II SA/Bd 1421/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi sp. E. w T. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. (PINB) nakazał [...] sp. z o. o. w siedzibą w T. (skarżącej) rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej, obitej płytą warstwową z dachem jednospadowym z blachy na dźwigarach stalowych-kratowych, opartych na konstrukcji obiektu salonu samochodowego (w części użytkowanej jako magazyn i usytuowanej na terenie dz. nr [...] w obr. [...], w zbliżeniu do granicy z dz. nr [...] w obr. [...]; w kształcie zbliżonym do litery "T"), o wymiarach zewnętrznych 5,00m x 17,30m i wysokości max -4,20m (mierzonej wewnątrz od poziomu 0 do zadaszenia z blachy), usytuowanego na terenie dz. nr [...] w obr. [...] przy ul. [...] w T. w zbliżeniu do granicy z dz. nr [...] w obr. [...], pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przywoławszy stan faktyczny w sprawie oraz treść art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 2 oraz art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 – dalej "p.b.") organ stwierdził, że pobudowany obiekt jest budynkiem w rozumieniu przepisów p.b. i na jego budowę wymagane jest pozwolenie na budowę. Wskazał, że usytuowanie obiektu narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do przedmiotowego obiektu organ stwierdził, że o ile funkcja magazynowa obiektu nie narusza ustaleń właściwego dla tego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta Torunia z dnia 9 lipca 2015 r., nr 105/15 – dalej "m.p.z.p."), to przekracza on określoną w §7 pkt 6a planu nieprzekraczalną linię zabudowy, przy czym obiekt pobudowany został po wejściu m.p.z.p. w życie. W ocenie organu brak jest możliwości dostosowania samowolnie pobudowanego obiektu w taki sposób, by spełniał on założenia m.p.z.p. oraz pozostał w zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie usytuowania w stosunku do granic – zakres koniecznych pracy byłby równoznaczny z całkowitą rozbiórką i budową na nowo. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że organ błędnie uznał, iż nastąpiła rozbudowa budynku salonu samochodowego, a co za tym idzie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Wskazała, że wykonane i już zakończone roboty budowlane nie są rozbudową salonu samochodowego, ale jedynie budową wiaty – stalowej, demontowalnej, nietrwale związanej z gruntem i nieposiadającej fundamentów. Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy obiekt pobudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym stanowi on budynek zgodnie z art. 3 pkt 2 p.b. Wskazał, że obszar oddziaływania obiektu wykracza poza dz. nr [...] w obr. [...] i obejmuje dz. nr [...] oraz dz. nr [...]. Ściana bez otworów okiennych zwrócona w kierunku dz. nr [...] usytuowana jest w odległości 0,70m od granicy z tą działką, natomiast ściana bez otworów okiennych zwrócona w kierunku dz. nr [...] usytuowana jest w odległości 1,20m - 0,90m od ogrodzenia pomiędzy dz. nr [...] i dz. nr [...]. Organ podkreślił, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...].11.2017r. stwierdzono istnienie słupka granicznego w terenie, co pozwoliło ustalić organowi I instancji, iż ogrodzenie znajdujące się pomiędzy dz. nr [...] oraz dz. nr [...] znajduje się w całości na terenie dz. o nr ew. [...]. Wskazał, że również z mapy poinwentaryzacyjnej z dnia [...].11.2004r. wynika, iż ww. ogrodzenie usytuowanie jest w całości na terenie działki o nr ew. [...], a ponadto dz. o nr ew. [...] przy ul. [...] w T. objęta jest m.p.z.p. Potwierdził, że przedmiotowy budynek znajduje się w odległości ok. 0,70m od granicy działki nr [...] z działką o nr [...], a więc organ I instancji prawidłowo ustalił, że na długości 17,30m i szerokości 3,30m samowolnie pobudowany obiekt znajduje się poza nieprzekraczalną linią zabudowy określoną w §7 pkt 6a w zw. z §3 pkt 5 m.p.z.p., co nadto narusza §12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Powyższe wyklucza w ocenie organu kontynuowanie postępowania legalizacyjnego i oznacza konieczność wydania nakazu rozbiórki. W skardze na powyższa decyzję skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a nadto wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 83 ust. 1 w zw., z art. 48 ust. 1 i 4 p.b. poprzez ich zastosowanie mimo braku ku temu przesłanek, art. 29 ust. 1 p.b. poprzez uznanie, że budowa wiaty wymaga pozwolenia na budowę, § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie objawiające się w uznaniu, że wiata stanowi budynek i dotyczą jej odległości opisane w ww. przepisie oraz art. 3 pkt 2 (w skardze błędnie – ust. 2) p.b. poprzez uznanie przedmiotowej wiaty za budynek. W uzasadnieniu skargi skarżąca powieliła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej – "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie spór między stronami sprowadził się do tego, czy organy obu instancji prawidłowo przyjęły (w decyzjach PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] o nakazie rozbiórki oraz utrzymującej ją w mocy zaskarżonej decyzji WINB z dnia [...] października 2018 r., nr [...]), że podlegający rozbiórce obiekt pobudowany na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w T. jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (publ. jak wcześniej wskazano), dobudowanym do istniejącego salonu samochodowego bez wymaganego pozwolenia na budowę i podlegającym obowiązkowi jego rozebrania z racji na brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. W ocenie skarżącej przedmiotowy obiekt jest wiatą i na jego wzniesienie nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Robotami budowlanymi, w myśl art. 3 pkt 7 p.b. jest budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W art. 29 ust. 1 i 2 p.b. wymieniono enumeratywnie budowy oraz roboty budowlane, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Przepisy prawa budowlanego nie zawierają definicji pojęcia wiaty. W orzecznictwie przyjmuje się, że jest ona obiektem budowlanym, ale nie budynkiem. Od budynku odróżnia ją przede wszystkim to, że wiata pozbawiona jest wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1063/15 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę to posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach (vide: wyrok z dnia z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1091/18, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14 - dostępne jw.), przy czym bez znaczenia pozostaje fakt wybudowania wiaty w bezpośrednim zbliżeniu do budynku, wiata może bowiem przylegać do budynku (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 794/10, LEX nr 1081901). Wiata może również posiadać ściany, ale nie ze wszystkich stron (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1930/15, LEX nr 2298998). Mając powyższe na uwadze Sąd nie powziął wątpliwości, że sporny budynek nie jest wiatą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, ale budynkiem zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 p.b., która określa ten obiekt, jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jak wynika z akt sprawy (w tym przede wszystkim protokołu z oględzin obiektu budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. – k. 26 akt adm.) przedmiotowy obiekt stanowi budynek wydzielony przegrodami zewnętrznymi z każdej strony, pokryty dachem i połączony z gruntem w sposób trwały za pomocą śrub (kotew) zatopionych w fundamencie (słupach fundamentowych). Dostęp do obiektu odbywa się przez bramę garażową, zaś sam obiekt posiada cechy garażu. Przedmiotowy obiekt nie posiada cech wiaty – nieposiadania ścian czy też lekkiej konstrukcji. Stanowi budynek całkowicie odgrodzony od czynników zewnętrznych, trwale związany z gruntem. Niezasadnie został więc podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 p.b., w szczególności argumentację o braku fundamentów i braku trwałego związania z gruntem spornego obiektu. Pod pojęciem fundamentu rozumieć należy element konstrukcyjny przenoszący obciążenia z innych elementów konstrukcyjnych takich jak ściany i dach bezpośrednio na grunt (vide: wyroki NSA z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 397/15 oraz II OSK 1062/15 – dostępne jw.). Ponadto należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i kategorycznie wypowiedział się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Przykładowo, w odniesieniu do słupów reklamowych (a więc obiektów, które z natury rzeczy są mniejsze od budynków), zwracał uwagę, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10 i inne w nich powołane). Organy nie naruszyły więc również art. 29 ust. 1 p.b. Wskazując naruszenie ww. przepisu, autor skargi nie wskazał jego pełnej jednostki redakcyjnej. Tymczasem ustęp pierwszy ww. artykułu zawiera trzy jednostki redakcyjne (punkty: 2, 2c oraz 5) , które odnoszą się do wiat. Wiaty te jednak nie mogą być potencjalnie brane pod uwagę, jako obiekt, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, albowiem, po pierwsze, sporny obiekt jest budynkiem, a po wtóre z tej przyczyny, że objęte regulacją art. 29 ust. 1 pkt 2, 2c oraz 5, wiaty są obiektami o powierzchni do 35 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 2), do 50 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 2c), oraz wiatami przystankowymi i peronowymi (art. 29 ust. 1 pkt 5), za które nie sposób uznać spornego obiektu. W konsekwencji nie jest również zasadny zarzut naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., skoro sporny obiekt nie stanowi wiaty. Mając powyższe na uwadze organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w sytuacji, kiedy na wzniesienie przedmiotowego budynku wymagane jest pozwolenie na budowę, a w sprawie bezsporną okolicznością jest, że pozwolenia takiego inwestor nie uzyskał, zaszły warunki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 ust.1 p.b. który stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego. Przepis ust. 2 ww. artykułu odnosi się do możliwości legalizacji w sytuacji jednak, kiedy budowa, o której mowa w ust. 1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem inwestycja narusza ustalenia §7 pkt 6a uchwały Rady Miasta Torunia z dnia 9 lipca 2015 r., nr 105/16\5, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób, który w sposób zasadny wykazały organy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu.