I SA/Bd 1038/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2019-02-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób jednoznaczny i pełny, w tym nie przedstawiła sytuacji majątkowej małżonka oraz ponosiła wydatki na lokale, do których nie posiadała tytułów prawnych?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak pełnej informacji o sytuacji majątkowej małżonka oraz ponoszenie wydatków na lokale, do których strona nie posiadała tytułów prawnych, budziły wątpliwości co do rzeczywistych możliwości finansowych strony i uniemożliwiały obiektywną ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało zaskarżone przez skarżącego. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku uwzględnienia jego sytuacji materialnej i sytuacji jego żony. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 7 stycznia 2019r. w sprawie ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Prawomocnym postanowieniem z dnia [...]. referendarz sądowy odmówił Stronie przyznania prawa pomocy. W dniu [...]. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu kolejny wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi ok. [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz przedmiotów wartościowych. Posiada wierzytelność z tytułu wynagrodzenia za pracę. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki Skarżący wskazał: czynsz najmu [...] zł miesięcznie; ubezpieczenie grupowe [...] zł miesięcznie; telefon [...] zł miesięcznie; lekarstwa 100 miesięcznie; wyżywienie i ubiór [...] zł miesięcznie. Ponadto Skarżący oświadczył, że: nie otrzymał żadnych świadczeń z pomocy społecznej, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada oszczędności, utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z umowy o pracę, nie posiada samochodu, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada udziałów w spółkach prawa handlowego, nie pobiera wynagrodzenia z tytułu pełnienia innych funkcji w spółkach z o.o. z wyjątkiem minimalnego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w spółce M. sp. z o.o. Do wniosku dołączono: umowę rozdzielności majątkowej, umowę najmu lokalu, zarządzenie Sądu Rejonowego w T., postanowienie o umorzeniu dochodzenia, postanowienie Sądu Okręgowego w T., wyrok Sądu Rejonowego w T., kserokopię zeznania podatkowego za 2017r., postanowienie NSA, upomnienie, zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego Skarżący przedłożył: zaświadczenie dotyczące wysokości otrzymywanego wynagrodzenia za pracę, postanowienie Sądu Rejonowego w T., wyciąg z rachunku bankowego oraz zaświadczenie z dnia [...]., z którego wynika, że Skarżący jest zatrudniony w M. [...] Sp. z o.o. na umowę o pracę od dnia [...]. i nadal do [...]. Umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu na skutek jej wypowiedzenia w związku z likwidacją M. Sp. z o.o. w T.. Postanowieniem z dnia [...]. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia [...]. Pismem z dnia [...]. Skarżący złożył sprzeciw, w którym wydanemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 255 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302) – dalej jako: "p.p.s.a.", poprzez odmowę przyznania prawa pomocy Skarżącemu z uwagi na niewykazanie braku możliwości poniesienia kosztów postępowania wynikające z nieprzedłożenia informacji na temat żony Skarżącego, podczas gdy jest to okoliczność niezależna od Skarżącego i nie może ona wpływać na jego uprawnienia, 2) art. 246 § 1 p.p.s.a. poprzez odmowę przyznania prawa pomocy Skarżącemu z uwagi na rzekomą wysokość wypłaconego Skarżącemu w okresie od lipca 2016r. do czerwca 2018r. wynagrodzenia, podczas gdy Skarżący aktualnie otrzymuje wyłącznie kwotę wynagrodzenia wolną od zajęcia, a przez to wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, 3) brak uwzględnienia faktu umorzenia grzywny w postępowaniu cywilnym wobec Skarżącego, której przesłanki są zbliżone do zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza, że tutejszy sąd bierze pod uwagę fakt kiedy dłużna spółka jest także zwalniana od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, 4) brak podstaw do "wypominania" Skarżącemu poniesienia wydatków na inne nieruchomości w kwocie poniżej [...] zł ponad rok temu, co ma uzasadniać brak podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów oraz o zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez przyznanie Skarżącemu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu - na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie do § 2 tego przepisu - w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Generalną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Wyjątek od powyższej zasady wprowadza instytucja prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że prawo pomocy wywodzi swoją genezę z tzw. prawa ubogich, określanego też prawem ubóstwa lub nawet prawem o wspieraniu ubogich. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Burzy bowiem konstytucyjny obowiązek wynikający z art. 84 Konstytucji RP ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych na zasadzie równości i powszechności. Koszty procesu przerzucane są bowiem na innych i z tego tytułu instytucja prawa pomocy winna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt I FZ 385/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Stosując prawo pomocy nie można chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (vide postanowienia: NSA z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II FZ 773/13; WSA w Poznaniu z dnia 16 października 2008r., sygn. akt I SA/Po 1433/07, NSA z dnia 1 kwietnia 2008r., sygn. akt I OZ 208/08). Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że w relacji do art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika niezbicie, że to na stronie wnioskującej spoczywa obowiązek przekonania sądu, iż w jej przypadku zachodzą ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 9 września 2004r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., z dnia 7 marca 2006r., sygn. akt OZ 211/06, niebubl.). To zatem strona ma przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), ma przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Wybór żądanych dokumentów źródłowych uzależniony jest od indywidualnych okoliczności rozpoznawanej sprawy i pozostawiony został uznaniu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić również należy, że art. 255 p.p.s.a. stanowi podstawę do wezwania strony, a nie organów państwowych, czy też jakichkolwiek instytucji, do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych. Zwrócić należy także uwagę, że przepis art. 255 p.p.s.a. jest nie tylko podstawą prawną dla działań Sądu umożliwiających prawidłową ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, ale regulacja ta pozwala także ubiegającemu się o przyznanie prawa pomocy na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności wskazane we wniosku nie okażą się wystarczające do stwierdzenia przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. O ile zatem nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postanowienia skutkującą jego uchyleniem, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku informacji o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (vide: postanowienie NSA z 10 stycznia 2008r., sygn. II FZ 540/07, niepubl.). Mając na uwadze powyższe Sąd podziela stanowisko Referendarza sądowego, że składający wniosek o przyznanie prawa pomocy, z naruszeniem spoczywającego na stronie obowiązku, nie wykazał zasadności udzielenia mu prawa pomocy. Przede wszystkim rację ma Referendarz, że z przedłożonych w trakcie postępowania dokumentów oraz oświadczeń nie można jednoznacznie ustalić, jaki jest rzeczywisty stan finansów jego gospodarstwa domowego. Zdaniem Sądu, oceny tej nie zmienia również argumentacja przedstawiona w sprzeciwie. Nadal Skarżący nie przedstawił bowiem sytuacji finansowej żony. W przypadku, gdy zachodzą wątpliwości co do wiarygodności złożonych oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej, to wnioskującemu o prawo pomocy powinno zależeć na ich obaleniu. Sąd nie jest obowiązany do prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu, oświadczenia zawarte we wniosku Skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF, przedłożone na wezwanie Referendarza oraz argumentacja przedstawiona w sprzeciwie są niewystarczające do oceny, czy strona rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc się do sformułowanych w sprzeciwie zarzutów należy zauważyć, że okoliczność braku możliwości przedłożenia dokumentów przedstawiających sytuację majątkową żony Skarżącego nie była główną przyczyną nieprzyznania prawa pomocy, stąd trudno zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w sprzeciwie, iż sam ten fakt uzasadnił odmowę przyznania pomocy Skarżącemu. Ponownie wskazać jednak trzeba na orzecznictwo, zgodnie z którym stosownie do treści art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i alimentacji również w zakresie ponoszenia kosztów postępowania sądowego, a na istnienie takiego obowiązku nie ma wpływu ustanowiona rozdzielność majątkowa małżonków. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Skarżący błędnie przyjmuje natomiast, że rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jego żonę z obowiązku pomocy, w tym pomocy finansowej (Skarżący niezasadnie upatruje w tym odpowiedzialności małżonka członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe), a ponadto uniemożliwia uzyskanie i podanie informacji o sytuacji majątkowej żony. Zaprezentowany w tym względzie pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienie NSA z 28 grudnia 2012r., sygn. akt II FZ 1020/12; z 28 grudnia 2012r., sygn. akt II FZ 981/12; 10 kwietnia 2013r., sygn. akt I GZ 107/13; z 8 lipca 2013r., sygn. akt II FZ 321/13; z 27 listopada 2013r., sygn. akt I FZ 434/13). Na małżonkach ciąży zatem obowiązek udzielenia sobie wsparcia finansowego (także w zakresie prowadzonych postępowań sądowych) niezależnie od tego w jakim ustroju majątkowym pozostają, a nawet niezależnie od tego, czy prowadzą, czy też, nie wspólne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z 12 września 2013r., sygn. akt I FZ 313/13; WSA w Kielcach z dnia 23 stycznia 2019r., sygn. akt I SA/Ke 254/18; WSA w Szczecinie z dnia 23 listopada 2018r., sygn. akt I SA/Sz 707/18; WSA we Wrocławiu z dnia 1 października 2018r., sygn. akt I SA/Wr 389/18). Skarżący nie może zatem uchylać się od przedstawienia informacji na ten temat. Nieujawnienie sytuacji majątkowej oraz finansowej żony wnioskodawcy nie pozwala zatem na całościową ocenę jego sytuacji materialnej. Jednocześnie Sąd podkreśla, że – wbrew zarzutom sprzeciwu – nie był to wyłączny powód, ze względu na który odmówiono mu udzielenia prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że ze znajdujących się w aktach sprawy I SA/Bd 300/18 zaświadczeń wynika, że Skarżący w okresie od lipca 2016r. do czerwca 2018r. otrzymał łączne wynagrodzenie od spółki M. w kwocie [...]zł oraz od spółki C. sp. z o.o. wynagrodzenie w kwocie [...]zł. Zgodzić się należy z wnioskiem Referendarza, że wnioskodawca miał możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na poczet przyszłych kosztów postępowania sądowego, z poniesieniem których mógł się liczyć z uwagi na toczące się postępowania podatkowe. Tym bardziej powinien mieć to na uwadze, gdy uruchamia wiele postępowań sądowych. Duża ilość postępowań nie stanowi jeszcze o automatycznym obowiązku udzielenia prawa pomocy, nie kwestionując przy tym w prawa Strony do zaskarżania aktów administracyjnych, co jest elementarnym prawem Skarżącego. Jak jednak słusznie, (tytułem przykładu) zauważył Referendarz, Skarżący w dniu [...]. wydatkował kwotę [...]zł tytułem opłat eksploatacyjnych za lokal położony w T. przy ul. [...]/40 oraz w dniu [...]. wydatkował kwotę [...]zł tytułem ubezpieczenia budynku i ruchomości położonej w T. ul. [...] (d: k. 46 i 44 akt sądowych), a do żadnego z tych lokali nie posiadał tytułów prawnych, na co też zwrócono już uwagę w postanowieniu z dnia [...]. (k. 153-156 akt sądowych), ale również w postanowieniach z dnia 22 stycznia 2019r. sygn. akt I SA/Bd 687/18 i I SA/Bd 657/18; z dnia 29 stycznia 2019r. sygn. akt I SA/Bd 658/18, I SA/Bd 659/18, I SA/Bd 668/18, I SA/Bd 675/18). Skarżący podnosi okoliczność samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego oraz szczególnie trudnej sytuacji materialnej, a jednocześnie – pomimo wnoszenia wielu skarg do tut. Sądu – ponosił wydatki na lokale nienależące do niego i to w okresie po wniesieniu niektórych skarg w sprawach zawisłych przed tut. Sądem. Jednocześnie wyjaśnienie poniesienia tych wydatków zawarte w sprzeciwie jest nader ogólne i nie poparte żadnymi dowodami. Oczywiście prawem Skarżącego jest wybór kierunku wydatków, pomimo składania skarg, lecz powstają wówczas uzasadnione wątpliwości, dlaczego Skarżący inicjując postępowanie sądowe i licząc się z wydatkami z tym związanymi (zarówno przez sądem I instancji, jak i kasacyjnym) doprowadza do sytuacji, w której finansuje wydatki związane z mieszkaniami niebędącymi jego własnością, nie mając do nich prawa, wyzbywając się środków finansowych i tym samym licząc na ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów postępowań sądowych. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności stwierdzić zatem należy, że złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy zawiera braki, które uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny stanu majątkowego i finansowego wnioskodawcy, a tym samym czynią niemożliwym obiektywne stwierdzenie, iż wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki przyznania jemu prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że fakt uchylenia się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też niepełne lub nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005r., sygn. akt II FZ 414/05). Powyższe postępowanie wnioskodawcy, polegające na niepełnym podawaniu informacji i nie przedkładaniu dokumentów, które mogły mieć istotny wpływ na przyznanie Skarżącemu wnioskowanej pomocy, w wyniku wyżej wskazanych uchybień, skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Reasumując, Sąd w przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącego nie dopatrzył się przesłanek, które uzasadniałyby stwierdzenie, że wyłożenie przez Stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sąd stwierdza, że Referendarz prawidłowo uznał, iż nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie jest związany zarządzeniem o umorzeniu grzywny przez Sąd Rejonowy w T.. Nadto zarządzenie to zostało wydane dla Skarżącego, jednak na innej podstawie prawnej (ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) i nie dotyczy w ogóle instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Okoliczność natomiast zwolnienia od kosztów spółki M. [...] sp. z o.o. nie determinuje zwolnienia od kosztów Skarżącego, bowiem podmioty te niezależnie występują w postępowaniach sądowych. Wpływu na rozstrzygnięcie sprawy nie ma załączone do sprzeciwu zaświadczenie z dnia [...]. wydane przez M. [...] Sp. z o.o. w T., w którym podano, że Skarżący jest zatrudniony w tej firmie od [...]. i nadal do [...]. oraz, iż umowa o pracę zostanie rozwiązana na skutek jej wypowiedzenia w związku z likwidacją spółki. Podkreślić należy, że Skarżący nie załączył do sprzeciwu żadnego dokumentu potwierdzającego rozwiązanie umowy o pracę lub dokumentu potwierdzającego posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Nie wykazał zatem, że jest osobą poszukującą pracy, bezrobotną np. poprzez załączenie stosownego dokumentu z Urzędu Pracy. Trudno bowiem uznać za usprawiedliwione postępowanie sprowadzające się do stanu, w którym osoba pozostaje bez zatrudnienia i jednocześnie nie rejestruje się w Urzędzie Pracy, choćby z uwagi na objęcie jej w tym momencie ubezpieczeniem zdrowotnym. To, że Strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego i prawnego dokonaną przez Referendarza nie zmienia prawidłowości wydanego postanowienia i nie jest przesłanką stwierdzenia jego wadliwości. Nie jest również miarodajne dla sprawy o przyznanie prawa pomocy, wstrzymanie wykonania decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak i tut. Sąd. Należy podkreślić, że nie tylko różne są przesłanki stosowania obu instytucji, ale odmienny jest również cel, jaki realizują. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu, argumentacja Skarżącego przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w kolejnych pismach i sprzeciwie nie prowadzi do konstatacji, że Skarżący w ogóle nie jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, zwłaszcza gdy uwzględni się okoliczność, iż w innych sprawach z jego skarg uiszczał wpisy sądowe na zbliżonym poziomie. I tak w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 643/17 w sierpniu 2017r. uiścił wpis w kwocie [...]zł; w sprawie I SA/Bd 75/18 w kwietniu 2018r. uiścił wpis w kwocie [...]zł; w sprawie I SA/Bd 691/18 w grudniu 2018r. uiścił wpis [...] zł; w sprawie I SA/Bd 690/18 w grudniu 2018r. uiścił wpis [...] zł; w sprawie I SA/Bd 600/18 w grudniu 2018r. w uiścił wpis w kwocie [...]zł; w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 300/18 w październiku 2018r. uiścił wpis w kwocie [...]zł; w sprawie I SA/Bd 556/18 w grudniu 2018r. uiścił wpis w kwocie [...]zł. Jak wynika z analizy sytuacji majątkowej, którą Skarżący przedstawił ubiegając się o prawo pomocy w tamtych sprawach oraz w niniejszym postępowaniu, powstaje pytanie jakie było źródło, z którego choćby ww. kwoty tytułem wpisu zostały przez Skarżącego uiszczone. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że pomimo powoływania się na brak jakichkolwiek możliwości uiszczenia kosztów sądowych, zostały jednak one opłacone, a Sąd nie uzyskał informacji od Skarżącego skąd pochodzą środki na ich sfinansowanie. W tym miejscu szczególnie podkreślić należy, że Skarżący w niniejszej sprawie uiścił zarówno wpis od skargi w wysokości [...] zł jak i w dniu [...]. wpis od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł oraz opłatę za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości [...] zł (k. 200-201 akt sądowych). Na obecnym etapie postępowania Skarżący nie jest obowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, których nieuiszczenie zamknęłoby mu drogę do skontrolowania wydanego w sprawie wyroku sądu I instancji i w konsekwencji postanowienia organu. Organ udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną i sprawa zostanie przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło