiero w dniu [...].03.2011 r. tj. cztery dni po rozprawie. Okoliczność ta stanowić może ewentualną przesłankę do wznowienia postępowania. Dalej w skardze kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 oraz art. 151 p.p.s.a, naruszenie przepisów postępowania polegające na nieumorzeniu postępowania i na niezasądzeniu kosztów postępowania. WSA w Poznaniu powinien był wydać orzeczenie nie w oparciu o art. 151 p.p.s.a., tylko w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. tj. umorzyć postępowanie i zasądzić zwrot kosztów (art. 201 p.p.s.a.) Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy WSA w Poznaniu winien wyjaśnić skarżącemu, dlaczego On, a nie organ ma ponosić skutki nieprawidłowego działania organu państwa. Skarżący wskazał na bezczynność organu, odnosząc się do treści art. 35 § 3 k.p.a. i określonych w nim terminów na załatwienie sprawy. W ocenie skarżącego sprawa ta powinna być załatwiona niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu miesiąca, a więc do [...] września 2010 r., tymczasem organ zawiesił postępowanie już po tym terminie, bo dopiero [...] października 2010 r. Zakwestionował złożoność sprawy będącej przedmiotem postępowania. Podniósł, iż o bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, ale także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy, co ma miejsce w tym postępowaniu. Ewidentnie nie zachodziły w nim tego rodzaju przeszkody, które tamowałyby merytoryczne jej załatwienie. Dalej w skardze kasacyjnej zakwestionowano prawidłowość wydania przez Starostę Gostyńskiego postanowienia z dnia [...] października 2010 r. o zawieszeniu postępowania w kontekście jego skutków dla postępowania kontrolowanego przez Sąd I instancji a także z punktu widzenia jego podstaw. Autor skargi kasacyjnej stwierdził też, że do tej pory formalnie nie została rozstrzygniętą przyczyna wznowienia postępowania wszczętego na żądanie strony. Autor skargi kasacyjnej podał, że z art. 149 § 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, że postanowienie wydane na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., a zatem także i to wydane [...] czerwca 2009 r., otwiera postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania, a zatem postępowania co do wszystkich podstaw wznowienia postępowania wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Wydanie postanowienia Starosty Gostyńskiego o wznowieniu postępowania znak: [...] z dnia [...] września 2010 r. było czynnością zbędną. Doprowadziło to do błędnego oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. zamiast do umorzenia postępowania, czyli zastosowania art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny winien uznać zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione i na podstawie art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uchylić zaskarżony wyrok oraz umorzyć postępowanie sądowe. O kosztach postępowania sądowego NSA winien orzec zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a., mając na uwadze przepis art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną działający z pełnomocnikiem Starosta Gostyński wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Wobec tego, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać skargę kasacyjną w granicach określonych podniesionymi w niej zarzutami. Skarga kasacyjna jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie żadnego ze sformułowanych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W podstawie skargi kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, który miał istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Analiza uzasadnienia tych zarzutów wskazuje, że osią sporu kasacyjnego w niniejszej sprawie jest to, czy sąd administracyjny pierwszej instancji w przypadku skargi na bezczynność zobowiązany jest, gdy nie znajduje to odzwierciedlenia w aktach administracyjnych i wypowiedziach stron postępowania sądowoadministracyjnego, do ustalenia z urzędu czy organ administracji, któremu skarga zarzuca bezczynność, nie wydał aktu administracyjnego, którego wydanie czyniłoby skargę na bezczynność bezprzedmiotową. Zgodnie z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Przepis ten stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie może wyjść poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 865/09 – Lex nr 744885). Przepis ten nie upoważnia natomiast sądu administracyjnego do podejmowania w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1008/10 – Lex nr 787107). Wprost przeciwnie, wynika z niego, że sąd administracyjny nie dokonuje w sprawie samodzielnie ustaleń faktycznych, a dokonywana przez niego kontrola legalności opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 287/06 – Lex nr 291191, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06 – Lex nr 471526, wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt I GSK 243/10 – Lex nr 744739). Sąd w oparciu o ten materiał dowodowy bada, czy ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji odpowiadają prawu czyli, czy został on zgromadzony zgodnie z przepisami prawa i czy zgodnie z nimi został oceniony (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/05 – Palestra 2006/9-10/285 i wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06 – ONSAiWSA 2008/2/31). Na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd ma zatem obowiązek ocenić stan faktyczny wynikający z akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1082/09 – Lex nr 746063). Wyjątek od tej reguły unormowany jest w art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowiącym, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem unormowanego w tym przepisie postępowania dowodowego nie jest