I SA/Ke 738/15

Dnia 8 lutego 2016 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 738/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę T. S. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 4 stycznia 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała, na trudną sytuację materialną i zdrowotną, oświadczyła, że mieszka z mężem, z którym jest w separacji. Jako posiadany majątek wykazała mieszkanie komunalne wielkości 48m² oraz działkę o pow. 1443m². Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1446,46 zł netto miesięcznie. Jako ponoszone wydatki wskazała: czynsz za mieszkanie – 407,67 zł, gaz – 60 zł, prąd ok. 120 zł, ubezpieczenie mieszkania – 132 zł rocznie, koszty leczenia ok. 200 zł. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku dane w nim zawarte okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącej. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 24 lutego 2014 r. skarżąca na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. została wezwana w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem ujemnych skutków procesowych do jego uzupełnienia poprzez przedłożenie odpisu/kserokopii wyroku sądu o separacji. Po przedłożeniu przez skarżącą w dniu 13 stycznia 2016 r. odpisu wyroku z dnia 30 listopada 2011 r. o ustanowieniu rozdzielności majątkowej pomiędzy skarżącą a jej mężem skarżąca została ponownie wezwana do - przedstawienie i udokumentowanie sytuacji materialnej i finansowej męża zgodnie z wymogami urzędowego formularza PPF pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła pismo, w którym wskazała, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego i nie jest jej znana sytuacja finansowa męża. W myśl art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli natomiast oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 ustawy p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze, bowiem nie wykonała wezwania w zakresie przedłożenia dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej oraz finansowej jej męża. Kwestia ta ma natomiast istotne znaczenie przy ocenie przesłanek prawa pomocy. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie ma znaczenia w tym zakresie okoliczność istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej oraz fakt, że skarżąca nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest bowiem pogląd, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka niezależnie od panującego między nimi ustroju majątkowego. Z tego powodu rozdzielność majątkowa małżeńska nie zwalnia z obowiązku udzielenia informacji o sytuacji majątkowej oraz finansowej współmałżonka (postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1020/12, postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 981/12, postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GZ 107/13, postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13 czy postanowienia NSA z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 434/13 – wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na małżonkach ciąży zatem obowiązek udzielenia sobie wsparcia finansowego (także w zakresie prowadzonych postępowań sądowych) niezależnie od tego w jakim ustroju majątkowym pozostają i niezależnie od tego, czy prowadzą, czy też, nie wspólne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I FZ 313/13 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieujawnienie sytuacji majątkowej oraz finansowej męża skarżącej nie pozwala zatem na całościową ocenę jej sytuacji materialnej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy współmałżonka strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (por. postanowienie NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I FZ 426/13; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym należało stwierdzić, że strona nie wykazała zaistnienia przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a orzekający nie jest w stanie w pełni zweryfikować sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej oraz jej możliwości płatniczych. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.