III OSK 282/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 451/22 w sprawie ze skargi P. Z. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Z. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 451/22 oddalił skargę P. Z. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem Komendanta Szkoły Policji w [...] (dalej: "Komendant Szkoły", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko P. Z. (dalej: "skarżący") - wykładowcy Zakładu Kryminalnego Szkoły Policji w [...], w którym zarzucono funkcjonariuszowi, że: 1) w dniu [...] grudnia 2020 r. około godz. 7:40 przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii asp. szt. P. M. w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego, tj. post. K. K. wyłącznie do czynności służbowych, czym naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia Komendanta Szkoły Policji w [...] polegającego na zakazie wejścia na teren kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz ograniczenia bezpośrednich kontaktów ze słuchaczami wyłącznie do czynności służbowych, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, 2) w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych przebywał na terenie stołówki szkolnej nie dokumentując pobytu w Szkole poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole, czym naruszył dyscyplinę służbową zgodnie z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r., tj. o czyn określony z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r.; Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Szkoły Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] uznał funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Na skutek złożonego przez P. Z. odwołania Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji powinien rozważyć przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych, w tym przesłuchanie świadków w kontekście okoliczności wskazanych w odwołaniu obrońcy policjanta, a także dokonać ponownej analizy i oceny zebranego materiału dowodowego pod kątem zarzucanych P. Z. czynów oraz jego zawinienia. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, Komendant Szkoły Policji w [...] w orzeczeniu z dnia [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 135j ust. 1a ustawy o Policji zmienił opis czynu zarzucanego funkcjonariuszowi i uznał P. Z. winnym tego, że: 1) w dniu [...] grudnia 2020 r. około godz. 7.40 przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii asp. szt. P. M. w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły Policji w [...] bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego, tj. post. K. K. wyłącznie do czynności służbowych, czym naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia Komendanta Szkoły Policji w [...] polegającego na zakazie wejścia na teren kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz ograniczenia bezpośrednich kontaktów ze słuchaczami wyłącznie do czynności służbowych, w związku z koniecznością zachowania bezpieczeństwa epidemicznego na terenie obiektu Szkoły, tj. czynu z art. 132 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji; 2) w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych przebywał na terenie stołówki szkolnej nie dokumentując pobytu w Szkole Policji w [...] poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole, czym naruszył dyscyplinę służbową w związku z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...] (ze zm.), tj. czynu z art. 132 ust 2 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...] (ze zm.). Od orzeczenia Komendanta Szkoły Policji w [...] P. Z. złożył odwołanie. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietna 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] o uznaniu P. Z. winnym zarzucanych czynów i wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wniósł też o oddalenie zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych. W piśmie procesowym z dnia 8 września 2022 r. pełnomocnik skarżącego zgłosił kolejny wniosek dowodowy wnosząc o zwrócenie się przez Sąd do Prokuratury Rejonowej w [...] o udostępnienie akt sprawy dotyczącej podejrzanego A. Z., wykładowcy Szkoły Policji w [...], którego niewłaściwe postępowanie było powodem interwencji skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 r., jak też o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku z portalu [...] (artykuł z dnia [...] września 2022 r. pt. "[...]" - na okoliczność wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów ww. wykładowcy, braku podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego; potrzeby interwencji skarżącego; braku podstaw do uznania winy skarżącego i w konsekwencji braku podstaw do jego ukarania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę P. Z. uznając, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że skarżący P. Z. dopuścił się popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych oraz, że do popełnienia tych przewinień dyscyplinarnych doszło z winy umyślnej. Sąd I instancji stwierdził, że organ prawidłowo przypisał działaniu skarżącego winę umyślną z zamiarem ewentualnym, gdyż dopuszczając się popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych skarżący miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swojego działania. W ocenie Sądu fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanych przewinień dyscyplinarnych znalazł potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w zeznaniach przesłuchanych świadków, wyjaśnieniach skarżącego, załączonej dokumentacji oraz nagraniach z monitoringu wizyjnego. Występujące pewne rozbieżności w zeznaniach świadków, co do chronologii przebiegu zdarzeń w dniu [...] grudnia 2020 r. na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii, nie podważają zasadniczych ustaleń organu, że P. Z. przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego K.K. wyłącznie do czynności służbowych. Zdaniem Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący oraz wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy. Twierdzenia skarżącego, że realizując powinności związkowe zwolniony z był z obowiązku stosowania się do poleceń Komendanta Szkoły Policji w [...] dotyczących zachowania bezpieczeństwa epidemicznego oraz do decyzji Komendanta Szkoły Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, nie zasługują na akceptację i nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa, w tym także w przepisach ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 854, zwana dalej: "ustawa o związkach zawodowych"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że nie zasługują też na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organy obu instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak słusznie zauważył pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów. Zgodnie bowiem, z przywołanym już wcześniej przepisem art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Sąd I instancji podkreślił, że wymierzając karę upomnienia przełożony dyscyplinarny wyjaśnił w uzasadnieniu orzeczenia na czym polegało niewłaściwe postępowanie skarżącego, określił jego umyślność, uzasadnił też wymiar wymierzonej kary dyscyplinarnej. W ocenie Sądu, wymierzona kara upomnienia jest adekwatna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji. Wymierzając tę karę organy obu instancji wzięły pod uwagę rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych, okoliczności ich popełnienia, skutki, w tym następstwa dla służby oraz rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków. Uwzględniono także zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinień dyscyplinarnych i po ich popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg jego służby. W ocenie Sądu analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Głównego Policji prowadzi do wniosku, iż przedstawiona ocena wymiaru kary nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Zdaniem Sądu, zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Szkoły Policji w [...] odpowiadają prawu. Sąd wyjaśnił, że nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącego w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 8 września 2022 r. kierując się dyspozycją art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł P. Z., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1. Przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez oddalenie skargi P. Z. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdzie zdaniem skarżącego Sąd winien stwierdzić nieważność zaskarżonego orzeczenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 roku bądź - zgodnie z wnioskiem skarżącego ewentualnie - uchylić w całości i umorzyć postępowanie w sprawie, bowiem w ślad za ugruntowanym orzecznictwem, funkcjonariusz Policji powinien wykazywać się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością, a także dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej, a którymi to wytycznymi skarżący się kierował, a za co został niesłusznie ukarany karą dyscyplinarną upomnienia; 2. Przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 1 w zw. z art. 132a ustawy o Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów i poparcie przez Sąd I instancji argumentacji organu, iż skarżący P. Z. w dniu [...] grudnia 2020 roku, około godziny 7:40 przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii asp. szt. P. M. w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego, tj. post. K. K. wyłącznie do czynności służbowych i w konsekwencji błędne wskazanie, iż w/w zachowaniem skarżący naruszył dyscyplinę służbową, podczas gdy skarżący będąc Przewodniczącym Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów w [...], wykonując swe powinności związkowe oraz mając na uwadze postanowienia Statutu, w świetle których jednym z celów działalności NSZZ Policjantów jest nadzór nad realizacją zadań z zakresu przepisów BHP i medycyny pracy, profilaktyki medycznej, praw i godności policjantów, pozyskując informację o niewłaściwych praktykach jednego z wykładowców Szkoły Policji w [...], w konsekwencji których, jednej z nich, policjant doznał urazu na skutek czego, musiał skorzystać z pomocy lekarza specjalisty w Szpitalu Specjalistycznym w [...] z uwagi na uzasadnioną konieczność, celem wyjaśnienia okoliczności przedmiotowego zdarzenia, udał się do dowódcy kompanii, którym to zachowaniem w żadnej mierze nie naruszył dyscypliny służbowej; 3. Przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 roku (ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne podzielenie przez Sąd I instancji poglądu wyrażonego w zaskarżonym orzeczeniu Komendanta Głównego Policji, iż skarżący swym zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową poprzez to, że w dniu [...] grudnia 2020 roku w godzinach wieczornych przebywał na terenie stołówki szkolnej nie dokumentując pobytu w Szkole poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole, podczas gdy P. Z. wykonując wówczas swe powinności związkowe, przygotowywał podarunki świąteczne dla członków Związku oraz ich pociech, a w gmachu budynku Szkoły Policji w [...] przebywał celem dopełnienia czynności administracyjno-biurowych, w związku z czym, brak jest podstaw by uznawać, iż swoich zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową, bowiem w świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych związek zawodowy jest niezależny w swej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji, wobec czego skarżący P. Z. realizując powinności związkowe w dniu [...] grudnia 2020 roku (przebywając na terenie stołówki szkolnej w godzinach wieczornych) - nie naruszył swym zachowaniem dyscypliny służbowej; 4. Przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 134h ust. 1 i 1a w zw. z art. 134 pkt 1 w zw. oraz art. 135ja ust. 1 pkt 3) ustawy o Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż interwencja skarżącego jako Przewodniczącego Związku w dniu [...] grudnia 2020 roku była konieczna i uzasadniona, co w konsekwencji zdaniem Sądu nie zwalniało skarżącego do obowiązku przestrzegania dyscypliny służbowej i skutkowało oddaleniem skargi przez Sąd I instancji, podczas gdy w świetle wszystkich okoliczności faktycznych, zasadnym było stwierdzenie nieważności orzeczenia lub uchylenie orzeczenia i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na przepis art. 135ja ust. 3 ustawy o Policji bądź też z uwagi na przepis art. 135ja ust. 1 pkt 3) ustawy o Policji, a Sąd nie uwzględnił indywidualnych okoliczności, w tym przede wszystkim faktu, iż skarżący P. Z. jest Przewodniczącym Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...], i realizując swe powinności związkowe, działał dla dobra i na rzecz słuchaczy Szkoły Policji w [...], a także kultywował świąteczną tradycję dbając przy tym jednocześnie o dobre imię związków zawodowych i Policji; II. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1. Przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji poprzez brak uwzględnienia skargi przez Sad I instancji w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy z uwagi na fakt, iż postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu P. Z. zostało przeprowadzone i zakończyło się ukaraniem skarżącego pomimo, iż uzasadnionym było umorzenie postępowania dyscyplinarnego bowiem "przewinienia" przypisane skarżącemu, nie wypełniały znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne, co doprowadziło do sytuacji, w której Komendant Główny Policji wydał orzeczenie dotknięte wada nieważności z powodu wydania go z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ: a. w dniu [...] grudnia 2020 roku skarżący P. Z., przebywając na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii asp. szt. P. M. w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły Policji w [...] udzielając wsparcia i pomocy post. K. K. - realizował obowiązki wynikające z pełnienia przez skarżącego funkcji Przewodniczącego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Szkole Policji w [...]; b. w dniu [...] grudnia 2020 roku w godzinach wieczornych skarżący P. Z. przebywając na terenie stołówki szkolnej w Szkole Policji w [...] poza czasem służby - realizował obowiązki wynikające z pełnienia przez skarżącego funkcji Przewodniczącego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Szkole Policji w [...]; a w świetle treści przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji, w związku z czym w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z uwagi działania podjęte przez skarżącego w związku z realizacją założeń i celów statutowych; 2. Przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 roku (ze zm.) w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji w postaci nieuwzględnienia skargi P. Z. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 roku, które zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, z uwagi na dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I i II instancji w sposób dowolny, a nie swobodny co zostało powielone w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych przez Sąd I instancji na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uchybienie Sądu I instancji doprowadziło do pominięcia kluczowych dowodów mających wpływ na wynik sprawy w szczególności; a. dowodu z dokumentu: i. Stanowiska Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa Małopolskiego w sprawie podkom. P. Z. z dnia [...] stycznia 2022 roku; ii. Oświadczenia post. M. M. z dnia [...] listopada 2021 roku; iii. Stanowiska Zarządu Głównego NSZZ Policjantów w sprawie podkom. P. Z., Przewodniczącego ZS NSZZ Policjantów w [...] z dnia [...] października 2021 roku; b. zeznań świadków, w tym w szczególności zeznań; post. K. K., asp. F. U., asp. szt. P. D., kom. J. P., nakom. S. W., podinsp. R. S., nadkom. S. J., asp. szt. R. R., A. O., oraz wyjaśnień Skarżącego, c. nieuwzględnieniu przez Sąd wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego z dnia 8 września 2022 roku w przedmiocie zwrócenia się do Prokuratury Rejonowej w [...] o udostępnienie akt sprawy zawisłej pod sygnaturą akt: [...] dotyczącej podejrzanego A. Z. na okoliczność: wykazania, iż P. Z. nie godząc się z nieludzkim traktowaniem post. K. K. postanowił sprzeciwić się brutalnym praktykom stosowanym przez wykładowcę za co został ukarany dyscyplinarnie; a które to w/w dowody winny prowadzić Sąd do jednoznacznej konstatacji, iż skarżący P. Z.: nie dopuścił się zarzucanych mu czynów, które to czyny zdaniem Komendanta Głównego Policji a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowiły naruszenie dyscypliny służbowej; czynności podjęte przez skarżącego zarówno w dniu [...] grudnia 2020 roku jak również w dniu [...] grudnia 2020 roku stanowiły realizację powinności związkowych w związku z czym, z uwagi na przepis art. 2 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych nie powinny podlegać ocenie przełożonego; działanie skarżącego miało na celu pomoc osobie, która tej pomocy niewątpliwie potrzebowała tj. post. K. K., a ponad wszystko celem podjętych przez skarżącego działań, miała być ochrona zdrowia innych słuchaczy Szkoły Policji w [...] (aktualnych i przyszłych), jak również wsparcie i propagowanie tradycji świątecznych. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, iż "postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący oraz wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy.". Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Nadto oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także zrzekł się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obydwu podstawach wskazanych w art. 174 u.p.p.s.a. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero gdy postawiony zarzut natury procesowej zostanie uznany za nieusprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny może przystąpić do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, przy czym ocenia je w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny. Na wstępie zauważyć, że strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała w większości swoich zarzutów postaci naruszenia przepisów tj. czy nastąpiło to przez ich błędną wykładnię, czy też przez niewłaściwe zastosowanie, co znacząco utrudnia Sądowi kontrolę kasacyjną. Należy także podkreślić, że bezzasadny jest, kilkukrotnie podnoszony w powiazaniu z różnymi przepisami, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Otóż Sąd I instancji nie orzekał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć ani poprzez jego błędną wykładnię, ani tym bardziej poprzez jego błędne zastosowanie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony. Przepis nie był stosowany przez Sąd I instancji, a więc nie mógł go naruszyć. Podkreślić przy tym należy, że przedmiotem kontroli sądowej jest orzeczenie o uznaniu funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej upomnienia, a nie o umorzeniu postępowania. Jako bezzasadne ocenić należy także odwoływanie się do treści przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Będące przedmiotem kontroli postępowanie dyscyplinarne oraz wydane w związku z nim orzeczenie nie ingerują w niezależność związku zawodowego od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji w ramach jego statutowej działalności. W szczególności nie wynika to z samego faktu, iż ukarany karą dyscyplinarną jest członkiem związku zawodowego. Delikt dyscyplinarny nie zmienia swojego charakteru tylko ze względu na fakt przynależność osoby objętej postępowaniem dyscyplinarnym do związku zawodowego. Tak jak przynależność do związku zawodowego, a tym bardziej sprawowanie w nim określonych funkcji, nie zwalnia z przestrzegania obowiązującego prawa i dyscypliny służbowej – zwłaszcza w przypadku funkcjonariusza policji. Podkreślić należy, że nikt, a już zwłaszcza pracodawca, nie przeszkadzał, nie wpływał, a tym bardziej nie uniemożliwiał w niniejszej sprawie prowadzenia działalności związkowej przez P. Z.. Realizacja czynności związkowych na terenie Szkoły Policji w [...] zawsze musi odbywać się z przestrzeganiem obowiązującego prawa, pragmatyk służbowych, regulaminów, zarządzeń i poleceń służbowych obowiązujących na terenie Szkoły. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia zarzut naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 roku (ze zm.) w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Nie wskazano czy przepisy te zostały naruszone przez błędną ich wykładnię, czy też przez błędne ich zastosowanie. Sam materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest pełny i nie można mu zarzucić dokonania oceny w sposób dowolny. Co do istoty zarzut naruszenia tego przepisu odnosi się do nieuwzględnienia wniosków dowodowych przez Sąd I instancji. Otóż wskazać należy, iż w istotnej części wskazane dowody znajdują się w aktach sprawy (jak np. Stanowisko Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa Małopolskiego w sprawie podkom. P. Z. z dnia [...] stycznia 2022 roku, zeznania świadków, wyjaśnienia skarżącego), stanowiąc tym samym materiał dowodowy. W świetle przepisów p.p.s.a. sąd administracyjny zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Wprawdzie, przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, a zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd administracyjny I instancji prowadził takie postępowanie dowodowe oraz jeżeli strona skarżąca wykazała, że zastosowane przez ten sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne. Przepis artykułu 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (por. wyroki NSA z: 25 lutego 2016 r., II OSK 1592/14; 25 października 2015 r., I OSK 300/14; 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08). Zatem zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. jest bezzasadny. Ubocznie jedynie należy zwrócić uwagę, że z żadnego z tych dowodów nie wynika odmienny stan faktyczny od tego, który został ustalony w postępowaniu (co znajduje potwierdzenie w okolicznościach, na które miały być one powołane). Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że "w stanie faktycznym niniejszej sprawie nie było potrzeby przeprowadzania dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych przez pełnomocnika skarżącego dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego". Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji (brak jest wskazania przez skarżącego czy chodzi o błędną wykładnię, czy błędne zastosowanie tego przepisu), art. 132 ust. 1 w zw. z art. 132a ustawy o Policji, w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 roku (ze zm.) oraz art. 134h ust. 1 i 1a w zw. z art. 134 pkt 1 w zw. oraz art. 135ja ust. 1 pkt 3) ustawy o Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów. Zarówno z treści zarzutów, jak i z ich uzasadnienia wyraźnie wynika, że skarżący kwestionuje zastosowanie tych przepisów ze względu na błędnie przyjęty, jego zdaniem, w sprawie stan faktyczny. Otóż w odniesieniu do powyższych zarzutów należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r.). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Tymczasem, jak wskazano wyżej, skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie przyjętego w niniejszej sprawie stanu faktycznego. Końcowo zauważyć należy, że Sąd I instancji brał pod uwagę także okoliczności podnoszone w skardze kasacyjnej. Jak stwierdził WSA w Warszawie, i z czym należy się zgodzić, "skarżący jako Przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...], ma prawo realizować powinności związkowe na terenie Szkoły, w tym także poza czasem służby, jednak nie zwalnia go to z obowiązku przestrzegania dyscypliny służbowej (...) Reasumując, w obu opisanych przypadkach skarżący mógł realizować powinności związkowe nie naruszając przy tym dyscypliny służbowej". Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.