I SA/Go 378/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P.H. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu fundacji z tytułu zaległości wynikających z decyzji w sprawie zwrotu dofinansowania 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Zarządu Województwa na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.H. (dalej: skarżący, strona) wniósł skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] (dalej: Zarząd Województwa, organ odwoławczy, organ) z [...] września 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] kwietnia 2025 r. w przedmiocie ustalenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu fundacji z tytułu zaległości wynikających z decyzji Zarządu Województwa z [...] listopada 2023 r. nr [...] w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "Aktywna Integracja szansą na nowy start" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] 2020 w ramach: Osi priorytetowej 7. Równowaga społeczna Działanie 7.3 Programy aktywnej integracji realizowane przez inne podmioty. W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny. Beneficjent F. z siedzibą w [...] (dalej: Fundacja, beneficjent) zawarł z Zarządem Województwa pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej RPO [...] 2020 (dalej: IZ) w dniu [...] maja 2019 r. umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Aktywna integracja szansą na nowy start". W wyniku przeprowadzonej przez IZ kontroli w dniach od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. ustalono niekwalifikowalność wydatków w wysokości 245 251,25 zł, która wynikała z faktu, że beneficjent dokonał wyboru wykonawców z naruszeniem zasady konkurencyjności oraz z naruszeniem § 20 pkt 4 umowy o dofinansowanie. Kwoty niekwalifikowalne dotyczyły: 1. Florysta - kwota 24 000,00 zł, 2. stylista paznokci - kwota 21 600,00 zł, 3. opiekun osób starszych i niepełnosprawnych - kwota 24 000,00 zł, 4. pracownik administracyjno-biurowy z DIGCOM- kwota 28 800,00 zł, 5. pracownik gospodarczy - kwota 21 600,00 zł, 6. warsztatów umiejętności interpersonalnych - kwota 8 850,00 zł, 7. warsztatów aktywizacji zawodowej - kwota 8 850,00 zł, 8. warsztaty diagnozujące predyspozycje zawodowe - kwota 13 800,00 zł, 9. poradnictwa psychologicznego - kwota 40 000,00 zł, 10. pośrednictwa pracy - kwota 23 400,00 zł (wkład własny). Ponadto za niekwalifikowalną uznano kwotę 21,00 zł rozliczonych we wniosku o płatność nr [...], ponieważ partner projektu wypłacił wynagrodzenie w nadmiernej wysokości i nie przedstawił IZ potwierdzenia zwrotu tej kwoty. W związku ze stwierdzeniem w przedłożonych do IZ wnioskach o płatność ww. wydatków niekwalifikowalnych IZ pismem z dnia [...] września 2022 r. (doręczono 27 września 2022 r.) wezwała beneficjenta do zwrotu kwoty 245 251,25 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta do dnia zwrotu środków na rachunek bankowy Zarządu Województwa. Beneficjent nie dokonał zwrotu środków, stąd IZ uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2023 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie nr [...] w wysokości 245 251,25 zł wraz z odsetkami. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z [...] listopada 2023 r. Zarząd Województwa orzekł, że F. zobowiązana jest do zwrotu kwoty uznanej za wydatek niekwalifikowalny w wysokości 245 251,25 zł. wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta. Pismem z [...] grudnia 2023 r. beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. Zarząd Województwa utrzymał w mocy decyzję tego organu nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. W związku z brakiem spłaty należności wynikającej z decyzji organu nr [...] do Fundacji zostało przesłane upomnienie nr [...] z [...] maja 2024 r. Niemniej Fundacja nie dokonała zwrotu środków, stąd [...] lipca 2024 r. wystawiono tytuł wykonawczy i przekazano sprawę do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] celem przeprowadzenia wobec strony postępowania egzekucyjnego. Egzekucja administracyjna wobec Fundacji okazała się bezskuteczna, w związku z czym postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjnego w sprawie. W konsekwencji organ podjął działania zmierzające do odzyskania środków w toku procedury wynikającej z art. 116a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej: O.p.) ustanawiającej możliwość ustalenia solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Fundacji za jego zobowiązania wobec Instytucji Zarządzającej. Ostatecznie organ wszczął z urzędu wobec Prezesa Fundacji P.H. i Wiceprezes Fundacji A.H. postępowania administracyjne dot. ustalenia ich solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania ciążące na Fundacji w wyniku decyzji Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. Po otrzymaniu zawiadomienia w sprawie wszczęcia postępowania, pismem z [...] grudnia 2024 r., skarżący wniósł o umorzenie postępowania, gdyż zgłoszono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości, tj. kilka miesięcy przed podjęciem uchwały z dnia [...] listopada 2024 r. Wskutek prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] postępowania egzekucyjnego wydano postanowienie o kosztach postępowania. Koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 110,42 zł zostały ustalone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z [...] września 2024 r., [...] (znak sprawy: [...]). Organ zapłacił koszty egzekucyjne [...] października 2024 r. Ostatecznie Zarząd Województwa decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności z F., za zobowiązanie wynikające z decyzji organu nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. w wysokości 245 251,25 zł należności głównej wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta, do dnia zwrotu środków na rachunek organu oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości 110,42 zł. Decyzję doręczono 5 maja 2025 r. Pismem z [...] maja 2025 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie dowodów z: a) kopii sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., b) kopii sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., c) wydruku pierwszej strony wniosku o ogłoszenie upadłości złożonego [...] marca 2024 r. d) wydruku obwieszczenia prawomocnego postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 lub 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614; dalej: u.p.u.) - na okoliczność kondycji finansowej Fundacji przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie rachunkowości i finansów, celem ustalenia momentu utraty przez Fundację zdolności do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych, tj. momentu powstania stanu niewypłacalności Fundacji oraz określenia właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona argumentowała tym, że w jej ocenie organ oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie oddalenia przez Sąd Rejonowy dla [...], Wydział Gospodarczy wniosku o ogłoszenie upadłości. Natomiast jak wskazano we wniosku, ma to stać w sprzeczności z utrwaloną linią orzeczniczą, zgodnie z którą niezależnie od wyniku postępowania przeprowadzonego na podstawie złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości, rozpoznanie wniosku świadczy, iż został on skutecznie złożony. W ocenie strony w takiej sytuacji organ zobowiązany był do samodzielnej oceny tego, czy wniosek został złożony "we właściwym czasie", czego w jej opinii nie uczyniono. Ponadto strona wskazała, że stan niewypłacalności nastąpił [...] marca 2024 r., natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości złożono [...] marca 2024 r., tj. przed upływem trzydziestodniowego terminu przewidzianego przepisami ustawy Prawo upadłościowe. Ponadto skarżący wskazał, że sytuacja majątkowa Fundacji wynikała ze specyfiki prowadzonej działalności, która nie wymagała posiadania znaczącego majątku, natomiast środki pozyskiwane od darczyńców oraz ze źródeł zewnętrznych, musiały, zgodnie ze statutem Fundacji, być wydatkowane na bieżące potrzeby mieszczące się w celach Fundacji. Zarząd Województwa wymienioną na wstępie decyzją z [...] września 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach, w pierwszej kolejności przytoczył m.in. przepisy: art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 581), art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270; dalej: u.f.p.), art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1 § 2 pkt 1, art. 116a § 1 O.p., art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.). Organ odwoławczy włączył do akt sprawy ww. dokumenty załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] maja 2025 r. Działając na podstawie art. 78 § 1 k.p.a., oddalił wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, uzasadniając, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wyjaśnienia sprawy. Powołanie biegłego byłoby działaniem zbędnym, prowadzącym jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Organ nadmienił, że zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenia dowody swobodnie, a w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba zasięgania opinii specjalisty celem dokonania ustaleń faktycznych. Dodatkowo w toku postępowania wyjaśniającego organ wezwał stronę do przedstawienia dowodów i wyjaśnień, tj.: 1. informacji dotyczącej dnia, w którym stała się ostateczna decyzja administracyjna Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (z podaniem jej numeru i daty wydania), na podstawie której Fundacja wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania, na podstawie którego wydano decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. - wskazanej we wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia [...] marca 2024 r., 2. informacji o kwocie jakiej dotyczył ww. wniosek o udzielenie ulgi, 3. informacji, czy w sprawie udzielono ulgi, a jeżeli takiej ulgi nie udzielono, o wskazanie terminu i sposobu uregulowania przedmiotowej należności, 4. potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii wniosku Fundacji o umorzenie zaległości na podstawie której Fundacja wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania, na podstawie którego wydano decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. wraz z potwierdzeniem nadania wniosku. Organ wyjaśnił, że z treści wniosku o ogłoszenie upadłości Fundacji z [...] marca 2023 r. wynikało, że wystąpiła ona do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. W ocenie organu niezbędnym dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie było ustalenie, w jaki sposób zobowiązanie to wpływało na sytuację majątkową i finansową Fundacji. Strona w piśmie z [...] sierpnia 2025 r. odpowiedziała na wezwanie. Niemniej organ pismem z [...] sierpnia 2025 r. wystąpił do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] o przekazanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii wniosku Fundacji o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania, na podstawie którego wydano decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. Dyrektor WUP w [...] pismem z [...] sierpnia 2025 r. przekazał kopię przedmiotowego wniosku. Oceniając przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej organ podał, że F., na podstawie decyzji Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r., wydanej na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zobligowana była do zwrotu 245 251,25 zł. Fundacja nie dokonała zwrotu środków, stąd Instytucja Zarządzająca wystawiła tytuł wykonawczy nr [...] z [...] lipca 2024 r. i zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, którego celem było odzyskanie środków. Postępowanie egzekucyjne wobec braku możliwości zidentyfikowania źródeł majątkowych, z których można było przeprowadzić egzekucję zostało przez organ egzekucyjny umorzone postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2024 r. Dalej organ odwoławczy wskazał, że ww. Fundacja posiada osobowość prawną. W czasie powstania zobowiązania wobec Fundacji oraz w terminie jego płatności, skarżący był aktywnym członkiem zarządu Fundacji, co potwierdza odpis pełny z Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w którym Fundacja jest zarejestrowana pod nr KRS [...]. Zdaniem organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że funkcję członka zarządu w Fundacji strona pełniła w czasie, w którym upłynął termin płatności przedmiotowego zobowiązania. Ponadto skarżący podpisywał umowę o dofinansowanie projektu. Powyższe oznacza, że skarżący spełnia przesłanki pozytywne pozwalające na ustalenie jego solidarnej odpowiedzialności za przedmiotowe zobowiązanie Fundacji. Jeżeli chodzi o okoliczności wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu Fundacji, organ wskazał, że strona do chwili wydania niniejszej decyzji nie przedstawiła żadnych dowodów, mogących uwolnić ją od odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości Fundacji. Nie wskazała mienia Fundacji, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie wierzytelności w znacznej części. Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że funkcję członka zarządu w Fundacji pełniła w czasie, w którym upłynął termin płatności przedmiotowego zobowiązania. Odnosząc się do przesłanek negatywnych uwalniających od ustalenia odpowiedzialności członków zarządu Fundacji za jej zobowiązania, tj. okoliczności zgłoszenia we właściwym czasie przez zarząd wniosku o ogłoszenie upadłości organ odwoławczy stwierdził, że taka okoliczność nie wystąpiła. Wyjaśnił, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania upadłościowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa. W ocenie organu z załączonych do sprawy dokumentów wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony [...] marca 2024 r. Sąd Rejonowy dla [...], Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...] grudnia 2024 r. oddalił wniosek własny dłużnika Fundacji o ogłoszenie upadłości. Zarząd Województwa doszedł do przekonania, że działania beneficjenta podejmowane w stosunku do organu miały na celu doprowadzenie do sytuacji, kiedy decyzja zwrotowa (na podstawie art. 207 u.f.p.) zostanie wydana po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przez Fundację. Podkreślił, że na etapie postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. Fundacja mając świadomość trudności finansowych, w jakich się znajduje podejmowała czynne działania zmierzające do wydłużenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organ dodał, że postępowanie w sprawie odzyskania należności IZ RPO 2020 wszczęła zawiadomieniem z [...] września 2023 r., doręczonym beneficjentowi [...] września 2023 r. Tymczasem Fundacja już we wniosku o umorzenie zaległości kierowanym do Dyrektora WUP w [...] z [...] lipca 2023 r. wskazywała, że zobowiązania Fundacji wynoszą 803 044,21 zł. Była to kwota przewyższająca wartość majątku Fundacji. Organ odwoławczy uznał, że brak majątku Fundacji, który pozwoliłby na zaspokojenie tej wysokości wierzytelności jest bezsporny i znajduje potwierdzenie we wniosku o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, we wniosku Fundacji o ogłoszenie upadłości z [...] marca 2024 r. oraz w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Fundacji. Ponadto we wniosku o ogłoszenie upadłości z [...] marca 2024 r. wskazano, że wobec Fundacji toczy się szereg postępowań zmierzających do nałożenia zobowiązań finansowych, w tym sześć postępowań o zwrot dofinansowania prowadzonych przez różne Instytucje Zarządzające. Zdaniem organu jest to o tyle istotne w sprawie, że w postępowaniu prowadzonym przez IZ RPO 2020 beneficjent podejmował aktywne działania zmierzające do wydłużenia postępowania administracyjnego, obecnie powołując się na fakt, że zobowiązanie powstało po wystąpieniu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Fundacji z [...] marca 2024 r. Działania te polegały na ponawianych wnioskach dowodowych i wnioskach o wydłużeniu terminów na wykonanie zobowiązań w toku postępowania wyjaśniającego. Organ zauważył też, że na etapie postępowania w pierwszej instancji prezes P. H. po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego wniósł o przesłuchanie go w sprawie. W odpowiedzi IZ RPO 2020 pismem z [...] października 2023 r. wezwała Prezesa P.H. na przesłuchanie, które miało odbyć się [...] października 2023 r. w siedzibie Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego w [...]. Wezwanie doręczono 17 października 2023 r., jednak ww. nie stawił się w wyznaczonym terminie. To spowodowało, że decyzja zwrotowa, zamiast w ustawowym terminie miesiąca, tj. do [...] października 2023 r., została wydana o miesiąc później, tj. [...] listopada 2023 r. Podobne działania beneficjent podejmował w toku rozpoznawania przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] grudnia 2023 r., w którym beneficjent zarzucił IZ brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie przez przedstawicieli beneficjenta. Aby umożliwić stronie czynny udział w postępowaniu administracyjnym, pismem z [...] grudnia 2023 r. ponownie wezwano P. H. do osobistego stawiennictwa w dniu [...] stycznia 2024 r., pismo doręczono [...] grudnia 2023 r. P.H. pismem z [...] stycznia 2024 r. poinformował o niemożności stawienia się w wyznaczonym terminie i wniósł o zmianę terminu przesłuchania na okres późniejszy, tj. luty/marzec 2024 r. W odpowiedzi organ pismem z [...] stycznia 2024 r. wezwał P. H. do złożenia pisemnych wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Wezwanie zostało odebrane 30 stycznia 2024 r. Do dnia 13 lutego 2024 r. organ nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Dnia [...] lutego 2024 r. wpłynęło do organu pismo datowane na dzień [...] lutego 2024 r. informujące, że pisemne wyjaśnienia zostaną złożone w terminie 30 dni od "dnia dzisiejszego". Ostateczne wyjaśnienia nie wpłynęły do organu. Działanie te ponownie uniemożliwiły IZ RPO 2020 działanie w ustawowych terminach. Organ podkreślił, ze na skutek działań beneficjenta postępowanie w obu instancjach trwało sześć miesięcy. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne w obu instancjach z uwzględnieniem terminów doręczeń pism pomiędzy organem, a stroną postępowania trwałoby natomiast maksymalnie cztery miesiące i zakończyło się do dnia 31 stycznia 2024 r. Zarząd Województwa wskazał również, że Fundacja nie posiadała na tamten czas możliwości finansowych i majątkowych pozwalających na realizację zobowiązania w wysokości 245 251,25 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta. Fakt ten jest bezsporny i znajduje potwierdzenie we wniosku o umorzenie zaległości kierowanego do Dyrektora WUP w [...] z dnia [...] lipca 2023 r., w którym Prezes P.H. potwierdza, że Fundacja nie dysponuje możliwościami majątkowymi pozwalającymi na spłatę zobowiązań. W ocenie organu poprawne działanie Fundacji w zakresie wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości skutkować powinno obowiązkiem wystąpienia z takim wnioskiem najdalej z dniem [...] marca 2024 r., bowiem zobowiązanie wobec IZ RPO 2020 powodowałoby ziszczenie się przesłanek wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości określonych w ustawie Prawo upadłościowe. Organ doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu nie zostały spełnione. Wniosek Fundacji z [...] marca 2024 r., wskutek działań beneficjenta polegających na przedłużaniu postępowania wyjaśniającego w postępowaniu wszczętym na podstawie zawiadomienia z [...] września 2023 r. został złożony po czasie właściwym do jego wniesienia. Nie można więc przyjąć, że wniosek Fundacji może skutkować uwolnieniem strony od odpowiedzialności. Zarząd Województwa zauważył również, że majątek Fundacji w chwili wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości nie pozwalał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Zgodnie z wnioskiem z [...] marca 2024 r. zobowiązania Fundacji wynosiły 144 533,26 zł, natomiast co wynika z wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Fundacja nie dysponowała w tamtym czasie majątkiem pozwalającym na zaspokojenie zobowiązania. Zatem w sprawie nie zachodzi przesłanka negatywna, tj. strona nie wykazała, że występują okoliczności uwalniające ją od odpowiedzialności za zobowiązanie Fundacji. Końcowo organ zaznaczył, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie uchwały Zarządu Województwa z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] jest również ustalenie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] września 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] określił ich wysokość na 110,42 zł. IZ RPO 2020 zapłacono kwoty w dniu [...] października 2024 r. W ocenie organu, że w sprawie wystąpiły przesłanki pozytywne stanowiące o odpowiedzialności solidarnej strony za zaległości beneficjenta i jednocześnie nie wystąpiła żadna z przesłanek art. 116 § 1 O.p., zwalniająca ją z odpowiedzialności za zaległości z tytułu niezwróconych przez Fundację środków. Na podstawie art. 107 § 1 i 2 O.p. organ ocenił, że strona odpowiada za zaległości podatkowe Fundacji, jak też za odsetki od tej zaległości i koszty egzekucyjne. W konsekwencji zobowiązana jest do zwrotu kwoty 245 251,25 zł należności głównej wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W skardze strona, reprezentowana przez adwokata, zarzuciła naruszenie: 1. Nierozpoznanie istoty sprawy, tj. w szczególności przeprowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie pomimo niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia postępowania zmierzającego do wyjaśnienia, czy wniosek o ogłoszenie upadłości Fundacji został złożony we właściwym czasie z uwzględnieniem przestanek relewantnych w myśl przepisów ustawy. 