II SA/Bd 1348/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. i K.W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E.W. i K.W. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia 1. odmówić przywrócenia terminu, 2. zwrócić solidarnie z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz E.W. i K.W. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 7 listopada 2014 r. pełnomocnik E.W. i K.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Do skargi dołączono potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 grudnia 2014r. wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi w wysokości 400 zł. Powyższe wezwanie zostało doręczone osobiście pełnomocnikowi skarżących w dniu 15 grudnia 2014r. (zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji – k. 33). W zakreślonym siedmiodniowym terminie pełnomocnik skarżących przedstawił potwierdzenie dokonania przelewu na kwotę 300 zł tytułem opłaty uzupełniającej od skargi. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę wskazując, że skarżący uiścili wpis sądowy w mniejszej wysokości niż wynikało to z wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Przedmiotowe postanowienie pełnomocnik skarżących otrzymała w dniu 27 stycznia 2015 r. Pismem nadanym w dniu 3 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżących wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego, załączając jednocześnie dowód uiszczenia opłat sądowej w uzupełnionej wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała, że w dniach 5 do 12 grudnia 2014 r. nie wykonywała obowiązków służbowych, gdyż w tym czasie sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem. Podkreśliła, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało jej doręczone osobiście w dniu 15 grudnia 2014 r. – w pierwszy dzień po powrocie z opieki jednakże nie odczytała otrzymanego listu, ponieważ otrzymała telefon od swojej matki, która zajmowała się w ten dzień jeszcze chorym dzieckiem, że stan zdrowia dziecka się pogorszył i zasłabło. W związku z powyższym pełnomocnik oświadczyła, że otrzymany list zostawiła na biurku i pojechała do chorego dziecka. Dalej pełnomocnik wskazała, że nie wróciła już tego dnia do kancelarii ani przez następne 7 dni, ale pamiętając o pozostawionym na biurku liście zadzwoniła do M.H.-Ł., która pracuje w tym samym budynku i poprosiła o jego odczytanie. M.H.-Ł.wykonując prośbę pełnomocnika skarżących przekazała, że pełnomocnik została wezwana przez Sąd do uzupełnienia uiszczonego w wysokości 100 zł wpisu sądowego od skargi do kwoty 400 zł. W związku z powyższym pełnomocnik wskazała, że zleciła swoim manadantom uzupełnienie uiszczonego wpisu sądowego o kwotę 300 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (.) – zwanej dalej p.p.s.a - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest: złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Wymaga również odnotowania, że w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w orzecznictwie akcentuje się, że to na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11, niepubl.; z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 768/11, niepubl.). Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 155/09; post. NSA z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 468/06). W konsekwencji w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika, bez względu na to, czy przy dokonywaniu danej czynności pełnomocnik posłużył się osobami trzecimi, które walorów profesjonalizmu nie spełniają. W stanie sprawy, pełnomocnik skarżących dopełniła wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. (który należało liczyć od 27 stycznia 2015 r. - daty odbioru postanowienia Sądu z dnia 9 stycznia 2015 r. o odrzuceniu skargi – zwrotne potwierdzenia odbioru k. 52). Wniosek pełnomocnika skarżących nie mógł być pomimo tego rozpoznany pozytywnie z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu (o charakterze merytorycznym), a mianowicie, braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Do takiego uchybienia doszło bowiem, zdaniem Sądu, w następstwie okoliczności zawinionych przez pełnomocnika skarżących. Podstawowym kryterium przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. O braku winy można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2008 str. 381). Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku strony skarżącej stwierdzić należy, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące konieczny warunek przywrócenie terminu. Wnioskodawca, bowiem nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik wskazała, że z uwagi na chorobę dziecka, pełnomocnik musiała skorzystać z pomocy osoby trzeciej, która przekazała pełnomocnikowi skarżących znieszkałconą informację zawartą w treści zarządzenia Sądu wzywającego pełnomocnika do uzupełnienia wpisu sądowego wskazując, że pełnomocnik została wezwana do uzupełnia uiszczonego wpisu do kwoty 400 zł. Przede wszystkim wskazać należy, że na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., I FZ 410/13, z dnia 4 kwietnia 2012 r., II OZ 245/12). Tymczasem pełnomocnik skarżących przedstawiła jedynie dokument, z którego wynika, iż przebywała ona na zwolnieniu lekarskim w dniach 5-12 grudnia 2014 r. wystawionego na syna. W zwolnieniu lekarz zezwolił na chodzenie chorego wpisując cyferkę 2 w pozycji 15 odnoszącej się do wskazania lekarskiego. Nie przedłożono jednak żadnych dokumentów lekarskich wskazujących na pogorszenie stanu zdrowia syna, które uniemożliwiłyby dokonanie przez pełnomocnika czynności, czy też okoliczności wskazujących na niemożność pozostawienia dziecka pod opieką matki, chociażby tylko na czas konieczny do sumiennego wykonania swoich czynności zawodowych. Występujący w imieniu skarżących radca prawny obowiązany był do dołożenia należytej staranności w wywiązaniu się z obowiązku uzupełnienia uiszczonego wpisu w pełnej wysokości. Przytoczona we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja dotycząca niedyspozycji zdrowotnych syna i wynikająca z niej dezorganizacja w miejscu pracy nie uprawdopodabnia braku winy w uzupełnieniu wpisu w niepełnej wysokości. Na aprobatę nie zasługuje również twierdzenie pełnomocnika, o braku merytorycznego przygotowania osoby, do której zwróciła się o pomoc w odczytaniu treści wezwania Sądu. Na radcy prawnym ciąży, bowiem obowiązek takiego zorganizowania swojej pracy, aby w sposób właściwy dbano o interesy mocodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., II OZ 412/14). Wskazać przy tym również należy, że choroba strony lub jej pełnomocnika (dziecka pełnomocnika) jako przyczyna nieterminowego dokonania czynności procesowej stanowiła przedmiot licznych orzeczeń sądów administracyjnych i powszechnych, w których jednoznacznie przyjmowano, że przedłożenie zaświadczenia lekarskiego bez wykazania, iż choroba ta wywołała niemożność działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu nie jest wystarczającą przesłanką uchylenia się od skutków spóźnionego podjęcia czynności przed organem czy sądem. Nie kwestionując, że stan chorobowy nie może być postrzegany w kategorii winy chorego, wskazywano, że nieuprawdopodobnienie braku winy nie jest związane z faktem choroby, tylko z niepodjęciem działań zmierzających do przezwyciężenia tej przeszkody w zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 p.p.s.a.