I SA/Kr 1171/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która poniosła stratę w poprzednim roku obrotowym i nie osiągnęła jeszcze przychodów w bieżącym roku, ale posiada środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odrzucające wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny i wymaga wykazania obiektywnej niemożności poniesienia kosztów. Posiadanie przez spółkę środków pieniężnych w kasie (800 zł), wystarczających na pokrycie wpisu sądowego (100 zł), oraz fakt, że strata nie oznacza automatycznie utraty płynności finansowej, przemawiają przeciwko przyznaniu prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka O. sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Spółka wykazała stratę w poprzednim roku, brak przychodów w bieżącym roku, niewielkie saldo na rachunkach bankowych oraz posiadanie 800 zł w kasie. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a sąd administracyjny utrzymał to postanowienie w mocy po rozpoznaniu sprzeciwu spółki.
Rozstrzygnięcie
Utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2016r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1171/16 Kraków, dnia 7 luty 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. sp. z o.o. w Ł., o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27.07.2016r. nr [...], w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2016r. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca spółka podała, iż jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł. W 2015r. spółka poniosła stratę w wysokości 58 767,27 zł. a w tym roku nie osiągnęła jeszcze żadnego przychodu. Spółka posiada dwa rachunki bankowe. Saldo jednego – złotówkowego wynosi 0 zł. a drugiego – 0,65 eur. W kasie strona skarżąca posiada natomiast 800 zł. Średniomiesięczne zobowiązania spółki wynoszą: 4 600 zł. a średniomiesięczne wydatki: 4 200 zł. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2016r. referendarz sądowy oddalił wniosek. We wniesionym sprzeciwie skarżąca przywołała dotychczas wskazywane okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej, zaistniałej z powodu niewywiązywania się kontrahentów z zobowiązań wobec niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Wniosek skarżącej dotyczył częściowego przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym), co wynika z art. 246 § 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to winno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Zatem udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się musi do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zasadnie zatem referendarz sądowy wskazał, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r., sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r., sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r., sygn. akt II FZ 646/14). W niniejszej sprawie skarżąca spółka niewątpliwie funkcjonuje w obrocie gospodarczym i nie ogłosiła upadłości czy likwidacji. W kasie posiada 800 zł., która to kwota w zupełności wystarcza na uiszczenie wpisu od skargi, stanowiącego koszty sądowe na obecnym etapie postępowania, a wynoszące 100 zł. Nie zasługują na uwzględnienie okoliczności wskazane w sprzeciwie, a odnoszące się do braku regulowania należności przez kontrahentów spółki. Podzielić należy twierdzenie referendarza sądowego, iż strata spółki w ubiegłym roku, powstała w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej, skoro spółka dysponuje gotówką (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11, postanowienie NSA z dnia 20.01.201r., sygn. akt I FZ 375/15, postanowienie NSA z dnia 20.01.2016r., sygn. akt I GZ 889/15). Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło