I SA/Kr 346/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G., o zwolnienie od kosztów sądowych , w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 15.12.2014r., nr [...], w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2009r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 15.12.2014r., nr [...], w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2009r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" akt sprawy o sygn. I SA/Kr 347- 354/15 oraz nadesłanych dokumentów K.G. ur. w 1990r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem Z.G. ur. w 1961r., matką U.G. ur. w 1965 r. oraz braćmi : B.G. ur. w 2004r. oraz Ł. G. ur. w 1992r. Rodzina mieszka w lokalu wynajmowanym od E" Sp. z o.o. w K. K.G. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: PUH "A", jest prezesem zarządu: "E" Sp. z o.o. w K., w której posiada dziewięćdziesiąt ze stu udziałów o łącznej wartości 4 500 zł. oraz prezesem zarządu: "S" Sp. z o.o. w K., w której posiada dziesięć ze stu udziałów o łącznej wartości 500 zł. (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/). Podstawa opodatkowania jego dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju w miesiącu lipcu 2015r. wyniosła 5 600 zł. Z.G. zatrudniony jest w "S" Sp. z o.o. w K, z wynagrodzeniem 1 286,16 zł., miesięcznie , netto. W spółce tej jest prokurentem, tak jak i w spółce "E" Sp. z o.o. w K. (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/). U.G. zatrudniona jest w Szkole Podstawowej i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1289,03 zł., miesięcznie , netto. Ł.G. zatrudniony jest w "E" Sp. z o.o. w K., na podstawie umowy o pracę, z wynagrodzeniem 2 999 zł. miesięcznie, netto. Ponadto otrzymuje z tej spółki środki w różnej wysokości, m.in. z tytułu umów o dzieło. W dniu 15.05.2015r. był to przelew kwoty 1800 zł., w dniu 05.06.2015r. był to przelew kwoty 200 zł., w dniu 09.07.2015r. był to przelew kwoty 1 968 zł. a w dniu 20.08.2015r. był to przelew kwoty 3 280 zł. W dniu 24.08.2015r. otrzymał on natomiast z tej spółki premię kwartalną w wysokości 8 997 zł. Z kolei w dniu 31.08.2015r. "B" Sp. z o.o. w W. przelała na jego konto wynagrodzenie z tytułu mianowania w kwocie 8 997 zł., a w dniu 17.09.2015r. wypłatę z zysku w kwocie 50 000 zł. Ł. G. pokrywa raty za studia zaoczne w wysokości 750 zł., miesięcznie, taką samą kwotę uiszcza też za K.G., spłaca również kredyt, którego rata wynosi 512 - 526 zł. Wynajmuje mieszkanie za 1000 zł., a na opłaty wydaje 380 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : opłatę za energię elektryczną – 628 zł., opłatę za wodę – 220 zł., opłatę za najem lokalu – 615 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). W niniejszej sprawie strona skarżąca, nie przedstawiła natomiast, mimo stosownego wezwania w tym zakresie, jakie są miesięczne i roczne dochody K.G., Z.G. oraz Ł.G.. Nie przedłożyła też stosownych wyciągów z kont bankowych K. G., Z.G. i U.G. Wnioskodawca przesłał wprawdzie dokumenty wskazujące wysokość miesięcznego wynagrodzenia Z.G., uzyskiwanego z firmy "S" Sp. z o.o. w K., ten jednak pełni również funkcję prokurenta w "E" Sp. z o.o. w K., której jest ponadto udziałowcem. Stąd wskazane byłoby kompleksowe przedstawienie wysokości jego dochodów. Informacje dotyczące zarobków Ł.G. są natomiast niepełne a nawet sprzeczne. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na druku PPF strona skarżąca w ogóle nie odnotowała, że Ł.G. uzyskuje jakiś dochód. Dopiero w piśmie z dnia 12.10.2015r. zaznaczyła , iż otrzymuje co jakiś czas wynagrodzenie a mieszka oddzielnie. Z "elektronicznego zestawienia operacji za okres od 01.01.2015r. do 20.09.2015r. " sporządzonego przez mBank S.A. wynika natomiast, że Ł.G. uzyskuje z "E" Sp. z o.o. w K. środki zarówno z tytułu umowy o pracę jak i z innych tytułów, m.in. umów o dzieło. Otrzymuje też z B. Sp. z o.o. w W. dodatkowe środki finansowe, nawet znacznych rozmiarów. Zaznaczyć trzeba , że wnioskodawca wraz z pismem z dnia 12.10.2015r. nadesłał wprawdzie "odpowiedź na wezwanie z 24.07.2015r. o uzupełnienie wniosku", datowaną na dzień 25.08.2015r., w której m.in. stwierdzono, że zeznania podatkowe za 2014r. zostały zabezpieczone w dniu 12.05.2015r. przez prokuraturę. Przedmiotowe pismo nie zostało jednak podpisane przez K.G., tak więc trudno przyznać mu moc dowodową. Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat sytuacji majątkowej i finansowej jej oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową, określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności, przedmiotów wartościowych czy nieruchomości. Stąd też, brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia wspomnianą analizę . To z kolei, wyklucza przyznanie prawa pomocy. W badanej sprawie materiał służący do ustalenia stanu faktycznego przedstawiony został w sposób wybiórczy i niekompletny. Część informacji np. dotyczących zeznań podatkowych czy kont bankowych została natomiast zawarta w piśmie z dnia 25.08.2015r., które nie zostało w ogóle podpisane, czyniąc je nieprzydatnym w analizie sytuacji finansowo – materialnej strony skarżącej. W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, w szczególności nieprzesłania stosownych dokumentów źródłowych stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz . 270 z p. zm. ).