I SA/Kr 328/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Sp. z o.o. w D., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego , z dnia 14.12.2015r., nr [...] , w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2015r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. Sp. z o.o. w D.h, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia 14.12.2015r., nr [...], w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2015r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy spółka prowadzi sklep i przedsiębiorstwo handlowe. Jej kapitał zakładowy wynosi 5000 zł. W 2015r. poniosła ona stratę w wysokości 51 919,93 zł., przy przychodzie na poziomie 2 247 968,33 zł. W Idea Banku S.A. spółka posiada środki finansowe o wartości 1461,63 zł. a w ING Banku Śląskim S.A. o wartości 96,44 zł. Stan kasy wynosi natomiast 1868,64 zł. Strona skarżąca podniosła, iż; w miesiącach od października do grudnia 2015r. poniosła stratę, jej zobowiązania wobec kontrahentów wynoszą 220 067,50 zł., wierzytelności wobec nich opiewają na kwotę 12 418,56 zł., a wydatki w kolejnych miesiącach 2015r. wyniosły: w październiku – 19 705,50 zł., w listopadzie – 20 043,17 zł., w grudniu – 18 423,07 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14). W rozpatrywanym przypadku spółka spełnia w/w kryteria tj. funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nie ogłosiła upadłości czy likwidacji, osiąga znaczne przychody i posiada środki finansowe na kontach bankowych w łącznej kwocie 1 558,07 zł. (1 461,63 zł. + 96,44 zł. = 1558,07 zł.) oraz w kasie o wartości 1 868,64 zł. Wpis od skargi w niniejszej sprawie, składający się na obecne koszty sądowe, wynosi natomiast 100 zł. Uiszczenie go zatem jest w pełni możliwe przez stronę skarżącą. Odnosząc się natomiast tylko marginalnie do podnoszonego przez stronę skarżącą argumentu poniesienia straty w ubiegłym roku, podkreślić należy, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11, postanowienie NSA z dnia 20.01.201r. , sygn. akt I FZ 375/15, postanowienie NSA z dnia 20.01.2016r. , sygn. akt I GZ 889/15). W pełni podzielić trzeba pogląd, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie (postanowienie WSA w Warszawie z 14.02.2012r., sygn. III SA/Wa 3114/11), co też ma miejsce w analizowanej sytuacji. Biorąc pod uwagę powyższe, zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych pozbawione jest podstaw w rozpatrywanym przypadku. W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.