II SA/Gd 373/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. utrzymał w całości w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. z dnia 13 września 2013 r. nakazującą B. P. w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części tylnej budynku zlokalizowanej na działce nr [...] k.m. 26 obręb G. ul. L. [...], oznaczonej na załączniku stanowiącym integralną część decyzji jako "część tylna" określona obrysem ścian E-F-G-H-C-D-E i zaznaczona poziomym kreskowaniem o wymiarach ścian zewnętrznych D-E = 474 cm, E-F = 415 cm, F-G = 1075 cm, G-H = 419 cm oraz H-C = 87 cm. Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. pismem z dnia 3 czerwca 2004 r. na wniosek W. B. i dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego dokonanej w latach 1999 - 2000 przez inwestora – B. P. na działce nr [...] przy ul. L. [...] w G. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. kilkakrotnie podejmował rozstrzygnięcia w omawianej sprawie. Wszystkie dotychczasowe rozstrzygnięcia organu I instancji były uchylane przez organ odwoławczy, zaś sprawę przekazywano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszych decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. wydawanych w przedmiotowej sprawie były przede wszystkim uchybienia formalne. Rozpatrując sprawę kolejny raz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. przede wszystkim uzupełnił materiał dowodowy o aktualny wypis i wyrys z rejestru gruntów. Powyższe skutkowało uznaniem za strony nowe podmioty, które do tej pory nie uczestniczyły w postępowaniu. Ponadto w dniu 7 grudnia 2010 r. dokonano dodatkowych oględzin, które potwierdziły wcześniejsze ustalenia. Przedmiotowy budynek mieszkalny składa się z dwóch części oznaczonych w protokole z wizji przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2004 r. jako część A (przednia) i część B (tylna). Niniejsze postępowanie dotyczy budowy tylnej części budynku, która stanowi rozbudowę części przedniej oznaczona jako "A". Przednia cześć "A" jest to część parterowa, jednokondygnacyjna o wymiarach: długość ściany frontowej wynosi 5,11m, długość ścian bocznych wynosi 9,10m i 9,29m. Ta część pozostała bez zmian. Ściana tylna części "A" przylega do części "B" budynku. Część "B" zlokalizowana dalej od wejścia na posesję, to również część parterowa ale ze strychem gospodarczym o wymiarach: długość ściany tylnej wynosi 10,75m, długość ścian bocznych wynosi 4,16m i 4,19m. W odległości 0,40m od ściany bocznej części "B" budynku od strony posesji nr [...] przy ul. L. zlokalizowany jest mur fundamentowy o szerokości 0,30m, stanowiący pozostałość po rozebranej ścianie. Wysokość części "A" od poziomu terenu do okapu wynosi 3,40m, wysokość części "B" liczonej od poziomu terenu do okapu dachu jest zmienna i wynosi 3,80m i 4,60m do kalenicy. Każda z dwóch części budynku kryta jest osobnym dachem pokrytym papą o konstrukcji drewnianej. Dach na części "A" jest jednospadowy, nad częścią "B" dwuspadowy. W przedmiotowej sprawie ustalono bezspornie, że ściany tylnej części budynku usytuowanego na posesji nr [...] (działka nr [...]) są zlokalizowane w następujący sposób: • ściana boczna budynku na posesji przy ul. L. [...] zlokalizowana od strony posesji nr [...] (działka nr [...]) znajduje się w odległości ok. 3,05m - 3,15m od granicy z tą działką - nie posiada otworów okiennych ani drzwiowych; • ściana boczna od strony posesji nr [...] (działka nr [...]) jest zlokalizowana w odległości ok. 0,78m - 0,95m od granicy działki i posiada otwór okienny; • ściana tylna jest zlokalizowana w odległości 2,60m - 2,90m od granicy z działką nr [...] również posiada otwór okienny. Z dokumentów geodezyjnych ponadto wynika, że polna droga prowadząca na posesję przy ul. L. [...] (działka nr [...]) zlokalizowana jest na działce nr [...] (przed podziałem geodezyjnym nr [...]). Z tyłu za działką nr [...] usytuowana jest stroma skarpa częściowo zabudowana, za którą znajduje się jezdnia ziemna oznaczona jako ulica L. II, jednakże ze względu na znaczną różnicę terenu (około 20m) - dostęp do posesji przy ul. L. [...] jest możliwy jedynie od drogi polnej na działce nr [...] (przed podziałem działka nr [...]). Ponieważ parterowa część, usytuowana jest bliżej wejścia na posesję - określona została jako "przednia część" budynku, natomiast dwukondygnacyjna część budynku jako oddalona dalej od wejścia na posesję określoną została jako "tylna część" budynku. Z dokonanych ustaleń wynika, że w tylnej części zabudowy znajdował się objęty nakazem rozbiórki na podstawie decyzji z dnia 30 lipca 1979 r. barak, w miejscu którego częściowo znajduje się obecnie tylna część budynku z poddaszem. Część budynku oznaczona jako "B" została przez B. P. samowolnie wybudowana w latach 1999-2000 jako rozbudowa części "A". Przeprowadzone dodatkowo oględziny w dniu 7 grudnia 2010 r. wykazały, że stan zabudowy nie zmienił się od ustaleń dokonanych uprzednio tj. w dniu 15 czerwca 2004 r. oraz w dniu 18 sierpnia 2006 r. Jak ustalił organ I instancji zakres robót budowlanych wykonanych przez B. P. obejmował rozbiórkę tylnej części budynku, która dochodziła do granicy działki od strony posesji nr [...], a następnie wymurowanie na nowo ścian bocznych, ściany tylnej, fragmentu ściany frontowej oraz wykonanie nowej konstrukcji dachu i nowego pokrycia nad częścią oznaczoną jako "B". Ściany części przedniej oznaczonej literą "A" pozostały bez zmian. Na odcinku oznaczonym literami C-D znajduje się ściana, oddzielającą część przednią budynku - od ściany tylnej. Nad częścią tylną znajduje się poddasze, którego wysokość jest zmienna i wynosi od 1,10m - 1,90m licząc od podłogi do deskowania. Wysokość krokwi wynosi 16cm. Dach nad częścią tylną jest dwuspadowy. Na poddasze prowadzą schody drabiniaste. Z uwagi na wysokość poddasza - nie przekraczającą wysokości 1,90m - organ I instancji przyjął, że poddasze dobudowanej części jest nieużytkowe i nie stanowi kondygnacji w rozumieniu art. § 3 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie. Wskazany wyżej zakres wykonanych robót budowlanych został uznany przez organ I instancji za rozbudowę istniejącej części przedniej "A" budynku mieszkalnego. Ustalenia powyższe potwierdzają zarówno przeprowadzone przez organ oględziny, dokumenty geodezyjne, dokumenty Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miejskiego w G., a nawet sam inwestor, który podczas wizji w dniu 9 grudnia 2010 r. oświadczył, że "jedynie wyremontował tylną część budynku zmniejszając jego szerokość ze względu na sąsiedztwo stromej skarpy od strony działki nr [...]". Również w trakcie poprzedniej wizji lokalnej przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 16 sierpnia 2006 r. inwestor oświadczył, że "działka przy ul. L. nr [...] w G. była zabudowana budynkiem mieszkalnym, który już nie istnieje". Powyższe ustalenia, zdaniem organu, stanowiły podstawę do stwierdzenia, że w wyniku przeprowadzonych robót inwestor najpierw dokonał rozbiórki tylnej części budynku, a następnie wybudował nową o innej powierzchni zabudowy. Fakt ten skutkował zastosowaniem procedury określonej w przepisach art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego o tylną część dwukondygnacyjną (obejmującą na parterze dwa pokoje i na piętrze strych gospodarczy) na posesji przy ul. L. [...] w G. oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2012 r. określonych dokumentów w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Pomimo upływu wyznaczonego terminu - do dnia podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia inwestor nie przedłożył wymaganych w/w postanowieniem dokumentów, co skutkowało wydaniem przez organ I instancji decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. P. podnosząc, że nie dokonywał rozbudowy budynku, lecz wykonał kapitalny remont w celu doprowadzenia obiektu do stanu używalności. W jego ocenie organ błędnie przyjął, że przedmiotowy barak został wybudowany od nowa po uprzednio dokonanej rozbiórce, co skutkuje błędnym zastosowaniem art. 48 zamiast art. 51 Prawa budowlanego, gdyż tylna część budynku ma niezmienioną powierzchnię od początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Ponadto zakwestionował zasadność żądania zaświadczenia Prezydenta Miasta G., gdyż jego zdaniem takie zaświadczenie złożył w dniu 17 maja 2006 r. Zaś uiszczenie przez niego opłaty legalizacyjnej z uwagi na szereg czynników jest niemożliwe. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w trybie odwoławczym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że inwestor na przedmiotowej działce najpierw rozebrał istniejącą tylną część budynku, połączoną funkcjonalnie z częścią przednią, a w to miejsce wybudował nową część budynku. Z ustaleń organu wynika, że powyższe roboty zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wykonane przez inwestora roboty budowlane nie stanowiły remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, a stanowiły budowę, o jakiej mowa w art. art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Ustalenia powyższe obligowały organ do podjęcia działań wynikających z procedury określonej w art. 48. Przepis ten w pierwszej kolejności zobowiązuje organ do wydania postanowienia, w którym wstrzymuje się prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów. Natomiast zgodnie z art. 48 ust. 4, w przypadku niespełnienia w terminie wyznaczonych obowiązków, nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niewywiązanie się z nałożonych obowiązków przez stronę, nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki tejże samowoli. Co do zasadności żądania przez organ zaświadczenia Prezydenta Miasta G. o zgodności rozbudowanej tylnej części parterowej z poddaszem nieużytkowym budynku mieszkalnego przy ul. L. [...] w G. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ wyjaśnił że wcześniejsze złożone przez stronę zaświadczenie Prezydenta Miasta G. z dnia 12 sierpnia 2005 r. straciło swoją ważność w związku z nowo uchwalonym w dniu 25 marca 2009 r. przez Radę Miasta G. planem, co wynika również ze złożonego przez inwestora pisma z dnia 1 czerwca 2012 r., które jednakże nie może być uznane za zaświadczenie. Ponadto do chwili wydania zaskarżonej decyzji inwestor nie przedłożył również projektu rozbudowanej tylnej części budynku oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Odnosząc się zaś do złożonego w odwołaniu wniosku o przeprowadzenie pomiaru geodezyjnego i ponowną jego ocenę organ wyjaśnił, że wniosek ten nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Przyczyną rozbiórki w omawianej sprawie jest niewywiązanie się inwestora z obowiązku przedłożenia dokumentów, wymaganych uprzednio wydanym postanowieniem. Natomiast pomiar geodezyjny mógłby mieć ewentualnie znaczenie na etapie oceny zgodności obiektu budowalnego z warunkami technicznymi, a więc po przedłożeniu przez inwestora wymaganych dokumentów w tym projektu technicznego. B. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w całości. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez orzeczenie obowiązku rozbiórki części budynku, w stosunku do której inwestor przeprowadził remont niewymagający uzyskania pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia dokonanego przez skarżącego w Urzędzie Miasta G. w dniu 9 lipca 1996 r. 2. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy niewykonalnej decyzji o nakazaniu rozbiórki w sytuacji gdy skarżący nie dokonał rozbudowy/przebudowy swojego domu bez spełnienia wymogów formalnych, lecz dokonał remontu tylnej części domu zgodnie z treścią dokonanego zgłoszenia. 3. art. 48 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie procedury legalizacyjnej w stosunku do budynku nie stanowiącego "samowoli budowlanej" lecz budynku w którym skarżący przeprowadził kapitalny remont, na który nie było potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę, oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 4. art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie z urzędu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego do spraw budowlanych na okoliczność czy rozbiórka części budynku należącego do skarżącego jest możliwa bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego (budynku) wykonanej zgodnie z prawem. 5. art. 28 k.p.a. poprzez nie wezwanie do udziału w sprawie żony skarżącego E. P. - adres jak dla skarżącego - pomimo iż E. P. jest współwłaścicielem budynku, którego dotyczy postępowanie oraz w nim mieszka, zatem niewątpliwie niniejsze postępowanie dotyczy jej interesu prawnego, co w konsekwencji spowodowało, iż E. P. została pozbawiona możliwości ochrony swoich praw. 6. art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu wnioskowanego przez skarżącego tj. - pomiaru geodezyjnego i ponowną ocenę dokonaną przez geodetę na podstawie dokumentów sprzed 1999 r. zgromadzonych w niniejszej sprawie akt - na okoliczność, czy tylna część budynku położonego w G., przy ul. L. [...] znajduje się w niezmienionym kształcie od co najmniej lat siedziemdziesiątych. 7. art. 77 § 1 k.p.a. co doprowadziło do błędnego ustalenia faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji tj. ustalenie, iż skarżący dokonał rozbudowy/przebudowy przedmiotowego budynku w sytuacji gdy w rzeczywistości przeprowadził remont w/w budynku oraz poprzez pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy rozbiórka tylnej części budynku należącego do skarżącego jest możliwa bez stworzenia zagrożenia dla pozostałej części budynku. 8. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się przez organ do biegłego z zakresu budownictwa o sporządzenie opinii na okoliczność czy rozbiórka tylnej części budynku należącego do skarżącego, opisanej w treści decyzji organu I instancji spowoduje zagrożenie dla pozostałej części budynku skarżącego, pomimo iż ustalenie w/w okoliczności wymagało wiedzy specjalistycznej, której organ nie posiada. 9. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji obarczonej wada nieważności, wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia. Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane sprawie, a mianowicie, że przeprowadził on jedynie kapitalny remont z zastosowaniem nowoczesnych technologii oraz wymianą niektórych elementów konstrukcyjnych w celu ocieplenia budynku i zwiększenia jego bezpieczeństwa, w szczególności zabezpieczenia budynku przed groźbą zawalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy nadzoru budowlanego obu instancji administracyjnych nie naruszyły prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Kontrolowane postępowanie administracyjne odbywało się na warunkach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). W pierwszej kolejności należy wskazać że obecnie posesja przy ul. L. [...] w G. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym składającym się z dwóch części, oznaczonych w protokole z wizji jako część "A" (przednia) i część "B" (tylna). Budynek został wybudowany (część przednia) i rozbudowany (część tylna) bez wymaganych prawem pozwoleń na budowę. Organ nadzoru budowlanego rozdzielił prowadzone postępowanie w sprawie budynku wybudowanego i rozbudowanego bez pozwolenia na budowę na dwa odrębne postępowania: 1) w sprawie budowy budynku na posesji przy ul. L. [...] w G. w II połowie lat 70-tych XX wieku oraz 2) w sprawie rozbudowy budynku na posesji przy ul. L. [...] w G. na przełomie lat 1999 - 2000, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Sprawa budowy budynku - części "A" (przedniej) na posesji przy ul. L. [...] w G. w II połowie lat 70-tych XX wieku została zakończona ostateczną decyzją nr [...] z dnia 31 grudnia 2007 r. Przedmiotem kontroli tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 28 kwietnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. z dnia 13 września 2013 r. nakazującą B. P. w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części tylnej budynku zlokalizowanej na działce nr [...] w G. ul. L. [...], oznaczonej na załączniku stanowiącym integralną część decyzji jako "część tylna" określona obrysem ścian E-F-G-H-C-D-E i zaznaczoną poziomym kreskowaniem o wymiarach ścian zewnętrznych D-E = 474cm, E-F = 415cm, F-G = 1075cm, G-H = 419cm oraz H-C = 87cm. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawnej stanu faktycznego, tzn. czy przeprowadzone przez skarżącego roboty stanowiły remont czy też rozbudowę budynku mieszkalnego wymagającą pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego w sposób należyty i wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy, a nadto dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do przepisów prawa znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Organy obu instancji jako podstawę rozstrzygnięcia powołały przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i podkreśliły, iż skarżący wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Ze zgromadzone w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim z dokumentów Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta G. wynika, że w roku 1979 wujostwo skarżącego – M. i A. P. byli właścicielami baraku mieszkalnego zlokalizowanego na posesji przy ul. L. [...] w G., który składał się z 2 pokoi i kuchni. Powyższy barak, który zajmowali A. i M. P., był zlokalizowany w miejscu, w którym obecnie znajduje się fragment tylnej części budynku, określonej jako cześć "B" . Barak ten został na podstawie decyzji nr [...] z dnia 30 lipca 1979 r. Prezydenta Miasta objęty nakazem rozbiórki skierowanym do A. i M. P. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśniła, że "barak znajduje się w bardzo złym stanie techniczny, brak izolacji poziomej. Bardzo zniszczona stolarka, przegniłe stropy, znaczne ugięcia i wybrzuszenia sufitów, popękane ściany, sypiące się tynki, brak wody i urządzeń kanalizacyjnych (...) Dach i sufit w każdej chwili grożą zawaleniem i zagrażają życiu ludzkiemu". W dniu 4 lutego 1983 r. zostało skierowane do zobowiązanych upomnienie z zagrożeniem wzywające do niezwłocznego wykonania obowiązku rozbiórki baraku mieszkalnego oraz uporządkowania terenu na działce przy ul. L. w G., które do wiadomości zostało skierowane również do skarżącego, będącego aktualnie właścicielem działki nr [...] przy ul. L. [...] w G. W trakcie przeprowadzonych w niniejszej sprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. oględzin skarżący oświadczył, że budynek został wybudowany w 1928 r. przez jego rodziców jednakże nie posiada dokumentów związanych z wybudowaniem tego budynku. Na przełomie lat 1999 - 2000 z racji bardzo złego stanu budynku skarżący przeprowadził remont budynku obejmujący: 1) rozbiórkę części tylnej budynku, która dochodziła do granicy działki, 2) wymianę i zmianę konstrukcji dachu wraz z wykonaniem nowego pokrycia, 3) rozbiórkę części budynku od strony posesji nr [...], 4) wymurowanie na nowo ścian bocznej, tylnej i fragmentu ściany frontowej części budynku oznaczonej jako "B" oznaczone na szkicu nr 1, 2, 3 i 8, pozostałe ściany oznaczone nr 4,5,6 7 (część budynku oznaczona jako "A") pozostały bez zmian oraz 5) wykonanie ocieplenia budynku. Ponadto skarżący okazał, złożone w dniu 9 lipca 1996 r. do Urzędu Miasta G., Wydziału Architektury, Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego, podanie o zezwolenie na remont budynku. Jednakże pozwolenia na remont budynku skarżący nie posiadał. Z kolei w trakcie czasie przeprowadzonej wizji skarżący przedstawił pomiar geodezyjny uzupełniający wykonany przez mgr inż. W. I. z dnia 12 maja 1982 r., natomiast W. B. – właściciel sąsiedniej działki, przedstawił w czasie prowadzonego postępowania szkic podstawowy polowy wykonany przez W. G. w kwietniu 1984 r. Powyższe pomiary geodezyjne przedstawiają taki sam budynek, który istniał w latach 1982-1984 na posesji przy ul. L. [...] w G. Z przedstawionych przez strony dokumentów geodezyjnych oraz ponadto z dokonanych w czasie wizji ustaleń wynika, że tylna część budynku dochodziła do granic działki, natomiast ściana boczna od strony posesji nr [...] części tylnej budynku w protokole z dowodu z oględzin z dnia 15 czerwca 2004 r. oznaczona nr 1 jest postawiona w nowym miejscu w odległości około 40cm od fundamentów pozostałych po rozbiórce ściany istniejącego wcześniej budynku. Istniejąca tylna ściana tylnej części budynku usytuowana jest w odległości około 2,6m od muru oporowego zlokalizowanego według oświadczenia B. P. na granicy działki. Ponadto inwestor podczas wizji w dniu 9 grudnia 2010 r. oświadczył, że "jedynie wyremontował tylną część budynku zmniejszając jego szerokość ze względu na sąsiedztwo stronnej skarpy od strony działki nr [...]". Obecnie część budynku oznaczona jako "A" jest jednokondygnacyjna, parterowa o wymiarach: długość ściany frontowej wynosi 5,11 m, długość ścian bocznych wynosi 9,10m i 9,29m, ściana tylna części "A" przylega do części "B" budynku, którą opisano w protokole jako "dwukondygnacyjną" - parter ze strychem gospodarczym, o wymiarach długość ściany tylnej wynosi 10,75m, długość ścian bocznych wynosi 4,16m i 4,19m. W odległości 0,40m od ściany bocznej części budynku "B" od strony posesji nr [...] zlokalizowany jest mur fundamentowy o szerokości 0,3 m będący pozostałością po rozebranej ścianie. Wysokość części "A" od poziomu terenu do okapu dachu wynosi 3,40m, części "B" od poziomu terenu do okapu dachu wynosi, 3,80m i 4,60m do kalenicy. Każda z dwóch części budynku kryta jest osobnym dachem o konstrukcji drewnianej z pokryciem z papy. Dach nad częścią "A" jest jednospadowy, a nad częścią "B" jest dwuspadowy. W ścianie bocznej budynku zlokalizowanej od strony posesji nr [...] (działka nr [...]) umieszczony jest otwór okienny. Według pomiaru geodezyjnego opracowanego przez geodetę J. O. ściana boczna tylnej części budynku na posesji przy ul. L. [...] od strony posesji nr [...] (działka nr [...]) zlokalizowana jest od granicy z działką nr [...] w odległości 0,78m - ściana z otworem okiennym w części budynku "B". Mimo powyższych ustaleń, które są bezsporne, skarżący przez cały czas trwania postępowania uważał, że dokonał kapitalnego remontu istniejącego obiektu budowalnego z zastosowaniem nowoczesnej technologii oraz wymianą niektórych elementów konstrukcyjnych w celu ocieplenia budynku, jak i zwiększenia jego bezpieczeństwa, w szczególności zabezpieczenia budynku przed groźbą zawalenia. W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącego. Za remont nie można bowiem uznać wykonania prac, w wyniku których obiekt uzyskuje inne parametry i wymiary niż obiekt pierwotnie istniejący. W wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 kwietnia 2011 r., II OSK 610/10; z dnia 25 stycznia 2008r., II OSK 1945/06, dostępne http://cbois.nsa.gov.pl). Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że wyniku przeprowadzonych przez skarżącego robót doszło do przesunięcia ściany bocznej budynku od strony posesji nr [...] o około 40cm od fundamentów pozostałych po rozbiórce ściany istniejącego wcześniej budynku. Okoliczności te potwierdził zresztą sam inwestor podczas wizji w dniu 9 grudnia 2010 r. Skarżący oświadczył bowiem, że "jedynie wyremontował tylna cześć budynku zmniejszając jego szerokość ze względu na sąsiedztwo stronnej skarpy". Podobne oświadczenia zawarte są w składanych przez skarżącego odwołaniach od decyzji organu I instancji, a także skardze. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko prezentowane orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż warunkiem zakwalifikowania określonych robót jako remontu jest to, aby roboty te były wykonywane w istniejącym obiekcie, a nie w obiekcie, który nie istnieje w całości, czy też w znacznej części i efektem tychże robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 525/08; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 56/05 http://cbois.nsa.gov.pl). Z powyższych ustaleń jasno wynika że w trakcie prac budowlanych przeprowadzonych przez skarżącego na przełomie lat 1999 - 2000 barak został rozebrany a w jego miejsce powstała nowa tylna część budynku o innej powierzchni zabudowy, gdyż przy takim stanie technicznym budynku przeprowadzenie remontu byłoby niemożliwe. Tak więc zakres robót wykonanych przez skarżącego wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być bowiem co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 Prawa budowlanego, stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 ustawy, ustalający katalog działań inwestycyjnych niewymagających pozwolenia na budowę. I tak, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Stosownie natomiast do art. 3 pkt 8 tej ustawy, pod pojęciem remontu rozumieć należy wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z treści definicji legalnej remontu wynika w sposób niewątpliwy, że pojęcie to odnosi się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. To zaś oznacza, że remontem nie mogą być roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. W przypadku remontu musi bowiem istnieć remontowany obiekt. Stąd też remont polega na wymianie jedynie poszczególnych elementów i zastąpieniu ich nowymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że za remont nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu. W efekcie rozbiórki obiektu budowlanego inwestor nie dokonuje bowiem jego remontu, lecz odbudowy, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak również ze skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 1906/11, z dnia 13 grudnia 2013 r., II OSK 1835/10 oraz przywołane tam orzeczenia http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, stwierdzić należy, iż pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na remoncie tylko we wskazanym wyżej znaczeniu. Tego zaś wymogu nie spełnia zakres robót wykonanych przez skarżącego, co powoduje, że nie mogą być one uznane za remont. W świetle niespornego stanu faktycznego, prawidłowo uznały organy obu instancji, że inwestor po dokonaniu rozbiórki tylnej części budynku, rozpoczął budowę nowej części z wykorzystaniem starych fundamentów, jednocześnie zmieniając jej rozmiar. Zakres prac obejmował: wymurowanie na nowo ścian bocznych, ściany tylnej, fragmentu ściany frontowej oraz wykonanie nowej konstrukcji dachu, jak i ocieplenie budynku. W miejsce rozebranego baraku (objętego nakazem rozbiórki) zbudowano nową część budynku z poddaszem nieużytkowym, oddzielnym dwuspadowym dachem. Zdaniem Sądu, taki zakres robót wymagał pozwolenia na budowę. W tej sytuacji zupełnie niezrozumiałe jest domaganie się przez skarżącego, aby organ dokonał z udziałem geodety oceny kształtu tylnej części budynku. Wskazać przy tym należy, że nawet gdyby inwestor odbudowując rozebraną część budynku, nie zmienił jej wymiarów, to również musiałby uzyskać pozwolenie na budowę. Brak decyzji o pozwoleniu na budowę wymagał zastosowania art. 48 ustawy. W myśl art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno- budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków stosuje się przepis ust. 1, czyli nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego. Po ustaleniu, że budowa opisanej w decyzji tylnej części budynku (będąca jednocześnie rozbudową części przedniej tegoż budynku mieszkalnego) wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, organ obowiązany był do zastosowania art. 48 ustawy i trybu postępowania w nim przewidzianego. W okolicznościach niniejszej sprawy organ administracji wszczął procedurę legalizacyjną, zobowiązując inwestora do wykonania obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3 ustawy. W sposób zgodny z prawem organ nałożył na inwestora określone obowiązki, zgodnie z cytowanymi uregulowaniami, postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. Prawidłowo przy tym organ zawarł w tym postanowieniu pouczenie o wysokości opłaty legalizacyjnej, którą obliczono na kwotę 50.000 zł. Niesporne w sprawie jest, że pomimo upływu wskazanego w tym postanowieniu terminu, inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. Skarżący przedłożył jedynie pismo Naczelnika Wydziału Urbanistyki z dnia 1 czerwca 2012 r. z którego wynika że działka nr [...] przy ul. L. w G. zlokalizowana jest w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic L. i G. w G., rejon ulic D., K. i D uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy Miasta G. z dnia 25 marca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 94, poz. [...] z dnia 22 lipca 2009 r.). Jednakże przedłożone pismo nie zastępuje zaświadczenia Prezydenta Miasta G. o zgodności rozbudowanej tylnej części budynku mieszkalnego przy ul. L. [...] w G. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, zaświadczenie Prezydenta Miasta G. z dnia 12 sierpnia 2005 r. nie może być podstawą do orzekania, jako że w 2009 r. uchwalony został nowy plan zagospodarowania przestrzennego, co wynika właśnie ze złożonego przez skarżącego pisma z dnia 1 czerwca 2012 r. Skarżący nie złożył również projektu budowlanego ani też oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowaniu nieruchomością na cele budowalne. Zgodnie zaś z treścią art. 48 ust 4 w zw. z art. 48 ust 1 Prawa budowlanego nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Również sytuacja osobista, rodzinna i materialna, która spowodowała dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mogły sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 987/96, niepubl.). Z tych też względów nie mogą zostać uwzględnione zarzuty skargi dotyczące trudnej sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej skarżącej. Dla oceny legalności decyzji rozbiórkowej znaczenia nie mają zarzuty skarżącego w zakresie braku udziału w sprawie żony skarżącego – W. P. Przede wszystkim wskazać bowiem należy, że tego rodzaju zarzuty nie mogą w ogóle odnieść skutku. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przewiduje wznowienie postępowania administracyjnego jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie. Stosownie zaś do art. 147 wznowienie z tej przyczyny może nastąpić tylko na żądanie strony. Zarzuty dotyczące naruszenia powyższych przepisów może w toku postępowania sądowoadministracyjnego zgłosić wyłącznie strona, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym. Nikt inny nie może się skutecznie na takie okoliczności powoływać. W szczególności zaś nie może takich zarzutów podnosić strona, która brała udział w postępowaniu administracyjnym. Co więcej, nie może tych okoliczności uwzględnić sąd z urzędu, rozpatrując sprawę ze skargi podmiotów, które brały udział w postępowaniu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18. 06.2008 r., I OSK 959/07 oraz wyroku z dnia 26.01.2009 r., II OSK 51/08 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, str.373-374). Z kolei w wyroku z dnia 26 stycznia 2009r. II OSK 51/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Z tych względów stwierdzić należy, że skarżący nie może powoływać się w toku niniejszego postępowania na podstawę wznowieniową dotyczącą innych podmiotów. Niezależnie od tego wyjaśnić należy, że postępowanie było prowadzone wobec skarżącego z uwagi na fakt, że to on był inwestorem wykonanych robót, co wynika z jego oświadczeń wielokrotnie składanych w toku postępowania, poczynając od oględzin w dniu 15 czerwca 2004 r. a skończywszy na skardze wniesionej do tutejszego Sądu. Nadto z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...] jest wyłącznie skarżący. Wreszcie na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że żona skarżącego nie jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości, a jedynie jej użytkownikiem, gdyż tam zamieszkuje. Nie jest zasadny również zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia czy możliwa jest rozbiórka części budynku. Istotnie w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w sprawie dotyczącej samowolnej budowy części obiektu budowlanego, przy orzekaniu rozbiórki, organy nadzoru budowlanego powinny również brać pod uwagę wykonalność decyzji z punktu widzenia warunków technicznych, tj. czy możliwe jest wykonanie rozbiórki bez istotnej ingerencji i zagrożenia pozostałej części obiektu budowlanego wykonanej zgodnie z prawem. W związku z tym przyjmuje się, że rozbiórka części obiektu budowlanego może być orzeczona jedynie w sytuacji, gdy ta część jest na tyle niezależna, że da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty obiektu. W przeciwnym wypadku w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, zaś organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dotyczy to jednakże specyficznych, niesamodzielnych części obiektu budowanego. (por. wyroki NSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. II OSK 958/05 - Lex 209457, z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. II OSK 788/05 Lex 209457, z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. II OSK 1289/05 - Lex 317391). W niniejszej sprawie takie wątpliwości się jednakże nie pojawiły, co wynika z ustalonego na podstawie oględzin jak i wyjaśnień skarżącego zakresu wykonanych robót budowlanych. Zdaniem Sądu prawidłowo orzekające w sprawie organy na podstawie tych dowodów stwierdziły, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z odrębną niezależną częścią budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 48 Prawa budowalnego. Podsumowując stwierdzić należy, że rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie dopatrując się jakiegokolwiek naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.