II SA/Gl 312/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na rozprawie sprawy [A] Sp. z o.o. w R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/GL 828/10 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 828/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [A] Sp. z o. o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego. Od powyższego wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna, co w konsekwencji sprawiło, że w dniu 25 stycznia 2011 r. stał się on prawomocny. Pismem z dnia 2 maja 2011 r. reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika [A] Sp. z o. o. w R. złożyło skargę o wznowienie postępowania zakończonego wymienionym powyżej wyrokiem, domagając się jego uchylenia i uwzględnienia skargi poprzez uchylenie wymienionych powyżej decyzji obydwu instancji. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazując na odmienną wykładnię przepisów art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska zastosowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 290/1, wskazującą, że organy administracji rażąco naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym nieważność decyzji. Pełnomocnik skarżącego [A] wyjaśnił nadto, że termin do wniesienia skargi z art. 277 cytowanej ustawy został zachowany, bowiem od daty przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie upłynął okres trzech miesięcy, a także wniósł o rozważenie z urzędu, na mocy art. 273 § 3 tej ustawy o rozpoznanie z urzędu wydanych w tej samej sprawie wskazanych prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wymieniając dokładnie ich sygnatury. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczył identycznej sprawy, obejmującej taki sam stan faktyczny i prawny, lecz dotyczący innego interwału czasowego. Powołał się na pogląd H. Krysiak – Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lewis- Nexis, Warszawa 2009, s. 924 i podniósł, że w kategorii podstaw wznowienia postępowania można również rozpatrywać zdarzenie w postaci orzeczenia dotkniętego wadą nieważności, którego nieważność została stwierdzona dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania. W myśl stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjnym w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 1496/06, skoro wada nie została dostrzeżona w toku postępowania zakończonego orzeczeniem objętym skargą o wznowienie postępowania, należy uznać, że mamy do czynienia z nową okolicznością istniejącą w dacie podejmowania rozstrzygnięcia objętego żądaniem skargi o wznowienie postępowania, a nieznaną nie tylko stronom postępowania ale i organom prowadzącym to postępowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że przywołany przez skarżące [A] wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadł w innych okolicznościach faktycznych niż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kończący postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. W sprawie zakończonej przywołanym wyrokiem Przedsiębiorstwo terminowo złożyło wniosek o odroczenie płatności natomiast w sprawie będącej przedmiotem skargi o wznowienie uczyniło to z uchybieniem terminu, a za względu na materialnoprawny charakter tego terminu nie istnieje możliwość jego przywrócenia. Nadto zdaniem Kolegium interpretacja przepisów nie może stanowić podstawy wznowienia. Na tę okoliczność przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych. W piśmie procesowym z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o odrzucenie złożonej skargi o wznowienie, bądź w razie nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę. Na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. pełnomocnik skarżącego [A] popierając złożoną skargę oświadczył, że nie podtrzymuje wniosku o rozważenie z urzędu podstaw wznowienia w wymienionych sprawach, gdyż zostały wniesione odrębne skargi o wznowienie postępowania sądowego w każdej z tych spraw. Pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła o odrzucenie skargi bądź o jej oddalenie, z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę i piśmie procesowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Precyzując w skardze o wznowienie postępowania podstawę swego żądania pełnomocnik skarżącego [A] wskazał, iż podstawę tę stanowi art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a okoliczność, o jakiej mówi przepis stanowi wydany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok zawierający odmienną, zdaniem pełnomocnika, interpretację prawa zastosowaną przez tutejszy Sąd w prawomocnym orzeczeniu kończącym postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. Wykładnia ta, zdaniem strony skarżącej wskazuje na to, że organy obydwu instancji rażąco naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym nieważność decyzji. W konsekwencji tak wskazanej podstawy wznowieniowej skarga o wznowienie musiała ulec odrzuceniu. Podkreślenia bowiem w tym miejscu wymaga, iż stosownie do art. 281 cytowanej ustawy Sąd na rozprawie orzeka przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2647/04). Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa powyżej, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest jedynie stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 802/11). Sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, zarówno wtedy gdy w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wtedy, gdy powołana podstawa treściwo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 870/11 czy z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 44/10). Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 273 § 2 cytowanej ustawy, przywołanym przez stronę jako podstawa wniosku, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stosowanie do utrwalonego w tej mierze orzecznictwa podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w przywołanym powyżej przepisie art. 273 § 2 ustawy, mogą być tylko takie okoliczności i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 2135/10; z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1295/10 czy z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 250/10). Okoliczności bądź środki dowodowe muszą być nadto tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1295/10). Fakt wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 11 lutego 2011 r, który to wyrok zapadł w okresie, w którym orzeczenie tut. Sądu było już prawomocne, nadto został wydany w innej przedmiotowo sprawie niż objęta wyrokiem tut. Sądu, w oczywisty sposób nie stanowi żadnej z przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w przepisie art. 273 § 3 ustawy. Nie jest bowiem nową okolicznością w sprawie, rozumianą jako nowy element stanu faktycznego sprawy stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia, nie stanowi też nowego dowodu w rozumieniu przywołanej normy. Nadto wyrok ten nie został, jak to wskazano w art. 273 § 2 ustawy "wykryty", nie istniał bowiem w obrocie prawnym w czasie, w którym Sąd podjął kwestionowane obecnie przez stronę rozstrzygniecie. Na ocenę tę nie ma wpływu fakt, iż zdaniem strony skarżącej przywołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zawiera odmienną, w jej odczuciu, interpretację przepisów. Podkreślenia wymaga bowiem, że zgodnie z utrwalonym w tej mierze orzecznictwem sądów administracyjnych i poglądami doktryny interpretacją przepisów nie jest ani okolicznością faktyczną, ani środkiem dowodowym, o których mowa w przywołanym przepisie art. 173 § 2 ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 837/09; z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt I GSK 254/06 czy z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 689/05; J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008, s. 643.). Notabene wbrew twierdzeniom strony skarżącej, pozostającym w oczywistej sprzeczności z przywołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie stwierdził, iż organy rażąco naruszyły prawo ale poprzez uchylenie decyzji organów, a nie stwierdzenie ich nieważności, ocenę taką jednoznacznie wykluczył. W konsekwencji podane przez stronę w skardze o wznowienie okoliczności, zdaniem strony, wypełniające treść art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w rzeczywistości już z założenia nie mogą uzasadniać wznowienia postępowania na podstawie wskazanej przez stronę normy. Fakt przywołania przez stronę poprawnego numeru przepisu i zacytowanie jego treści w żadnej mierze nie przesądza bowiem o poprawności wskazania podstawy wznowieniowej, jeśli precyzując następnie okoliczności bądź zdarzenia, zdaniem strony uzasadniające wniosek, strona wskazuje fakty w oczywisty sposób nie odpowiadające przesłankom zawartym w przywołanej normie. Samo sformułowanie podstawy wznowieniowej w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (por. przywołane już wyżej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 870/11). Obliguje to Sąd do odrzucenia skargi. Jeżeli bowiem z samej treści skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowieniowa nie zachodzi, to taka skarga jako nieoparta na ustawowej przesłance wznowienia podlega odrzuceniu – (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2007 r. sygn. akt II FSK 1201/06). Podkreślenia wymaga nadto, że brak ustawowej podstawy wznowienia powoduje obowiązek odrzucenia wniosku o wznowienie bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania przez stronę terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04). Brak ustawowej postawy wznowienia przesądza bowiem o niedopuszczalności skargi niezależnie od kwestii jej terminowości. Nadto skoro strona nie wskazuje prawidłowej ustawowej podstawy wznowienia, to bezprzedmiotowym byłoby badanie kiedy powzięła o niej wiadomość. Jeżeli zatem sąd uzna skargę o wznowienie za niedopuszczalną, to zgodnie z art. 281 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma obowiązek ją odrzucić. Taki nakaz wynika wprost z przywołanego przepisu, w którym ustawodawca stwierdził kategorycznie, iż w takim wypadku sąd "odrzuca wniosek" a nie, że "może go odrzucić" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 1414/11). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 281 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego.