II SA/Bd 422/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2024 r., sygn. II SA/Bd 422/24, w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 422/24. M. S., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie tarasu na ścianach oraz ściany z wjazdem od strony drogi (działka nr [...]) i schodów zewnętrznych (od strony działki nr [...]) na działce nr [...], położonej przy ul. [...], ob. M. A. K.. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z [...] maja 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącej oraz nadesłanie 15 odpisów skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] czerwca 2024 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej podał numer PESEL skarżącej oraz nadesłał nieuwierzytelnione kserokopie skargi. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. S., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Sąd zważył bowiem, że przedłożenie kserokopii skargi nie jest równoznaczne z przedłożeniem jej uwierzytelnionych odpisów w rozumieniu art. 47 § 1 ww. ustawy. M. S., reprezentowana przez adwokata, w zażaleniu od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuciła naruszenie przepisów art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 poprzez jego niezasadne zastosowanie oraz art. 47 p.p.s.a., poprzez jego błędna wykładnię polegająca na przyjęciu, że odpisami pisma w rozumieniu tego przepisu nie mogą być nieuwierzytelnione kopie skargi, co skutkowało odrzuceniem skargi, w sytuacji gdy zarówno z przepisów prawa jak i orzecznictwa nie wynika obowiązek uwierzytelniania kserokopii skargi dla pozostałych stron postępowania, a nadto przyjmuje się, że brak uwierzytelnienia takiej kopii nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie skardze biegu i odrzucenie skargi. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości - na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Skarżąca zarzuciła naruszenie postanowienie pełnomocnik skarżącej podniósł, że jako odpis pisma winno traktować się każdy dalszy jego egzemplarz, odwzorowany w dowolnej technice. Wskazano, że ile nieuwierzytelniony egzemplarz skargi w pełni odzwierciedla treść oryginału, to nie ma przeszkód do uznania go za odpis w rozumieniu art. 47 § 1 p.p.s.a., taka zaś sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej przedłożył kserokopie odzwierciedlające w pełni treść oryginału skargi. Na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczono tezy z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, dlatego zakwestionowane postanowienie podlega uchyleniu w trybie autokontroli. Zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, jeśli sąd uznaje zarzuty i żądania w nim zawarte za zasadne, podziela stanowisko skarżącego, a wadliwość zaskarżonego postanowienia jest zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy. Oczywista zasadność zażalenia może wynikać zarówno z przyczyn formalnych, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względów merytorycznych. Zasadność zażalenia może wynikać zarówno z siły i logiki argumentów zażalenia, jak i z ponownej oceny rozstrzygnięcia podjętego przez sąd (Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, publ. WK 2016). Mocą postanowienia stanowiącego przedmiot rozpoznawanego zażalenia Sąd odrzucił skargę M. S. z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego polegającego na niedołączeniu, na wezwanie Sądu, jej piętnastu odpisów. Pełnomocnik przedłożył piętnaście nieuwierzytelnionych kserokopii, co zostało przez Sąd ocenione jako nieprawidłowe wykonanie wezwania, a to z uwagi na brak możliwości uznania za odpis pisma jego nieuwierzytelnionej kopii. Przywołał, że zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Wskazać należy, że kwestia tego, czy nieuwierzytelniona kserokopia skargi może być uznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym za odpis skargi nie była jednolicie oceniana w orzecznictwie. Na gruncie zakwestionowanego postanowienia Sąd przyjął stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym przez odpisy należy rozumieć tylko uwierzytelnioną kserokopię pisma poświadczoną za zgodność z oryginałem, bądź kolejny egzemplarz pisma własnoręcznie podpisany przez skarżącego. W orzeczeniach akceptujących powyższy pogląd NSA wskazywał, że poświadczenie za zgodność z oryginałem oznacza, iż osoba go podpisująca bierze odpowiedzialność za zgodność treści oryginału z odpisem, zaś brak poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii skargi wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania i stanowi brak istotny uniemożliwiający nadania sprawie dalszego biegu. Takie stanowisko NSA prezentował m.in. w postanowieniach: z 27 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1266/17; z 29 listopada 2016 r., sygn. akt I GZ 605/16; z 29 października 2015 r., sygn. akt I FZ 327/15; z 13 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 442/1; z 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 1010/15 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Dostrzec jednak należy, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje przeciwstawny pogląd sprowadzający się do oceny, że nie tylko przedłożenie kopii uwierzytelnionej własnoręcznym podpisem pozwala uznać taki dokument za odpis w rozumieniu art. 47 § 1 p.p.s.a., ale również przedłożenie kserokopii tego dokumentów wykonanych dowolną techniką, o ile ich treść odzwierciedla treść oryginału. Takie stanowisko wyraził również pełnomocnik skarżącego we wniesionym zażaleniu, a Sąd rozpoznający to zażalenie stwierdził, że stanowisko to jest oczywiście uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie. Odpisem pisma procesowego jest każdy jego egzemplarz zgodny z oryginałem. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu innej techniki powielania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego r., II OZ 76/20 i powołane tam orzecznictwo – dostępne jw.). Istotą odpisu pisma procesowego jest zatem zgodność jego treści z oryginałem. Mając to na uwadze, przyjąć należy, że w sytuacji, gdy w wykonaniu wezwania sądowego strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, tzn. egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie niepoświadczone za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 621/23; z 8 czerwca 2022 r., II OZ 332/22; z 2 grudnia 2021 r., II OZ 857/21; z 27 sierpnia 2020 r., II OZ 463/20; z 18 sierpnia 2020 r., II OZ 472/20; z 12 lutego 2020 r., II OZ 134/20; z 25 września 2019 r., II OZ 810/19; z 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; z 6 września 2017 r., II OZ 857/17 – dostępne jw.). Analiza przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego kserokopii skargi wskazuje, że stanowią one wierne odzwierciedlenie treści oryginału skargi, nadające się do doręczenia pozostałym stronom postępowania. Brak podpisu pełnomocnika skarżącej na tych kserokopiach nie powoduje, że sprawie nie można nadać dalszego biegu. Przyznać zatem należy, że odrzucenie skargi tylko z powodu braku opatrzenia podpisami przedłożonych kserokopii, stanowiło wyraz nadmiernego rygoryzmu procesowego, skutkującego naruszeniem prawa strony do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, na podstawie art. 196 p.p.s.a., albowiem w obliczu podjęcia rozstrzygnięcia autokontrolnego stał się on bezprzedmiotowy. Brak również było podstaw do rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., a niniejsze postanowienie nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a.