II SA/Go 369/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 7 czerwca 2005 r., nr XXVII/141/2005 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy [...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Rada Miejska – powołując się na art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. nr 72, poz. 747 ze zm.; dalej jako u.z.z.w.) – podjęła w dniu 7 czerwca 2005 r. uchwałę nr XXVII/141/2005 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył Prokurator Rejonowy, zarzucając jej istotne naruszenie prawa, tj.: I. przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w., przez nieokreślenie w uchwale minimalnych wymagań dotyczących ciśnienia wody, jej jakości, parametrów i warunków wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych ścieków, a ograniczenie się w § 8 jedynie do ogólnych wskazań i odesłań do bliżej nieokreślonych przepisów w sprawach warunków technicznych, II. przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w., przez zawarcie w § 5 ust. 1, 3 i § 6 uchwały zapisów odnoszących się do treści umowy pomiędzy przedsiębiorcą a odbiorcą usług, III. naruszenie delegacji ustawowej zawiej w art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w. przez nieokreślenie w regulaminie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe za wyjątkiem zapisu § 23 pkt b uchwały dotyczącego obciążania gminy za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe, IV. naruszenie delegacji ustawowej zawartej wart. 19 ust. 5 pkt 2, 5 i 6 u.z.z.w. przez nieokreślenie w regulaminie warunków i trybu zawierania umów, warunków technicznych określających możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, sposobu dokonywania odbioru wykonanego przyłącza, V. modyfikację w § 16 regulaminu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń z zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 26, poz. 257) przez ustalenie, że w przypadku awarii wodomierza stosuje się średnie zużycie z ostatnich 6 miesięcy przed awarią względnie przeciętne normy zużycia, VI. art. 84 Konstytucji RP przez wprowadzenie w § 25 regulaminu opłat za przyłączenie do sieci wodociągowej, VII. naruszenie delegacji ustawowej zawartej w art. 6 ust. 2 i art. 15 ust. 4 u.z.z.w. przez przyznanie przedsiębiorcy prawa do odmowy zawarcia umowy z odbiorcą usług, gdy wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w art. 6 u.z.z.w. oraz prawa do odmowy ponownego zawarcia umowy, jeśli nie zostały usunięte przeszkody będące przyczyną zaniechania świadczenia usług oraz prawa do odmowy przyłączenia do sieci, jeżeli zostało wykonane bez uzyskania zgody zakładu, bądź niezgodnie z wydanymi warunkami technicznymi, VIII. przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 2 u.z.z.w., przez nałożenie w § 39 uchwały na odbiorcę obowiązku powiadomienia dostawcy o zmianach stanu prawnego nieruchomości, podczas gdy kwestie te powinna rozstrzygać umowa - na podstawie art. 6 ust. 3 pkt 3 u.z.z.w., IX. art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez odesłanie w § 45 regulaminu w kwestiach nieobjętych uchwałą do przepisów ustawy i przepisów wykonawczych do ustawy. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej: § 5 ust. 1 i 3, § 6, § 8, § 16, § 25, § 31, § 32, § 34, § 39, § 45. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą Rady Miejskiej z dnia 28 grudnia 2018 r., nr III.24.2018 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest powołana na wstępie uchwała Rady Miejskiej w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 19 ust. 1 u.z.z.w., zgodnie z którym rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem", obowiązujący na obszarze gminy. Stosownie do art. 19 ust. 2 u.z.z.w. – w brzmieniu obowiązującym w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały - regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, 2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług, 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach, 4) warunki przyłączania do sieci, 5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, 6) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, 7) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa art. 19 u.z.z.w. nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący, co należy rozumieć w ten sposób, że uchwalając na jej podstawie regulamin odprowadzania ścieków rada gminy powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Wskazując zakres zagadnień mających być objętymi regulaminem ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej nie posłużył się sformułowaniem "może określić", ale sformułowaniem "regulamin powinien określać", co prowadzi do wniosku, że treść regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. W regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym przez ten przepis. Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 19 ust. 2 u.z.z.w. przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie nieważności w całości bądź w części (por. wyroki: WSA z Krakowie z 26 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 279/19; z 4 lipca 2019 r., II SA/Kr 136/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 15 kwietnia 2019 r., II SA/Rz 191/19; wyrok WSA w Łodzi z 11 kwietnia 2019 r., II SA/Łd 156/19). Z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Analiza całości przepisu art. 91 u.s.g., w szczególności treść ust. 4, stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, prowadzi do wniosku, że stwierdzenie nieważności uzasadnione jest wystąpieniem istotnego naruszenia prawa. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii należy odwołać się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Nie jest jednak konieczne, aby było to rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U z 2021 r., poz. 735). Istotnym naruszeniem prawa, którego nie dostrzegł Prokurator, a które Sąd był obowiązany uwzględnić stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) było wskazanie w zaskarżonej uchwale, iż "regulamin niniejszy dotyczy zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków realizowanych przez Miejski Zakład Komunalny na terenie miasta [...], zwany dalej Zakładem" (§ 1 ust. 1 regulaminu). Przepisy art. 19 ust. 1 i ust. 2 u.z.z.w. nie dają podstaw do konkretyzowania w regulaminie ani odbiorców usług, ani przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ponadto regulamin jest aktem prawa miejscowego, a tym samym powinien zawierać normy o charakterze generalnym, a określanie konkretnych podmiotów do których te normy są skierowane stanowi zaprzeczenie ich generalnego charakteru. Regulamin zatem powinien odnosić się do wszystkich faktycznych i potencjalnych odbiorców przedmiotowych usług, jak też istniejących i ewentualnie mogących powstać z mocy art. 16 u.z.z.w. przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. Wszystkie te podmioty muszą być określone generalnie, bez wskazywania w regulaminie konkretnych podmiotów (por. wyrok NSA z 12 października 2006 r., II OSK 1322/05, wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z 22 listopada 2006 r., II SA/Go 304/06, z 29 sierpnia 2018 r., II SA/Go 443/18, z 5 czerwca 2018 r., II SA/Go 235/18, wyrok WSA w Bydgoszczy z 11 września 2012 r., II SA/Bd 660/12, wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2017 r., VIII SA/Wa 399/16). Zakwestionowany w niniejszej sprawie regulamin jest aktem określającym funkcjonowanie danego przedsiębiorstwa w zakresie dostarczania wody i odprowadzenia ścieków, tym samym zaskarżona uchwała nie stanowi wykonania art. 19 ust. 1 i 2 u.z.z.w, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności w całości. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż zasadnie Prokurator zakwestionował § 5 i § 6 uchwały, które określają treść umowy zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków. Przepisy te wkraczają tym samym w materię uregulowaną w art. 6 ust. 3 u.z.z.w. i w dużej mierze pozostawioną woli stron zawierających te umowy. Czyni to również § 19 ust. 1 regulaminu. Pod pojęciem "szczegółowe warunki i tryb zawierania umów", o którym mowa art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. należy rozumieć określenie warunków niezbędnych do zawarcia umowy, a więc takich, które muszą zostać spełnione, aby strony mogły skutecznie zawrzeć umowę. Czym innym natomiast jest określenie warunków, a więc treści samej umowy. Takie zapisy wykraczają poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. (por. wyrok WSA w Kielcach z 14 października 2019 r., II SA/Ke 507/19). Zaskarżony regulamin w § 8 nie realizuje w sposób właściwy powołanego art. 19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w. Z przepisu tego wynika, że ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Dlatego odpowiednie regulacje stanowionego regulaminu winny zobowiązywać przedsiębiorstwo do zapewnienia usługobiorcom minimalnego ciśnienia wody, minimalnej ilości dostarczanej wody oraz określać minimalne wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że pod ustawowym pojęciem "minimalny poziom usług" należy rozumieć zarówno ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie, ciągłość dostaw, a także jej jakość (por. wyroki WSA w Szczecinie: z 30 maja 2018 r., II SA/Sz 257/18, z 21 czerwca 2018 r., II SA/Sz 300/18). Jednocześnie zaniechania prawodawczego polegającego na niewypełnieniu art. 19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w., nie sanuje to, że wymagania dotyczące jakości i ciśnienia wody regulowane są odrębnymi rozporządzeniami wydawanymi na podstawie przepisów u.z.z.w. Ustalenia uchwały podejmowanej w przedmiocie dostarczania wody i odprowadzania ścieków winny regulować kwestię, o której mowa w art. 19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w., z uwzględnieniem obowiązujących standardów przy określeniu obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w zakresie zapewnienia minimalnego poziomu świadczonych usług (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., II OSK 2033/06, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 października 2018 r., II SA/Wr 118/18). W kontrolowanej sprawie regulamin we wspomnianym § 8 nie konkretyzuje minimalnego poziomu usług, odsyłając w tym zakresie do przepisów określonych przez ministra właściwego dla spraw zdrowia oraz przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie bądź używa ogólnikowych sformułowań. Jeśli chodzi o przepis § 16 uchwały stanowiący, iż w przypadku awarii wodomierza stosuje się średnie zużycie z ostatnich 6 miesięcy przed awarią, względnie przeciętne normy zużycia, to należy zauważyć, iż modyfikuje on zapis § 18 – obowiązującego w chwili podjęcia uchwały rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. z 2002 r., nr 26, poz. 257). Zgodnie z tym przepisem w przypadku niesprawności wodomierza głównego, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy to nie jest możliwe – na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłego liczby niesprawności wodomierza. W zaskarżonym regulaminie pominięto więc zwrot "jeżeli umowa nie stanowi inaczej" oraz zwrot "a gdy to nie jest możliwe na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy niesprawności wodomierza". Taki zapis uchwały pozbawia w istocie odbiorcę wpływu na określenie sposobu obliczenia ilości pobranej wody w przypadku awarii wodomierza (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 19 kwietnia 2018 r., II SA/Go 155/18). Natomiast § 25 zaskarżonej uchwały stanowiący, że realizacja budowy przyłączy oraz studni wodomierzowych lub pomieszczeń przewidzianych do lokalizacji wodomierza głównego, jak również urządzeń pomiarowych odprowadzanych ścieków, zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, wykracza poza delegację zawartą w art. 19 ust. 1 i 2 u.z.z.w. Materia objęta tym przepisem jest uregulowana w art. 15 ust. 2 u.z.z.w., którą zakwestionowany przepis powtarza w sposób nieco zmodyfikowany. Zasadnie Prokurator zakwestionował również § 31 zaskarżonej uchwały, wskazujący na sytuacje faktyczne, kiedy zakład ma prawo odmówić przyłączenia do sieci, podczas gdy gmina nie ma kompetencji do określania przesłanek negatywnych, tzn. odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci. Regulacja powyższa narusza przepis art. 15 ust. 4 u.z.z.w. W świetle regulacji ustawowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma wyłącznie uprawnienie do wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci, a następnie dokonania odbioru wykonanego przyłącza, co ma służyć sprawdzeniu zgodności stanu faktycznego z wydanymi warunkami. Są to jedyne uprawnienia przedsiębiorstwa, zaś z art. 15 ust. 4 u.z.z.w. wynika wyraźnie obowiązek przedsiębiorstwa przyłączenia do sieci nieruchomości, o ile zostały spełnione powyższe warunki. Gmina nie ma kompetencji do określenia przesłanek negatywnych, tzn. odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 września 2013 r., IV SA/Po 425/13; wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2017 r., II SA/Ol 452/17). Rada Gminy nie miała również podstaw do formułowania w regulaminie przesłanek odmowy zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzenie ścieków lub ponownego jej zawarcia (§ 32 i § 34). Materia ta jest uregulowania w art. 6 ust. 2 u.z.z.w. stanowiącym, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Stąd również w tym zakresie zaskarżona uchwała wykracza poza delegację ustawową. Nieprawidłowy jest również zapis § 39 regulaminu, który zobowiązuje odbiorcę usług do informowania przedsiębiorstwa o zmianach stanu własnościowych nieruchomości lub zmianach użytkownika lokalu. Takie unormowanie nakłada na odbiorcę dodatkowy, niewynikający z art. 19 u.z.z.w. obowiązek. Skoro ustawodawca nie upoważnił organu do nałożenia na obywatela takiego obciążenia, to taki obowiązek nie mógł być uchwałą nałożony (por. wyrok WSA w Olsztynie z 30 października 2018 r., II SA/Ol 613/18). Zasadnie zakwestionował również Prokurator § 45 uchwały, stanowiący, iż w sprawach nieobjętych niniejszym regulaminem obowiązują przepisy prawa, a w szczególności u.z.z.w. wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie ustawy. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ustęp 2 stanowi natomiast, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Zatem akty prawa miejscowego są aktami niższego rzędu w stosunku do ustaw oraz rozporządzeń. Regulacją powyższą rada naruszyła zasadę hierarchiczności aktów prawnych, dając przepisom aktu prawa miejscowego - jakim jest niewątpliwie zaskarżona uchwała - prymat przed aktami prawnymi hierarchicznie wyższymi. Niezasadny jest natomiast zarzut nieokreślenia warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, gdyż w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały obowiązujący art. 19 ust. 2 u.z.z.w. nie przewidywał obowiązku regulowania tego rodzaju kwestii w regulaminie. Wbrew zarzutom skargi regulamin w rozdziale II zawiera warunki i tryb zawierania umów o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Ponadto zgodzić się należy ze skargą, iż regulamin nie określa - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 19 ust. 2 pkt 5 u.z.z.w. - technicznych warunków określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Zwrot "warunki techniczne" obejmuje swoim zakresem znaczeniowym określenie przesłanek (czynników wyznaczających lub warunkujących, elementów, cech koniecznych), po spełnieniu których zaistnieje możliwość korzystania z usług wodociągowo-kanalizacyjnych, a takich niewątpliwie brak w zaskarżonej uchwale. Na koniec należy podkreślić, iż utrata mocy zaskarżonej uchwały, nie stała na przeszkodzie badania jej legalności w niniejszej sprawie. Istotą bowiem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia. Uchylenie albo zmiana uchwały przez inną uchwałę, przed wydaniem wyroku ma charakter konstytutywny, a zatem wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc), natomiast stwierdzenie przez sąd nieważności uchwały samorządu terytorialnego na skutek zaskarżenia jej przez organ nadzoru znosi skutki tego aktu od samego początku (ex tunc). W związku z powyższym w świetle jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 27 września 2007 r., II OSK 1046/07, wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 368/10, wyrok NSA z 4 listopada 2010 r., II OSK 1783/10, postanowienie NSA z 12 lutego 2013 r., II OSK 228/13), zmiana lub uchylenie zaskarżonego do sądu aktu prawa miejscowego nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli objęty skargą akt prawa miejscowego był i może być zastosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego jego stwierdzenie nieważności, a w konsekwencji stanowić podstawę do kształtowania praw oraz obowiązków podmiotów prawa. Mając na uwadze, iż zaskarżony regulamin w znacznym zakresie nie wykonuje delegacji ustawowej i w istocie reguluje funkcjonowanie konkretnego przedsiębiorstwa Sąd - na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. ----------------------- # 2