III SA/Gd 390/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 29 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 10 lutego 2012 r. nr [...]. Decyzją z dnia 10 lutego 2012 r. Burmistrz, działając w oparciu o art. 104, art. 130 § 4 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 3, ust. 4, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, ust. 2a, ust. 4, art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (zwanej dalej ustawą) odmówił K. O. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką – C. O. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 14 grudnia 2011 r. K. O. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka wnioskodawcy została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów - wypis orzeczenia z dnia 06 lutego 1997 r., natomiast K. O. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 13 ha fizycznych; od 10 lat opiekuje się matką, opieka polega na wykonywaniu wszystkich czynności z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Odmowa przedmiotowego świadczenia wynika z faktu posiadania przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,2700 ha fizycznych, tj. 2,1230 ha przeliczeniowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wobec treści art. 3 pkt 22 ustawy, osoba będąca rolnikiem nie spełnia przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1 ustawy, stanowiącej iż warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Osoba taka bowiem nie zrezygnowała z jakiejkolwiek pracy zarobkowej, ani też nie jest gotowa do podjęcia tak zrozumianej pracy zarobkowej, skoro prowadzi gospodarstwo rolne. W wyroku z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 93/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, że nie można w takim przypadku mówić o rezygnacji z zatrudnienia z powodu opieki nad osobą niepełnosprawną. Osoba taka nie spełnia bowiem podstawowych kryteriów osoby bezrobotnej. Akceptując ten pogląd należy przyjąć, że za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie można uznać rolnika, który prowadzi gospodarstwo rolne, nawet przy pomocy innych osób, albowiem musi przecież część swojego czasu przeznaczyć na prowadzenie gospodarstwa rolnego. K. O. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że w celu opieki nad matką zrezygnował z działalności gospodarczej i wydzierżawił część gospodarstwa. Obecnie z żoną utrzymuje się z jej renty i sprzedaży bydła opasowego. Opisał swoją pracę w gospodarstwie stwierdzając, że obowiązki te zajmują mu 1,5 h dziennie i nie stanowią żadnej przeszkody w sprawowaniu opieki nad matką. Do odwołania załączył umowy potwierdzające wydzierżawienie części posiadanych gruntów oraz decyzję z dnia 1 lipca 2011 r. o wykreśleniu działalności gospodarczej z ewidencji. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 marca 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zacytował treść art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazując, że trzeba go odczytywać w kontekście art. 128 i art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Niewątpliwie wnioskodawca jako zstępny należy do grona osób mogących ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. W odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza, że rolnik nie może być uznany za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2011 r., sygn. akt I OSK1987/10, baz Lex nr 1079726). W ocenie organu odwoławczego, dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia zarzut, iż prowadzone przez stronę gospodarstwo rolne nie wymaga dużego nakładu czasu. To nie wielkość prowadzonego gospodarstwa i czas poświęcony na jego prowadzenie, a uzyskiwanie dochodu i praca w gospodarstwie decyduje o braku możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do innych osób, które rezygnując z wykonywania pracy zarobkowej nie osiągają żadnego dochodu. Ponadto utraty dochodu nie stanowi wyrejestrowanie działalności, wobec dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego, co dokumentuje objęcie strony ubezpieczeniem rolniczym. Strona nadal pracuje w tym gospodarstwie i uzyskuje dochód, chociaż ograniczyła częściowo zarobkowanie w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności usługowej związanej z uprawami rolnymi. Podział obowiązków między członków rodziny, na co wskazuje samo odwołanie, świadczy o zapewnieniu opieki osobie niepełnosprawnej mimo odmowy przyznania świadczenia. Celem ustanowienia przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego jest umożliwienie sprawowania wyłącznej opieki nad osobą niepełnosprawną wobec zaprzestania jakiejkolwiek aktywności zawodowej połączonej z zarobkowaniem. Opisana wyżej decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez K. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył, że w związku z opieką nad ponad 80-letnią matką musiał zrezygnować z prowadzenia działalności gospodarczej i wydzierżawić 2 ha pola. W gospodarstwie ma tylko bydło opasowe, które całe lato jest na łąkach, a praca w gospodarstwie nie stanowi przeszkody w sprawowaniu opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza z dnia 10 lutego 2012 r. odmawiającą K. O. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Obowiązek alimentacyjny, o jakim mowa w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy unormowany jest w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), zwanej dalej jako k.r.o. Zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i ciąży na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Bezspornym było w sprawie, że K. O. jako zstępny - syn C. O. należy do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne (ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec matki). Okoliczność posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego i ubezpieczenia z tego tytułu były również poza sporem. Przyczyną odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, było stwierdzenie, że skarżący jest posiadaczem gospodarstwa rolnego i podlega z tego tytułu ubezpieczeniu, nie może więc być traktowany jako osoba, która zrezygnowała z jakiejkolwiek pracy zarobkowej (art. 3 pkt 22 ustawy). Reprezentując powyższe stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II SA /Bd 93/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1987/10, w których przyjęto m.in. w oparciu o treść art. 3 pkt 22 ustawy, że sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Rolnik bowiem nie rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ musi przynajmniej część czasu przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego. Reprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiska nie można jednak podzielić. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest również pogląd przeciwny i ten pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Sąd natomiast nie podziela stanowiska organu oraz przedstawionego w przywołanych przez organ wyrokach, gdyż nie sposób pogodzić go z brzmieniem przepisów prawa znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie. Z treści przywołanego wcześniej art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że przesłankami pozytywnymi przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie określonych warunków podmiotowych przez wnioskodawcę i przez osobę wymagającą opieki oraz okoliczność niepodejmowania lub rezygnacji przez wnioskodawcę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą. Skarżący, co zostało już podniesione, wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, która ma orzeczoną na stałe pierwszą grupę inwalidzką. Zatem rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy wymagało przede wszystkim udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy sam fakt pracy w gospodarstwie rolnym stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, takiej przesłanki nie stanowi. Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na definicję ustawową pojęcia -zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - zawartą w art. 3 pkt 22 ustawy, gdyż rezygnacja z tak określonej aktywności zawodowej jest wymogiem przyznania świadczenia, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że pod tym pojęciem należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z treści tego przepisu wynika wyraźnie, że ustawodawca w definicji legalnej -zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - nie wymienił prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie, za wyjątkiem jej wykonywania w przypadkach ściśle określonych w art. 3 ust. 22 ustawy. Dodatkowo podkreślić należy, że wyczerpujący katalog przesłanek wykluczających uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego zawarto w art. 17 ust. 5 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; 1a) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inną osobę w rodzinie lub poza rodziną; osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną; na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zdaniem Sądu, ocena spełniania przesłanek nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna odbywać się na gruncie terminów i pojęć ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 22 ustawy wynika, że rolnik prowadzący gospodarstwo rolne - starający się o świadczenie pielęgnacyjne (na zasadzie art. 17 ust. 1 ustawy), nie musi, dla wyczerpania przesłanek z tego przepisu, ani całkowicie rezygnować z pracy w gospodarstwie rolnym, ani wykazywać, że nie jest w stanie pracy w tym gospodarstwie podjąć. Również z treści art. 17 ust. 5 ustawy, zawierającego zamknięty katalog negatywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w którym nie wymieniono osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu jako rolnicy, wynika, iż co do zasady rolnicy mogą świadczenie pielęgnacyjne uzyskać. Z literalnego brzmienia ww. przepisów wynika bowiem, że osoba prowadząca gospodarstwo rolne może być traktowana jako osoba rezygnująca z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - zdefiniowanych w ustawie, w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Tu można wskazać na częstą praktykę podejmowania przez właścicieli małych, niskodochodowych gospodarstw rolnych zatrudnienia poza sektorem rolniczym. W zależności bowiem od wielkości, czy struktury gospodarstwa rolnego, nie musi ono absorbować rolnika w takim zakresie, że nie jest on w stanie podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Obowiązek sprawowania pieczy nad osobą niepełnosprawną, co do której ciąży na rolniku obowiązek alimentacyjny, stoi na przeszkodzie, aby taka osoba podjęła tak rozumiane zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Wykonywanie opieki na osobą niepełnosprawną, ze wskazaniami opisanymi w art. 17 ust. 1, wymagającą wielu czynności pielęgnacyjnych o różnych porach dnia i nocy, nie jest bowiem możliwe w sytuacji, gdy opiekun pozostaje w zatrudnieniu, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 ustawy. Taka sytuacja nie musi natomiast, co do zasady zachodzić, w przypadku opiekuna, który jest właścicielem gospodarstwa rolnego i jednocześnie nie jest zatrudniony poza rolnictwem, jeżeli okoliczność ta nie powoduje jego osobistego zaangażowania w pracę w gospodarstwie w takim wymiarze, który uniemożliwia mu sprawowanie bieżącej i stałej opieki na osobą niepełnosprawną (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 554/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przyjąć zatem należało, że okoliczność, iż starający się o świadczenie pielęgnacyjne jest właścicielem gospodarstwa rolnego, podlegającym obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników i prowadzącym gospodarstwo, nie pozbawia go samo przez się uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli tylko spełnione będą pozostałe przesłanki określone przepisem art. 17 ustawy. Pogląd taki wyrażony został także w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych: m.in. w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 96/10; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Ol 602/04 i z dnia 15 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ol 577/04; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 911/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 257/11, jak też w nieprawomocnym wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 554/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt Il SA/Gd 897/11 oraz z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 42/12 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powyższy pogląd wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 439/11, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2136/11 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podsumowując należy stwierdzić, że organy dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 1 i 5 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana wykładnia powyższych przepisów doprowadziła bowiem do nieuprawnionego rozszerzenia wyczerpująco uregulowanych w ustawie przesłanek negatywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego o przesłankę polegającą na byciu rolnikiem i podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ponadto organy zasadniczo poprzestając na ustaleniu, że skarżący jest rolnikiem objętym ubezpieczeniem społecznym, i stwierdzeniu, że okoliczność ta wyklucza możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie przeprowadziły w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w sprawie. W tym miejscu należy wskazać, że do odwołania została dołączona decyzja Burmistrza z dnia 1 lipca 2011 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego działalności rozpoczętej w dniu 20 stycznia 2004 r. Jak wynika z treści decyzji wykreśleniu podlegały dwa rodzaje prowadzonej przez niego działalności, a mianowicie: działalność sanitarna i pokrewna oraz działalność usługowa związana z uprawami rolnymi. Okoliczność ta nie była szerszej analizowana przez organ odwoławczy, który wskazał m.in., że "strona ograniczyła częściowo zarobkowanie w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności usługowej związanej z uprawami rolnymi", co nie stanowi utraty dochodu wobec dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jednak przedmiotem prowadzonej przez skarżącego działalności, nie była tylko działalność związana z uprawami rolnymi, ale również działalność sanitarna i pokrewna. Fakt ten, nie może być obojętny dla sprawy. Zgodnie bowiem z przywołanym już wcześniej unormowaniem zawartym w przepisie art. 3 pkt 22 ustawy pod pojęciem - zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - należy rozumieć m.in. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto w złożonym odwołaniu skarżący podniósł m.in., że w związku z opieką nad matką był "zmuszony wyrejestrować działalność", a także wydzierżawić część gospodarstwa (co znajduje odzwierciedlenie w dokumentach załączonych do odwołania). Ustaleniom faktycznym organu powinny podlegać okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym dotyczące sprawowania przez skarżącego rzeczywistej opieki nad matką oraz niepodejmowania z tego powodu zatrudnienia lub pracy zarobkowej w ujęciu art. 3 pkt 22 ustawy. W następstwie jednak niewłaściwej interpretacji ww. przepisów prawa materialnego organy, z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie podjęły czynności zmierzających do ustalenia-stanu faktycznego sprawy w tym zakresie, a zwłaszcza okoliczności czy gdyby nie choroba matki skarżący byłby w stanie, mimo posiadania gospodarstwa rolnego, podjąć zatrudnienie lub pracę zarobkową, w tym prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić poczynione powyżej uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w tym przedstawioną w uzasadnieniu ocenę prawną. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę, orzekł o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza.