III SA/Gl 2328/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek. W treści skargi pełnomocnik skarżącego zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego motywach wskazał, że ta jest wadliwa, a zatem jej wykonanie może spowodować znaczną i nieodwracalną szkodę dla skarżącego. Dokonane przez urząd celny zatrzymania automatów do gier wraz z wydanymi (bez względu na zmieniające się orzecznictwo sądów administracyjnych) decyzjami wymierzającymi kary pieniężne spowodowały, że kondycja finansowa skarżącego, prowadzącego własną firmę, została naruszona, jako że poniósł stratę. Okoliczność ta w jego ocenie może doprowadzić do szybkiego zakończenia prowadzonej działalności czyli do szkody, której ani wygranie sporu ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy. Na poparcie powyższego pełnomocnik przywołał postanowienia NSA z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. akt FZ 136/04 oraz z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II GSK 1767/13, które jednoznacznie potwierdzają zasadność złożonego wniosku i udzielenia ochrony tymczasowej. Tym bardziej, że konstytucyjność przepisów, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję została poddana ocenie TK (vide: pytanie prawne skierowane przez WSA w Gliwicach w dniu 21 maja 2012 r. sygn. akt P 32/12). To z kolei oznacza, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowić może również znaczne obciążenia finansowe dla Skarbu Państwa, albowiem w razie przegranej w Trybunale, Skarb Państwa zobowiązany będzie wypłacić odsetki za zwłokę oraz odszkodowanie za utracone korzyści, czyli niezrealizowany zysk z gier na automatach. A ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne może potrwać nawet kilka lat z uwagi na złożony równocześnie wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania w przedmiocie zgodności art. 89 ustawy o grach hazardowych z Konstytucją przywrócenie stanu poprzedniego będzie nad wyraz długie i uciążliwe zarówno dla skarżącego jak i dla organów administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu zauważyć, że to na stronie, która wnosi o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek przedstawienia tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). To od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych okoliczności uniemożliwia merytoryczną ocenę. Podobnie w przypadku braku stosownych dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, sąd administracyjny nie jest władny, przed jego rozpoznaniem, wzywać stronę do ich przedłożenia (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13, publ. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przedstawił on żadnych dowodów i nie udokumentował w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania decyzji. W aktach sprawy brak jest również dokumentów umożliwiających Sądowi samodzielne dokonanie oceny sytuacji skarżącego i ustalenie czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. W rezultacie ocena wpływu jego wykonania na sytuację majątkową strony nie była możliwa. A ponieważ do wykazania realnej możliwości ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest wystarczający sam wywód strony, to wnioskodawca powinien poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., o sygn. akt GZ 120/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a tego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił. Nadto należy zauważyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 450/09), natomiast strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że takie skutki w stosunku do niej mogłyby wystąpić. Również sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku stanowi zwykłe następstwo takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek egzekucji spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jego są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym bardziej, że zbyt niski zwrot pobranych należności uzasadnia dochodzenie stosownego odszkodowania (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08, Lex 493724). Podkreślić ponadto należy, że argumentacja skarżącego odwołująca się do wadliwości zaskarżonej decyzji nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku skarżącego. Jak podkreśla się w orzecznictwie ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), a także czy adresat decyzji naruszył prawo zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu ze skargi strony skarżącej, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis ten upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 czerwca 2005 r., II OZ 513/05; z dnia 6 lutego 2008 r., I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008 r., I OZ 493/08; z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 386/08; z dnia 13 czerwca 2008 r., I OZ 410/08; z dnia 26 maja 2015 r., II GZ 229/15 i z dnia 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15). Mając zatem na względzie, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających jego żądania, jak również fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł Sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.