I SA/Kr 167/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-05-08

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Pomimo wezwania sądu, wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń, które pozwoliłyby na rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i finansowej. Brak wystarczającego materiału dowodowego uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca podał, że otrzymuje 1000 zł miesięcznie z prac dorywczych, ma milionowe zadłużenie, toczy się przeciwko niemu postępowanie karne i jest objęty zakazem opuszczania kraju. Strona skarżąca jest również właścicielem nieruchomości. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, jednak wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.W., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego , doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 26.11.2014r. , nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.W., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, , radcy prawnego , doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 26.11.2014r. , nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" PW samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z tytułu prac dorywczych otrzymuje on wynagrodzenie w wysokości 1000 zł., miesięcznie. W 2011r. w stosunku do niego orzeczony zakaz opuszczania kraju a obecnie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne przed Sądem Okręgowym w K. , Wydział III Karny. Wnioskodawca podniósł, że zbankrutował a jego zadłużenie wynosi 1 milion złotych. Na zadłużenie to składają się długi względem: Banku PKO S.A., Santander Consumer Banku, Citi Banku Handlowego i osób prywatnych – na sumę ok. 200 000 zł., a także niezapłacone grzywny w kwocie 10 000 zł. P.W. .podkreślił również, że ma do zapłacenia 40 000 zł. z tytułu naprawienia szkody i że ciążą na nim alimenty w wysokości 1000 zł., miesięcznie , których nie płaci od roku. Strona skarżąca jest właścicielem zabudowanej nieruchomości, o pow. 900 m2 oraz działki, o pow. 475 m2, znajdującej się w K.. Obie nieruchomości zabezpieczone są przez prokuraturę . Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych P.W.. Stąd też został on wezwany do przedłożenia: - spisu jego miesięcznych wydatków , związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - wyciągów z kont bankowych P.W., obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - zeznania podatkowego P.W., za 2014r. lub zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanych przez niego dochodów w 2014r. - odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii), obejmujących nieruchomości, będące własnością, współwłasnością P.W. (ewentualnie należało podać numery przedmiotowych ksiąg wieczystych), - oświadczenia określającego czyją własnością jest lokal, dom, w którym mieszka rodzina, - dowodów zadłużenia, Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się. Nie przesłała bowiem w/w dokumentów bardzo istotnych z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej. Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji w/w okoliczności stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło