I SA/Go 94/20
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-07-23
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca podatek od nieruchomości za rok 2015 dla nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, która nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, jest prawidłowa oraz czy organ podatkowy prawidłowo ustalił powierzchnię użytkową budynków mimo braku współpracy podatników?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo ustalił podatek od nieruchomości za rok 2015, gdyż nieruchomość wpisana do rejestru zabytków nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co potwierdził Wojewódzki Konserwator Zabytków. Zwolnienie podatkowe nie przysługuje bez takiego utrzymania. Ponadto organ prawidłowo ustalił powierzchnię użytkową budynków na podstawie inwentaryzacji wykonanej przez biegłego, mimo braku współpracy podatników, którzy nie przedstawili własnych dowodów ani nie umożliwili oględzin.Stan faktyczny
J.P. i A.K. są współwłaścicielami nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, stanowiącej Zespół Pałacowo-Zamkowy. Organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości za rok 2015 na kwotę 42.351 zł, odmawiając zwolnienia podatkowego z powodu braku utrzymania i konserwacji nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co potwierdził Wojewódzki Konserwator Zabytków. Podatnicy nie współpracowali przy ustalaniu powierzchni użytkowej budynków, która została określona na podstawie inwentaryzacji wykonanej przez biegłego. Podatnicy zaskarżyli decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę w całości.
J.P. (powoływany dalej jako: "skarżący", "strona", "podatnik"), reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (powoływanego dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Burmistrz") z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] ustalającą skarżącemu i A.K. – współwłaścicielom nieruchomości położonej w [...] stanowiącej Zespół Pałacowo-Zamkowy - wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2015, za ww. nieruchomość, w kwocie 42.351 zł.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Burmistrz Miasta wezwał podatników do złożenia deklaracji dot. przedmiotowej nieruchomości wraz z zaświadczeniem konserwatora zabytków o utrzymaniu nieruchomości zgodnie z zasadami opieki nad zabytkami.
W odpowiedzi na powyższe J.P. napisał, cyt.: "iż do dnia dzisiejszego nie doręczono mnie zaświadczenia konserwatora Zabytków o utrzymaniu i konserwowaniu nieruchomości w [...] - kompleks pałacowo- zamkowy (...)".
W związku z powyższym organ I instancji zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (zwanego dalej także WKZ) o udzielenie szczegółowych informacji, czy toczy się, bądź toczyło przed tym organem postępowanie administracyjne w celu wydania zaświadczenia o utrzymaniu Zespołu Pałacowo Zamkowego zgodnie z zasadami opieki nad zabytkami w roku 2015. W odpowiedzi na powyższe WKZ poinformował organ I instancji, iż takie postępowanie się nie toczyło, ani nie toczy aktualnie, natomiast w dniu 27 kwietnia 2015 r. do WKZ wpłynęło postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie WKZ z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, że zespół pałacowo- zanikowy w [...], tj. zamek [...], położony na działce nr ewid. [...], jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Na postanowienie organu II instancji J.P. złożył skargę do WSA w Warszawie.
W dniu [...] listopada 2016 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego w stosunku do stron za rok 2015. W toku postępowania organ I instancji uzyskał od WKZ oświadczenie, iż nie może on stwierdzić, że w 2015 roku zespół pałacowo-zamkowy był użytkowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W latach 2006-2017 WKZ prowadził postępowania administracyjne dotyczące w szczególności złego stanu zachowania zamku [...] i pałacu [...], w ramach których to postępowań przeprowadzono kontrole obu obiektów. W 2017 roku nie doszło do przeprowadzenia kontroli ze względu na absencję właścicieli. Oba te obiekty, jak stwierdził WKZ, znajdują się w złym i bardzo złym stanie zachowania. Właściciele nie realizują nakazów i zaleceń pokontrolnych wydawanych przez WKZ. W dniu [...] stycznia 2017 r. zostało wydane zaświadczenie o wpisie do rejestru zabytków oraz postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o utrzymaniu zaniku i pałacu w [...] zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków złożył J.P.
Postanowieniem znak: [...] z dnia [...].10.2017 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie o odmowie zaświadczenia. Postanowienie Ministra Kultury jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Istnieje możliwość złożenia na nie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak Wojewódzki Konserwator Zabytków nie jest w takim przypadku informowany ".
W związku z powyższym Burmistrz Miasta zwrócił się do Prezesa WSA w Warszawie dnia [...] marca 2018 r., o udzielenie informacji czy i za jakie lata toczy się postępowanie sądowe, w którym stroną są podatnicy oraz w jakim zakresie.
W odpowiedzi na powyższe WSA odpowiedział dnia [...] marca 2018 r., cyt. "... wyjaśniam, iż z systemu informatycznego Obsługi Spraw Orzekanych "OSO" funkcjonującego w tut. Sądzie wynika, że do dnia dzisiejszego nie odnotowano wpływu skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2017 r. znak [...]. Natomiast w tut. Sądzie zarejestrowana jest jedna sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 1410/15, w której stroną skarżącą jest J.P. a uczestnikiem postępowania A.K. W sprawie tej Sąd wyrokiem z 11 maja 2016 r. oddalił skargę J.P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Od orzeczenia tego wpłynęła skarga kasacyjna, która wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego 29 sierpnia 2016 r. "... informuję, że w tut. Sądzie zarejestrowanych jest jeszcze sześć spraw ze skargi J.P. o następujących sygn. akt VII SA/Wa 1430/13, VII SA/Wa 842/14, VII SA/Wa 1091/14, VII SA/Wa 2004/14, VII SA/Wa 505/15 i VII SA/Wa 506/15, jednakże postępowania w tych sprawach zostały już prawomocnie zakończone, a akta administracyjne zwrócono do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego".
Na pytanie skierowane do Prezesa NSA w przedmiotowej sprawie, NSA udzieliło organowi I instancji następującej informacji, cyt.: "W odpowiedzi na pismo z dnia [...] lipca 2018 r., zawierające prośbę o podanie informacji na temat wyniku postępowania kasacyjnego toczącego się wskutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2016 r., sygn. SA/Wa 1410/15, uprzejmie informuję, że we wskazanej sprawie, toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II OSK 2087/16, w dniu 18 lipca 2018 r. odbyła się rozprawa kasacyjna, w wyniku której zapadł wyrok oddalający skargę kasacyjną J.P.
Organ podatkowy, celem ustalenia powierzchni użytkowej budynków pałacu i zamku włączył postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., doręczonym stronom w dniach: 1 października 2018 r. i 3 października 2018 r., dowód z przeprowadzonej Inwentaryzacji Nieruchomości Zespołu Pałacowo - Zanikowego sporządzonej przez Zakład Ogólnobudowlany I. Podatnicy nie wnieśli w tym zakresie żadnych zastrzeżeń.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Burmistrz Miasta ustalił J.P. i A.K. podatek od nieruchomości za rok 2015, za należącą do nich nieruchomość położoną w [...] stanowiącą Zespół Pałacowo- Zamkowy, w kwocie: 42.351,00 zł.
W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445) – dalej "u.p.o.l." ma charakter indywidualny i dotyczy wyłącznie budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków i utrzymywanych oraz konserwowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz.1568 ze zm.) i organ podatkowy nie ma możliwości autonomicznego określenia czy nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W tym przedmiocie musi skorzystać z informacji uzyskanych od podatników i właściwych organów. Skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków to jest on właściwy do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami cytowanej wyżej ustawy.
Organ podatkowy I instancji nie znalazł przesłanek do zwolnienia zabytkowej nieruchomości od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób konserwacji, w świetle czego prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do właściwego organu, jakim jest WKZ, o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez właściwy organ.
Zaznaczył, że podatnicy kolejny rok nie wywiązali się z obowiązku prawidłowego złożenia deklaracji podatkowej zgodnie z art. 6 u.p.o.l. Podważają wykonaną Inwentaryzację nieruchomości, jednak nie przedłożyli własnej.
Jak stwierdził organ I instancji, postępowanie podatkowe wykazało, że budynki zespołu pałacowo - zamkowego są wpisane do rejestru zabytków, jednak że nie są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na zasadach ogólnych.
Z akt przeprowadzonego postępowania podatkowego wynika jednoznacznie, że zabytkowa nieruchomość w roku 2015 nie była utrzymywana zgodnie z zasadami opieki nad zabytkami.
W ocenie organu I instancji, wykonana Inwentaryzacja przez Pana A.B. została sporządzona dla celów podatkowych zgodnie z przepisami u.p.o.l. a Burmistrz Miasta, zlecając jej wykonanie, dążył do wydania rozstrzygnięcia opartego na rzeczywistym stanie faktycznym. Organ I instancji zawiadomił współwłaścicieli ww. nieruchomości o zawarciu umowy na wykonanie przedmiotowej inwentaryzacji, prosił podatników o dyspozycyjność.
Podkreślił, że w skutek zleconej Inwentaryzacji budżet Gminy obciążony wynagrodzeniem za jej wykonanie. Nadto wyjaśnił, że działa w granicach prawa, na mocy Ustawy o finansach publicznych jest zobowiązany gospodarować w sposób oszczędny, celowy i racjonalny środkami publicznymi i nie może kolejny raz zlecać wykonania inwentaryzacji, gdy podatnik nie współdziała z organem podatkowym w realizacji wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
W konsekwencji organ pierwszej instancji dokonał wyliczenia podatku na podstawie danych wynikających z ww. Inwentaryzacji.
Od powyższej decyzji J.P. wniósł odwołanie.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, tj. dowodu z oględzin nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania w celu dokonania obmiaru powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem. SKO wezwało jednocześnie organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie oryginału lub odpisu złożonej przez podatników w dniu 24 października 2006 r. deklaracji (informacji) podatkowej, dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Odpis tej deklaracji został organowi II instancji przedłożony w dniu 9 maja 2019 r.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ I instancji zwrócił się do SKO o odstąpienie od przeprowadzania dowodu z oględzin nieruchomości zgodnie ze zleceniem z dnia [...].04.2019 r. z uwagi na aktualny katastrofalny stan techniczny przedmiotowych obiektów, zagrażający życiu i zdrowiu osób, które miałyby ten dowód przeprowadzać. Organ I instancji przedłożył jednocześnie do akt sprawy kopie dokumentów pochodzących z roku 2011 oraz 2013, a dotyczących postępowania podatkowego prowadzonego w tej sprawie.
Pełnomocnik stron został zobowiązany przez organ odwoławczy do odniesienia się do treści zgłoszonego przez organ I instancji wniosku oraz treści przedłożonych przy pismach z dnia [...] maja 2019 r. dokumentów. W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. pełnomocnik podatników stwierdził, iż w jego ocenie, przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości na obecnym etapie jest zasadne, gdyż w pełni pozostaje aktualna argumentacja stron dotycząca ustalenia powierzchni użytkowej przedmiotu opodatkowania.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. SKO zobowiązało organ I instancji do niezwłocznego przedłożenia zaświadczenia właściwego organu nadzoru budowlanego potwierdzającego, iż aktualnie nie jest możliwym dokonanie przez organ podatkowy I instancji obmiaru powierzchni użytkowej obiektów będących przedmiotem opodatkowania, z uwagi na stan techniczny tych (obiektów, zagrażający - jak twierdzi organ I instancji- życiu i zdrowiu osób, które miałyby dokonać takiego obmiaru. SKO zobowiązało jednocześnie organ I instancji do doręczenia odpisów następujących dokumentów: inwentaryzacji nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia wysokości podatku od nieruchomości zgodnie z zaskarżoną decyzją oraz pełnej dokumentacji obejmującej przeprowadzenie przez A.B. oględzin przedmiotowych nieruchomości - wraz z dokumentami potwierdzającymi, iż podatnicy byli zawiadamiani o dokonywanych w tym zakresie czynnościach. Żądane dokumenty w zakresie inwentaryzacji nieruchomości oraz podjętych w roku 2013 czynności proceduralnych mających na celu ustalenie powierzchni przedmiotowych obiektów zostały przedłożone organowi odwoławczemu przez organ I instancji w dniu 16 września 2019 r.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. organ I instancji poinformował organ odwoławczy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] października 2019 r. postanowienie nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego brak możliwości dokonania przez organ podatkowy obmiaru powierzchni użytkowej przedmiotowych obiektów, podkreślając, że wykonanie inwentaryzacji obiektów nie musi wiązać się z fizycznym dokonaniem takich pomiarów przez pracowników urzędu. Jak stwierdził w treści w/w postanowienia PINB istnieje możliwość wykorzystania innego rodzaju dostępnych rozwiązań technicznych z zastosowaniem nowoczesnych technologii (drony, kamery, etc.), a także istnieje możliwość zlecenia dokonania inwentaryzacji przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi.
Wezwaniem z dnia [...] października 2019 r. SKO zobowiązało podatników do pisemnego podania w zakreślonym terminie powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem według stanu na dzień [...] stycznia 2016 r. - pod rygorem przyjęcia do opodatkowania wielkości powierzchni przyjętej w tym zakresie przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Odpowiadając na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] października 2019 r. strony podniosły, iż nie dokonywały pomiarów powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem. Z uwagi na zły stan techniczny budynku oraz wobec faktu, że obiekt jest pozbawiony fizycznie stropów budowlanych, przegród budowlanych, a duża część obiektu, z uwagi na występujące zagrożenie budowlane, jest niedostępna, nie było możliwe wykonanie takiego pomiaru.
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że podatnicy nie wywiązali się w niniejszej sprawie z ciążących na nich obowiązków wynikających z art. 6 ust. 10 u.p.o.l., nie podając w złożonej w październiku 2006 r. informacji podatkowej powierzchni użytkowej budynków będących przedmiotem niniejszego postępowania, a znajdujących się na nabytej przez strony nieruchomości. W świetle powyższego organ podatkowy jest w tym przypadku uprawniony do wydania i doręczenia podatnikom decyzji ustalającej im wymiar podatku od nieruchomości za rok 2015 w ciągu 5 lat od końca 2015 roku a nie trzech.
Nadto organ odwoławczy stwierdził, że zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. ma charakter indywidualny i dotyczy wyłącznie budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków i utrzymywanych oraz konserwowanych zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Utrata tego zwolnienia następuje, gdy nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Kolegium wyjaśniło również, że organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób konserwacji, wobec czego prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do właściwego organu, jakim jest właściwy konserwator zabytków, o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez właściwy organ.
Organ odwoławczy zaznaczył, że podatnicy wywodzą w postępowaniu podatkowym, iż przedmiotowe zwolnienie im w pełni przysługuje, albowiem, w ich ocenie, zawsze wypełniali wymogi faktyczne i prawne, zapewniające im owo ustawowe zwolnienie podatkowe, jednakże, pomimo wielu wezwań i zobowiązań pochodzących od organu podatkowego, nigdy w żaden sposób nie wykazały i nie udokumentowały powyższych okoliczności poprzez przedłożenie stosownego dokumentu.
W ocenie organu odwoławczego poczynione przez organ pierwszej instancji i szczegółowo opisane w decyzji tego organu, działania prawne mające na celu ustalenie czy podatnicy wypełnili powyższe wymogi w pełni potwierdziły, że m.in. w roku 2015 nie spełnili oni kryterium zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości na mocy art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l., a mianowicie, że będące ich własnością m.in. budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, a stanowiące przedmiot niniejszego postępowania podatkowego, nie były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Odnosząc się do kwestii ustalenia przez organ I instancji powierzchni użytkowej budynków objętych postępowaniem podatkowym organ odwoławczy stwierdził, że to na podatnikach spoczywał ciężar podania m.in. tej powierzchni zgodnie z zasadami wynikającymi z u.p.o.l., czego strony nie uczyniły.
Organ odwoławczy wskazał, na kierowane do skarżącego i A.K. zawiadomienia organu o terminach oględzin przedmiotowych nieruchomości, a także próby kontaktu A.B. w ww. podatnikami w celu dokonania tych oględzin. Stwierdził, że niestawienie się współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości w wyznaczonych przez organ terminach oględzin przy jednoczesnym braku uzasadnionego usprawiedliwienia tej nieobecności, postrzegać należy jako utrudnianie a wręcz uniemożliwianie przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji komplementarnego postępowania dowodowego, co nie powinno podlegać ochronie prawnej.
W ocenie organu odwoławczego, nie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r.. poz. 900) – dalej "Ordynacja podatkowa", powodujące, iż osoba wyznaczonego przez organ pierwszej instancji biegłego, winna podlegać takiemu wyłączeniu.
Nadto podkreślił, że w toku postępowania organ pierwszej instancji wzywał podatników do złożenia wiarygodnych dokumentów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i mających istotne znaczenie dla określenia wysokości podatku za 2015 rok. W toku natomiast postępowania odwoławczego strona otrzymywała wszelkie dokumenty jakie po wezwaniu organu dostarczane zostały uzupełniająco przez organ pierwszej instancji. Jednakże pomimo podniesienia w odwołaniu zarzutów wobec wymiaru podatku strona w toku postępowania przed organem pierwszej instancji jak i przed organem odwoławczym nigdy nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów oraz własnych ustaleń w zakresie powierzchni użytkowej obiektów w 2015 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że aktualnie, ze względu na zły stan techniczny obiektów, nie możliwe dokonanie takich obmiarów. Tym bardziej, w dniu [...] października 2019 r. doszło do pożaru w Kompleksie Zamkowo - Pałacowym, w wyniku którego doszło do poważnego uszkodzenia przedmiotowych obiektów.
W tej sytuacji organ odwoławczy, przyjął, iż przedmiot opodatkowania w zakresie powierzchni użytkowej budynków objęty niniejszym postępowaniem posiadał m.in. w roku 2015 powierzchnię określoną dokumencie "Inwentaryzacja Nieruchomości Zespołu Zamkowo-Pałacowego [...]" sporządzonym przez A.B.
Na powyższą decyzję J.P. wniósł skargę zarzucając jej:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na niezebraniu w całości materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, błędnym przyjęciu, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu jest pełny i został prawidłowo zebrany, a zatem był wystarczający do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, podczas gdy organy administracyjne orzekały w oparciu o stan sprawy niewyjaśniony przez co sprawa nie została rozpatrzona w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do wadliwego jej rozstrzygnięcia oraz zawarcia w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji wywodów dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pomimo niewyjaśnienia przez organ wątpliwości i sprzeczności w zakresie utrzymania i konserwacji przedmiotowych gruntów i budynków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, przez co materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niekompletny i w konsekwencji organ wydający zaskarżoną decyzję nie miał żadnych podstaw prawnych ani faktycznych przyjęcia braku podstaw do zwolnienia gruntów oraz budynków od podatku od nieruchomości, a także przez pominięcie i niewyjaśnienie kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2015 r. i niewłaściwe ustalenie powierzchni do opodatkowania w wyniku przyjęcia za niewadliwy operat inwetaryzacyjny obiektu autorstwa A.B.; art. 24 § 3 k.p.a w zw. z art. 84 k.p.a. w zakresie w jakim wniosek stron o wyłącznie biegłego A.B. pozostawiony został bez rozpatrzenia;
- art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady budowania zaufania do organów podatkowych, polegające w szczególności na oparciu zaskarżonej decyzji na materiale dowodowym zawierającym istotne braki, a przede wszystkim wewnętrznie sprzecznym i niepodjęcie starania o wyjaśnienie braków w materiale dowodowym oraz wyjaśnienie sprzeczności, jednocześnie rozstrzygając niejasności i wątpliwości dotyczące stanu faktycznego na niekorzyść podatnika;
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj., art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2a tej ustawy (zasada in dubio pro tributario) z uwagi na: a) niezastosowanie wykładni profiskalnej przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy b) nieuwzględnienie dowodów i argumentów prezentowanych przez skarżącego w tym nie wzięcie pod uwagę faktu, że operat inwetaryzacyjny obiektu autorstwa A.B. był kwestionowany; organ podatkowy nie dysponował wiarygodnymi danymi, co do powierzchni użytkowej obiektu co skutkowało zleceniem przez organ II instancji dokonania przez organ I instancji obmiaru powierzchni użytkowej budynku wobec istnienia wątpliwości organu II instancji co do rzetelnego i jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji w tym zakresie, a następnie zaniechaniem przeprowadzenia tego dowodu przez organ II Instancji; organ podatkowy nie odniósł się do wniosku skarżących o wyłącznie biegłego A.B. po mimo że wniosek taki został złożony;
- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnienie swojego stanowiska pod względem prawnym, jak i faktycznym, co prowadzi do wniosku, że decyzję podjęto z pominięciem prawidłowej wykładni prawa w zakresie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości;
- art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia;
- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 okt. 6 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że do prawidłowej oceny istnienia przesłanek zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków wymagane jest zaświadczenie od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczące utrzymania i konserwowania nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; art.5 ust.1 u.p.o.l. w zw. z § 1 pkt. 2 ppkt. a uchwały nr XXXI/89/13 Rady Miejskiej z dnia 24 października 2013 r poprzez zaniechanie i błędne ustalenie podstawy opodatkowania i przyjęcie, że w skład zespołu pałacowo-zamkowego wchodzę budynki opisane w § 1 ust. 2 pkt. e , a nie budynki opisane w § 1 ust. 2 pkt. a cytowanej uchwały;
- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organy podatkowe mogę dokonywać wymiaru podatku od nieruchomości pomijając sklasyfikowanie gruntów w ewidencji gruntów, księdze wieczystej oraz mylne uznanie, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotu opodatkowania nie jest związany zapisem zawartym w ewidencji gruntów i budynków i księdze wieczystej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania w sprawie decyzji sprzecznej z z § 1 pkt.2 ppkt.a uchwały nr XXXI/89/13 Rady Miejskiej z dnia 24 października 2013 r;
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2018 r. ustalającą skarżącemu i A.K., współwłaścicielom położonej nieruchomości stanowiącej Zespół Pałacowo - Zamkowy, podatek od tej nieruchomości za 2015 r. w kwocie 42.351 zł.
Wyjaśnić trzeba, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie określa organom podatkowym terminu do dokonania wymiaru podatku. Organ może zatem doręczyć taką decyzję w także w latach kolejnych. Ważnym jest jednak by dokonał tego do momentu przedawnienia prawa do wydania decyzji, który to termin wynika z art. 68 Ordynacji podatkowej.
Przypomnieć należy, że zgodnie z § 1 ww. przepisu zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Natomiast zgodnie z treścią § 2 art. 68 Ordynacji podatkowej jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Przewidziany w przepisie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej ogólny trzyletni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której brak jest sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do okoliczności objętych deklaracją, której definicję legalną zawiera art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nią, ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach - rozumie się przez to, m.in. informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy (por. wyrok NSA z 18 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 201/18; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.
Powyższy przepis nie zobowiązuje zatem podatników będących osobami fizycznymi do corocznego składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Obowiązek taki powstaje dopiero w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. To na podstawie ww. informacji o obiektach i nieruchomościach organ podatkowy wymierza podatek od nieruchomości.
Informacja o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. jest zatem deklaracją w rozumieniu art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 15 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 252/12). W konsekwencji złożenie przez podatnika informacji o nieruchomościach, w której nie zostały ujawnione kompletne i prawidłowe dane niezbędne do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego powoduje, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje dopiero wówczas, gdy decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wraz z A.K., w dniu 24 października 2006 r., złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2006, dotyczącą nieruchomości stanowiącej Zespół Pałacowo-Zamkowy, gdzie wykazali do opodatkowania jedynie tzw. grunty pozostałe o pow. 1.96,50 ha. Podatnicy nie wykazali w tej deklaracji żadnych budynków, będących ich własnością a położonych na przedmiotowych gruntach. Nigdy też nie skorygowali (ani nie uzupełnili) złożonej w roku 2006 informacji podatkowej. Nadto w żadnej innej formie nie podali organowi podatkowemu powierzchni przedmiotowych budynków, obliczonej zgodnie z treścią art. 1a ust.1 pkt 5 ) w związku z art. 4 ust.1 pkt 2) u.p.o.l.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że niezależnie od tego czy przedmiotowe obiekty podlegałyby ustawowemu zwolnieniu z podatku od nieruchomości podatnicy zobowiązani byli w złożonej informacji podać powierzchnię tych budynków czego jednak nie uczynili. Nie przedłożyli też dokumentacji pozwalającej przyjąć, że obiekty te podlegają zwolnieniu z opodatkowania. W konsekwencji podzielić należy stanowisko Kolegium, że decyzja ustalająca stronie sporne zobowiązanie podatkowe została wydana przed upływem terminu przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Termin ten bowiem z uwagi na ww. uchybienia podatników, uległ wydłużeniu do lat pięciu (art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej).
Zaznaczyć przy tym trzeba, że decydujące znaczenie, na gruncie omawianego przepisu, ma fakt wydania i doręczenia decyzji przez organ pierwszej instancji. Z tym bowiem momentem powstaje zobowiązanie podatkowe, natomiast decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji może być wydana już po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z 4 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 689/19).
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustalony w niniejszej sprawie przez organy stan faktyczny nie budzi wątpliwości a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji.
Główną oś sporu między stronami niniejszego postępowania budzi kwestia czy należąca do skarżącego i A.K. nieruchomość stanowiąca Zespół Pałacowo-Zamkowy w 2015 r. podlegała zwolnieniu podatkowemu przewidzianemu w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Z uwagi na to, że podstawę materialnorpawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w jej brzmieniu obowiązującym w 2015 r. to wykładnia przepisów tej właśnie ustawy wyznaczała kierunek i zakres niezbędnych ustaleń jakie winny poczynić w sprawie organy podatkowe przed wydaniem stosownego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć zatem należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Warunki sformułowane w ww. normie prawnej determinują nabycie uprawnienia do zwolnienia od podatku od nieruchomości. Dwie pierwsze ze wskazanych przesłanek omawianego zwolnienia podatkowego to przesłanki pozytywne, tzn. ich wystąpienie warunkuje uzyskanie prawa do zwolnienia. Trzecia z nich to przesłanka negatywna. Jej zaistnienie przesądza o wyłączeniu z zakresu zwolnienia podatkowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 806/18).
Wykładnia językowa oraz zewnętrzna systemowa przywołanego przepisu prowadzi natomiast do jednoznacznych wniosków, że przesłanką do zwolnienia od płacenia podatku od nieruchomości wymienionych przedmiotów opodatkowania, będzie nie tylko ich indywidualne wpisanie do rejestru zabytków, ale również ich utrzymanie i konserwacja, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Warszawa 2003, s. 233.).
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe, zgodnie z dyspozycją omawianego przepisu, ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...] oraz, że nie jest ona zajęta na wykonywanie w działalności gospodarczej. Dążąc natomiast do zbadania czy jest ona utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków organ zwrócił się o udzielenie informacji w tym zakresie do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W ocenie Sądu takie działanie organu jest ze wszech miar prawidłowe.
Zaznaczyć należy, że przez przepisy o ochronie zabytków należy rozumieć przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z art. 5 tej ustawy wynikają nałożone na właściciela zabytku obowiązki w zakresie opieki nad zabytkiem, w tym m.in., prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.
Organem ochrony zabytków, zgodnie z art. 89 pkt 2 tej jest wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konserwator zabytków. Do zadań wykonywanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków należy między innymi wydawanie decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych, sprawowanie nadzoru nad prawidłowością prowadzonych prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i innych działań przy zabytkach, organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz współpraca w sprawach ochrony zabytków z innymi organami administracji publicznej (art. 91 ust. 4 pkt 4, 5, 6 i 7 ustawy o ochronie zabytków).
Z ww. przepisów wynika zatem, że to wojewódzki konserwator zabytków jest organem ochrony zabytków uprawnionym do zajmowania stanowiska w kwestii utrzymywania i konserwacji zabytku. Organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku oraz sposób jego konserwacji i w związku z tym prawidłowym jest oparcie się organu podatkowego na informacji wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przy czym bez znaczenia pozostaje forma w jakiej następuje zajęcie stanowiska przez konserwatora (por. wyrok WSA w Krakowie z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 976/19).
Podzielić należy stanowisko skarżącego, oparte o wyrok WSA w Opolu z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Op 547/10, że spełnienie warunku koniecznego jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów prawa może być dowiedzione w dowolny, dopuszczalny prawem sposób. Podobnie jak niespełnienie wskazanego kryterium, również powinno być wykazane odpowiednimi dowodami. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe takie dowody w sprawie pozyskały.
Przypomnieć trzeba, że w odpowiedzi na wezwanie, w którym Burmistrz Miasta zwrócił się do WKZ o wskazanie czy w 2015 r. sporna nieruchomość była i jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków oraz czy toczy się postępowanie administracyjne na wniosek współwłaścicieli tej nieruchomości w celu wydania takiego zaświadczenia organ podatkowy uzyskał informację, że takie postępowanie się nie toczyło, ani nie toczy aktualnie, natomiast w dniu 27 kwietnia 2015 r. do WKZ wpłynęło postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie WKZ z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, że zespół pałacowo-zanikowy w [...], tj. zamek, położony na działce nr ewid. [...], jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W ocenie Sądu wobec tak jednoznacznego stanowiska WKZ organ podatkowy słusznie uznał, że należący do skarżącego i A.K. Zespół Zamkowo-Pałacowy nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Zaznaczyć należy opinia konserwatora zabytków w omawianym zakresie korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Dopiero skuteczne zanegowanie tego dokumentu mogłoby stanowić podstawę do przyjmowania odmiennych ocen oraz formułowania innych wniosków w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości. Jednakże takich dowodów w niniejszej sprawie strona nie przedstawiła.
W ocenie skarżącego o tym, że podejmuje on wszelkie działania mające na celu właściwe użytkowanie, zabezpieczenie i konserwowanie spornej nieruchomości świadczy fakt, że w 2012 r. został wykonany remont dachu całego obiektu wraz z wymianą pokrycia oraz instalacji odwadniającej (prace te zostały zakończone oraz odebrane [...] października 2012 r.), w 2013 r. zostały przeprowadzone prace zabezpieczające detale architektoniczne przy elewacjach budynku, a także, że obiekt jest stale utrzymywany i konserwowany w sposób zapobiegający niszczeniu i degradacji jego części. Kilkakrotnie w roku wykonywane są prace konserwacyjne wymagane dla zapobiegania zniszczeń lub usuwające szkody spowodowane przez działanie sił natury lub osób trzecich. Dokonano np. naprawy rynien i rur spustowych, naprawy dachówki i opierzeń budynku, uzupełnianie zabezpieczeń oraz uszkodzeń okien, wejść do obiektu lub na teren obiektu.
Podkreślić jednak należy, że wszystkie ww. działania współwłaścicieli spornej nieruchomości były przez WKZ wzięte pod uwagę przy wydawaniu ww. opinii, o czym świadczy chociażby zestawienie dat wykonanych przez stronę prac z ww. pismami WKZ.
Nadto, dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. nie wystarczy wykonywanie wybranych prac na nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie.
Skarżący podnosi w skardze, że pozostaje w sporze z WKZ odnośnie utrzymywania przedmiotowej nieruchomości w stanie konserwatorskim. Wobec tego zauważyć trzeba, że organy podatkowe mając na względzie ww. spór przed wydaniem decyzji pozyskały również informację odnośnie spraw prowadzonych przed sądami administracyjnymi w tym zakresie oraz uwzględniły wydane w tym przedmiocie orzeczenia.
Organ ustalił m.in, że WKZ [...] lutego 2014 r. wydał postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego utrzymanie przedmiotowa, nieruchomość, że jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy to postanowienie. Z kolei na ww. postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego J.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1410/15 została oddalona. Zaś wniesiona przez skarżącego skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z 18 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 2087/16.
Z treści ww. orzeczeń wynika m.in., że postanowieniem z [...] lutego 2014 r. WKZ ponownie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na zły stan zabytków spowodowany niezapewnieniem przez właścicieli odpowiedniej opieki nad obiektami. W uzasadnieniu podkreślił, że w protokołach kolejnych kontroli i oględzin prowadzonych w obiektach, których dotyczył wniosek o wydanie zaświadczenia, prowadzonych od 2006 r. podkreślano zły stan zachowania obiektów, a w ich wyniku wydano m.in.:
– zalecenia pokontrolne z [...] listopada 2006 r. dotyczące wykonania prac zabezpieczających;
– decyzję z [...] grudnia 2007 r. nakazującą właścicielom zamku wstrzymanie wykonywanych bez pozwolenia robót budowlanych;
– decyzję z [...] stycznia 2008 r. nakazującą przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zamku i pałacu;
– decyzję z [...] stycznia 2008 r. zobowiązująca właścicieli zamku do uzyskania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich przy elewacjach krużganków na dziedzińcu zamkowym;
– zalecenia pokontrolne z [...] grudnia 2010 r. dotyczące zabezpieczenia obiektów zabytkowych oraz przeprowadzenia prac konserwatorskich;
– decyzję z [...] maja 2011 r. nakazującą właścicielom pałacu przeprowadzenie prac konserwatorskich i zabezpieczających;
– decyzję z [...] maja 2011 r. nakazującą właścicielom zamku przeprowadzenie prac konserwatorskich przy elewacjach zamku oraz
– decyzję z [...] lipca 2013 r. nakazującą właścicielom zamku przeprowadzenie prac mających na celu zachowanie dachów i zabezpieczenie wnętrza zamku przed zalewaniem.
WKZ zaznaczył też, że niepodejmowanie działań mających na celu zabezpieczenie obiektów przed zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem powoduje stopniowe pogarszanie się stanu zachowania obu zabytków. Zaś zły stan zabytków uniemożliwił wydanie żądanego zaświadczenia.
Skoro zatem stanowisko organu konserwatorskiego, że Zespół Zamkowo- Pałacowy nie jest utrzymywany zgodnie z ustawą o ochronie zabytków nie zostało w sprawie w żaden sposób podważone organ podatkowy zasadnie przyjął, że skarżący wraz z A.K. nie mogli skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. W konsekwencji słusznie opodatkował tę nieruchomość na zasadach ogólnych.
Skarżący kwestionuje prawidłowość ustalenia powierzchni podlegającej opodatkowaniu oraz przyjęte przez organ stawki podatku.
Przypomnieć zatem trzeba, że powierzchnia gruntów podlegających opodatkowaniu została przyjęta przez organ w wielkości określonej przez stronę w złożonej w 2006 r. informacji. Niemniej jednak składając ww. informację, współwłaściciele Zespołu Pałacowo- Zamkowego, nie bacząc na wynikający z u.p.o.l. obowiązek w tym zakresie, nie zadeklarowali powierzchni posiadanych budynków. Organ podatkowy dokonał jej ustalenia na podstawie opinii (inwentaryzacji Zespołu Pałacowo-Zamkowego) A.B.
W ocenie skarżącego takie działanie organu świadczy o wadliwym ustaleniu stanu faktycznego i uchybia przepisom postępowania wyrażonym w art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej a także narusza art. 2a tej ustawy. Skarżący twierdzi bowiem, że operat ten jest nierzetelny i niewiarygodny gdyż nie uwzględnia on pomiarów dokonanych wewnątrz budynków. Nadto skarżący podnosi, że organ podatkowy nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do podniesionych zarzutów na etapie postępowania dowodów i nie rozpoznał wniosku strony o wyłączenie A.B.
Mając jednak na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz argumenty organów przedstawione w wydanych w sprawie decyzjach, stwierdzić należy, że i te zarzuty są bezpodstawne.
Zauważyć trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącego w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w jego ocenie nie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 130 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, powodujące, iż osoba wyznaczonego przez organ pierwszej instancji biegłego, winna podlegać wyłączeniu.
Skarżący zarzuca ww. opinii biegłego brak wiarygodności z uwagi nie wykonanie faktycznych pomiarów obiektów Zespołu Pałacowo Zamkowego przy czym zupełnie pomija fakt, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Burmistrz Miasta zawiadomił skarżącego oraz A.K., że zlecił inwentaryzację przedmiotowego obiektu A.B. Jednocześnie zwrócił się do podatników o dyspozycyjność w celu umożliwienia ww. biegłemu wykonania przedmiotowej inwentaryzacji.
Z kolei pismami z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r. A.B. zwrócił się do podatników o umożliwienie mu wejścia na teren przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z weryfikacją wykonanej inwentaryzacji oraz zaproponowanie dogodnego dla stron terminu w tym zakresie. Z uwagi na brak reakcji podatników na ww. pisma Burmistrz Miasta wyznaczył im termin tej czynności, wpierw na dzień 19 sierpnia 2013 r., a następnie na dzień 16 września 2013 r. Przy czym podatnicy, prawidłowo zawiadomi o powyższych terminach oględzin, nie stawili się w żadnym z wyznaczonych terminów, nie przedstawiając przy uzasadnionego usprawiedliwienia swojej nieobecności. Nie wyznaczyli też do udziału w tych czynnościach pełnomocników.
Z powyższego wynika, że pomimo starań ze strony organu podatnicy uniemożliwili dokonanie faktycznych pomiarów powierzchni ww. nieruchomości. Co więcej, pomimo, iż kwestionują ustalenia organów w tym zakresie nie przedłożyli żadnego dokumentu wskazującego by przyjęta przez organ powierzchnia była inna. Zwłaszcza, że organy wielokrotnie zwracały się do strony o udzielenie informacji w tym zakresie.
Biegły dokonał zatem zleconej przez organ inwentaryzacji m.in. w oparciu o materiały pomocnicze, takie jak: operat szacunkowy z roku 2005, wypisy z ksiąg wieczystych, informacje z rejestru gruntów, opracowania archiwalne udostępnione przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków.
Podkreślić należy, że przewidziany w art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że jest to obowiązek nieograniczony. Granicę zasady prawdy obiektywnej wyznacza wyczerpanie możliwości gromadzenia dowodów. Innymi słowy, jeżeli organ podatkowy nie ma już podstaw do przeprowadzenia kolejnych dowodów, nie można mu czynić zarzutu naruszenia omawianej zasady. Jeżeli zatem o pewnych faktach wiedzę ma jedynie podatnik i w sposób przekonywujący ich nie poda, nie można czynić zarzutu organowi podatkowemu, że faktów takich nie ustalił. Podatnik nie jest bowiem uwolniony od współudziału w realizacji obowiązku wynikającego z zasady prawdy obiektywnej (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2019 r., II FSK 2739/17). Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia w szczególności wówczas, gdy podatnik formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ, lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego. W takich przypadkach logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 642/19 oraz powołane tam orzecznictwo).
Co istotne obecnie, z uwagi na zły stan techniczny przedmiotowych budynków, spowodowany m.in. pożarem, który miał miejsce w dniu [...] października 2019 r. przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości stanowiącej Zespół Pałacowo-Zamkowy jest niemożliwe.
Wobec powyższego przyjęcie przez organ do opodatkowania powierzchni użytkowej budynków przedmiotowego Zespołu Pałacowo-Zamkowego wynikającej z ww. inwentaryzacji nie stanowi o wadliwym ustaleniu przez organ stanu faktycznego i nie uchybia wyrażonym w Ordynacji podatkowej zasadom postępowania.
W tych też okolicznościach, wbrew oczekiwaniom skarżącego, nie znajdzie zastosowania wyrażona w art. 2a Ordynacji podatkowej zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony dotyczy ona bowiem tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, a nie wątpliwości co do stanu faktycznego, które zresztą w niniejszej sprawie także nie występują.
W złożonej skardze skarżący podnosi również, że organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w którym zakwestionowano decyzję Burmistrza Miasta z uwagi na niewykazanie jakimi kryteriami kierował się organ podatkowy ustalając, że w skład zespołu pałacowo-zamkowego wchodzą budynki, dla których przyjęto stawkę 6,36 zł za 1 m2 zamiast stawki 0,64 zł za 1 m2 oraz brak ustaleń, co do faktycznego wykorzystania pomieszczeń zespołu pałacowo-zamkowego, zważywszy, że stan techniczny budynków nie pozwala obecnie na ich użytkowanie. Zdaniem skarżącego w rozpoznawanej sprawie zachodzi sprzeczność pomiędzy sposobem użytkowania, treścią księgi wieczystej a danymi z ewidencji gruntów i budynków, zatem organ podatkowy nie miał podstaw i nie był uprawniony bez wyjaśnienia tej kwestii, do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku od nieruchomości tj. ustalenia, że przedmiotowa nieruchomość należy do kategorii pozostałych w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.
W ocenie Sądu powyższe argumenty także ocenić należy jako chybione. Zaznaczyć trzeba, że w zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, iż organ pierwszej instancji prawidłowo objął przedmiot opodatkowania zarówno w zakresie gruntów, jak i budynków stawką podatkową przewidzianą dla gruntów i budynków pozostałych bowiem przedmiotowe grunty i budynki nie są budynkami mieszkalnymi.
Ocena organu odwoławczego w tym zakresie jest prawidłowa bowiem z ewidencji gruntów i budynków wprost wynika, że budynki zostały sklasyfikowane jako inne niemieszkalne.
Zaznaczyć należy, że sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku o czym świadczą nie tylko przepisy u.p.o.l. ale także treść art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Użyte w ww. przepisie wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące rodzaju gruntów mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Co do zasady organy podatkowe, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 945/17). Rozwiązanie takie, poprzez ustanowienie dających się w sposób jednoznaczny zweryfikować kryteriów przedmiotowych opodatkowania gruntów danego rodzaju podatkiem, gwarantuje podatnikom pewność co do zasad opodatkowania posiadanych przez nich gruntów. Z drugiej strony daje organom podatkowym jasne i jednoznaczne kryterium rozpoznawania przedmiotu opodatkowania (por. wyrok NSA z 8 lutego 2018r., sygn. akt II FSK 100/16).
Dane zawarte w ewidencji gruntów posiadają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podkreślić przy tym trzeba, że art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przeprowadzania dowodów przeciwko dokumentom urzędowym. Jednak w przypadku ewidencji gruntów i budynków dowodem takim może być dokument stanowiący podstawę zmian w ewidencji, a nie dokument dla którego podstawę wytworzenia czy zmiany stanowi ewidencja gruntów i budynków. Odpis z księgi wieczystej nie może zatem stanowić podstawy uznania za niewiarygodną treści ewidencji gruntów i budynków, gdyż to dane z tej ewidencji stanowią podstawę wpisów w księdze wieczystej. Podstawę taką mogłaby stanowić np. znajdująca się w zbiorze dokumentów księgi wieczystej decyzja administracyjna, z której wynikałaby inna klasyfikacja gruntu aniżeli widniejąca w ewidencji (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 880/19), jednakże w rozpoznawanej sprawie decyzja taka nie została przez stronę przedłożona.
W tych okolicznościach nie można zgodzić się ze skarżącym jakoby organy naruszyły w sprawie art. 21 ust. ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię.
Nadto zaznaczyć należy stanowisko skarżącego jakoby przedmiotowe budynki winne być opodatkowane stawką jak dla budynków mieszkalnych jest sprzeczne z podnoszonym przezeń chociażby twierdzeniem, że "podatnicy nie dokonywali pomiarów powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem z uwagi na zły stan techniczny budynku oraz wobec faktu, że obiekt jest pozbawiony fizycznie stropów budowlanych, przegród budowlanych, a duża część obiektu z uwagi na występujące zagrożenie budowlane jest niedostępna." Także stan nieruchomości uwidoczniony na zgromadzonej przez organ dokumentacji zdjęciowej, jednoznacznie potwierdzają, że budynki te nie były wykorzystywane na cele mieszkalne.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę
z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, na podstawie art.151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło