I SA/Kr 1648/14

PostanowienieWSA w Krakowie2015-07-02

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej trudnej sytuacji materialnej. Nie przedłożyła wymaganych dokumentów dotyczących wydatków i własności lokalu, a przedstawione dane dotyczące dochodów i przelewów były niewystarczające do rzetelnej oceny jej zdolności płatniczych, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Wnioskodawca, emeryt, przedstawił swoje dochody i oświadczył o braku oszczędności i majątku. Sąd wezwał go do przedłożenia dodatkowych dokumentów, w tym spisu wydatków i oświadczenia o własności lokalu, jednak wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku w pełni.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.08.2014r., nr [...],[...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania, postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skarg na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.08.2014r., nr [...],[...], w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.S. ur. w 1949r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1 242,58 zł., miesięcznie, netto. W 2014r. z tego tytułu uzyskał on dochód w wysokości 35 439,54 zł. Wnioskodawca oświadczył , iż nie ma: innych dochodów, oszczędności, majątku ruchomego i nieruchomego. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych J.S.. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów bardzo istotnych z punktu widzenia oceny jego sytuacji finansowej. Z nałożonego obowiązku nie wywiązał się jednak w pełni, nie przesłał bowiem : - spisu jego miesięcznych wydatków, związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - oświadczenia określającego czyją własnością jest lokal, w którym mieszka, Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych nieruchomości i oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie przedłożył spisu wydatków, nie wytłumaczył również do kogo należy lokal, w którym zamieszkuje i ile kosztuje jego utrzymanie. Ponadto nie wiadomo jak się utrzymuje J.S. skoro co miesiąc przekazuje A.S. kwotę 1000 zł. (dowód: wyciąg z rachunku, prowadzonego przez ING Bank Śląski S.A. ). Do dyspozycji pozostaje mu więc kwota 242,58 zł. ( 1 242,58 zł. – 1000 zł. = 242,58 zł.). W świetle natomiast dostępnej wiedzy i zasad logicznego rozumowania egzystencja za taką kwotę jest nierealna. Powoduje to w konsekwencji, iż w rozpatrywanej sytuacji, skutek w postaci uprawdopodobnienia okoliczności powodujących przyznanie prawa pomocy, nie nastąpił (por. postanowienie NSA z dnia 09.05.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA z dnia 21.05.2015r., sygn. akt I FZ 157/15, postanowienie NSA z dnia 20.05.2015r., sygn. akt II OZ 444/15). W związku z tym, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło