I SA/Kr 1785/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej C. sp. z o.o. w K. od postanowienia Referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2016 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. tutejszy Sąd utrzymał w mocy postanowienie Referendarza sądowego oddalające wniosek strony skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 września 2015 r. nr [...] W ponownie wniesionym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, strona skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, z uwagi na szereg postępowań egzekucyjnych skierowanych do jej majątku. Podała, że posiada: 490 udziałów o wartości 1 500 000,00 zł w C. sp. z o.o., 1 000 udziałów o wartości 500 000,00 zł w Zakładach M. sp. z o.o., 1 450 udziałów o wartości 725 000,00 zł w Przedsiębiorstwie C. sp. z o.o., 98 udziałów o wartości 49 000,00 zł w FMS L. sp. z o.o., 700 udziałów o wartości 350 000,00 zł w Fabryce M. w S. sp. z o.o., 150 udziałów o wartości 75 000,00 zł w Przedsiębiorstwie P. sp. z o.o. oraz 50 udziałów o wartości 25 000,00 zł w C. IV sp. z o.o. Natomiast jej kapitał zakładowy wynosi 500 000,00 zł a strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 1 856 571,52 zł. Na wezwanie Referendarza strona skarżąca przedłożyła: zeznanie CIT-8, w którym wykazała stratę podatkową w kwocie 151 130,89 zł, przy przychodzie w wysokości 383 247,04 zł; deklaracje VAT-7K, w których wykazała podstawę opodatkowania dostawy towarów oraz świadczenia usług za III kwartał 2015 r. w kwocie 5 700 zł, a za II kwartał 2016 r. na kwotę 11 635,00 zł oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego kwoty 73 541,24 zł z odsetkami skapitalizowanymi w kwocie 52 985,03 zł oraz dalszymi odsetkami. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. Referendarza sądowy oddalił wniosek skarżącej. W sprzeciwie skarżąca podniosła, że art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm./, dalej zwanej "p.p.s.a". nie wymaga udowodnienia a jedynie wykazania braku środków na poniesienie kosztów postępowania. Zarzuciła, że Sąd całkowicie pominął fakt, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi straty. Ponadto nie wzięto pod uwagę, że nie posiada ona majątku, co potwierdza postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Na koniec strona skarżąca powołała się na art. 45 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, np. poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o czym stanowi art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Ciężar wykazania (uprawdopodobnienia) przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Referendarz (Sąd) nie jest zobowiązany - z zastrzeżeniem regulacji art. 255 p.p.s.a., do prowadzenia w tym zakresie dochodzeń (por. postanowienia NSA z dnia 31 grudnia 2004 r. GZ 146/04, z dnia 18 lutego 2005 r. OZ 1510/04, z dnia 3 marca 2008 r. I FZ 74/08, z dnia 23 marca 2012 r. I OZ 184/12, wszystkie orzeczenia na www.nsa.gov.pl). Przez uprawdopodobnienie rozumieć należy taką czynność procesową, która stwarza w ocenie organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania o prawdopodobieństwie istnienia lub nieistnienia określonego faktu lub wystąpienia pewnych okoliczności. Uprawdopodobnienie jest swoistym środkiem zastępczym w relacji do dowodu, w znaczeniu ścisłym, nie dającym całkowitej pewności co do faktów, ale pozwalającym na stwierdzenie, że ich istnienie w takiej czy innej formule jest prawdopodobne. W doktrynie prawa podatkowego akcentuje się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego a rozkład ciężaru dowodu [w:] Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004). Przy czym podkreślenia wymaga, że same tylko oświadczenia czy twierdzenia podatnika są w aspekcie uznania określonego faktu za uprawdopodobniony niewystarczające. W odniesieniu do osób prawnych, ustawodawca w art. 246 § 2 pkt p.p.s.a wprowadził wymóg braku środków - uzależniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy od wykazania braku efektywnych aktywów (gotówka, zapasy, towary itp.), gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania (por. postanowienia NSA z dnia 6 marca 2008 r. I GSK 1199/0 i z dnia 1 marca 2012 r. II OZ 123/12). Przy czym przez pojęcie "środki", o którym mowa w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć nie tylko środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, ale także wartość środków trwałych. Stąd też sam fakt zajęcia np. rachunków bankowych, nie jest wystarczający dla uznania, że spółka spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 24 lutego 2012 r. II OZ 101/12, z dnia 10 marca 2011 r., I OZ 144/11 oraz z dnia 30 czerwca 2014 r., II FZ 695/14). Ponadto osoba prawna wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r. II OZ 266/08). Jest to kolejny wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca w ocenie Sądu nie wykazała zaistnienia przesłanki, która warunkuje zwolnienia jej od kosztów sądowych. Pomimo wezwania ponownie nie przedstawiła dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia wniosku, m.in.: wyciągów z kont bankowych, zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie Spółki, sprawozdania finansowego za 2015 r., spisu środków trwałych – z podaniem ich wartości oraz oświadczania określającego czy ww udziały w Spółkach zostały zajęte. Uchylając się od pełnej współpracy z Sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez Sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2014 r. I FZ 28/14 oraz z dnia 24 lipca 2014 r., II GZ 393/14). W związku z powyższym Sąd uznał, że strona skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Należy zauważyć, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia wówczas, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane gdyż wnioskodawca uchyla się od złożenia odpowiednich dokumentów, czy oświadczeń w tym przedmiocie. To na skarżącym zatem spoczywa obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ppsa w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.