2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu i niezapewnienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz niepoinformowanie skarżącej o fakcie zebrania kompletnego materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz wypowiedzenia się w jego przedmiocie w określonym przez organ terminie, co doprowadziło do dokonania wadliwych i niekompletnych ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a w konsekwencji oddalenie wniosku dowodowego skarżącej w przypadku, gdy przedmiotem dowodu była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy - tj. moment utraty przez Fundację zdolności do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych - tj. momentu powstania stanu niewypłacalności ww. Fundacji oraz określenia właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, na skutek czego doszło do dokonania ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. 4. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego a w konsekwencji ustalenie w sposób arbitralny - na podstawie okoliczności nieistotnych dla sprawy, w oparciu o dowody, z którymi organ nie umożliwił skarżącej się zapoznać - terminu powstania obowiązku wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości na dzień 1 marca 2024 r.; 5. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 116 a § 1 O.p. w zw. z art. 116 § 1 O.p. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący odpowiada - solidarnie wraz z drugim członkiem zarządu Fundacji - za zaległości publiczno-prawne Fundacji całym swoim majtkiem. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym także kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 108/2012, LexisNexis nr 5991706). Kontrola ta sprowadza się zatem do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oceniając zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy zaistniały podstawy i spełnione zostały przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności strony jako członka zarządu Fundacji z tytułu zaległości wynikających z decyzji Zarządu Województwa z [...] listopada 2023 r. nr [...] w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "Aktywna Integracja szansą na nowy start" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] 2020 w ramach: Osi priorytetowej 7. Równowaga społeczna Działanie 7.3 Programy aktywnej integracji realizowane przez inne podmioty. Kreśląc ramy spornego zagadnienia należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 60 pkt 6 u.f.p., należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Z kolei art. 67 ust. 1 u.f.p. normuje, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.). Do spraw nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych, należy m.in. kwestia możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie. Ta została unormowana w ustawie Ordynacja podatkowa. I tak, w myśl art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w Dziale III, Rozdziale 15 O.p. - odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Niniejsze oznacza, że jedynie w sytuacjach określonych w ustawie można orzekać o odpowiedzialności osoby trzeciej. Wyjątkowość odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika wynika z faktu, że odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Osoby trzecie ponoszą więc odpowiedzialność za cudzy dług, a orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika (podatnika) od odpowiedzialności (por. J. Brolik, Ordynacja podatkowa, LEX/el.). Przedmiotem odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest, jak w przypadku podatnika, powinność świadczenia wynikającego wprost ze zobowiązania podatkowego, lecz obowiązek pokrycia długu, co do którego zobowiązanie powstaje na podstawie decyzji organu podatkowego przenoszącej zobowiązanie podatkowe, gdy zaistnieją przesłanki odpowiedzialności określone w ustawie (por. w szczególności R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2000). Idąc dalej, zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Powyższe przepisy o odpowiedzialności członka zarządu stosuje się również do byłego członka zarządu (por. art. 116 § 4 O.p.). Natomiast na podstawie art. 116a § 1 O.p., za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 i fundacji rodzinnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi podmiotami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podziela ustalenia organu co do wystąpienia pozytywnych przesłanek odpowiedzialności skarżącego (jako członka zarządu) za zaległości Fundacji, tj. istnienie zaległości podatkowej, pełnienie przez skarżącą obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczności egzekucji względem Fundacji. W sprawie organ prawidłowo wykazał, że na podstawie decyzji Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. zobowiązano Fundację do zwrotu kwoty 245 251,25 zł. Należność ta wynikała z faktu, że w trakcie kontroli przeprowadzonej od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. ustalono niekwalifikowalność wydatków w ww. wysokości z uwagi na to, że beneficjent dokonał wyboru wykonawców z naruszeniem zasady konkurencyjności oraz z naruszeniem § 20 pkt 4 umowy o dofinansowanie projektu. Fundacja nie dokonała zwrotu środków, wobec czego organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z [...] lipca 2024 r. i zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jednakże postanowieniem z [...] sierpnia 2024 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na brak możliwości zidentyfikowania źródeł majątkowych, z których można było przeprowadzić egzekucję. W tym miejscu należy podkreślić, że bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku Fundacji nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację,w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Fundacji. Z taką sytuacja mamy do czynienia w analizowanej sprawie - Zarząd Województwa wykazał okoliczność bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec majątku Fundacji. Organ również ustalił, że w czasie powstania ww. zobowiązania oraz w terminie jego płatności skarżący był członkiem zarządu Fundacji. Jak słusznie wykazano na podstawie danych z KRS, od [...] września 2013 r. do [...] lipca 2021 r. był wiceprezesem Fundacji, natomiast od [...] lipca 2021 r. jest jej prezesem. Brał aktywny udział w działaniach Fundacji, to on też podpisał umowę o dofinansowanie projektu. Zatem to w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu doszło do nieprawidłowości w wykorzystaniu środków publicznych, które w konsekwencji doprowadziły do wydania decyzji z [...] listopada 2023 r. o zwrocie dofinansowania. W czasie pełnienia przez stronę funkcji w zarządzie, przypadał też termin płatności kwoty 245 251,25 zł wynikającej z decyzji o zwrocie dofinansowania. Przechodząc do przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Fundacji (art. 116 § 1 i 2 O.p.), w pierwszej kolejności należy zauważyć, że prawidłowo w sprawie organ ocenił, że skarżący nie wskazał mienia Fundacji, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie dochodzonej zaległości. Zasadnicze zastrzeżenia Sądu budzi okoliczność dotycząca stanowiska organu wyrażonego w odniesieniu do przesłanek sformułowanych w art. 116 § 1 lit. a i b O.p. Z treści wskazanej normy wynika, że odpowiedzialność wyłącza wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu. Powyższy przepis mówi wyłącznie o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie o skutku tego wniosku, tj. ogłoszeniu upadłości. Członek zarządu powołując się na przesłankę egzoneracyjną z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. powinien więc wykazać tylko tyle, że złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Bez znaczenia są dalsze losy tego wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się na potrzebę odróżnienia obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od jego skuteczności i ogłoszenia upadłości przez sąd upadłościowy. Dłużnik obowiązany jest wyłącznie do oceny, czy realizuje swoje zobowiązania. Natomiast stwierdzenie zaistnienia przesłanek ogłoszenia upadłości leży w kompetencji sądu upadłościowego. Dla ustalenia przesłanki "właściwego czasu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, kiedy członek zarządu dla uwolnienia się od odpowiedzialności, powinien taki wniosek złożyć. Zważywszy, że przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie zostały uregulowane przepisami ustaw podatkowych, w celu ustalenia okoliczności nakładających na członków zarządu obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy odwołać się do przepisów ustawy Prawo upadłościowe. Zgodnie z art. 10 u.p.u., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do treści art. 11 u.p.u, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (ust. 2). Z kolei art. 21 u.p.u. wskazuje, że dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Dodać należy, że zgodnie z dominującymi poglądami orzecznictwa sądów administracyjnych, wymienione w przepisach prawa upadłościowego przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny oraz równorzędny, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę w art. 11 ust. 2 ustawy zwrot "także wtedy". W konsekwencji – zważywszy na ich alternatywny i równorzędny charakter – zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje dłużnika do zgłoszenia stosownego wniosku w terminie 30 dni od wystąpienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Tak więc, z punktu widzenia konstrukcji przepisu art. 116 § 1 pkt 1 O.p. ustawodawca (zakładając jego racjonalność) świadomie wprowadził odesłanie do przepisów ustawy Prawo upadłościowe. Rekonstrukcja normy musi odbywać się w oparciu o przepisy ustawy Ordynacji podatkowej i ustawy Prawo upadłościowe. Tymczasem, takiej czytelnej analizy w tej sprawie brak. Organ nie przeprowadził też wnikliwej i rzetelnej analizy konkretnych dowodów i wynikających z nich okoliczności w kontekście treści merytorycznej poszczególnych jednostek redakcyjnych ww. przepisów. Natomiast wnioski formułowane na podstawie zgromadzonego materiału winny być odpowiednio przyporządkowane do określonej podstawy prawnej. Zarząd Województwa w swym stanowisku ograniczył się do następujących twierdzeń. Fundacja już we wniosku o umorzenie zaległości kierowanym do Dyrektora WUP w [...] z [...] lipca 2023 r. wskazywała, że jej zobowiązania wynoszą 803 044,21 zł. Była to kwota przewyższająca wartość majątku Fundacji. W jego ocenie okoliczność braku posiadania przez Fundację majątku na zaspokojenie wierzytelności wynikała zarówno z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i z wniosku o ogłoszenie upadłości z [...] marca 2024 r., w którym wskazano, że wobec Fundacji toczy się szereg postępowań zmierzających do nałożenia zobowiązań finansowych, w tym sześć postępowań o zwrot dofinansowania prowadzonych przez różne Instytucje Zarządzające, a ponadto z postanowienia NUS [...] z [...] sierpnia 2024 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Fundacji. Dalej wskazał, że z uwagi na wniosek Prezesa zarządu Fundacji o jego przesłuchanie (do którego ostatecznie nie doszło) spowodowało, że decyzja zwrotowa została wydana dopiero [...] listopada 2023 r. Podobne działania beneficjent podejmował w toku rozpoznawania przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] grudnia 2023 r., gdzie zobowiązał się do złożenia pisemnych wyjaśnień. Organ stwierdził, że powyższe działania ponownie uniemożliwiły działanie w ustawowych terminach. Ostatecznie skonstatował, że z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Fundacja winna wystąpić najdalej z dniem 1 marca 2024 r. tymczasem taki wniosek został złożony dopiero [...] marca 2024 r., a zatem po czasie do jego wniesienia. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdza, że organ nie przeprowadził własnej, wnikliwej analizy materiału dowodowego celem ustalenia właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Podany termin ma charakter ex cathedra. Nie wyjaśniono, co dokładnie legło za wskazaniem akurat tej daty. Zupełnie więc nieczytelna pozostaje kwestia zdiagnozowania przez organ momentu wystąpienia przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Fundacji w dacie 1 marca 2024 r. Mając na względzie treść art. 21 ust. 1 u.p.u., wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać zgłoszony nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Czas właściwy do zgłoszenia wnioskuo upadłość należy zatem oceniać poprzez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności, użytego w u.p.u. i wskazanych w niej terminów, oznaczonych dla upadłego (jego organów) do zgłoszenia wniosku o upadłość (por. wyrok NSA z 16 października 2025 r., sygn. akt III FSK 883/24). Takich ustaleń organ jednak nie uczynił w sprawie. Z lektury zaskarżonej decyzji ani nie wynika, kiedy Fundacja stała się niewypłacalna, ani też w jaki sposób organ ustalił powyższy termin, jako właściwy – jego zdaniem – na dokonanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Fundacji. Słusznie na ten aspekt zwrócono uwagę w skardze, że ustalenie przez organ odwoławczy momentu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dacie [...] marca 2024 r. nie wynika z żadnego przeprowadzonego przez organ rozumowania, nie odpowiada też dacie żadnego innego zdarzenia opisanego w treści uzasadnienia decyzji lub aktach postępowania. Co równie ważne, sama skarżąca wskazywała, że stan niewypłacalności nastąpił [...] marca 2024 r. Organ nie przedstawił żadnych argumentów, które podważałyby jej twierdzenie. W sprawie zabrakło wykazania okoliczności związanych z niewypłacalnością Fundacji w kontekście analizy przepisów art. 10 i 11 u.p.u. Organ nie ustalił momentu, kiedy Fundacja utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Próżno też szukać w treści zaskarżonej decyzji dogłębnej analizy majątkowo-finansowej Fundacji w kontekście jej wymagalnych zobowiązań. Dla porządku koniecznym jest przypomnienie, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Istnienie podstaw do ogłoszenia upadłości determinuje wyłącznie przesłanka niewykonania przez dłużnika wymagalnych zobowiązań, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie (wyroki NSA z: 15 maja 2019 r., II FSK 1427/17; 12 kwietnia 2018 r., I FSK 1359/16; 17 maja 2016 r., II FSK 798/14; 24 lutego 2016 r., I FSK 1864/14). Z niewypłacalnością dłużnika, o której mowa w art. 10 i 11 ust. 1 u.p.u. mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność (por. m.in. wyroki NSA z: 10 stycznia 2017 r., II FSK 3737/14; 23 października 2018 r., II FSK 3005/16; 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1624/15; 12 lutego 2019 r., II FSK 3336/18; 27 listopada 2019 r., II FSK 63/18 oraz 6 marca 2020 r., II FSK 2144/19). W wyroku NSA z 23 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 4424/21, argumentowano, że przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z płatnościami wyłącznie Sygn. akt I SA/Go 377/25 19 w odniesieniu do jednego wierzyciela, stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela - Skarb Państwa w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli. Doszłoby do nierównego traktowania członków zarządu (osób trzecich) w zależności od tego, ilu wierzycieli miały zarządzane przez nich spółki oraz do osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich. Tym bardziej, że art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. nie odsyła bezpośrednio do regulacji zawartych w ustawie Prawo upadłościowe. Stosowanie tej ostatniej ustawy jest konieczne tylko dla ustalenia takich kluczowych kwestii, jak wystąpienie stanu niewypłacalności, czy terminu w którym wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony. Dlatego złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości nie stałby na przeszkodzie fakt, że spółka miałaby tylko jednego wierzyciela. Zważywszy, że instytucja solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe dotyczy również fundacji, wnioski płynące z powyższego wyroku należy podzielić w tej sprawie. W ocenie Sądu, w zakresie przesłanek egzoneracyjnych (art. 116 § 1 lit. a i b O.p.) sprawa powinna być w toku ponownego postępowania oceniona z zastosowaniem właściwych, ww. norm prawnych przy jednoczesnym uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy wynikających z dowodów zgromadzonych toku postępowania. W zakresie wykazania istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność przyjmuje się, że inicjatywa w zakresie dowodzenia zaistnienia negatywnych przesłanek leży po stronie podmiotu, który potencjalnie może być uznany za osobę trzecią, ale jednocześnie nie może to usprawiedliwiać zupełnej bierności organu podatkowego w tym zakresie. Jak wyżej wskazano, bez znaczenia pozostaje fakt oddalenia przez Sąd Rejonowy zgłoszonego przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości. Przyjęta w art. 116 ust. 1 pkt 1 lit. a) O.p. przesłanka egzoneracyjna odnosi się wyłącznie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie. Brak jest przy tym jakiegokolwiek odniesienia do ogłoszenia upadłości, tj. pozytywnego rozpatrzenia wniosku, czy "wyniku" tzw. właściwego postępowania upadłościowego - fazy likwidacyjnej postępowania upadłościowego. W orzecznictwie wskazuje się, że złożenie wniosku o upadłość "we właściwym czasie" czyni bezprzedmiotowym badanie winy członka zarządu, bowiem oznacza prawidłowe wykonanie obowiązku (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3482/21). W konsekwencji odpowiedzialność członka zarządu wiąże się z niezłożeniem wniosku o upadłość spółki w ogóle, a także z nienależytym wykonaniem Sygn. akt I SA/Go 377/25 20 tego obowiązku, czyli złożeniem wniosku z uchybieniem "właściwego terminu". W obu tych przypadkach członek zarządu powinien mieć możliwość wykazania braku winy. Natomiast oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u. nie oznacza automatycznie, że wniosek był spóźniony, tj. został złożony z naruszeniem ustawowego terminu wynikającego z art. 21 ust. 1 u.p.u. Podstawą zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest niewypłacalność, a niewypłacalnym jest dłużnik, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dla uzasadnienia przyjęcia niewypłacalności dłużnika, nie jest wystarczające nieznaczne opóźnienie w regulowaniu niewielkiej ilości zobowiązań. O tym, że wystąpiła niewypłacalność konieczne jest ustalenie trwałego zaprzestania regulowania wierzytelności. Aspekt tej powinien być poparty dogłębna rzetelna analizą zgromadzonego materiału (lub ewentualnie stosownie uzupełnionego). Za chybiony Sąd uznał z kolei zarzut dotyczący oddalenia wniosku o powołanie biegłego na okoliczność ustalenia kondycji finansowej Fundacji, a w konsekwencji wskazania właściwego czasu na zgłoszenie przez skarżącą wniosku o ogłoszenie upadłości. W ocenie Sądu, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia stanu faktycznego, organy nie mają obowiązku, przy dokonywaniu ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości, powoływać biegłych na okoliczność ustalenia faktu oraz daty powstania niewypłacalności. Ustalenie kiedy występuje stan niewypłacalności nie wymaga wiadomości specjalnych i należy do kompetencji organów. Te mogą, a nawet powinny, samodzielnie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, który moment był właściwy dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania układowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 12 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 975/23). W analizowanej sprawie Zarząd Województwa zobligowany był do samodzielnego ustalenia, kiedy powstał stan niewypłacalności Fundacji, co miało wpływ na ustalenie daty zgłoszenia przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości. W świetle powyższych uwag, mając na względzie to, że organ nie wykazał w należyty sposób, kiedy Fundacja stała się niewypłacalna, a przyjęcie daty 1 marca 2024 r. jako właściwego czasu na zgłoszenie przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości Fundacji było dowolne i nie znajduje logicznego uzasadnienia, Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zarząd Województwa zaniechał podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności sprawy, mających Sygn. akt I SA/Go 377/25 21 znaczenie dla ustalenia przesłanek odpowiedzialności skarżącej za zaległości Fundacji wynikające z decyzji o zwrocie dofinansowania. Tym samym dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. w zw. z art. 10 , art. 11 art. 21 u.p.u. Sposób przeprowadzonego postępowania, oceny zgromadzonego materiału potwierdza również naruszenie wskazanych w skardze zasad postępowania. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ rozważy, czy materiał dotychczas zgromadzony jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem wskazań wynikających z przedstawionych przez Sąd rozważań. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.