II OZ 1169/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 24/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze sprzeciwów K. B., S. B., K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz K. C. C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 9 grudnia 2024 r. znak: WI-I.7840.2.57.2022.MO w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 24/25, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze sprzeciwów K. B., S. B., K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz K. C. C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 9 grudnia 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), Wojewoda Małopolski, po rozpatrzeniu odwołań A. G.-K., podtrzymanego przez J. M. (nowego właściciela działki nr 296) oraz E. W.-K. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 27 grudnia 2018 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Inwestorowi: K. C. C. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Nadbudowa wraz z rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o budynek mieszkalny jednorodzinny - docelowo w zabudowie bliźniaczej, z garażem podziemnym na dz. nr ... i ... obr. ... K. w K. wraz z przebudową istniejących instalacji zewnętrznych: wod.-kan., wentylacji mechanicznej, gazu, C.O., elektrycznymi, ETAP X - budowa garażu podziemnego wspólnego dla budynków A i B na dz. nr ... i ..., budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego B na dz. nr ... i ... o powierzchni zabudowy 98.72 m2, przebudowa instalacji gazowej dla budynku A i B na dz. nr ... i ..., przebudowa instalacji wodnej dla budynku A i B na dz. nr ... i ..., przebudowa instalacji kanalizacyjnej dla budynku A i B na dz. nr ... i ..., przebudowa instalacji elektrycznej dla budynku A i B na dz. nr ... i ..., budowa instalacji wewnętrznych: CO, CCW, gazu, elektrycznej, wod.-kan., wentylacji mechanicznej w budynku B, ETAP Y - nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy 137,31 m2, budowa instalacji wewnętrznych: CO, CCW, gazu, elektrycznej, wód.-kań., wentylacji mechanicznej w budynku B" - uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Od powyższej decyzji K. B., S. B., K. Sp. z o.o. oraz K. C. C. Sp. z o.o. wnieśli sprzeciwy. K. B., S. B. oraz K. Sp. z o.o. wnieśli równocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej sprzeciwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zauważył, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko takich aktów i czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy zaś rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Przymiot wykonalności mają zasadniczo akty wywołujące skutki materialnoprawne, nakładające na adresata określone obowiązki bądź przyznające uprawnienia (T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2016, s. 560-562; postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II OZ 1376/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się podobnie, że nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 396/05, LEX nr 220325). Sąd stwierdził, że wnioski o wstrzymanie wykonania dotyczyły decyzji podjętej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., którą organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Taka decyzja wywołuje jednak skutki tylko procesowe i nie podlega wykonaniu w podanym wyżej rozumieniu (por. postanowienie NSA z 26 września 2013 r., II OZ 791/13). Wobec tego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. W zażaleniu K. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 9 grudnia 2024 r. Skarżący podniósł, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć także decyzji o charakterze proceduralnym, jeśli ich skutki faktyczne naruszają interesy stron. W ocenie skarżącego WSA błędnie uznał, że decyzja Wojewody nie podlega wykonaniu. W rzeczywistości decyzja ta skutkuje natychmiastowym wstrzymaniem procesu inwestycyjnego i wieloletnią niemożliwością jego dokończenia biorąc pod uwagę powrót po 16 latach od wystąpienia o decyzję zabudowy i 7 latach od pozwolenia na budowę do punktu wyjścia , co prowadzi do utraty środków finansowych już zainwestowanych w projekt, konieczności ponownego przeprowadzenia procedur administracyjnych, nieodwracalnych strat gospodarczych dla wnioskodawców. Wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków - wstrzymanie inwestycji na etapie zaawansowanych prac budowlanych (stan surowy zamknięty został zrealizowany) i spowoduje wymierne straty finansowe (m.in. koszty przestoju, kary umowne, niszczenie budowy). Obecnie zainwestowano 1 200 000 zł, które wnioskodawca może utracić w całość. Wykonane prace niszczeją i tracąca wartość niemożliwą w przyszłości do odtworzenia. Mój syn z żoną nie ma gdzie mieszkać choć zainwestował połowę tych środków. Skarżący wskazał również, iż WSA nie uwzględnił linii orzeczniczej NSA, która dopuszcza wstrzymanie wykonania decyzji o charakterze proceduralnym, jeśli ich skutki faktyczne są dotkliwe dla stron. W wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r. (II OSK 2345/19) NSA uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji uchylającej pozwolenie na budowę jest dopuszczalne, gdy inwestor wykazał, że jej skutkiem będą trudne do naprawienia straty finansowe. Podobnie w postanowieniu z dnia 10 lipca 2023 r. (II OZ 567/23) Sąd wskazał, że nawet decyzja przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia może zostać wstrzymana, jeśli faktycznie blokuje realizację projektu (np. uniemożliwia uzyskanie niezbędnych pozwoleń). W przedmiotowej sprawie decyzja Wojewody skutkuje analogicznymi szkodami - wstrzymuje bowiem zaawansowaną inwestycję, narażając wnioskodawców na straty. Pominięcie tej wykładni przez WSA stanowi naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie zażalenie złożone zostało na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 24/25, którym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednak przed rozpoznaniem zażalenia na wymienione postanowienie Sądu pierwszej instancji wydany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 24/25 oddalający sprzeciwy K. B., S. B., K. Sp. z o.o. z siedzibą w K., K. C. C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 9 grudnia 2024 r. znak: WI-I.7840.2.57.2022.MO w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2025 r. sygn. akt II OSK 1707/25 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję. Powyższy wyrok kończy postępowanie sądowe w sprawie. Tymczasem kompetencje do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu zażaleniowym przysługują Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu I instancji, bowiem w myśl art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę. W tej sytuacji po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględniającego skargę kasacyjną oraz skargę, zaskarżona decyzja z uwagi na jej prawomocne uchylenie nie wywołuje skutków prawnych, zaś kwestia dotycząca rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji stała się bezprzedmiotowa (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 736/18, postanowienie z 18 września 2025 r. sygn.. akt II GZ 641/25, postanowienie z 8 października 2025 r. sygn. akt III OZ 518/25). Wobec powyższego, niniejsze postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.