I SA/Gd 1020/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-11-15
Skład orzekający: Alicja Stępień, Janina Guść, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków, po śmierci jednego z małżonków i dziedziczeniu jego udziału przez drugiego małżonka, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli od daty pierwotnego nabycia nieruchomości do majątku wspólnego upłynęło pięć lat licząc od końca roku kalendarzowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków, po śmierci jednego z nich i dziedziczeniu jego udziału przez drugiego małżonka, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli od daty pierwotnego nabycia nieruchomości do majątku wspólnego upłynęło pięć lat licząc od końca roku kalendarzowego. Sąd oparł się na specyfice wspólności majątkowej małżeńskiej, zgodnie z którą nabycie nieruchomości do majątku wspólnego oznacza nabycie jej w całości przez każdego z małżonków, a nie w określonym udziale, co wyklucza ponowne nabycie udziału w drodze spadku dla celów ustalenia terminu pięcioletniego.Stan faktyczny
Skarżący wraz z małżonką nabyli nieruchomość do majątku wspólnego w 1979 r., a budowę domu ukończyli w 1983 r. Po śmierci małżonki w 2014 r. Skarżący odziedziczył jej udział w nieruchomości. W 2015 r. Skarżący sprzedał nieruchomość. Zwrócił się o interpretację indywidualną, czy przychód ze sprzedaży podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT, argumentując, że od nabycia nieruchomości do majątku wspólnego upłynął wymagany pięcioletni termin. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że Skarżący nabył ½ udziału w 1979 r. i kolejny ½ udziału w 2014 r. w drodze spadku, co oznacza, że sprzedaż drugiego udziału podlega opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi H. P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 21 kwietnia 2016 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działa Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 – dalej jako "Ordynacja podatkowa" oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) stwierdził, że stanowisko H. P. – dalej jako "Skarżący" przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości, jest nieprawidłowe.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
We wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego Skarżący wskazał, że w 1979 r. wraz z małżonką otrzymał działkę gruntu, na której następnie wybudowali dom mieszkalny. Budowa została ukończona w 1983 roku. Nieruchomość ta weszła w skład ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej. Skarżący i jego małżonka nie dokonywali następnie zmian ustroju majątkowego panującego w małżeństwie.
Małżonka Skarżącego zmarła w dniu 11 maja 2014 r. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia 22 września 2014 r. (poświadczenie dziedziczenia) Skarżący stał się jedynym spadkobiercą po zmarłej małżonce.
W dniu 28 stycznia 2015 r. Skarżący dokonał sprzedaży wyżej wymienionego budynku mieszkalnego wraz z gruntem.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy w świetle powyżej opisanej sytuacji prawidłowe jest stanowisko, że całość przychodu Skarżącego z odpłatnego zbycia wyżej wymienionej nieruchomości podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. – dalej jako "u.p.d.o.f.")?
Zdaniem Skarżącego, przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości podlega zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.
Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż Skarżący pozostawał wraz z małżonką w ustawowej wspólności majątkowej - świadczy to o prawie Skarżącego do całości nieruchomości.
W związku z powyższym, skoro Skarżący wraz z małżonką nabył tę nieruchomość do majątku wspólnego, nie mógł jej nabyć powtórnie.
Wobec tego należy uznać, iż upłynął 5-letni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. A zatem przychód uzyskany ze sprzedaży w dniu 28 stycznia 2015 r. nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie stanowi bowiem "nabycia" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Nie ma bowiem możliwości określenia, w jakiej części nastąpiło nabycie nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy przez małżonków nabywających razem tę nieruchomość a pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Zdaniem Skarżącego, gdyby przyjąć, że istnieją wątpliwości co do treści przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f, to uwzględniając przepis art. 2a Ordynacji podatkowej należy przyjąć jego interpretację, która jest dla niego korzystna.
3. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 21 kwietnia 2016 r. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ powołał treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. i stwierdził, że przepis ten formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie, nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. W konsekwencji przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
W ocenie organu, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, ich części, udziału w nieruchomości oraz prawa istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia nieruchomości.
Organ powołał treść art. 31 § 1, art. 35, art. 50¹ ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm. – dalej jako "k.r.i.o.") oraz art. 922, art. 924 i art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm. – dalej jako "K.c.") i stwierdził, że ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami ustaje m.in. z chwilą śmierci jednego z małżonków, a w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.
Organ stanął na stanowisku, że w przedstawionym stanie faktycznym nabycie przez Skarżącego udziałów we własności nieruchomości nastąpiło:
- w 1979 r. - udział ½ w ww. prawie został nabyty w trakcie trwania związku małżeńskiego na zasadach wspólności majątkowej;
- w 2014 r. - udział ½ w ww. prawie został nabyty w drodze spadku po żonie.
Zdaniem organu, zaaprobowanie poglądu Skarżącego, zgodnie z którym cały udział we własności nieruchomości nabył w dacie pierwotnego nabycia przez oboje małżonków oznaczałoby, że stanowiło ono jego wyłączną własność, a to z kolei oznaczałoby, że nie mógłby dziedziczyć po małżonce, gdyż to Skarżącemu, a nie wspólnie małżonkom przysługiwało to prawo. Wysnucie takiego wniosku stoi w sprzeczności z całokształtem regulacji dotyczących majątkowej wspólności ustawowej oraz dziedziczenia i oznaczałoby przyjęcie tezy, że śmierć małżonka będącego w ustawowej wspólności majątkowej nie ma żadnego wpływu na przysługujące mu za życia prawa majątkowe, gdyż te w pełnym zakresie przysługują pozostającemu przy życiu małżonkowi, jako że prawa te zostały nabyte przez nich wspólnie na własność, a nie na współwłasność. Współwłasność - w tym także współwłasność łączna - oznacza, że własność przysługuje obojgu małżonkom. Ustaje ona jednak z chwilą śmierci jednego z małżonków. Przepis art. 50¹ k.r.i.o. przesądza o tym, że udział w majątku wspólnym każdego z małżonków w razie ustania wspólności oraz braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej wynosi po ½. To ten właśnie majątek podlega dziedziczeniu, a więc nabyciu w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.
W omawianej sprawie Skarżący nabył go w chwili śmierci małżonki. Dopiero od tej daty przysługiwał Skarżącemu pozostały udział ½ prawa do własności nieruchomości.
Oznacza to, że przychód ze sprzedaży w 2015 r. budynku mieszkalnego z gruntem w części odpowiadającej udziałowi ½ nabytemu w trakcie trwania małżeństwa, nie podlega w ogóle opodatkowaniu z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie udziału upłynął pięcioletni okres czasu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i tym samym sprzedaż tego udziału nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast z uwagi na fakt, że Skarżący w spadku po swojej małżonce nabył udział ½ w prawie do nieruchomości w dacie śmierci spadkodawczyni, czyli w 2014 r., to przychód ze sprzedaży udziału ½ nabytego w tej dacie podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów u.p.d.o.f.
Organ stwierdził, że w myśl art. 30e ust. 1 i ust. 2 oraz art. 45 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.f. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Należy mieć jednak na uwadze treść regulacji art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., zgodnie z którą wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Zdaniem organu przywołany przepis art. 2a Ordynacji podatkowej, formułujący zasadę rozstrzygania na korzyść podatnika niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, nie znajduje zastosowania w prowadzonym przez organ procesie interpretacyjnym.
4. Nie zgadzając się z treścią wydanej interpretacji, Skarżący pismem z dnia 7 maja 2016 r. wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.
5. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 21 czerwca 2016 r., Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej z dnia 21 kwietnia 2016 r.
6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił zaskarżonej interpretacji, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., polegającą na błędnym przyjęciu, że nabycie części nieruchomości nastąpiło z chwilą śmierci małżonki.
Z uwagi na powyższe naruszenia prawa Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
7. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
8.1. Skarga jest zasadna.
8.2. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – określanej dalej jako "p.p.s.a.", w tym również interpretacji indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a) p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie.
Na podstawie art. 57a) p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Mając na względzie powołane powyżej kryteria, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
8.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w przypadku nabycia prawa własności nieruchomości w trakcie trwania małżeństwa do majątku objętego wspólnością ustawową, w razie śmierci jednego z małżonków i nabycia spadku przez drugiego małżonka:
- przyjąć należy (jak wskazywał organ), że spadkobierca najpierw nabył udział w prawie własności w dacie nabycia nieruchomości do majątku wspólnego i dopiero w chwili śmierci współmałżonka nabył prawo własności do pozostałego udziału, co oznacza, że termin pięcioletni, o którym mowa w art. 10 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy liczyć osobno od każdej z powołanych wyżej dat,
- czy też uznać należy (jak wskazywał Skarżący), że termin pięcioletni, o którym mowa w art. 10 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy liczyć od daty nabycia prawa własności nieruchomości przez małżonków do ich majątku wspólnego.
Zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 8 lit. a ) u.p.d.o.f. źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a) - c), przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wadliwy jest pogląd Ministra Finansów, zgodnie z którym Skarżący nabywając w 1979 r. wraz z żoną, z którą pozostawał w majątkowym ustroju małżeńskim (wspólności ustawowej) nieruchomość nabył udział ½ nieruchomości, a następnie w dacie śmierci żony tj. w dniu 11 maja 2014 r. w wyniku dziedziczenia po zmarłej żonie nabył ½ udziału w nieruchomości, wobec czego sprzedaż udziału ½ nieruchomości nabytej w tej dacie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.
W sytuacji prawnej małżonków, których ustrój majątkowy objęty został wspólnością ustawową, trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 31 § 1 k.r.i.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
Wskazać należy, że wspólność małżeńska ma specyficzny charakter; została ukształtowana jako wspólność łączna, którą charakteryzuje to, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1249/14, dostępny, podobnie jak pozostałe powołane orzeczenia sądów administracyjnych, w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie sytuacja prawna małżonków objętych wspólnością ustawową jest szczególna. Oznacza bowiem, że nabycie w czasie jej trwania nieruchomości, wiąże się z nabyciem przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Konsekwencją takiego rozwiązania, w przypadku sprzedaży tego prawa, jest uznanie, że każdy z małżonków zbywałby to prawo w całości, a nie w określonym udziale, jako że jest to wspólność bezudziałowa.
W związku z powyższym nieuprawnione jest twierdzenie organu, że Skarżący nabywając wraz z żoną w 1979 r. nieruchomość w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej nabył jedynie ½ udziału w tej nieruchomości. Jak już wyżej wskazano nabycie w czasie trwania wspólności ustawowej, wiąże się z nabyciem przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale.
Na aprobatę, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zasługuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w powołanym przez Skarżącego wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10, gdzie Sąd uznał, że uproszczeniem było przyjęcie przez organy podatkowe, że Skarżący dwukrotnie nabył nieruchomość, w której, z uwagi na ustrój majątkowy, niemożliwe było określenie jej udziałów. Pierwszy raz w chwili zakupu nieruchomości wraz z żoną, z którą łączyła go wspólność majątkowa, drugi raz w wyniku dziedziczenia po jej śmierci. Skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które Skarżący oraz – odrębnie – jego żona posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku.
W związku z powyższym nie jest prawidłowa argumentacja organu opierająca się na kwestionowaniu nabycia całej nieruchomości w dacie pierwotnego nabycia nieruchomości przez obojga małżonków i wskazująca na skutki śmierci jednego z małżonków w zakresie ustania wspólności małżeńskiej i powstania udziałów w dotychczasowym majątku wspólnym małżonków.
Podkreślenia wymaga, że po pierwsze: błędne jest przyjęcie przez organ podatkowy, że miało miejsce nabycie przez małżonka udziału w ramach nabycia pierwotnego nieruchomości, gdyż małżonkowie nabyli nieruchomość w całości (bezudziałowo) w ramach ustroju wspólności małżeńskiej.
Po drugie: ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia ,,nabycie", o którym mowa w powołanym przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. i skoro nabycie nieruchomości nastąpiło (w całości) przez małżonków w ramach ustroju wspólności małżeńskiej, to nie ma prawnego uzasadnienia do przyjęcia, że wyodrębnienie udziałów w majątku wspólnym w dacie śmierci jednego z małżonków i nabycie udziału w tej nieruchomości w drodze dziedziczenia po zmarłym małżonku przez drugiego małżonka niweluje skutki w rozumieniu powołanego przepisu ustawy podatkowej, wynikające z nabycia nieruchomości przez małżonków do majątku wspólnego.
W ocenie Sądu zasady obowiązujące na gruncie prawa rodzinnego oraz skutki prawne, jakie wywołują czynności małżonków objętych wspólnością ustawową, odnoszące się do będącego przedmiotem sporu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., nie pozwalają na uznane za prawidłową tezę, że nabycie własności nieruchomości w warunkach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, skuteczne wobec całej nieruchomości na gruncie prawa rodzinnego i cywilnego, dla potrzeb podatku dochodowego powinno być ustalane powtórnie, w kontekście śmierci jednego z małżonków i zbycia nieruchomości przez drugiego małżonka.
Końcowo wskazać należy, że zaprezentowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko znajduje także odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Go 136/14, w Gdańsku z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 760/13, z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1115/11, w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3464/12, z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2999/12, z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1177/13, w Krakowie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1378/12, we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1474/11, w Poznaniu z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1146/15).
Dla porządku należy wskazać, że prezentowane jest również w orzecznictwie stanowisko odmienne we wskazanym zakresie będącym przedmiotem wykładni art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., m.in. w wyrokach powołanych przez Ministra Finansów w zaskarżonej interpretacji indywidualnej (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; w Gliwicach z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 879/14, w Krakowie z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1193/15, we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1565/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2319/13 ), które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela.
Zdaniem Sądu podzielić należy natomiast pogląd wrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1249/14, zgodnie z którym rozstrzyganie wątpliwości przy pomocy wykładni na korzyść fiskusa (in dubio pro fisco) ma w tej sprawie charakter wykładni rozszerzającej, która nie ogranicza się tylko do stosowania budzącego wątpliwości art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Prawotwórczy charakter zakwestionowanej interpretacji dotyczący momentu nabycia nieruchomości i udziału w nieruchomości przypadającego pozostającemu we wspólności majątkowej Skarżącemu, prowadzi w sposób nieuprawniony do zmiany zakresu stosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. poprzez objęcie jego skutkami takich stanów faktycznych, których opodatkowanie nie jest wyraźnie i jednoznacznie wskazane w ustawie.
8.4. Podsumowując, w ocenie Sądu, Skarżący nabywając w 1979 r. wraz z małżonką do majątku wspólnego nieruchomość (zabudowaną w 1983 r. domem mieszkalnym), stanowiącą działkę gruntu, a następnie sprzedając tę zabudowaną nieruchomość po śmierci małżonki w 2014 r. z uwagi na upływ 5-letniego okresu od momentu nabycia przedmiotowej nieruchomości spełnił przesłankę zwolnienia podatkowego określoną w art. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. w zakresie odpłatnego zbycia nieruchomości po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
8.5. W toku ponownego rozpoznania sprawy Minister Finansów uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną, w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.
8.6. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.
Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło