III FSK 495/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-10
Skład orzekający: Anna Dalkowska, Jolanta Sokołowska, Adam Nita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym można badać prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego oraz czy brak nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej przed wszczęciem egzekucji czyni egzekucję niedopuszczalną?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w postępowaniu egzekucyjnym można badać prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej oraz postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ są to kwestie wpływające na istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku. Sąd uchylił zaskarżony wyrok, wskazując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do zarzutu braku wymagalności obowiązku z powodu nieotrzymania przez stronę postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, co jest istotne dla oceny dopuszczalności egzekucji.Stan faktyczny
Spółka O. [...] S.A. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekucja dotyczyła podatku od nieruchomości za 2010 r. Spółka podniosła zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku (zawyżone odsetki), niewymagalności obowiązku z powodu braku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszej instancji, niedopuszczalności egzekucji, wadliwości tytułu wykonawczego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na nierozpoznanie przez Sąd I instancji kluczowych zarzutów dotyczących wymagalności obowiązku i braku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz O. [...] S.A. kwotę 477 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Adam Nita (sprawozdawca), Protokolant Adam Olczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 3027/17 w sprawie ze skargi O. [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz O. [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 477 (słownie: czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z 4 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3027/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę O. [...] S.A. z siedzibą w W. (w dalszej części uzasadnienia zwanej Podatnikiem, Spółką, Stroną lub Skarżącym) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (zwanego dalej Organem II instancji) z 12 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Stronie została doręczona decyzja z 16 stycznia 2015 r., określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Orzeczenie to wydał, działając jako organ podatkowy pierwszej instancji, Prezydent Miasta O. (zwany dalej Prezydentem Miasta), a Spółka otrzymała je 9 lutego 2015 r. Z kolei, 3 listopada 2015 r. wydano postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej, a dwa dni później tj. 5 listopada 2015 r. Prezydent Miasta, działając jako wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy, którym objęto należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. Na tej podstawie Naczelnik [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W. (zwany dalej Organem egzekucyjnym lub Naczelnikiem Urzędu Skarbowego) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki. Czyniąc to, w oparciu o zawiadomienie z 23 listopada 2015 r. wspomniany podmiot zajął wierzytelności Strony z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W reakcji na to zdarzenie, w piśmie z 3 grudnia 2015 r. Podatnik zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ich podstawą normatywną był art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 8 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, zwanej dalej u.p.e.a.).
Jak podniosła Strona, egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku w odniesieniu do odsetek, których wielkość została zawyżona. Ponadto – w przekonaniu Podatnika - obowiązek nie był wymagalny, a egzekucja była niedopuszczalna z uwagi na to, że decyzji pierwszoinstancyjnej Prezydenta Miasta nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący postawił też tezę, że egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a., a w dodatku zastosowano wobec niego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.
Prezydent Miasta, działając jako wierzyciel, na mocy swojego postanowienia z 31 grudnia 2015 r. uznał zarzuty Spółki za nieuzasadnione. Zapatrywanie to zostało podtrzymane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, które postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela. Rozstrzygnięcie to zdeterminowało treść dalszych orzeczeń zapadłych w sprawie. Postanowieniem z 2 marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał bowiem za nieuzasadnione zarzuty Strony, sformułowane na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 8 i 10 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaś w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego. Doszło do tego w postanowieniu z 12 czerwca 2017 r.
Jak wiadomo, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie ostateczne Organu II instancji. Odnosząc się do zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., Sąd podkreślił niedopuszczalność badania kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Dlatego w jego przekonaniu, nie było możliwe uznanie egzekwowanego obowiązku za nieistniejący czy niewymagalny. W konsekwencji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. słusznie zostały uznane za niezasadne.
Z kolei, co do drugiego zagadnienia spornego zaistniałego w relacjach pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego (zasadności zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) wyartykułowano, że w przepisie tym jest mowa o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Strona wskazała zaś na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej uzasadniając to tym, że nie została doręczona decyzja wydana w pierwszej instancji i nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ egzekucyjny i organ nadzoru (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) uznały przy tym, że przez niedopuszczalność egzekucji rozumie się sytuację, gdy prowadzenie egzekucji jest niedopuszczalne ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których jest mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W tym kontekście podniesiono, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Teza ta została wsparta poprzez powołanie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2016 r., II FSK 1887/14; z 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1032/14; z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1576/12; z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK1378/08; z 10 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2383/11; z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1221/11; z 20 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 172/07.
Wreszcie, w nawiązaniu do trzeciego z zarzutów (nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę), Sąd I instancji zwrócił uwagę na okoliczność, że postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. zostało wszczęte 12 czerwca 2014 r. Stosowne postanowienie w tym względzie doręczono zaś Skarżącemu 18 czerwca 2014 r. Z kolei, 16 stycznia 2015 r. Prezydent Miasta wydał decyzję określającą skonkretyzowaną powinność podatkową we wspomnianej wcześniej daninie publicznej, za wskazany okres rozliczeniowy. Jednocześnie wyartykułowano, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się Skarżący poprzez brak reakcji na wezwanie do przedstawienia dokumentów z 7 lipca 2014 r. oraz odpowiedź dopiero na drugie wezwanie. Miała ona miejsce już po upływie trzymiesięcznego okresu wskazanego w art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, tj. 10 grudnia 2014 r.
Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Jednocześnie nie stwierdził on naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia Organu egzekucyjnego.
W skardze kasacyjnej Strona wystąpiła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zwróciła się ona także o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od Organu II instancji kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie, podstawą zarzutów kasacyjnych uczyniono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 – zwanej dalej P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i z art. 133 tej ustawy. W przekonaniu Strony nastąpiło to poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewyjaśnienie dlaczego kwestia momentu doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie może podlegać weryfikacji w ramach postępowania egzekucyjnego. Jak podkreślił Skarżący, w postępowaniu egzekucyjnym należy badać, czy w momencie wystawienia tytułów wykonawczych postanowienie rygorowe weszło do obrotu prawnego, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż - z jednej strony - uniemożliwia w tym zakresie sformułowanie merytorycznych zarzutów kasacyjnych wobec zaskarżonego wyroku, z drugiej zaś - wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie normy zawartej w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.;
2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i z art. 133 tej ustawy. W ocenie Spółki nastąpiło to przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewyjaśnienie dlaczego "... analizowanie prawidłowości decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona (decyzja podatkowa) skutecznie do obrotu prawnego, czy zobowiązanie w kwocie nią określonej stało się wymagalne". Tymczasem w przedmiotowej sprawie podstawą zarzutów było to, że decyzji pierwszoinstancyjnej Prezydenta Miasta nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie Strony, miało to wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazuje na orzekanie w oderwaniu od akt przedmiotowej sprawy;
3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. Według Podatnika miało to miejsce w wyniku niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów. To zaś polegało na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy wymagała ona uwzględnienia ze względu na to, że wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powielonemu następnie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (i Sąd) uzasadniony był zarzut braku wymagalności, zgłoszony przez Stronę. Do dnia podjęcia egzekucji nie nadano bowiem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu podatkowego I instancji. To z kolei w przekonaniu Strony miało wpływ na wynik sprawy, gdyż czynności egzekucyjne powinny zostać uchylone, a postępowanie egzekucyjne umorzone;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem Strony wyraziło się to oddaleniem skargi w sytuacji, w gdy wymagała ona uwzględnienia z uwagi na zasadność zarzutów nieistnienia obowiązku. Nie zostało bowiem uwzględnione to, że w zakresie odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2010 wystąpiły okresy nienaliczania tych należności, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. To z kolei oznacza, iż podjęto egzekucję w zakresie obowiązku, który w ogóle nie istniał.
W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentacje nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest zasadna. Jak wynika z dokumentacji postępowania administracyjnego, Spółka sformułowała pięć zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podniosła bowiem, że:
1) egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku – w zakresie odsetek, których wysokość została zawyżona;
2) ze względu na to, że decyzji pierwszoinstancyjnej Prezydenta Miasta nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, obowiązek wynikający z tej decyzji nie był wymagalny;
3) w sytuacji, w której Prezydent Miasta nie nadał swojej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, niedopuszczalna była egzekucja należności – jak to ujęto - ustalonej w tej decyzji;
4) zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny;
5) egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a.
Do tych tez, w swoich postanowieniach odnosił się – działając jako wierzyciel – Prezydent Miasta, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W konsekwencji, zarzuty Skarżącego w zestawieniu ze wspomnianymi wypowiedziami były punktem odniesienia dla orzeczeń Organu egzekucyjnego oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Wszystkie te podmioty w swoich procesowych wypowiedziach metodycznie nawiązywały do kolejnych zarzutów Spółki. Inaczej stało się natomiast w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w swoich rozważaniach dużo miejsca poświęcił bowiem materii niedopuszczalności badania prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego na skutek zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Odnosząc się do tej kwestii, w pierwszej kolejności należy wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 92/21 (Lex nr 3241485). Jak wyartykułowano we wspomnianym judykacie, pogląd, że w ramach postępowania egzekucyjnego może być także weryfikowana prawidłowość doręczenia decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku oraz postanowienia kreującego jego wymagalność, również znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności, istotą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do zbadania, czy egzekucja zasadnie jest prowadzona, a więc, czy egzekwowany obowiązek w dacie wszczęcia egzekucji istniał i był wymagalny. Badanie skuteczności doręczenia aktów kreujących bądź stwierdzających istnienie i wymagalność tego obowiązku jest więc niezbędnym elementem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej i nie oznacza badania sprawy podatkowej, jako że sprawdzenie doręczeń ma charakter czynności materialno-technicznej.
Tym samym, nie ma wątpliwości co do tego, że materia prawidłowości doręczenia decyzji ustalającej lub określającej treść egzekwowanego obowiązku może być weryfikowana w postępowaniu zainicjowanym na podstawie art. 33 u.p.e.a. Następnie zaś legalność rozstrzygnięcia administracji podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W przedmiotowej sprawie żadna ze stron postępowania sądowoadministracyjnego nie twierdziła jednak, że nie została doręczona deklaratoryjna decyzja podatkowa w podatku od nieruchomości za 2010 r. Zagadnieniem objętym zarzutem Skarżącego było natomiast to, że postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane pomimo, że do daty tego zdarzenia nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności pierwszoinstancyjnej i nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta (por. s. 2 zarzutów Strony datowanych na 3 grudnia 2015 r. /k. 19 akt administracyjnych). Do tej kwestii Sąd I instancji w ogóle zaś się nie odniósł, pomimo że tego rodzaju bierność nie jest akceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uprzednio powoływany judykat, wydany w sprawie o sygn. akt III FSK 92/21). Także materia wymagalności egzekwowanego obowiązku podlega bowiem kontroli w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie jest objęta kontrolą sądowoadministracyjną.
W tym kontekście godzi się zauważyć, że jak wynika z art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 – zwanej dalej O.p.), dopiero decyzje ostateczne podlegają wykonaniu, chyba że wstrzymano ich wykonanie. Waloru tego nie mają natomiast nieostateczne rozstrzygnięcia, na mocy których nałożono na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tego rodzaju akty administracyjne nie podlegają bowiem wykonaniu, chyba że nadano im rygor natychmiastowej wykonalności (por. art. 239a O.p). To zaś jest możliwe w przypadkach wskazanych w art. 239b § 1 i 2 tej samej ustawy. Tym samym, fundamentalnego znaczenia nabiera kwestia, do której Wojewódzki Sąd Administracyjny się nie odniósł – to, czy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku Podatnika podmiot ten otrzymał postanowienie z 3 listopada 2015 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej (czy Stronie doręczono wspomniany akt administracyjny w trybie stosownych przepisów Ordynacji podatkowej – por. art. 239b § 3 oraz art. 212 w zw. z art. 219 O.p.). Zagadnienie to wymaga wyjaśnienia przez Sąd I instancji podczas ponownego orzekania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku nawiązał natomiast do zarzutu oznaczonego w piśmie procesowym Strony jako pierwszy (teza, że egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku – jego odzwierciedleniem był zarzut III skargi wniesionej do Sądu I instancji). Jak jednak łatwo zauważyć, formułując swoje spostrzeżenia w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył się do powtórzenia argumentacji, którą uprzednio . Prezydent Miasta, wypowiadając się jako wierzyciel sformułował w swoim postanowieniu z 31 grudnia 2015 r. (por. k. 25 akt administracyjnych oraz s. 12-13 uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego).
Nie ma wątpliwości co do tego, że materia ta jest niezwykle istotna i ma swoją konsekwencję dla egzekucji prowadzonej w odniesieniu do Podatnika. Należy bowiem zauważyć, że w myśl art. 54 § 1 pkt 7 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W przepisie tym chroni się więc podatnika jako słabszą niż organ podatkowy stronę stosunku podatkowoprawnego przed konsekwencjami narastania odsetek za zwłokę z powodu przedłużającego się postępowania podatkowego, w sytuacji gdy w trakcie tej procedury nie jest możliwa korekta deklaracji podatkowej i zapłata podatku po to, aby zakończyć naliczanie wspomnianej ubocznej należności podatkowej (por. art. 81b § 1 pkt 1 O.p.). Gdyby zatem istotnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy, obejmujący odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych za okres, gdy one nie biegły, dokument taki byłby wadliwy.
Jednocześnie, chroniąc interes finansów publicznych, w art. 54 § 2 O.p. ustawodawca wskazał jednak, że art. 54 § 1 pkt 3 i 7 tej ustawy nie ma zastosowania, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Jeśliby tak się stało, pomimo przedłużenia czasu trwania postępowania pierwszoinstancyjnego ponad przedział chronologiczny wyznaczony w art. 54 § 1 pkt 7 O.p. odsetki za zwłokę biegłyby bez ograniczenia, a tytuł wykonawczy, w którym zostały one ujęte w pełnej wysokości byłby prawidłowy.
W tym kontekście normatywnym godzi się zauważyć, że Spółka w swojej skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie negowała takiego, a nie innego brzmienia powołanych przepisów. We wspomnianym piśmie procesowym inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne podniosła ona natomiast, że przy ocenie zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 54 § 1 pkt 7 O.p., poza stwierdzeniem, że strona podejmowała w postępowaniu określone czynności procesowe, zachodzi jeszcze konieczność ustalenia, że wystąpił związek przyczynowo-skutkowy między jej działaniami, a załatwieniem sprawy po upływie 3 miesięcznego terminu. Tezę tę wsparto, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych. W nawiązaniu do tych spostrzeżeń Skarżący podniósł, że przede wszystkim nie wskazano celowości podejmowania poszczególnych czynności, jak też nie powiązano ich z okresami realizacji tych aktywności.
Godzi się zauważyć, że i do tych tez sformułowanych w piśmie inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne nie odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jak już bowiem wspomniano, w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył się do powtórzenia argumentacji, którą uprzednio Prezydent Miasta, wypowiadając się jako wierzyciel, sformułował w swoim postanowieniu z 31 grudnia 2015 r. Postawa ta nie mogła zyskać akceptacji Naczelnego Sądu Administracyjnego i także z tego powodu wyrok Sądu I instancji został uchylony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie orzekając w sprawie powinien się odnieść do przedstawionej materii.
Z wszystkich przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Stało się tak na podstawie 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz 329 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. O wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego Strony orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Jolanta Sokołowska Anna Dalkowska Adam Nita
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło