I SA/Bd 820/20

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-02-02

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska, Tomasz Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym, może być uwzględniony przez organ egzekucyjny, jeśli wierzyciel uznał ten zarzut za niezasadny?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku, o ile zostały one zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd administracyjny, kontrolując legalność postanowienia organu egzekucyjnego, ocenia również legalność stanowiska wierzyciela, które jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV. Strona złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, wskazując na nieistnienie obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia. Wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny, a zarzut braku upomnienia za zasadny. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie z powodu braku upomnienia, ale nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując istnienie obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku T. W. (dalej jako: "Skarżący", "Strona") na podstawie wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A. tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2020r. obejmującego zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r. w kwocie należności głównej [...] zł. Celem wyegzekwowania należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w spółce "[...]" S.A. z siedzibą w B.. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu w dniu [...] lutego 2020 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru dołączone do akt sprawy. Pismem z dnia [...] lutego 2020r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020r., poz.1427 ze zm. dalej jako: "u.p.e.a.") dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, iż niniejszej sprawie nie otrzymał żadnego wezwania do zapłaty ani upomnienia, którego byłby adresatem. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. działając zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., pismem z dnia [...] lutego 2020 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne i wstrzymał realizację zajęcia wynagrodzenia za pracę. W dniu [...] maja 2020 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A. wydał postanowienie, w którym uznał wniesione przez Skarżącego zarzuty za niezasadne. Następnie w dniu [...] lipca 2020 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A. na skutek złożonego zażalenia wydał postanowienie, którym uchylił postanowienie z dnia [...] maja 2020 r. w części dotyczącej orzeczenia odnośnie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie, tj. uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] stycznia 2020 r. Organ egzekucyjny, w związku z ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, postanowieniem z dnia [...] września 2020r. nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku oraz uznał za zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz umorzył z tego powodu postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2020 r. Pismem z dnia [...] września 2020r. Skarżący złożył zażalenie podtrzymując argumentację w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Ponadto wniósł o zwrot wyegzekwowanych środków. Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników RTV oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm. dalej jako: "u.o.a"). Obowiązek uiszczania opłaty powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do ostatniego dnia miesiąca, w którym dopełniono w placówce [...] [...] S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 powołanej ustawy, [...] [...] S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Odnosząc się do kwestii nieistnienia obowiązku organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wierzyciel ustalił, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) został Skarżącemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zastępujące imienną książeczkę rtv zostało skierowane do Skarżącego pismem z dnia [...] maja 2008 r. na adres wskazany podczas rejestracji, tj. B. ul. [...]. Organ wyjaśnił, że [...] [...] S.A. nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wobec tego osoby posiadające w dniu wejścia w życie cytowanego rozporządzenia imienną książeczkę opłat abonamentowych pozostały abonentami zobowiązanymi do wnoszenia opłat abonamentowych, z wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona kopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu Skarżącemu, jako użytkownikowi odbiorników rtv zarejestrowanych wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej, indywidualnego numeru identyfikacyjnego z datą [...] maja 2008r. Duplikat zawiadomienia to dokument wygenerowany i wydrukowany z systemu informatycznego [...] [...] S.A. na podstawie danych przechowywanych w systemie. Zawiadomienie to stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu przepisu § 3 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Dalej organ wskazał, że Rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia [...] września 2007r. uchylonym obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nałożony został obowiązek niezwłocznego powiadamiania [...] [...] S.A. o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, a także o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników RTV oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Warunkiem koniecznym do zwolnienia od opłat abonamentowych jest dopełnienie stosownych formalności w placówce [...]. Wobec powyższego wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach prawa, może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat z tytułu abonamentu. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do ponoszenia opłat abonamentowych. Dyrektor wskazał, że w posiadanej dokumentacji wierzyciel nie odnotował dopełnienia przez Skarżącego formalności wyrejestrowania odbiornika RTV pod indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Strona nie przedstawiła też w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego żadnych dowodów potwierdzających fakt wyrejestrowania. Zarejestrowanie odbiornika, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczające potwierdzenie istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który wynika z ustawy i podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej. Wobec powyższego Dyrektor stwierdził, że organ egzekucyjny nie mógł zająć odmiennego stanowiska w sprawie, gdyż zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W takim przypadku organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencje innego organu, który rozstrzygał sprawę merytorycznie. Ocena podniesionych przez Skarżącego zarzutów należała do wierzyciela, tj. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A., który jest organem właściwym w sprawie pobierania opłat abonamentowych. Wiążąca moc stanowiska wierzyciela nie pozwala organowi egzekucyjnemu, jak również Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej na ich samodzielne rozpatrzenie. Żadnym bowiem przepisem prawa organ egzekucyjny, jak i organ odwoławczy nie zostały do tego umocowane. Organ dodał, że kwestia zwrotu wyegzekwowanych należności nie stanowi przedmiotu rozpoznania w trybie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz postanowienia organu I instancji. Skarżący zarzucił organom naruszenie § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2020 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wnosząc o uchylenie w całości postanowień organów I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że do dnia [...] grudnia 2008 r. nie otrzymał informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zawiadomienie wysłane przez [...] [...] nie dotarło do Skarżącego, gdyż było zaadresowane nie na jego adres i nie na jego nazwisko. Wobec czego nie jest zobowiązany do regulowania należności z tytułu abonamentu RTV. Podkreślił również, że zaprzestał użytkowania odbiornika będącego podstawą naliczenia abonamentu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wskazać należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć trzeba, jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (wejście w życie z dniem 30 lipca 2020r.). Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez wierzyciela zaskarżonego postanowienia, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W tym przypadku zarzuty zostały oparte na art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. (zarzut nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu), tym samym organ egzekucyjny był związany wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem. W sytuacji gdy, wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej byli związani wypowiedzią wierzyciela i nie mogli kwestionować tego rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów są zdeterminowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. np. wyrok NSA z dnia 09 grudnia 2020 r. sygn. II FSK 2256/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie jak dalej przytaczane orzeczenia). Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, orzekający w tej sprawie Sąd ocenił również legalność stanowiska wierzyciela wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] maja 2020r. i wydanym w wyniku jego zaskarżenia postanowieniu z dnia [...] lipca 2020 r., którymi organy orzekające w sprawie zgłoszonych zarzutów były związane. Wprawdzie w dacie wydania tego postanowienia brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłączało skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny powinna być realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu rozpatrującego zażalenie na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego wydane w pierwszej instancji, nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając art. 134 § 1 p.p.s.a. według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 p.p.s.a., Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia Dyrektora i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika, ale także postanowień wierzyciela. Wyniki oceny przeprowadzonej w tym zakresie przekonują zaś, że prawidłowe jest stanowisko wierzyciela odnośnie zgłoszonego przez Skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu braku doręczenia upomnienia. W efekcie jako zgodne z prawem należało ocenić zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w O., w którym uznano za nieuzasadniony zarzut Skarżącego co do nieistnienia obowiązku oraz za zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Przechodząc do merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia wskazać trzeba, że jak wynika z art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W myśl art. 5 ust. 1 u.o.a odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe. Natomiast jak stanowi art. 2 ust. 3 tej ustawy, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. W myśl art. 7 ust. 3 i 4 u.o.a., do opłat abonamentowych oraz do opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. W przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Nie budzi wątpliwości, że ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczenia opłaty abonamentowej [...] od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika. Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w przypadku braku skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, użytkownik zobowiązany jest do dalszego ich uiszczania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 listopada 2018r. sygn. akt I SA/Ke 277/18). Trafnie w sprawie zwrócono uwagę, że zgodnie z treścią obowiązujących na przestrzeni lat rozporządzeń w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tj. rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005r. (Dz. U. z 2005r. Nr 141, poz. 1190), rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342) oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. U. z 2013r., poz. 1676)), to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia właściwej placówki [...] [...] o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników lub zaistnienia okoliczności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Każdy legalny brak dokonywania kolejnych opłat musi zostać poprzedzony czynnością polegającą na złożeniu w placówce operatora wyznaczonego odpowiedniego zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika, bądź na podstawie wcześniejszych przepisów za pośrednictwem wypełnionego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", a w dobie imiennych książeczek radiofonicznych na odcinku "Z" lub "W" stanowiących ich integralną część. Z akt sprawy wynika, że Skarżący zarejestrował odbiornik RTV pod adresem i otrzymał posiadał imienną książeczkę opłaty abonamentowej. Jednocześnie zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV, stąd ciążył na nim obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Podkreślić w tym miejscy należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. np. wyrok NSA z dnia 08 marca 2019 r. sygn. I GSK 837/18). Dalej wyjaśnić trzeba, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia wżycie rozporządzenia (tj. do dnia 13 grudnia 2008r.). Na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Podkreślić zatem należy, że w myśl § 5 ust. 2 zd. drugie ww. rozporządzenia, [...] [...] była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr [...] do rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników RTV zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta. W orzecznictwie podkreśla się, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego zgodnie z powyższymi regulacjami nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Z obowiązujących przepisów nie sposób wyprowadzić wniosku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru indentyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłane użytkownikowi zawiadomienie ma jedynie charakter informacyjny, a zatem brak po stronie wierzyciela dowodu potwierdzenia doręczenia powyższego zawiadomienia w żaden sposób nie wpływa na istnienie obowiązku opłaty abonamentu RTV (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. I SA/Bk 428/17; wyroki NSA z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. I GSK 3088/18 i z dnia 11 marca 2020 r. sygn. I GSK 1518/19). Sąd w obecnym składzie podziela również stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19, gdzie Sąd wyjaśnił : "Z treści przywołanych przepisów nie wynika natomiast, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności A będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 2017r., II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15)." Skład orzekający ww. pogląd podziela i uznaje za adekwatny także w niniejszej sprawie. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu niedoręczenia przesyłki z uwagi na błędny adres i nazwisko Skarżącego, Sąd uznał twierdzenia te za nieuzasadnione. W treści stanowiska wierzyciela (z dnia [...] sierpnia 2020r.) wskazano, iż błąd w pisowni nazwiska zobowiązanego ("[...]: zamiast "[...]") zaistniał w trakcie wprowadzania danych Strony do elektronicznej bazy danych o abonentach i nie stanowi przeszkody do identyfikacji podmiotu. Natomiast w odniesieniu do kwestii prawidłowości adresu wyjaśniono, iż pod adresem: "[...] B.", znajduje się dom jednorodzinny , zatem zaadresowanie przesyłki: "[...] B.", nie miało wpływu na właściwe jej doręczenie. Sąd stanowisko to uznaje prawidłowe. Podkreślić zatem jeszcze raz należy, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob.: wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17; z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17; z 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16; z 7 czerwca 2018 r., I GSK 801/18). Nadto, wierzyciel nie musiał dysponować dowodem wysłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W związku z tym zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw "abonamentowych", bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat za okresy nieprzedawnione. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie strony było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Zobowiązany nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego, zaś w dokumentacji wierzyciela brak dowodu świadczącego o wyrejestrowaniu przez niego odbiornika. Podkreślić zatem należy, że żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika. Nie ma zatem żadnego dowodu potwierdzającego niezbędną okoliczność do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu, tj. wyrejestrowanie odbiornika. Jednocześnie organ przedłożył wystarczające dowody i przedstawił argumentację potwierdzające fakt zarejestrowania radioodbiornika na imię i nazwisko strony. Tym samym, zdaniem Sądu w sprawie zasadnie nie uwzględniono zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Prawidłowo zaś organ uznał zasadność zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Podnieść w tym miejscu należy, że kwestia zwrotu wyegzekwowanych należności nie stanowi przedmiotu rozpoznania w trybie zarzutów , wobec czego organ do tej kwestii nie mógł się odnieść. Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez Skarżącego okoliczności i uznały, że egzekwowany obowiązek nadal istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. W świetle powyższego , Sąd oddalił skargę w myśl art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło