III FZ 597/22

Dnia 19 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1525/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. 1.1. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1525/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. G. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 maja 2022 r., w przedmiocie określenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2016 r. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej, nieodwracalnej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, jednakże nie przedstawił żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji. 1.2. Skarżący na powyższe postanowienie wniósł zażalenie, wnosząc o 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. W świetle regulacji art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a") po przekazaniu sądowi skargi, sąd - co do zasady - może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku. 2.3. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi ponadto do konkluzji, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie powołanego przepisu, nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a - poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych - przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10; z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1522/12; z 11 października 2012 r., sygn. akt II OZ 877/12; z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2895/12; z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12; z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1990/12; z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1048/12; z 15 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 410/13; z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 323/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 65/08; z 15 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 110/08). 2.4. Należy zatem uznać, że podmiot skarżący, w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla niego okoliczności (skutków). Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania, opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1778/14). Twierdzenia wnioskodawcy powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Materiał, do którego odnosi się sąd administracyjny kontrolujący zasadność wniosku o wstrzymanie, może być materiałem, który po części został dołączony do wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10). Należy mieć jednakże na względzie, wynikającą z art. 61 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odmienność przesłanek warunkujących przyznanie przez sąd administracyjny stronie skarżącej ww. form "pomocy". Mimo to ciężar wykazania tych przesłanek, jak wynika z konstrukcji ww. przepisów, spoczywa na wnioskodawcy. 2.5. Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przywołał żadnych okoliczności, które umożliwiałyby ocenę jego sytuacji finansowej. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie przedstawił jakichkolwiek informacji o swojej sytuacji finansowej, majątkowej czy osobistej. Skarżący ograniczył się jedynie do wskazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem mu znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Sąd jednak nie ma możliwości skonfrontowania powyższych stwierdzeń z rzeczywistością. Należy zauważyć, że to na skutek zaniedbań samego skarżącego Sąd pierwszej instancji nie mógł rzetelnie ocenić jego sytuacji majątkowej i finansowej. Skarżący nie przedstawił również żadnych dokumentów w zażaleniu od zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym, nie można uznać, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadny. 2.6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.