I SA/Kr 1605/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M., o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 06.06.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej , w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.06.2012r., nr [...]w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.M. ur. w 1971r. obecnie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W dniu 28.04.2014r. Sąd Okręgowy, Wydział XI Cywilno – Rodzinny rozwiązał przez rozwód małżeństwo J.M. i B.M. oraz zasądził od wnioskodawcy alimenty na rzecz małoletnich dzieci : W.M. ur. w 2003r. i K.M. ur. w 1999r. w wysokości 1000 zł., miesięcznie , dla każdej z nich. J.M. oświadczył, iż nie jest nigdzie zatrudniony oraz że nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej a wysokość jego zobowiązań przekracza 27 milionów. W 2014r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł on natomiast stratę w wysokości 176 334,43 zł., przy przychodzie na poziomie 269 901,06 zł. Na okoliczność określenia źródła dochodów wnioskodawca przedłożył rachunek z Zakładu Przerobu Złomu Z. S.A., z dnia 16.03.2015r. na kwotę 170,30 zł. Miesięczne wydatki J.M. obejmują : alimenty – 2000 zł., opłatę za telefon – ok. 160 zł., opłatę za gaz – 840 zł., opłatę za prąd – 1400 zł., koszty jedzenia , leków – ok. 300 zł. Wnioskodawca jest właścicielem: nieruchomości o pow. 0,62 ha, położonej w Z., Gmina N., obciążonej; hipoteką umowną zwykłą w kwocie 350 000 zł., na rzecz PKO BP S.A, Oddział 1 w Wieliczce, hipoteką umowną kaucyjną w kwocie 125 000 zł., na rzecz PKO BP S.A, Oddział 1 w W., hipoteką umowną w kwocie 2 720 000 zł., na rzecz PKO BP S.A, Oddział 1 w W. oraz hipotekami przymusowymi na rzecz Skarbu Państwa , Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., w kwotach : 3 960 484 zł., 4 443 557 zł., 238 768 zł., 172 884 zł. , 8884 zł. i 309 546 zł. W stosunku do tej nieruchomości prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i pozostaje ona w zarządzie J. M. Wnioskodawca jest również właścicielem samochodu osobowego marki Nissan Terano 2.4, oraz lekkiej przyczepy ciężarowej marki Thule T1. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane dotyczące jego miesięcznych wydatków, nie dają się pogodzić ze wskazaniami logicznego rozumowania. Te natomiast są nieodzownym elementem analizy zebranego materiału, w ramach wpadkowego postępowania o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04). Trudno bowiem przyjąć, że wnioskodawca, nie pracując i nie uzyskując dochodów wydaje miesięczne na alimenty i koszty utrzymania kwotę ok. 4700 zł. Z akt sprawy wynika, że J.M. może liczyć na pomoc finansową swojego brata (k. akt 167) i ewentualne środki ze sprzedaży złomu. Trzeba jednak podkreślić, że pomoc brata deklarowana była jednorazowo w kwocie 1000 zł. a przedłożony rachunek z Zakładu [...] S.A. opiewa na sumę 170,30 zł. Tak więc miesięczne wydatki wnioskodawcy nie mają pokrycia w deklarowanych przez niego dochodach. W konsekwencji należy stwierdzić , iż J. M. w sposób niepełny przedstawił swoją sytuacje finansową. Nie jest bowiem wiadomo, jaka jest rzeczywista wysokość jego miesięcznego dochodu. Orzekający natomiast, aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.