I SA/Kr 1801/13
PostanowienieWSA w Krakowie2015-04-30
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej trudnej sytuacji materialnej. Przedstawione przez niego dane były niepełne i sprzeczne, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny jego zdolności płatniczych i sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca P.C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca podał sprzeczne informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej, wskazując raz na utrzymanie przez rodziców, a innym razem na brak pomocy finansowej od nich. Przedstawione przez niego dane dotyczące dochodów i wydatków były nielogiczne i niewystarczające do oceny jego sytuacji finansowej, a także nie tłumaczyły, w jaki sposób był w stanie uiścić wysokie wpisy sądowe w innych sprawach.Rozstrzygnięcie
Wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.09.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2008r. postanawia: wniosek oddalić
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 10.09.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2008r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów P.C. ur. w 1984r. mieszaka sam, w lokalu znajdującym się w R. i z tego tytułu płaci właścicielowi tej nieruchomości tj. "H" sp. z o.o. w K. miesięczny czynsz w wysokości 500 zł. Miesięczne wydatki wnioskodawcy, związane z bieżącymi potrzebami, wynoszą natomiast 75 zł., dziennie.
Stara się on zdobywać pieniądze zbierając złom. Na tą okoliczność przedłożył – "formularz przyjęcia odpadów metali / umowę kupna sprzedaży nr 493/12/14", z dnia 17.12.2014r. na kwotę 367,92 zł.
W 2014r. uzyskał on dochód w wysokości 1 543,75 zł., przy przychodzie w wysokości 2 200 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartym w formularzu PPF wnioskodawca podał, iż; nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zaznaczył też, że pozostaje na utrzymaniu rodziców – M.C. ur. w 1969r. i H.C. ur. w 1961r., którzy zapewniają mu wyżywienie.
W "odpowiedzi na wezwanie" , z dnia 12.03.2015r. stwierdził z kolei , że nie uzyskuje już pomocy finansowej od rodziców, ponieważ oni sami jej potrzebują .
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne i sprzeczne.
Raz bowiem P.C. twierdzi , iż pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy zapewniają mu wyżywienie. Drugim razem, po wystosowaniu do niego wezwania wzywającego m.in. do złożenia oświadczenia określającego w jakiej wysokości uzyskuje on pomoc finansową od rodziców, oświadcza w "odpowiedzi na wezwanie", że nie uzyskuje już od nich pomocy finansowej.
Zauważyć też wypada, że w świetle materiałów zgromadzonych w aktach spraw o sygn. I SA/Kr 1652/13 oraz I SA/Kr 1347/13 trudno mówić o możliwości jakiejkolwiek pomocy finansowej dla syna ze strony rodziców. Matka P.C. – H. C. jest bowiem stroną postępowania o sygn. akt I SA/Kr 1652/13 oraz I SA/Kr 1347/13 i w sprawach tych stwierdziła, że trudno jej odłożyć "jakąkolwiek kwotę". Stąd też, twierdzenia tego typu wydają się wątpliwe, zwłaszcza w sytuacji kiedy H.C.otrzymuje rentę w wysokości 619,08 zł., miesięcznie, netto a jej mąż – M. C. wynagrodzenie w wysokości 1680 zł., miesięcznie, brutto a nie mają oni żadnych oszczędności (por. akta spraw o sygn. I SA/Kr 1652/13 i I SA/Kr 1347/13).
Ponadto przedstawione przez wnioskodawcę informację dotyczące jego miesięcznych wydatków, nie dają się pogodzić ze wskazaniami logicznego rozumowania. Te natomiast są nieodzownym elementem analizy zebranego materiału, w ramach wpadkowego postępowania o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04).
Podkreślić bowiem trzeba , że przy praktycznym braku dochodów P.Ch. wydaje on miesięcznie 500 zł.- na czynsz i 2 250 zł. - na bieżące potrzeby (75 zł. x 30 dni = 2 250 zł., miesięcznie), co jest nielogiczne. Wymienione wydatki nie znajdują bowiem pokrycia w jego dochodach, uwzględniając nawet kwotę uzyskaną ze sprzedaży złomu.
Tym bardziej niewytłumaczalny jest fakt, że przy tym rzekomym braku środków finansowych wnioskodawca był w stanie uiścić dnia 21.07.2014r. wpis od skargi w wysokości 4 128 zł. a dnia 24.10.2014r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. W innej sprawie natomiast o sygn. akt I SA/Kr 1262/14, wpłacił; dnia 06.02.2014r.-wpis od skargi w wysokości 400 zł., dnia 27.02.2014r. - wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł. , dnia 10.04.2014r. - wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. a dnia 20.11.2014r. - opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. (akta spraw o sygn. akt I SA/Kr 1801/13, I SA/Kr 1262/14).
Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie, sprzeczne lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy.
Tak więc, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz kierując się zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy uznać należy, że wskazane wyżej okoliczności czynią zebrany materiał niekompletnym i mało wiarygodnym a więc niewystarczającym do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Postawa strony , która tak jak w tym wypadku, wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności , co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA , z dnia 11.01.2008r. , sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA , z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA , z dnia 28.06.2012r. , sygn. akt I FZ 210/12 ). Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast dopuszczalne (por. postanowienie NSA , z dnia 24.01.2011r. , sygn. akt II FZ 733/10).
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2 , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło