III SA/Wa 3027/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-04
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Maciej Kurasz, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po zmianie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od 15 sierpnia 2015 r. wyłączającej postanowienia wierzyciela w sprawie stanowiska wierzyciela spod kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet po zmianie przepisów PPSA od 15 sierpnia 2015 r. Wyłączenie postanowień wierzyciela w sprawie stanowiska wierzyciela spod kontroli sądów administracyjnych nie pozbawia zobowiązanego prawa do sądu, gdyż skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów można wnieść, kwestionując prawidłowość stanowiska wierzyciela, które dla organu egzekucyjnego stanowi rozstrzygnięcie kwestii wstępnej. Ponadto, kwestia prawidłowego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, a zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku lub niedopuszczalności egzekucji w tym zakresie są bezzasadne.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. wniosła zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w sprawie należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku, niewymagalności, niedopuszczalności egzekucji z powodu niedoręczenia decyzji i braku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wadliwości tytułu wykonawczego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznali zarzuty za nieuzasadnione, opierając się m.in. na wiążącym stanowisku wierzyciela. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów poprzez uznanie, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, mimo zmiany przepisów PPSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. [dalej "Naczelnik", "NUS" albo "Organ egzekucyjny"] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. ["Spółka", "Skarżąca"] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 05.11.2015 r. nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta O., którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w łącznej kwocie należności głównej 50 516,00 zł plus odsetki.
Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z 23 listopada 2015 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A.
2. Pismem z 3 grudnia 2015 r. Skarżąca zgłosiła zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 8 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599, dalej "u.p.e.a."]
Skarżąca podniosła, że egzekucja ta została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku w odniesieniu do odsetek, których wielkość została zawyżona. Ponadto obowiązek był niewymagalny, a egzekucja była niedopuszczalna z uwagi na to, że decyzji pierwszoinstancyjnej Prezydenta Miasta O. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. Zarzucono również zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
3. Prezydent Miasta O. postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] uznał zarzuty Spółki za nieuzasadnione.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
5. Postanowieniem nr [...] z [...] marca 2017 r. organ egzekucyjny tj. NUS, postanowił uznać zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 8 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione.
6. Pismem z 29 marca 2017 r. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie NUS.
7. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. [dalej też "Dyrektor", "DIAS" albo "Organ odwoławczy"] postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że NUS prawidłowo orzekł w przedmiocie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów określonych w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podzielił stanowisko organu egzekucyjnego i wierzyciela, że podniesiony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek, których wielkość miała zostać zawyżona oraz zarzut braku wymagalności należności objętych tytułem wykonawczym są bezzasadne, podając, że jak wynika z przebiegu postępowania przedstawionego w postanowieniu SKO w O. z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] zawierającego stanowisko wierzyciela, postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone Spółce w dniu 24 listopada 2015 r. DIAS wyjaśnił również, że skutek prawny w postaci nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje od chwili wydania postanowienia, czyli złożenia podpisu pod postanowieniem przez osobę upoważnioną do działania w imieniu organu podatkowego, a nie z chwilą doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stronie
Z uwagi na związanie stanowiskiem wierzyciela, DIAS również nie podzielił stanowiska wyrażonego w zażaleniu, a dotyczącego obowiązku dokonania przez organ egzekucyjny merytorycznej oceny zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. z uwagi na zmianę od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten został znowelizowany ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2015 r. poz. 658]. Nowelą wyłączono możliwość zaskarżania postanowień wierzyciela w sprawie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela.
Jednocześnie DIAS nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z niedoręczeniem Spółce decyzji podatkowej oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy podkreślić, że podstawy wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określone w art. 33 u.p.e.a., są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości toczącego się postępowania egzekucyjnego. W związku z tym nie można kwestionować skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji [art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.]. Brak wymagalności obowiązku, nie może więc być utożsamiane z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.
Organ podkreślił, że Skarżąca nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez właściwy organ, a obejmujący zaległości w podatku od nieruchomości za 2010 r. Obowiązek ten podlegał więc egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto Skarżąca podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej. Wobec powyższego przedmiotową egzekucję administracyjną uznać należy za dopuszczalną.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
W rozpatrywanej sprawie NUS wobec braku spełnienia obowiązku ciążącego na O. S.A. zastosował środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. polegający na zajęciu rachunku bankowego. Wnosząc zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne pełnomocnik Spółki nie wskazał żadnego innego środka egzekucyjnego, który mógłby bezpośrednio prowadzić do wykonania obowiązku, a jednocześnie byłby mniej dolegliwy dla zobowiązanego.
Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 11 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1609/12, w ramach tego zarzutu nie mieści się podważanie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu, za jaki odsetki te należy naliczyć. Brakiem formalnym tytułu wykonawczego byłoby natomiast np. niewpisanie kwoty odsetek przy jednoczesnym wskazaniu ich stawki i daty, od której należy je naliczać.
8. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy poprzez przyjęcie, że w zakresie zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] sierpnia 2016 r., nr [...]. W ocenie Skarżącej. organ odwoławczy nie uwzględnił, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny, co też powoduje, że powołanie się na powyższe postanowienie nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla odstąpienia przez ten organ od samodzielnej oceny zarzutów wobec egzekucji oraz dla "automatycznego" powielenia stanowiska wierzyciela.
Zdaniem Skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie uwzględnił także, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pozostające obecnie poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może zatem wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Zatem kwestie, w których zakresie organ egzekucyjny był przed 15 sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego, co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Skoro zatem w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie nowy stan prawny, to przy rozpatrywaniu zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy ani Naczelnik, ani Dyrektor nie mogli ograniczyć się do przywołania brzmienia art. 34 § 1 u.p.e.a. i powołania się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] sierpnia 2017 r., ale powinny rozpatrzyć te zarzuty samodzielnie, czego zaniechano i co stanowiło naruszenie art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."].
Skarżąca podniosła również, że zasadne pozostają zarzuty braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji oraz wadliwego tytułu wykonawczego. Zarzuty te odnosiły się do nienadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta O. – i Spółka je podtrzymuje. Argumentacja Wierzyciela przywołująca wydanie postanowienia nr [...] nie jest przy tym wystarczająca, gdyż nie oznacza ona, iż doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia tego postanowienia, a zwłaszcza że nastąpiło to przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, a tylko wówczas można by przyjąć, że decyzji nieostatecznej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Kwestii skuteczności doręczenia, a w szczególności – czy nastąpiło to przed podjęciem egzekucji, Wierzyciel jednak nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co świadczy o naruszeniu art. 124 k.p.a.
9. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
1. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.] sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. [w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.] stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.].
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. [art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.]. Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy przy tym podkreślić [mając na uwadze stanowisko Skarżącej i jej wnioski zawarte w skardze], że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie [wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1665/06, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej w skrócie CBOSA], zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej [organy podatkowe] albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Innymi słowy – ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."]. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
2. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem sporu między stronami są trzy kwestie, to jest, po pierwsze, związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., po drugie, zasadność zarzutu dotyczącego niedoręczenia Skarżącej przed wszczęciem egzekucji postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta O. rygoru natychmiastowej wykonalności, po trzecie zaś – zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę, umotywowany brakiem konieczności prowadzenia postępowania w sposób wykraczający poza ustawowe termin [załatwienie sprawy p[o upływie 3 miesięcy].
Zdaniem organu egzekucyjnego i organu nadzoru stanowisko wierzyciela w odniesieniu do zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Skarżąca twierdzi natomiast, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że wobec wyłączenia z dniem 15 sierpnia 2015 r. spod kognicji sądów administracyjnych postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zobowiązanego, co wynika z nowego brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Zatem kwestie, w których zakresie organ egzekucyjny był przed 15 sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie może zatem odstąpić od dokonania takiej oceny powołując się na związanie stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów.
Rację w sporze dotyczącym związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów należy przyznać organowi egzekucyjnemu i organowi nadzoru. Przede wszystkim wskazać należy, że nadal obowiązuje art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie mógł zatem dokonać merytorycznej oceny zasadności zarzutów wniesionych na powyższych podstawach.
Wyłączenie spod kognicji sądów administracyjnych postanowień wierzyciela w sprawie zarzutów nie oznacza, że zobowiązany został pozbawiony prawa do sądu w tego rodzaju sprawach. Wskazać należy, że zobowiązany nadal może wnieść skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów i w ramach takiej skargi może kwestionować prawidłowość stanowiska wierzyciela, które dla organu egzekucyjnego stanowi rozstrzygnięcie kwestii wstępnej.
Postanowienie Prezydenta Miasta O. z [...] grudnia 2015 r. [akta post. pod., k. 24-26], wyrażające stanowisko wierzyciela ustosunkowuje się do zarzutów Skarżącej w zakresie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego; wierzyciel wyjaśnił okoliczności prowadzonego postępowania oraz wpływ na jego długość działań Skarżącej. Wierzyciel wskazał, że postępowanie wobec Skarżącej wszczęto 12 czerwca 2014 r. [odpowiednie postanowienie doręczono 18 czerwca 2014 r.], następnie wezwaniem z 7 lipca 2014 r., a doręczonym Skarżącej 15 lipca 2014 r. wezwano Skarżącą do złożenia wyjaśnień i dowodów w zakresie prowadzonego postępowania, na które Skarżąca nie odpowiedziała; na ponowne wezwanie Skarżącą pismem przekazanym do organu 10 grudnia 2014 r. uzupełniła niezbędne dokumenty zaś w dniu 9 lutego 2015 r. organ doręczył Skarżącej decyzję z [...] stycznia 2015 r. określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. Organ tym samym wyjaśnił, że do opóźnienia w wydaniu decyzji Skarżąca się przyczyniła poprzez brak odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia dokumentów z 7 lipca 2014 r. oraz odpowiedź dopiero na drugie wezwanie, która to odpowiedź miała miejsce już po upływie trzymiesięcznego okresu, tj. 10 grudnia 2014 r.
Wierzyciel w postanowieniu wyjaśnił też kwestię doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji prezydenta Miasta O. z [...] stycznia 2015 r., wskazując, że takie postanowienie wydane zostało w dniu 3 listopada 2015 r., natomiast 5 listopada 2015 r. wystawiono tytuł wykonawczy, który przekazano do właściwego organu egzekucyjnego.
Wierzyciel ustosunkował się również do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, eksponując, że zobowiązanie dotyczy podatku za 2010 r. zaś podatnik podniósł zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego bez podania alternatywy dla środka egzekucyjnego kwestionowanego jako zbyt uciążliwy oraz nie dokonał dobrowolnej wpłaty tytułem zaległości za 2010 r.
Wierzyciel odniósł się też do zarzutu, zgodnie z którym tytuł wykonawczy nie spełnia wszystkich wymogów stawianych treścią art. 27 u.p.e.a, tj. że błędnie wskazano w nim że egzekwowany obowiązek jest wymagalny a także błędnie określono wysokość odsetek za zwłokę. Wierzyciel w tej mierze podał, że wobec nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wymagalności, obowiązek jest wymagalny.
3. Z kolei Sąd rozpoznając skargę na postanowienie w sprawie zarzutów jest uprawniony do dokonania kontroli prawidłowości stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.
Dokonując kontroli zasadności stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. należy podkreślić, że Skarżąca zarzuty te opiera na tezie, że decyzja, która stanowiła podstawę egzekucji, jak też postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie zostały prawidłowo doręczone.
Z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności [zasadności] decyzji wymiarowej, ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. Ta ostatnia przesłanka wiąże się natomiast m.in. z kwestią prawidłowego doręczenia decyzji. Niewątpliwie bowiem dopiero z datą doręczenia decyzji zaczyna ona wywierać skutki prawne względem strony postępowania [por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2006 r., II FSK 701/05].
W tym stanie rzeczy analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym, czy zobowiązanie w kwocie nią określonej stało się wymagalne. Badanie zatem tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o "nieistnieniu obowiązku" stanowiłoby więc w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym. Tego zabrania jednakże art. 29 § 1 u.p.e.a.
Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 § pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu.
