II SA/Go 648/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-11-08
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty poniesione przez stronę z tytułu sporządzenia oceny operatów szacunkowych przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych mogą zostać zaliczone do kosztów postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Koszty poniesione przez stronę z tytułu sporządzenia oceny operatów szacunkowych przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych nie mogą zostać zaliczone do kosztów postępowania administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące kosztów postępowania (art. 262, 263, 264 k.p.a.) nie dają podstawy prawnej do zwrotu przez organ administracji publicznej kosztów poniesionych przez stronę, które nie wynikają z jej winy lub nie zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Koszty te obciążają stronę, która poniosła je w celu obrony swoich interesów.Stan faktyczny
Spółdzielnia, będąca użytkownikiem wieczystym gruntu, zakwestionowała aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wskazując na wady operatu szacunkowego. Po uzyskaniu negatywnej oceny operatu od Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uwzględniło wniosek Spółdzielni i utrzymało dotychczasową wysokość opłaty. Jednocześnie SKO postanowieniem odmówiło zaliczenia kosztów poniesionych przez Spółdzielnię na sporządzenie oceny operatów szacunkowych (7500 zł) do kosztów postępowania. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia SKO i zasądzenia zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia do kosztów postępowania kosztów poniesionych z tytułu sporządzenia oceny operatów szacunkowych oddala skargę.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017r. [...] Burmistrz Miasta wypowiedział ,,S" - użytkownikowi wieczystemu - wysokość obowiązującej dotychczas opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. 1218 m2 i zaoferował przyjęcie nowej opłaty rocznej płatnej od 1 stycznia 2018 r. w następujący sposób: w 2018 r. w kwocie 2 641,84 zł, w 2019 r. w kwocie 4 290,92 zł, w 2020 r. i latach następnych w kwocie 5 940,00 zł. Organ podał, że nowa wysokość opłaty rocznej stanowi 3% aktualnej wartości nieruchomości gruntowej, którą rzeczoznawca majątkowy określił na kwotę 198 000 zł. Organ przedstawił sposób obliczenia wysokości nowej opłaty, poinformował o możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym oraz pouczył o sposobie wnoszenia opłaty i o możliwości zakwestionowania aktualizacji.
"S" zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości, wskazując na liczne wady operatu szacunkowego, które spowodowały, że wartość nieruchomości jest znacząco zawyżona. W ocenie użytkownika wieczystego operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego został sporządzony z naruszeniem obowiązujących przepisów, wobec czego nie może stanowić podstawy do wypowiedzenia aktualne obowiązującej opłaty rocznej. Na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. pełnomocnik użytkownika wieczystego oświadczył, że użytkownik wieczysty postanowił zwrócić się do Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych celem dokonania oceny operatu szacunkowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2018r. użytkownik wieczysty przedłożył organowi negatywną ocenę operatu szacunkowego.
Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 78 ust. 3, art. 79 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm. - określanej dalej jako u.g.n.) w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U 2017 poz. 1257 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a.), ustaliło opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. 1218 m2 , w dotychczasowej wysokości, t.j. 1320,92 zł. Kolegium podzieliło w przedmiotowej sprawie ocenę Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych, że stwierdzone nieprawidłowości uzasadniają negatywną ocenę operatu szacunkowego stanowiącego podstawę wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, co uzasadniało uwzględnienie wniosku użytkownika wieczystego.
Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 264 § 1, art. 263 § 1 k.p.a. odmówiło zaliczenia kosztów poniesionych łącznie w kwocie 7500 zł przez "S" z tytułu sporządzenia oceny operatów szacunkowych przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców, do kosztów postępowania, w sprawach toczących się przed Kolegium o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych położonych w [...] ([...]) dokonana przez Burmistrza jest nieuzasadniona.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, iż pełnomocnik użytkownika wieczystego na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018r. złożył wniosek o zwrot kosztów poniesionych łącznie w kwocie 7500 zł przez Spółdzielnię z tytułu sporządzenia oceny operatów szacunkowych przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców, przedkładając do wglądu fakturę na łączną kwotę 7500 zł z tytułu sporządzenia oceny operatów szacunkowych, w sprawach toczących się przed SKO o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych położonych w [...] ([...]) dokonana przez Burmistrza jest nieuzasadniona. Strona przedłożyła ponadto w dniu 6 kwietnia 2018 r. do akt sprawy umowę cywilnoprawną z dnia [...] kwietnia 2018r. zawartą ze Stowarzyszeniem Rzeczoznawców Majątkowych o dokonanie stosownej oceny w formie opinii. Natomiast w dniu 14 czerwca 2018 r. złożyła w Kolegium ocenę operatów szacunkowych w sprawach.
Kolegium wyjaśniło, że stosownie do treści art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Zasadą jest rozdział kosztów postępowania na stronę (strony) i organ prowadzący postępowanie. Wynika to jednoznacznie z treści art. 262 § 1 k.p.a., w myśl którego stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony lub zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Kolegium zaznaczyło, iż wyliczenie zawarte w przytoczonym powyżej przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza, że stronę obciążają wyłącznie koszty wymienione w tym przepisie. Z treści art. 262 § 1 k.p.a. można również wywieść wniosek, że inne koszty postępowania, niewymienione w tym przepisie, obciążają organ administracyjny, która to zasada odnosi się w szczególności do postępowań wszczynanych z urzędu. Zdaniem Kolegium procedura administracyjna w zakresie regulacji kosztów przyjmuje zatem zasadę ich rozdziału pomiędzy stronę a organ administracji publicznej (art. 262 § 1 k.p.a.). Organ ponosi koszty postępowania związane z wykonaniem czynności procesowych w ramach swego ustawowego obowiązku, zaś stronę postępowania można obciążyć kosztami powstałymi z jej winy, albo na skutek czynności wykonanych na jej żądanie lub w jej interesie, czyli koszty, które nie powstały w wyniku działania organu administracji w zakresie jego ustawowych obowiązków. Kolegium podało, iż w myśl orzecznictwa sądowoadministracyjnego operat szacunkowy, sporządzany przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego w postępowaniu dotyczącym aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest jedynym dopuszczalnym przez prawo środkiem dowodowym, określającym wartość nieruchomości. Jeśli strona uważa, że sporządzony na zlecenie organu operat szacunkowy (a także składane dodatkowo przez rzeczoznawcę wyjaśnienia co do konkretnych uwag i zarzutów strony dotyczących operatu szacunkowego) budzą wątpliwości, powinna przedłożyć organowi tzw. kontroperat bądź przeciwdowód z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych w celu obalenia kwestionowanego operatu szacunkowego. Nie oznacza to jednak, że na organ przechodzi wówczas ciężar kosztów związanych z taką oceną. Jest bowiem to wydatek poniesiony na wniosek i w interesie strony. Organ obciążają natomiast koszty nowego operatu, ten koszt jest bowiem bezpośrednio związany z rozstrzygnięciem sprawy. Zdaniem Kilegium cechy tej, tj. bezpośredniości, o której mowa w art. 263 § 2 k.p.a., nie posiada opinia wydana w trybie art. 157 ust. 1 u.g.n. Jej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy jest bowiem jedynie pośredni, stanowiąc podstawę do odrzucenia zakwestionowanego w tym trybie operatu i zlecenia opracowania nowego, którego koszt oczywiście obciąża organ. Jest to bowiem koszt bezpośrednio związany z rozstrzygnięciem sprawy, o którym mówi art. 263 § 2 k.p.a. Kolegium wyjaśniło również, że przedmiotowa ocena operatu szacunkowego sporządzona została na podstawie umowy o charakterze cywilnoprawnym, której treść została w pełni ukształtowana wolą jej stron, wobec czego brak jest podstaw do obciążenia skutkami finansowymi organu, który nie miał wpływu na treść ustaleń zawartych w umowie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. "S" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe postanowienie Kolegium, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj. art. 262 oraz art. 263 k.p.a.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz skarżącej kwoty 7500 zł oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż poniosła wydatki w kwocie 7500 zł na Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych, które dokonało oceny operatów w trybie art. 157 u.g.n., akcentując, iż nie zleciła wykonania opinii prywatnej, lecz urzędowej. Ponadto dodała, iż zlecenie Stowarzyszeniu odbyło się zgodnie z procedurą Kolegium. Skarżąca podkreśliła, iż zasadnicze znaczenie w sprawie ma też to, iż zgodnie z opinią Stowarzyszenia operaty szacunkowe zostały uznane za całkowicie nieprzydatne w postępowaniu oraz zawarto wskazanie, że nie mogą stanowić dowodu w sprawie. W oparciu o powyższe Kolegium wydało rozstrzygnięcie na korzyść skarżącej. W świetle powyższego zdaniem skarżącej należy uznać, iż dokonanie oceny operatów szacunkowych miało bezpośrednie znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, co uzasadnia uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli pod względem legalności i w granicach rozpoznawanej sprawy jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018r., w którym odmówiono zaliczenia do kosztów postępowania poniesionych przez stronę skarżącą w trakcie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego - w łącznej kwocie 7500 zł z tytułu sporządzenia oceny operatów szacunkowych przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców.
Problematyka dotycząca opłat rocznych z tytułu wieczystego użytkowania gruntu oraz dopuszczalność aktualizacji tej opłaty w związku ze zmianą wartości nieruchomości uregulowana jest w przepisach art. 77 - 81 u.g.n.
Zgodnie z art. 78 ust. 1 u.g.n., organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości oraz wskazując sposób jej obliczenia i załączając informację o wartości nieruchomości oraz pouczenie o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia, złożyć do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 u.g.n.). Zgodnie z art. 79 ust. 4 i 5 u.g.n. w przypadku oddalenia wniosku obowiązuje wysokość opłaty zaoferowanej w wypowiedzeniu zmieniającym i opłata ta, podobnie jak opłata ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium, obowiązuje począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty. Do postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym w powyższych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach (art. 79 ust. 7 u.g.n.). Od orzeczenia kolegium nie przysługuje odwołanie. Właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, co jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego. Wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje utratę mocy orzeczenia kolegium, złożony przez stronę wniosek zastępuje pozew i sąd powszechny bada, czy istnieją podstawy do aktualizacji opłaty (art. 80 u.g.n.) oraz uprawniony jest także do samodzielnego ustalenia wysokości opłaty rocznej. Wskazać zatem trzeba, że postępowanie w przedmiocie opłaty rocznej przebiega zatem w dwóch etapach: w pierwszym, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym, w drugim zaś (jeśli do niego dojdzie) – toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego i cywilnoprawny charakter mają również spory o wysokość opłaty rocznej (por. uchwałę SN z 21 kwietnia 1994 r., III CZP 36/94, OSNCP 1994, nr 11, poz. 209). Należy zauważyć, że orzecznictwo sądowe w sprawie zaskarżalności do sądu administracyjnego postanowień wydanych przez kolegium w postępowaniu dotyczącym aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nie jest jednolite (por. postanowienia NSA odmawiające zaskarżalności tego rodzaju orzeczeń: z dnia 25 maja 2016 r., I OSK 980/16, z dnia 13 października 2017 r., I OSK 2082/17 i I OSK 2083/17, orzeczenie NSA opowiadające się za kontrolą przez sądy administracyjne tego rodzaju postanowień: wyrok NSA z dnia 26 lipca 2016 r., I OSK 2652/14, wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., I OSK 1124/13, wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2018 r, I OSK 1247/16, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., I OSK 2609/17). Podobne rozbieżności istnieją również w piśmiennictwie (por. E. Kucharczyk- Bończak, U.g.n., Komentarz aktualizowany, LEX 2018, t. 7 do art. 79, E. Klat-Górska, U.g.n. Komentarz, LEX 2015, t. 2 do art. 79). W związku z tymi wątpliwościami Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do NSA z wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2018 r. o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego: "Czy dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości? Wniosek ten został zarejestrowany pod sygn. akt I OPS 2/18. Dotychczas nie zapadło orzeczenie rozstrzygające powyższe zagadnienie.
W aktualnym stanie prawnym, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia dopuszczalności drogi sądowej ma uchwała siedmiu sędziów NSA z 25 listopada 2013 r., I OPS 12/13, w której uzasadnieniu wskazano, że w drodze skargi na bezczynność kolegium wieczysty użytkownik może zwalczać nie tylko bezczynność organu polegającą na niewydaniu orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 2 u.g.n., na skutek niepodejmowania jakichkolwiek działań w sprawie przedmiotowego wniosku, ale też pośrednio doprowadzić do kontroli postanowień kolegium tamujących wydanie merytorycznego orzeczenia kończącego przedsądową fazę postępowania aktualizacyjnego. W postępowaniu prowadzonym przez kolegium nie stosuje się przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, co wskazuje na zamiar wyłączenia takich postanowień z możliwości ich odrębnego kwestionowania nie tylko w drodze zwykłych środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu przed organem, ale także przez wniesienie na nie skargi sądowoadministracyjnej. Zatem tylko w drodze skargi na bezczynność kolegium (przewlekłe prowadzenie postępowania) wnioskodawca będzie mógł doprowadzić do zbadania przyczyn niewydania przez organ orzeczenia rozstrzygającego zawisły przed nim spór dotyczący aktualizacji opłaty. Podkreślić jednak należy, iż zaskarżonego w rozpoznawanej sprawie postanowienia nie można zaliczyć do postanowień kolegium tamujących wydanie merytorycznego orzeczenia, kończącego przedsądową fazę postępowania aktualizacyjnego, gdyż takie zostało wydane w sprawie.
Artykuł 80 ust. 1 u.g.n. nie przewiduje, aby od zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium służył sprzeciw do sądu powszechnego, służy on bowiem jedynie od orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 3 u.g.n. Z mocy art. 79 ust. 7 u.g.n. od takiego postanowienia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy zażalenie, w myśl zasad wynikających z przepisów k.p.a. i właśnie dlatego staje się postanowieniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - określanej dalej jako p.p.s.a.) na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że w takiej jak w niniejszej sprawie sytuacji rozstrzygnięcie wydawane przez organ w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty nie będące orzeczeniami rozstrzygającymi powstały spór pomiędzy użytkownikiem wieczystym a właścicielem pozbawione byłyby jakiejkolwiek kontroli. Taka wykładnia jest nieuprawniona nie tylko ze względu na istotny argument w postaci konieczności zapewnienia ochrony prawnej użytkownika wieczystego, ale przede wszystkim dlatego, że pozbawia stronę jakiegokolwiek środka prawnego od rozstrzygnięcia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., I OSK 876/07, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OSK 1295/10, CBOSA).
Przechodząc do istoty sprawy należy wskazać, że zagadnienie kosztów postępowania administracyjnego dotyczy regulacja zawarta w Dziale IX k.p.a. Stosownie do treści art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Zasadą jest rozdział kosztów postępowania na stronę (strony) i organ prowadzący postępowanie. Wynika to jednoznacznie z treści art. 262 § k.p.a., w myśl którego stronę obciążają te koszty postępowania, które:
1) wynikły z winy strony;
2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Wyliczenie zawarte w przytoczonym powyżej przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza, że stronę obciążają wyłącznie koszty wymienione w tym przepisie. Podkreślić przy tym należy, iż przepis art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wprawdzie normuje "rozdział" kosztów pomiędzy organem i stronami postępowania, lecz nie stanowi podstawy prawnej do przyznawania przez organ administracji na rzecz strony zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania i to niezależnie od tego, czy koszty przeprowadzonego przez stronę dowodu (np. opinii biegłego, opinii Zespołu Oceniającego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych) okazały się istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Także przepis art. 263 § 2 k.p.a. reguluje wyłącznie sprawę obliczania kosztów przez organ administracji prowadzący postępowanie; nie stwarza stronie uprawnienia do ubiegania się o zwrot jakichkolwiek poniesionych przez nią kosztów. Artykuł 264 § 1 k.p.a. jednoznacznie stanowi, iż jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (§ 2). Przepis ten stanowi podstawę prawną do ustalenia wysokości kosztów postępowania i osób zobowiązanych do ich poniesienia, a osobie, która nie zgadza się z obciążeniem jej kosztami postępowania służy prawo wniesienia zażalenia, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Przepis art. 264 § 1 k.p.a. nie daje podstawy prawnej do orzekania przez organ administracji o zwrocie kosztów na rzecz strony postępowania. Przepisy art. 262, art. 263 i art. 264 k.p.a. nie stanowią ani podstawy prawnej do zgłoszenia przez stronę żądania zwrotu przez organ administracji publicznej kosztów poniesionych przez stronę postępowania, ani też podstawy prawnej do orzekania przez organ administracji publicznej o zwrocie kosztów na rzecz strony postępowania administracyjnego. Przepisy te dotyczą sytuacji, kiedy organ administracji obciąża stronę kosztami postępowania. Nie mają zaś zastosowania do sytuacji, kiedy strona ponosi koszty na skutek podjęcia czynności, które mają jej zapewnić skuteczną obronę jej interesów prawnych i nie ma w tym przypadku znaczenia, czy strona ponosi koszty w wyniku zawarcia umowy cywilnoprawnej. K.p.a. nie daje podstawy prawnej do wystąpienia przez stronę do organu administracji publicznej z żądaniem o zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania administracyjnego innych niż koszty osobistego stawiennictwa ( por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 2877/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2018 r., II SA/Bd 837/17, wyroki WSA w Warszawie z dnia 13 września 2018 r., VIII SA/Wa 480/18, z dnia 4 grudnia 2017 r., IV SA/Wa 1179/17). Na marginesie rozważań warto wskazać, że w literaturze zwrócono uwagę na istotne braki zawarte w regulacji k.p.a. w zakresie możliwości ubiegania się przez strony o zwrot kosztów poniesionych przez nią w celu obrony swoich praw, zaznaczając, iż zmiana takiej sytuacji wymagałaby jednak interwencji ustawodawcy (zob. P. Daniel, glosa do wyroku NSA z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 2877/15, OWSS 2017/4/117).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela przedstawione powyżej stanowisko. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącej o uwzględnienie poniesionych kosztów związanych z oceną przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych operatu szacunkowego, zgłoszony na rozprawie nie mógł zostać uwzględniony.
Podkreślić należy, iż powyższe uwagi odnoszą się jedynie do kwestii rozliczenia kosztów postępowania między organem a stroną, do którego mają zastosowanie przywołane przepisy o kosztach wynikające z k.p.a. i tego w istocie dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Natomiast odrębną kwestią jest rozliczenie żądanych przez skarżącą spółdzielnię kosztów od Gminy, które stosownie do art. 79 ust. 6 u.g.n., winno znaleźć się w orzeczeniu kończącym postępowaniu, które podlega również w tym zakresie zaskarżeniu do sądu powszechnego, zgodnie z art. 80 ust. 1 i 3 u.g.n. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 czerwca 2015 r., II SA/Kr 565/15). Takie żądanie skarżącą zawarła w pkt 2 wniosku z dnia [...] stycznia 2018r. o ustalenie, iż aktualizacja wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, jednakże wniosek ten w istocie przez Kolegium nie został rozpoznany. Przy czym zaznaczyć należy, iż kwestia ta - w związku z wyżej wskazanymi regulacjami - pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło