I SA/Kr 349/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G., o zwolnienie od kosztów sądowych , w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 15.12.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 15.12.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", nadesłanego pisma z dnia 25.08.2015r. oraz akta sprawy o sygn.. I SA/Kr 347/15 K.G. ur. w 1990r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem Z.G. ur. w 1961r., matką U. G. ur. w 1965 r. oraz braćmi : B.G. ur. w 2004r. oraz Ł.G. ur. w 1992r. Rodzina mieszka w lokalu wynajmowanym od E" Sp. z o.o. w K. K, G. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: PUH A., jest prezesem zarządu: "E" Sp. z o.o. w K, w której posiada dziewięćdziesiąt ze stu udziałów o łącznej wartości 4 500 zł. oraz prezesem zarządu: "S" Sp. z o.o. w K, w której posiada dziesięć ze stu udziałów o łącznej wartości 500 zł. (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/). Podstawa opodatkowania jego dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju w miesiącu lipcu 2015r. wyniosła 5 600 zł. Z.G. zatrudniony jest w "S" Sp. z o.o. w K, z wynagrodzeniem 1 286,16 zł., miesięcznie , netto. W spółce tej jest prokurentem, tak jak i w spółce E Sp. z o.o. w K.. (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/). U. G. zatrudniona jest w Szkole Podstawowej im. J. i jak podaje wnioskodawca uzyskuje ona wynagrodzenie w wysokości 1215 zł., miesięcznie , netto. Ł G zatrudniony jest w E." Sp. z o.o. w K, na podstawie umowy o pracę, z wynagrodzeniem 2 999 zł. miesięcznie, netto. Ponadto otrzymuje z tej spółki środki w różnej wysokości, m.in. z tytułu umów o dzieło. W dniu 15.05.2015r. był to przelew kwoty 1800 zł., w dniu 05.06.2015r. był to przelew kwoty 200 zł., w dniu 09.07.2015r. był to przelew kwoty 1 968 zł. a w dniu 20.08.2015r. był to przelew kwoty 3 280 zł. Ł. G. pokrywa raty za studia zaoczne w wysokości 750 zł., miesięcznie, taką samą kwotę uiszcza też za K G., spłaca również kredyt, którego rata wynosi 526 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : opłatę za energię elektryczną – 628 zł., opłatę za wodę – 220 zł., opłatę za najem lokalu – 615 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). W niniejszej sprawie strona skarżąca, nie przedstawiła natomiast, mimo stosownego wezwania w tym zakresie, jakie są miesięczne i roczne dochody K G, Z. G., U G oraz Ł G. Wnioskodawca przesłał wprawdzie dokumenty wskazujące wysokość miesięcznego wynagrodzenia Z. G., uzyskiwanego z firmy "S" Sp. z o.o. w K, ten jednak pełni również funkcję prokurenta w E" Sp. z o.o. w K, której jest ponadto udziałowcem. Informacje dotyczące zarobków Ł. G. są natomiast niepełne a nawet sprzeczne. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na druku PPF strona skarżąca w ogóle nie odnotowała, że Ł. G. uzyskuje jakiś dochód. Dopiero w piśmie z dnia 25.08.2015r. zaznaczyła , iż na jego konto wpływają pieniądze z umowy o dzieło. Natomiast z "elektronicznego zestawienia operacji za okres od 01.05.2015r. do 22.08.2015r. " sporządzonego przez mBank S.A. wynika , że Ł. G. uzyskuje z E." Sp. z o.o. w K. środki zarówno z tytułu umowy o pracę jak i z innych tytułów, m.in. umów o dzieło. Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat sytuacji majątkowej i finansowej jej oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową, określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności, przedmiotów wartościowych czy nieruchomości. Stąd też, brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia wspomnianą analizę . To z kolei, wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, w szczególności nieprzesłania stosownych dokumentów źródłowych stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz . 270 z p. zm. ).