jednak ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GSK 539/09 – Lex nr 596920). Postępowanie dowodowe unormowane w art. 106 § 3 p.p.s.a. umożliwić ma realizację oceny legalności działania bądź bezczynności organu administracji publicznej, a w tym zakresie sprawdzenie, czy stan faktyczny przyjęty przez organ administracji ustalony został prawidłowo (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 861/08 – Lex nr 525675). Uzupełniające postępowanie dowodowe nie umożliwia więc sądowi czynienia w sprawie ustaleń faktycznych, które powinny być brane pod uwagę przez organ administracji przy podejmowaniu decyzji o treści aktu administracyjnego czy o podjęciu bądź nie działania w sprawie. Jak wynika zatem z powyższych wywodów sąd administracyjny nie jest zobowiązany do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy administracyjnej, w której działania organu administracji bądź ich brak poddane zostały kontroli legalności a co za tym idzie do prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego. Nie można więc sądowi pierwszej instancji postawić skutecznie zarzutu, że z urzędu nie ustalił on, czy organ administracji, któremu skarga zarzuca bezczynność, nie wydał aktu administracyjnego, którego wydanie czyniłoby bezprzedmiotową skargę na bezczynność. Tym samym nie można przyjąć, aby w sprawie niniejszej sąd ten naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieujęcie w części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w której przedstawiany jest stan sprawy, informacji o tym, że w dniu [...] lutego 2011 r. Starosta Gostyński wydał decyzję nr [...] kończącą postępowanie wznowione w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu wydaną w dniu [...] lipca 2007 r., nr [...] oraz poprzez nieodniesienie się do znaczenia tego zdarzenia dla wyniku kontroli legalności bezczynności Starosty Gostyńskiego. Ponadto zwrócić należy uwagę na to, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Umożliwia to więc jego kontrolę kasacyjną. A tylko wówczas, gdy uzasadnienie wyroku uniemożliwia jego kontrolę kasacyjną, co ma miejsce w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia lub jeżeli nie zawiera wywodów prawnych, istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku ze względu na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1713/10 – Lex nr 746746, wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 935/09 – Lex nr 746342 i wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09 – Lex nr 7447). W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji powinien w sprawie niniejszej umorzyć postępowanie sądowe ze względu na wydanie przez Starostę Gostyńskiego decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. Sąd powinien więc w ocenie skarżącego kasacyjnie, zastosować przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie można jednak w sprawie niniejszej zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Po pierwsze, Sąd ten w dniu wydania zaskarżonego wyroku nie posiadał informacji o wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. i co za tym idzie nie mógł ocenić, czy w istocie jest to decyzja wydana w sprawie, w której skarżący zarzucał Staroście Gostynińskiemu bezczynność. Po drugie natomiast, Sąd ten ustalił, że w sprawie nie ma bezczynności Starosty Gostyńskiego. W przypadku natomiast skargi na bezczynność organu administracji art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., organ administracji wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 – ONSAiWSA 2009/4/63). W ocenie Składu Orzekającego w niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok nie naruszył także art. 54 § 3 p.p.s.a. Przepis ten zawiera normę kompetencyjną uprawniającą organ administracji, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono do uwzględnienia w całości skargi. Jest to więc unormowanie w głównej mierze skierowane do organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Sąd administracyjny powinien zaś stosować ten przepis poprzez kontrolę legalności jego zastosowania jedynie w przypadku rozpoznawania skargi na akt administracyjny wydany w wyniku uwzględnienia skargi bądź na przedsięwzięte z tego samego powodu działanie organu administracji. Z żadną z tych sytuacji nie mamy jednak doczynienia w niniejszej sprawie. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Niezależnie od tego, czy naruszenie tego przepisu w konstrukcji zarzutu powiązane zostało z naruszeniem innych przepisów p.p.s.a. (co miało miejsce w przypadku obu zarzutów sformułowanych w niniejszej skardze kasacyjnej), czy też nie, to naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji jest realnie niemożliwe. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że adresatem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest z jednej strony NSA a z drugiej autor skargi kasacyjnej. Tym samym przepis ten nie jest stosowany przez sąd pierwszej instancji. Skoro zaś sąd ten nie stosuje tego przepisu to nie można mu zarzucić jego naruszenia, czy to przez wadliwe jego zastosowanie, czy też niezastosowanie. Konsekwencją niezasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 141 § 4, art. 161 § 1 pkt 3, art. 54 § 3 i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest niezasadność zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu stanowi bowiem następstwo uchybienia innym przepisom procedury sądowoadministracyjnej lub przepisom prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I GSK 774/09 – Lex nr 594602). Skoro zaś żaden z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie okazał się zasadny, to nie można przyjąć aby zasadnym był zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło