II SA/Gd 1050/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-04-03
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Dariusz Kurkiewicz, Jakub Chojnacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja dodatkowych anten sektorowych, anten radioliniowych, modułów radiowych i anten GPS na istniejącej wieży kratowej, wraz z urządzeniami sterującymi, stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czy też kwalifikuje się jako zgłoszenie na podstawie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a) Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Instalacja dodatkowych anten i urządzeń na istniejącej wieży kratowej, która prowadzi do zmiany parametrów technicznych i użytkowych obiektu budowlanego, takich jak rozkład pól elektromagnetycznych i zwiększenie mocy sumarycznej anten, stanowi rozbudowę lub przebudowę obiektu budowlanego, a nie jedynie instalowanie urządzeń w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a) Prawa budowlanego. W związku z tym, takie roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a sprzeciw organu administracji był zasadny.Stan faktyczny
Spółka O.S.A. zgłosiła zamiar prowadzenia robót budowlanych polegających na instalacji antenowych konstrukcji wsporczych, instalacji radiokomunikacyjnej oraz szaf teletechnicznych na istniejącej wieży kratowej. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja stanowi budowę nowej stacji bazowej lub jej rozbudowę, wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując na zmianę parametrów technicznych i użytkowych obiektu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną kwalifikację inwestycji jako rozbudowy zamiast modernizacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O.S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 7 sierpnia 2024 r. WI-I.7843.1.47.2024.TK w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych oddala skargę.
O. S.A. (dalej jako: "Spółka", "inwestor", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy") w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia o zamiarze prowadzenia robót budowlanych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 15 kwietnia 2024 r. do Starosty Starogardzkiego (dalej jako: "organ I instancji", "Starosta") wpłynęło zgłoszenie Spółki o zamiarze prowadzenia robót budowlanych, polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnej, dróg kablowych (drabinki kablowe) na istniejącym obiekcie budowlanym (wieża kratowa) oraz u podnóża wieży wolnostojących szaf teletechnicznych, na terenie działki nr [...], obręb O. w gminie O. W ramach instalacji radiokomunikacyjnej planowano montaż anten sektorowych oraz radiolinii, anteny GPS, urządzeń teletechnicznych, konstrukcji wsporczych, dróg kablowych (drabinki kablowe) oraz ramy pod szafy wolnostojące wraz z ogrodzeniem - zgodnie z załącznikiem. Powyższe instalacje są składowymi instalacji radiokomunikacyjnej [...].
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. Starosta, powołując się na art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych dla planowanej inwestycji. W ocenie organu planowana inwestycja sprowadza się do wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgłaszane zamierzenie, zdaniem Starosty, nie stanowi urządzenia odbiorczego służącego użytkowaniu obiektu, na którym ma być zainstalowane. Czym innym jest bowiem montaż pojedynczego urządzenia na istniejącym obiekcie, a czym innym montaż urządzeń stanowiących całość funkcjonalno-użytkową stacji bazowej telefonii komórkowej.
Wojewoda Pomorski, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 7 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisów art. 28 ust. 1 oraz art. 29-30 Prawa budowlanego, Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią przedmiotowego zgłoszenia zamiarem inwestora jest: instalacja urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnej, dróg kablowych (drabinki kablowe) na istniejącym obiekcie budowlanym (wieża kratowa) oraz u podnóża wieży wolnostojących szaf teletechnicznych (instalacje są składowymi instalacji radiokomunikacyjnej [...]) na terenie działki nr [...], w obrębie O. w gminie O. Z opisu zamierzonych robót budowlanych zamieszczonego w zgłoszeniu, jak również z załączonej dokumentacji pod nazwą "Projekt budowlany instalacji radiokomunikacyjnej" wynika, że wspomniana "instalacja" planowana jest na istniejącej wieży kratowej typu BOT-E2 54 o wysokości całkowitej 55,95 m n.p.t. o konstrukcji kratownicy przestrzennej o podstawie trójkąta równobocznego o długości boku u podstawy wieży 5,2 m i trzonu składającego się z 9 segmentów o wysokości 6 m każdy. Zgodnie z opisem, obecnie na wieży znajduje się instalacja radiokomunikacyjna sieci P. - w górnej części wieży usytuowanych jest 12 anten sektorowych i 6 anten radioliniowych, a także 15 modułów radiowych RRU. U podnóża wieży usytuowano 2 komplety urządzeń sterujących (APM30+IBBS) oraz rozdzielnicę TBSB.
Przedstawiono wykaz projektowanych elementów instalacji radiokomunikacyjnej, zgodnie z którym planuje się: 3 anteny sektorowe AQU4518R25v18 o wymiarach 2550x429x196 mm (na wieży); 1 antenę radioliniową o średnicy 0,3 (bez wskazania rodzaju jednostki miary) (na wieży); 5 modułów radiowych (na wieży); 1 antenę GPS mocowaną na wysokości 3 m n.p.t. (na wieży); wsporniki pod projektowane anteny sektorowe, radiolinię i moduły radiowe oraz antenę GPS (na wieży); urządzenia sterujące: zamknięte w systemowych szafach u podnóża wieży na systemowych ramach stalowych wyposażonych w podesty obsługowe; drabinki kablowe: odcinki poziome przy urządzeniach i pionowe o szerokości 20 cm wzdłuż trzonu wieży; ogrodzenie urządzeń sterujących O. o wymiarach 4,1 x 2,3 m dowiązane do istniejącego ogrodzenia oraz podest obsługowy na poziomie 45,8 m n.p.t. Projektowane elementy instalacji zostaną połączone z istniejącą instalacją odgromową.
Ostatecznie w wyniku dokonanych robót budowlanych w skład całego obiektu docelowo wchodzić będzie: istniejąca wieża kratowa typu BOT-E2 54, istniejące anteny sektorowe, anteny radioliniowe i moduły radiowe RRU zlokalizowane w górnej części wieży (należące do operatora P.), rozdzielnica TBSB oraz istniejące urządzenia sterujące zamknięte w systemowych szafach posadowionych u podnóża wieży (należące do operatora P.), istniejące ogrodzenie po obrysie wieży u jej podnóża, wyposażone w furtkę, odgromniki i oświetlenie przeszkodowe, projektowane anteny sektorowe - 3 szt., antena radioliniowa - 1 szt., moduły radiowe RRU - 5 szt., zlokalizowane w górnej części wieży (należące do operatora O.), projektowane urządzenia sterujące zamknięte w systemowych szafach u podnóża wieży (należące do operatora O.), drabinki kablowe poziome i pionowe, podest obsługowy na poziomie 45,8 m n.p.t., projektowane ogrodzenie okalające urządzenia sterujące zlokalizowane u podnóża wieży o wymiarach 4,1 x 2,3 m (należące do operatora O.) dowiązane do istniejącego ogrodzenia, projektowane i istniejące elementy dróg kablowych.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie, zdaniem Wojewody, pozostaje czy zakres prowadzonych robót budowlanych, w tym montaż wymienionych elementów instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej na istniejącej wieży, stanowi wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m, o których mowa art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego z przedłożonej przez inwestora dokumentacji wynika, że planowana inwestycja stanowi w rzeczywistości rozbudowę istniejącej już stacji bazowej telefonii komórkowej (operatora P.) umożliwiającej nadawanie sygnału oraz emitującej pole elektromagnetyczne, co rodzi konieczność realizacji inwestycji w oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę i uzasadnia wniesienie sprzeciwu w sprawie zgłoszonych robót budowlanych na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Z uwagi na montaż dodatkowego osprzętu w postaci antenowych konstrukcji wsporczych, anten sektorowych, okablowania, urządzeń sterujących na istniejącej stacji bazowej, uwzględniając aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, należy - zdaniem Wojewody - mówić o rozbudowie obiektu budowlanego, którego budowa nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że z uwagi na planowaną instalacje elementów, w tym głównie trzech anten sektorowych, dojdzie do zmiany parametrów stacji bazowej w zakresie rozkładu pól elektromagnetycznych oraz zwiększenia sumarycznej mocy anten.
Wojewoda zauważył ponadto, że instalacja dodatkowych anten sektorowych na istniejącej stacji bazowej powoduje emisję fal elektromagnetycznych. Tymczasem w złożonym opracowaniu nie przedstawiono żadnych obliczeń zasięgów pól elektromagnetycznych ani też nie zobrazowano ich na mapie. Nie sposób więc ocenić, czy zasięg pól nie sięga nieruchomości sąsiednich, co powodowałoby konieczność rozważenia ewentualnego udziału w postępowaniu stron posiadających nieruchomości na tym obszarze. To może jednak zostać zapewnione wyłącznie w ramach postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę bądź przebudowę obiektu budowlanego. Wojewoda wskazał, że co prawda w złożonym opracowaniu zawarto stwierdzenie: "promieniowanie elektromagnetyczne wytwarzane przez projektowane instalacje nie ograniczy użytkowania działek sąsiednich. Pola elektromagnetyczne o ponadnormatywnym poziomie (o wartościach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) wystąpią jedynie w miejscach niedostępnych dla ludności", to jednak stwierdzenie to nie zostało poparte żadnymi danymi, obliczeniami ani też rysunkami pozwalającymi na jego ocenę.
W rezultacie, zdaniem organu odwoławczego, nie ma znaczenia błędne stanowisko Starosty, że omawiany w niniejszej sprawie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie w przypadku instalowania urządzeń i instalacji, które nie emitują do środowiska fal elektromagnetycznych, a mają wyłącznie charakter urządzeń odbiorczych. Bez znaczenia pozostaje także zastosowanie w uzasadnieniu decyzji Starosty pojęć "urządzenia", w oparciu o art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz "instalacji", w oparciu o Słownik Języka Polskiego PWN, gdyż w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a wyraźnie wskazano na urządzenia, z dodatkowym osobnym wyróżnieniem antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych oraz osprzętem i urządzeniami zasilającymi. Za zasadne uznał jednocześnie Wojewoda stanowisko, że objęta zgłoszeniem inwestycja jest w zasadzie budową nowej stacji bazowej z wykorzystaniem istniejącej wieży kratowej, a tym samym stanowi rozbudowę istniejącego obiektu.
Końcowo organ zwrócił uwagę, że zakres zgłaszanej inwestycji dotyczy także sytuowania urządzeń sterujących, które mają zostać zamknięte w systemowych szafach u podnóża wieży na systemowych ramach stalowych wyposażonych w podesty obsługowe. Tymczasem zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, zgłoszeniu podlega instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych. Ustawienie urządzeń sterujących zamkniętych w szafach systemowych u podnóża wieży (de facto na poziomie istniejącego terenu) nie może zostać uznane za instalowanie tych urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa postępowania w szczególności: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło Wojewodę Pomorskiego do dokonania całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, że planowana inwestycja stanowi rozbudowę istniejącej wieży i wymaga pozwolenia na budowę.
Spółka zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności: art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że wniesienie sprzeciwu przez Starostę do zgłoszonych robót budowalnych było działaniem prawidłowym, w sytuacji gdy planowana inwestycja stanowi wyłącznie modernizację istniejącej wieży kratowej, a zatem przedsięwzięcie wymagające jedynie zgłoszenia budowy, a nie wydania pozwolenia na budowę. Zarzucono także naruszenie art. 3 ust. 6 w związku z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego polegające na błędnej wykładni, skutkującej uznaniem, że montaż projektowanych elementów instalacji radiotelekomunikacyjnej na istniejącej wieży kratowej typu BOT-E2 54 stanowi rozbudowę istniejącej wieży kratowej, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, gdy w istocie planowana inwestycja stanowi jedynie modernizację już istniejącej wieży, stanowiącej własność skarżącego.
Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 7 sierpnia 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Starogardzkiego z dnia 26 kwietnia 2024 r. w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia skarżącej Spółki dotyczącego robót budowlanych.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.; dalej jako: "P.b."). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Art. 29 ust. 1 P.b. zawiera katalog obiektów, a ust. 3 katalog robót budowlanych, których budowa/wykonywanie nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Art. 29 ust. 2 P.b. zawiera katalog obiektów, a ust. 4 robót budowlanych, których budowa/wykonywanie nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30.
W myśl art. 30 ust. 5 P.b. zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Zgodnie z art. 30 ust. 6 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje; 4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.
Z nadesłanych przez organy administracji akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka dokonała zgłoszenia planowanego zamierzenia budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji (Starosta Starogardzki) wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. w prawem przewidzianym terminem, a organ odwoławczy (Wojewoda Pomorski) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Kwestię sporną w sprawie stanowi to czy planowane roboty polegające na instalacji urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnej, dróg kablowych (drabinki kablowe) na istniejącym obiekcie budowlanym (wieża kratowa) oraz u podnóża wieży - wolnostojących szaf teletechnicznych – mogą być objęte zgłoszeniem (jak wywodzi skarżąca), czy też wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, co stanowiło podstawę wydania sprzeciwu (jak orzekły organy obu instancji). Przy czym skarżąca powołuje się na obowiązujący od 19 września 2020 r. art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a) P.b., zgodnie z którym wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia. Z kolei zdaniem Starosty planowane przedsięwzięcie "jest w zasadzie budową nowej stacji bazowej, innego operatora niż ten który pierwotnie uzyskał pozwolenie na budowę, z wykorzystaniem istniejącej wieży kratowej, nie służącym użytkowaniu obiektu na którym ma być zainstalowana." W ocenie Wojewody zaś "planowana inwestycja stanowi w rzeczywistości rozbudowę istniejącej już stacji bazowej telefonii komórkowej [...] umożliwiającej nadawanie sygnału oraz emitującej pole elektromagnetyczne" (s. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
Za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych uznać należy stanowisko, które skład orzekający w sprawie podziela, że przy kwalifikowaniu robót do kategorii instalowania, montażu czy budowy nie ma miejsca na automatyzm i w każdym przypadku właściwe ich zakwalifikowanie musi poprzedzać szczegółowa analiza technicznych założeń projektu przewidzianego do realizacji lub zrealizowanego (zob. wyrok NSA z 18 września 2024 r. II OSK 1607/24). W konsekwencji, możliwość skorzystania z trybu zgłoszenia (art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a P.b.) warunkowana jest charakterem planowanej inwestycji i może nastąpić tylko wówczas, gdy umiejscowienie instalacji na obiektach budowlanych nie stanowi budowy tych obiektów (zob. odpowiednio wyroki NSA: z 12 października 2016 r. II OSK 3341/14; z 16 lutego 2017 r. II OSK 1424/15; z 22 lutego 2017 r. II OSK 1494/15; z 19 stycznia 2018 r. II OSK 848/16). Przywołane orzeczenia dotyczyły nieobowiązującego aktualnie brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b., jednakże w odniesieniu do pojęcia "instalowania na obiektach budowlanych antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych" pozostają aktualne. W każdej sprawie należy rozważyć czy przedmiotem inwestycji jest "instalowanie" urządzeń czy budowa (rozbudowa, przebudowa) budowli, jaką jest stacja bazowa telefonii komórkowej. Co więcej, niezależnie od tego, czy instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych dotyczy antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych czy też dotyczy instalowania stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń to istotne jest, czy będzie ono prowadzić do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych obiektu budowlanego czy też jego charakterystycznych parametrów np. kubatury.
Podkreślenia wymaga, że powoływany przez skarżącą art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a) P.b. ma zastosowanie jedynie do tego rodzaju robót budowlanych, które polegają na instalowaniu, a więc prostym montowaniu (zakładaniu, umieszczaniu) określonych urządzeń (np. radiokomunikacyjnych) na istniejących legalnie obiektach budowlanych. Zakresem przedmiotowym powyższego przepisu nie są objęte złożone roboty budowlane na skutek których dojdzie do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych stacji, gdyż tego rodzaju kumulacja prac budowlanych wykracza poza warunki zwolnienia wynikającego z art. 29 P.b. (por. wyrok NSA z 6 lipca 2022 r. II OSK 1967/19). Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA, a także w orzecznictwie WSA w Gdańsku (zob. wyrok z dnia 12 marca 2025 r. II SA/Gd 1034/24), że "instalowanie" jest innym rodzajem robót budowlanych niż rozbudowa, przebudowa czy remont. Definiowane jest ono jako montowanie urządzeń technicznych, a synonimy tego słowa to montować, podłączać, zamontowywać, zakładać. Pojęcie instalowanie odnosi się do wykonywania robót budowlanych polegających na umocowaniu (połączeniu, złączeniu) jakiegoś elementu do istniejącej już konstrukcji nośnej. Zwrot "instalowanie" oznacza zatem wykonywanie prostych prac odnoszących się np. do poszczególnych elementów stacji bazowej, jej pojedynczych urządzeń lub konstrukcji, a nie do budowy czy rozbudowy takiej stacji. Pojęcie "instalowanie" stanowi roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik dla owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Natomiast zamierzenie budowlane polegające na montażu dodatkowego osprzętu w postaci dodatkowych antenowych konstrukcji wsporczych, anten sektorowych, okablowania i urządzeń sterujących na istniejącej stacji bazowej obejmuje szerszy zakres robót niż tylko wykonanie instalacji i uznać je należy za rozbudowę obiektu budowlanego (budowli) wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r. II OSK 2632/21).
Z art. 3 pkt 3 P.b wynika, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a tym samym stanowi obiekt budowlany wymagający zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. pozwolenia na budowę (zob. wyroki NSA z: 21 stycznia 2016 r. II OSK 1224/14; 15 lutego 2017 r. II OSK 596/17; 20 stycznia 2017 r. II OSK 1148/15; 12 kwietnia 2018 r. II OSK 1389/16). Wobec powyższego art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a) P.b. (podobnie jak wcześniej art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b.) nie ma zastosowania do robót budowlanych stanowiących jej budowę (rozbudowę, przebudowę). Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie, w sytuacji, w której posadowienie (budowa) samej stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z zainstalowaniem na niej anten wymaga pozwolenia na budowę, to dodatkowe zainstalowanie kolejnych anten sektorowych sieci komórkowej, wraz z osprzętem, stanowi w takiej sytuacji przebudowę lub rozbudowę pierwotnej budowli (zob. wyrok NSA z 4 marca 2025 r. II OSK 1799/22).
Należy też zaznaczyć, że wskazanie parametrów charakterystycznych w art. 3 pkt 7a P.b. ma charakter jedynie przykładowy, zaś w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej do tego rodzaju parametrów zaliczyć niewątpliwie należy moc EIRP anten zamontowanych na danym obiekcie budowlanym. To właśnie te parametry, w powiązaniu z wysokością obiektu i wysokością zamontowania na nim anten, przesądzają o wypełnianiu przez daną stację bazową jej funkcji, jaką jest emisja i odbiór fal elektromagnetycznych o określonych częstotliwościach, a więc muszą być uznane za charakteryzujące daną stację. Jeśli zamontowanie na wieży anten nie skutkuje zmianą charakterystycznych parametrów użytkowych stacji bazowej telefonii komórkowej, to działanie takie spełniałoby wymogi "przebudowy" obiektu budowlanego, zaś w przypadku zmiany tychże charakterystycznych parametrów należy przyjąć, że jest to "rozbudowa" tego obiektu (zob. art. 3 pkt 7a P.b.).
Błędne jest zatem stanowisko, które prowadzi do wniosku, że dozwolone jest zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę takich robót budowlanych, które polegają na instalowaniu antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiekcie budowlanym, niezależnie od tego, czy roboty te stanowią rozbudowę lub przebudowę tego obiektu budowlanego, a więc niezależnie od zmiany parametrów obiektu, na którym zamontowano nową konstrukcję.
W niniejszej sprawie Wojewoda trafnie wskazał w oparciu o załączony przez Spółkę do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót opis planowanych robót budowlanych wraz z dokumentacją pod nazwą "Projekt budowlany instalacji radiokomunikacyjnej", że planowane roboty stanowią rozbudowę istniejącej już stacji telefonii komórkowej. Instalacja planowana jest na wieży kratowej typu BOT-E2 54 na której już znajduje się 12 anten sektorowych, 6 anten radioliniowych oraz 15 modułów radiowych RRU, a u podnóża wieży usytuowano 2 komplety urządzeń sterujących. Ocena Wojewody, że umieszczenie na tej wieży m. in. kolejnych 3 anten sektorowych, 1 anteny radioliniowej, 5 modułów radiowych, 1 anteny GPS oraz urządzeń sterujących zamkniętych w szafach u podnóża wieży doprowadzi do zmiany parametrów obiektu budowlanego w zakresie zmiany rozkładu pól elektromagnetycznych oraz zwiększenia mocy sumarycznej anten jest trafna. Zmiana ta, jak słusznie przyjął organ nie podlega zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że okoliczność zmiany parametrów obiektu budowlanego w zakresie zmiany rozkładu pół elektromagnetycznych oraz zwiększenia mocy sumarycznej anten nie była w istocie kwestionowana przez Spółkę. Oczywistym jest przy tym to, że dołożenie kolejnych 3 anten sektorowych i innych wymienionych elementów doprowadzi do zwiększenia mocy sumarycznej anten i zmiany rozkładu pól elektromagnetycznych. Zakres w jakim zwiększenie to nastąpi, powinien podlegać badaniu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.
Rekapitulując powyższe, w sprawie istotne jest to, że zamierzone przez skarżącą prace dotyczyły stacji bazowej telefonii komórkowej (wybudowanej wcześniej), a jej doposażenie o nowe anteny sektorowe wiąże się ze zmianą parametrów użytkowych i technicznych. Ponadto, jak trafnie zauważył Wojewoda (s. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) zakresem inwestycji objęte było także sytuowanie urządzeń sterujących, które mają zostać zamknięte w systemowych szafach u podnóża wieży na systemowych ramach stalowych wyposażonych w podesty obsługowe. Takie zaś prace, tj. u podnóża wieży, czyli na poziomie istniejącego terenu, nie mogą zostać uznane za instalowanie urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym w myśl art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a) P.b.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę oddalił.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. ze względu na wniosek Spółki i brak żądania przeprowadzenia rozprawy ze strony organu administracji.
Orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło