III SA/Gl 2184/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] r. R. T. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej, w której zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa a ponadto jej wykonanie może spowodować znaczną i nieodwracalną szkodę. Dokonane przez Urzędy Celne zatrzymania urządzeń oraz wydawanie decyzji spowodowały, że kondycja finansowa skarżącego została naruszona powodując stratę. Taka sytuacja może natomiast doprowadzić do szybkiego zakończenia prowadzenia działalności, a więc do sytuacji, w której ani wygranie sporu ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi szkody. Na poparcie tych twierdzeń skarżący nie przedstawił jednak żadnych dowodów i nie udokumentował w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Na stronie, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek przedstawienia Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). To od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę. Jednakże w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Nie przedstawił on żadnych dowodów i nie udokumentował w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania decyzji. W aktach sprawy brak jest również dokumentów umożliwiających Sądowi samodzielne dokonanie oceny sytuacji skarżącego i ustalenie czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. W rezultacie uniemożliwiło to Sądowi ocenę wpływu wykonania tej decyzji na sytuację majątkową strony. Wskazać należy, że do wykazania realnej możliwości ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest wystarczający sam wywód strony. Wnioskodawca powinien bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., o sygn. akt GZ 120/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a tego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił. Nadto należy zauważyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 450/09), natomiast strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że takie skutki w stosunku do niej mogłyby wystąpić. Również sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku stanowi zwykłe następstwo takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek egzekucji spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jego są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zbyt niski zwrot pobranych należności, uwzględniając dodatkowe odsetki, uzasadnia dochodzenie stosownego odszkodowania (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08, Lex 493724). Podkreślić należy, że argumentacja skarżącego odwołująca się do wadliwości zaskarżonej decyzji nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku skarżącego. Jak podkreśla się w orzecznictwie ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), a także czy adresat decyzji naruszył prawo zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu ze skargi strony skarżącej, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis ten upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 czerwca 2005 r., II OZ 513/05; z dnia 6 lutego 2008 r., I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008 r., I OZ 493/08; z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 386/08; z dnia 13 czerwca 2008 r., I OZ 410/08; z dnia 26 maja 2015 r., II GZ 229/15 i z dnia 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15). Mając zatem na względzie, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających jego żądania, jak również fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł Sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.