Sąd zauważa, że należałoby rozważyć możliwość dopuszczenia do stwierdzenia przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny braku doręczenia decyzji, jeśli w czasie orzekania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w innym postępowaniu nastąpiłoby już ostateczne lub prawomocne stwierdzenie niedoręczenia decyzji wymiarowej. Wówczas organ egzekucyjny byłby związany stanem wynikającym z innego rozstrzygnięcia. W tej wyjątkowej sytuacji prawnej można byłoby przyjąć, że prawidłowość doręczenia decyzji wymiarowej, a co za tym idzie istnienie lub wymagalność obowiązku, mogą być przedmiotem weryfikacji organów i ewentualnie sądu administracyjnego, w postępowaniu wszczętym zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Konkludując, wobec niedopuszczalności badania kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, nie było możliwe uznanie egzekwowanego obowiązku za nieistniejący czy niewymagalny. Zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. zasadnie zostały zatem uznane za niezasadne.
Niezależnie od tego dostrzeżenia wymaga, że decyzja organu [pierwszej instancji [Prezydenta Miasta O. z [...] stycznia 2015 r.] została Skarżącej doręczona, co miało miejsce – jak podaje wierzyciel w swoim postanowieniu – w dniu [...] lutego 2015 r., przy czym Skarżąca tego faktu nie kwestionuje podając w zarzutach, że to doręczenie miało miejsce w dniu 8 lutego 2015 r. [akta post. adm., k. 19]. Skarżąca też podaje, że do dnia podjęcia egzekcuji decyzji prezydenta Miasta O. z dnia [...] stycznia 2015 r. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, choć postanowienie w przedmiocie nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wydano 3 listopada 2015 r.
4. W zakresie drugiej kwestii spornej, to jest zasadności zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wskazać zatem należy, że w przepisie tym mowa jest o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Skarżąca w rozpoznawanej sprawie wskazała na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej uzasadniając ten zarzut tym, że nie została doręczona decyzja wydana w pierwszej instancji i nie nadano tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ egzekucyjny i organ nadzoru uznały, że przez niedopuszczalność egzekucji rozumie się sytuację, gdy prowadzenie egzekucji jest niedopuszczalne ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.
Rację w sporze co do powyższej kwestii należy przyznać organom podatkowym. Przypomnieć należy, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie wskazywano, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego [tak np. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2016 r., II FSK 1887/14; z 6 maja 2016 r., sygn. akt dnia II FSK 1032/14; z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1576/12; z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK1378/08; z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2383/11; z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1221/11; z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 172/07, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://.orzeczenia. nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"].
Twierdzenie Skarżącej o niedoręczeniu decyzji pierwszoinstancyjnej oraz o niedoręczeniu postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może być weryfikowane przez właściwy organ podatkowy [wierzyciela] w ramach przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. [por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2015r., sygn. akt II FSK 868/13; z 27 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1221/11; z 3 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 946/10, CBOSA].
Powyższe determinowało uznanie za niezasadny także tego zarzutu, który wskazywał na naruszenie art. 124 K.p.a.
5. Również zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek [zarzut oznaczony nr III skargi] nie jest zasadny.
Postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta O. w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. zostało wszczęte 12 czerwca 2014 r. a postanowienie o wszczęciu doręczono Skarżącej 18 czerwca 2014 r. W toku tego postępowania organ dwukrotnie występował do Skarżącej z wezwaniem do złożenia wyjaśnień i dowodów w zakresie prowadzonego postępowania, przy czym Skarżąca na pierwsze wezwanie, datowane na 7 lipca 2014 r. nie udzieliła odpowiedzi, zaś na kolejne wezwanie, z 18 listopada 2014 r. udzieliła odpowiedzi w dniu 10 grudnia 2014 r. uzupełniając niezbędne dokumenty. W tych okolicznościach organ, po przeanalizowaniu otrzymanego materiału, w dniu [...] stycznia 2015 r. wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r.
Prezydent Miasta O. w swoim stanowisku [postanowienie z [...] grudnia 2015 r., utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2016 r.] wyjaśnił zatem, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się Skarżąca poprzez brak odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia dokumentów z 7 lipca 2014 r. oraz odpowiedź dopiero na drugie wezwanie, która to odpowiedź miała miejsce już po upływie trzymiesięcznego okresu, tj. 10 grudnia 2014 r.
6. Konkludując, wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne, zaś Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia organu nadzoru oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego.
7. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło