II SA/Kr 584/25

WyrokWSA w Krakowie2025-07-24

Skład orzekający: Sebastian Pietrzyk, Agnieszka Nawara-Dubiel, Anna Kopeć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów za rok 2020 została nałożona prawidłowo, pomimo podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących przedawnienia, niewystarczającej oceny dowodów, braku indywidualnej odpowiedzialności oraz wpływu pandemii COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a zarzuty dotyczące przedawnienia, niewystarczającej oceny dowodów, braku indywidualnej odpowiedzialności oraz wpływu pandemii COVID-19 nie znalazły uzasadnienia. Odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu ma charakter obiektywny, a strona nie wykazała okoliczności zwalniających ją od odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów za rok 2020 (27,73% zamiast wymaganego 50%). Organy administracji ustaliły, że spółka nie w każdym przypadku oferowała odbiór odpadów segregowanych, a jej działania edukacyjne były niewystarczające. Spółka odwołała się od decyzji, podnosząc zarzuty przedawnienia, błędnej oceny dowodów, braku indywidualnej odpowiedzialności oraz wpływu pandemii COVID-19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2024 r. znak SKO.OŚ/4170/279/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu skargę oddala. Przedmiotem skargi A. Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania sp. z o.o. z siedzibą w O. – dalej jako "Skarżąca" jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2024 roku, znak: SKO.Oś/4170/279/2024 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 27 czerwca 2024 r. znak: SE.6233.15.272023.B5", nakładającą na przedsiębiorcę: [...] Sp. z o.o., [...], ul. K. - karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...]) za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów za rok 2020. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. Przedsiębiorca [...] Sp. z o.o. posiada wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Miasta i Gminy O.. Ze złożonego przez przedsiębiorcę sprawozdania za 2020 rok wynika, że poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za 2020 r. wyniósł 27,73 % (wobec wymaganego 50%). W związku z tym Burmistrz Miasta i Gminy O. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za rok 2020. W toku postępowania organ ustalił, że umowy obejmujące odbiór odpadów segregowanych stanowiły jedynie 5,39% wszystkich umów Spółki obowiązujących w roku 2020. W celu zbadania ewentualnego stopnia zawinienia Przedsiębiorcy w braku osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu Organ wystąpił do 11 losowo wybranych właścicieli nieruchomości niezamieszkałych posiadających zawarte ze Spółką umowy - o udzielenie wyjaśnień, czy w 2020 r. posiadali umowę na usługę wywozu segregowanych odpadów komunalnych, a jeżeli nie, to czy Przedsiębiorca zwracał się z ofertą odbioru segregowanych odpadów komunalnych, ewentualnie z ofertą zmiany warunków posiadanej umowy, w zakresie uwzględnienia odbioru odpadów zbieranych selektywnie. Z dokonanej analizy otrzymanych odpowiedzi od w/w kontrahentów Przedsiębiorcy, wynika, że w 3 przypadkach Przedsiębiorca nie zwracał się do swoich kontrahentów z propozycją oferty odbioru odpadów segregowanych ani nie proponował zmiany warunków zawartej już umowy na odbiór odpadów niesegregowanych na 2020 rok. Powyższe wskazuje, że Spółka, nie w każdym przypadku zwracała się do swoich kontrahentów z propozycją zawarcia lub zmiany warunków umów na odbiór odpadów komunalnych w zakresie dot. odbioru odpadów segregowanych. Organ wskazał, że w obowiązującym w 2020 r. Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy O. został ustanowiony obowiązek prowadzenia selektywnego zbierania i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych, m.in. papieru, tworzyw sztucznych, szkła i metalu. Obowiązek ten dotyczył również właścicieli nieruchomości innych niż zamieszkałe. Straż Miejska w O. prowadziła sukcesywne kontrole w tym zakresie. Nie mniej jednak, celowym jest współpraca z każdym podmiotem odbierającym odpady komunalne działającym w oparciu o wpis do rejestru działalności regulowanej, polegająca na sygnalizowaniu (nawet telefonicznie), o występujących problemach, poprzez wskazanie tych właścicieli, którzy nie deklarowali woli prowadzenia selektywnej zbiórki, naruszając postanowienia regulaminu, co bezpośrednio może przyczynić się do braku możliwości wypełnienia ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych odpowiednich poziomów recyklingu. Dodatkowo Organ zaznaczył, że Strona również za rok 2019 nie osiągnęła wymaganego w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Wówczas w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego odstąpiono od wymierzenia A. Sp. z o.o. kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za rok 2019, pouczając o obowiązku osiągania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za każdy kolejny rok zgodnie z art. 9g ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, uprzedzając jednocześnie, że w przypadku stwierdzenia ponownego naruszenia obowiązku wynikającego z powyższych przepisów zostanie nałożona kara pieniężna, na zasadach określonych w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. bez względu na wagę naruszenia. W 2019 r. do osiągnięcia wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, Spółce brak było jedynie 5,98 %. W tym stanie rzeczy Burmistrz decyzją z dnia 27 czerwca 2024 r. wymierzył opisaną wyżej karę przytaczając też stosowne przepisy i przedstawiając sposób obliczenia kary. W decyzji rozważono możliwość odstąpienia o nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. jednak nie znaleziono ku temu podstaw. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca. Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 30 grudnia 2024 roku, znak: SKO.Oś/4170/279/2024 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 27 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w pełni podziela ustalenia faktyczne oraz oceny prawne organu I instancji. Ponadto odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że nie podziela podniesionego w odwołaniu zarzutu przedawnienia, że w niniejszej sprawie trzyletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, do doręczenia Stronie decyzji organu I instancji, wydanej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy o czystości i porządku w gminach, rozpoczął swój bieg z końcem 2021 r. (tj. roku, w którym Strona złożyła sprawozdanie), a nie z końcem roku 2020 r. (którego to roku sprawozdanie dotyczy). W związku z powyższym, termin przedawnienia upływa w niniejszej sprawie z końcem 2024 r. i przed tym terminem została Stronie doręczona decyzja Organu I instancji. Brak zatem było podstaw do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umarzania przedmiotowego postępowania. Odwołująca podnosząc pojawienie się w okresie objętym postępowaniem wyjątkowych niemożliwych do przewidzenia okoliczności, jakimi miały być szczególne i wyjątkowe warunki dotyczące postępowania z odpadami wytwarzanymi w okresie pandemii COVID-19 - nie wykazała, jaki konkretnie wpływ miały te okoliczności na nieosiągnięcie przez Spółkę wymaganego poziomu recyklingu. Sam fakt, że osiągnięty przez Spółkę poziom recyklingu w okresie pandemii COVID w roku 2020 r. był niższy niż w roku poprzednim - nie świadczy jeszcze o tym, że było to spowodowane wspomnianymi wyjątkowymi warunkami dotyczącymi postępowania z odpadami wytwarzanymi w okresie pandemii. Osiągnięty przez Spółkę poziom recyklingu w 2020 r. w równej mierze mógł wynikać z innych okoliczności, leżący po stronie Odwołującej. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zostały więc wykazane przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 189e k.p.a., wedle którego w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło w skutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. W niniejszej sprawie Strona nie wykazała, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, co nakazuje uznać, że Strona popełniła delikt administracyjny podlegający administracyjnej karze pieniężnej. W niniejszej sprawie brakująca masy odpadów komunalnych wyrażona w Mg, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniosła 92,0951 Mg (co wynika, z tego, że wyrażona w % różnica między poziomem recyklingu osiągniętym przez Spółkę w 2020 r., a poziomem wymaganym wynosi 22,27%, a łączna masa wytworzonych odpadów papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła Mwpmts = 413,5390 Mg). Jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku określona została w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 2490 ze zm.) wydanym na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z Załącznikiem nr 2 do ww. Rozporządzenia stawka ta w 2020 r. wynosiła 270,00 zł/Mg. W niniejszej sprawie zatem, wysokość kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu opadów wynosi: 92,0951 Mg x 270,00 zł/Mg = 24 865,67 zł. Wysokość kary została przez Organ I instancji obliczona prawidłowo, co nie było zresztą przez Stronę kwestionowane. Słusznie też Organ I instancji wskazał, że decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. ma charakter związany, a samo obliczenie wysokości kary jest działaniem arytmetycznym, uwzględniającym dane przekazane przez przedsiębiorcę, działającego w wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g. W ocenie Kolegium, przerzucanie przez Spółkę na Gminę odpowiedzialności za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu - jest nieuzasadnione. Sam fakt podejmowania przez Spółkę pewnych działań edukacyjnych i doradczych nie świadczy jeszcze o tym, że były one wystarczające. Podobnie, oferta Spółki ostatecznie nie skłoniła jej klientów do zawarcia takiej liczby umów na odbiór odpadów selektywnych by możliwe było osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. Mimo, więc że Spółka twierdzi, że proponowała swoim klientom korzystne warunki umów - działalność sprzedażowa Spółki w tym zakresie była nieskuteczna. Z przedłożonej przez Spółkę w toku postępowania umowy na odbiór odpadów z dnia 16.10.2020 r. przewidującej darmowy odbiór trzech rodzajów odpadów selektywnych - nie wynika, kiedy Spółka zaczęła formułować tego typu propozycje wobec klientów (umowa zawarta pod koniec roku 2020), wobec jakiej części swych klientów Spółka kierowała taką ofertę, czy była to rzeczywiście oferta na tyle korzystna by zdolna była przekonać większą część klientów do selektywnej zbiórki odpadów. Przede wszystkim jednak z twierdzeń samej Strony wynika, że udział umów obejmujących odbiór odpadów selektywnych do ogólnej liczby umów na odbiór odpadów obowiązujących w 2020 r. - nie zmienił się w porównaniu roku 2019 r., kiedy Spółka także nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu. Świadczy to o tym, że Spółka nie dość skutecznie dążyła do zmiany niekorzystnego współczynnika umów obejmujących segregację. Zarzucanie w tym kontekście Organowi I instancji wadliwego ustalenia, że Spółka nie w każdym przypadku kierowała do stosownych podmiotów propozycje zawarcia umów obejmujących segregację - może osiągnąć zamierzonego przez Odwołującą celu. Po pierwsze, Organ I instancji nie stwierdził, że do "żadnego" ze swych kontrahentów Spółka nie skierowała propozycji zawarcia umowy obejmującej segregację, ale że "nie w każdym przypadku" taka propozycja była składana. Potwierdziły to odpowiedzi losowo wybranych kontrahentów Strony do których Organ zwrócił się z zapytaniem. W ocenie Kolegium Organ nie miał obowiązku zwracać się o wyjaśnienia do każdego z ponad 400 klientów Spółki. Jeżeli Strona pragnęła wykazać, do jakiej konkretnie części swych klientów skierowała propozycję zawarcia umowy obejmującej segregację - Strona mogła przedstawić dowody na tę okoliczność. Tymczasem, sama Spółka przyznaje w odwołaniu, że takich dowodów nie przedstawiła gdyż ich nie zgromadziła. W ocenie Kolegium, w sytuacji gdy już w 2019 r. Spółka nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu - Spółka w swym własnym interesie powinna dokumentować działania podejmowane w kolejnym, 2020 roku, mające na celu zmianę niekorzystnego współczynnika umów obejmujących segregację. Oczywiście, jak słusznie zwraca uwagę Odwołująca, żaden przepis prawa nie wymagał od Spółki tego typu dokumentacji nie mniej jednak jako podmiot profesjonalny Strona była przecież świadoma tego, że od wykazania przez nią dopełnienia należytej staranności w osiągnięciu wymaganego poziomu recyklingu może w przyszłości zależeć jej odpowiedzialność administracyjna. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że należyta staranność jest określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej i uzasadnia zwiększone oczekiwania wobec podmiotu, co do jego umiejętności, wiedzy, skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania w prowadzonych przez niego działaniach. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. I FSK 868/12). W świetle powyższego i braku wystarczającej inicjatywy dowodowej Spółki, ustalenia Organu I instancji są prawidłowe i nie powinny budzić zdziwienia Strony. Zarzucając Organowi I instancji niewystarczającą ilość kontroli przestrzegania obowiązku segregacji odpadów - Spółka nie wykazała, że sama powiadamiała Organ o jakichkolwiek nieprawidłowościach zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowiącym, że: "W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości". Nie przekonuje też argumentacja Spółki, że w obowiązującym wówczas Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy O. nie uchwalono wobec właścicieli nieruchomości niezamieszkałych żadnych obowiązków co do konieczności osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Spółka podejmując działalność w zakresie odbierania odpadów świadoma była obowiązujących regulacji i najwyraźniej nie traktowała ich jako przeszkody w należytym prowadzeniu tej działalności. Na gruncie rozpatrywanej sprawy, w ocenie Kolegium, przesłanki do odstąpienia od wymierzenia Spółce kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych - nie zostały spełnione. Oceniając wagę naruszenia prawa przede wszystkim należy wziąć pod uwagę różnicę pomiędzy osiągniętym, a wymaganym poziomem recyklingu. Różnica ta w niniejszej sprawie jest w ocenie Kolegium znaczna (poziom osiągnięty w 2020 r.: 27,73%, poziom wymagany w 2020 r.: 50%). Dalej, tak dla oceny przesłanki wagi naruszenia prawa, jak i przesłanki zaprzestania naruszania prawa - istotna jest okoliczność, że Spółka także w roku poprzednim do tego objętego niniejszą sprawą - nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Powyższe świadczy o tym, że naruszanie prawa przez Spółkę ma charakter powtarzający się, co zwiększa jego wagę i powoduje, że Spółka nie zaprzestała samym naruszania prawa. Powyższe skutkuj niemożliwością odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie, w związku z popełnionym przez Stronę naruszeniem nie toczyło się żadne inne postępowanie, które spełniłoby cele dla których nakładana jest administracyjna kara pieniężna (art. 189f § 1 pkt 2). Nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. gdyż w sprawach tego typu usunięcie naruszenia prawa jest już niemożliwe, a spełnienie celów, dla których jest nakładana administracyjna kara pieniężna, nie nastąpi przez powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa. Strona może wprawdzie podejmować działania zamierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych, ale działania te mogłoby przynieść skutek wyłącznie w przyszłości, a nie w minionym już roku (tak: wyrok WSA w Łodzi z dnia 23.07.2024 r., II SA/Łd 385/24). Biorąc powyższe pod uwagę, w niniejszej sprawie nie sposób uznać by cele dla których nakładana jest administracyjna kara pieniężna mogły zostać osiągnięte w sposób inny niż nałożenie na Stronę kary pieniężnej, co wyklucza możliwość odstąpienie od wymierzenia tej kary. Tym samym, zaskarżona decyzja Organu I instancji jest prawidłowa i winna zostać utrzymana w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniosła Skarżąca podnosząc zarzuty: 1) przedawnienia w całości uprawnienia do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za rok 2020, a to na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej jako: o.p.) w zw. z art. 202 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm., dalej jako: u.o.o.), z uwagi na upływ 3-letniego terminu dotyczącego uprawnienia do doręczenia ostatecznej decyzji wymierzającej sankcję, który w niniejszej sprawie upłynął z końcem 2023 r., a przy przyjęciu najmniej korzystnej interpretacji z końcem 2024 r., wobec czego Organ II instancji stosownie do art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572. dalej jako: k.p.a.) powinien był umorzyć postępowanie, a czego wadliwie nie uczynił; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 399, dalej jako: u.c.p.g.) poprzez błędną i niepełną ocenę zgormadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nietrafnym przyjęciem przez Organ II instancji, iż w niniejszej sprawie licznie podejmowane przez Spółkę działania informacyjne były niewystarczające i nie wpływają w żaden sposób na możliwość odstąpienie od wymierzenia jej administracyjnej kary pieniężnej, a nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikało z przyczyn zależnych wyłącznie od Spółki, a tym samym pominięcie faktu, że odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że uczynił wszystko, czego można było do niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. 3) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez pogwałcenie przez Organ II instancji zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony w zakresie stanu faktycznego i ukierunkowanym na ukaranie prowadzeniu postępowania dowodowego, bowiem Organ II instancji bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przyjął za prawidłowe i nie budzące zastrzeżeń ustalenia Organu I instancji dotyczące propozycji zawierania przez Spółkę umów obejmujących segregację, w sytuacji gdy sposób przeprowadzenia weryfikacji informacji w tym zakresie był wadliwy i budzący poważne wątpliwości, 4) art. 15 w zw. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak samodzielnego i merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez Organ II instancji, a wyłącznie powielenie ustaleń Organu I instancji, które były wadliwe, niepełne i pozostawiały wątpliwości dotyczące stanu faktycznego sprawy. 5) art. 7 w zw. z art 77 § 1 w zw. z art 80 w zw. z art. 189f k.p.a. poprzez błędną i niepełną ocenę zgormadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i swobodne przyjęcie (nie poparte żadnym materiałem dowodowym), że naruszenie prawa nie ma znikomego charakteru, a Spółka nie zaprzestała naruszania prawa, co skutkowało nietrafnym przyjęciem przez Organ II instancji, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 189f k.p.a. 6) art. 189e k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Organ II instancji, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przez Spółkę spowodowane było wystąpieniem w 2020 roku pandemii COVID-l9 i wszelkimi obostrzeniami z nią związanymi, mającą niewątpliwie charakter siły wyższej, co jest wystraczającą przyczyną do odstąpienia od ukarania w oparciu o art. 189e k.p.a. Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2024 roku, znak: SKO.Oś/4170/279/2024 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 27 czerwca 2024 r. znak: SE.6233.15.272023.B5", nakładającą na przedsiębiorcę: A. Sp. z o.o., [...], ul. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...]) za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów za rok 2020. W pierwszej kolejności należy poczynić kilka uwag natury ogólnej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 2 pkt. 4) i pkt. 5) ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1469 ze zm.) – dalej też jako "uCzyst", utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, w związku z czym gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania. W tym celu gminy są obowiązane do nadzorowania gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym do nadzorowania realizacji zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Ponadto gminy zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. Gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo (por. art. 3aa pkt. 1 uCzyst). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 22) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1587) – dalej jako "uOdp", przez przygotowanie do ponownego użycia rozumieć należy odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania. Recyklingiem natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt. 23) uOdp jest odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach; pojęcie obejmuje to ponowne przetwarzanie materiału organicznego (recykling organiczny), ale nie obejmuje odzysku energii i ponownego przetwarzania na materiały, które mają być wykorzystane jako paliwa lub do prac ziemnych. Nawiązując jeszcze do treści art. 3b uCzyst należy wskazać, że wskazuje on zasady obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, które gminy mają osiągać w kolejnych latach określonych w art. 3b ust. 1. Przy czym zgodnie z art. 3b ust. 1a uCzyst poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się jako stosunek masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi do masy wytworzonych odpadów komunalnych. Obowiązek osiągnięcia określonych w art. 3b ust. 1 uCzyst poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych nie tylko na gminie, ale ciąży również na podmiotach odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, co wynika wprost z art. 9g pkt. 1) uCzyst. Niezależnie można jeszcze wskazać, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt. 3) i art. 5 ust. 1a uCzyst, obowiązkowi prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów oraz przekazywania ich gminie albo podmiotowi działającemu w jej imieniu podlegają również właściciele nieruchomości. W sytuacji gdyby właściciel nieruchomości nie wykonał swojego obowiązku, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości, co wynika z art. 6ka ust. 1 uCzyst. Wskazana zatem ustawa z dnia 13 września 1996 roku określa nie tylko obowiązki gmin, ale również warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów (por. art. 1 pkt. 2) uCzyst). W kontekście obowiązków spoczywających na podmiotach odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, do których należy Skarżąca spółka, należy podkreślić podmiot ten jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za rok 2020 określonych w art. 3aa pkt. 1 uCzyst w wysokości co najmniej 50% wagowo. Organ rozpoznając kontrolowaną sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. W tej sprawie organy były zatem obowiązane do ustalenia, czy podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości osiągnął w roku kalendarzowym 2020 w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych minimalny poziom przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu, który w roku 2020 wynosił 50% wagowo. Organy ustaliły jaki był poziom przygotowania przez Skarżącą spółkę w 2020 roku odebranych odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu. W tym zakresie organy oparły się na sprawozdaniu Skarżącej spółki, które zostało złożone przez nią do organu w dniu 23 marca 2021 roku, zgodnie z którym za rok 2020 Skarżąca spółka za rok 2020 osiągnęła poziom przygotowania odebranych odpadów do ponownego użycia i recyklingu w wysokości 27,73%, podczas gdy wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu na rok 2020 wynosił, jak już zaznaczono 50% wagowo (k. 5 – 6 a.a.). Powyższe ustalenia nie przy tym nie budzą najmniejszych wątpliwości. Co istotne także sama Skarżąca w tym zakresie nie formułuje żadnych zarzutów. Ustalenie, że Skarżąca nie osiągnęła minimalnego wymaganego poziomu przygotowania odebranych odpadów do ponownego użycia i recyklingu skutkował naliczeniem kary, o której mowa w art. 9z ust. 2 uCzyst. W ocenie Sądu kara ta została obliczona przez organ w sposób prawidłowy. Sposobu jej obliczenia nie neguje również sama Skarżąca spółka. W tym zakresie zarówno nałożenie kary jak i jej wysokość nie budzi wątpliwości. Natomiast liczne zarzuty wniesionej skargi koncentrują się na wskazaniu, że organ nakładając karę administracyjną nie uwzględnił istnienia różnych okoliczności, które były niezależne od samej Skarżącej, a które utrudniły, czy wręcz uniemożliwiły jej realizację wskazanego ustawowego obowiązku, co do zachowania wymaganego poziomu przygotowania odebranych odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Bezzasadne są zarzuty dotyczące przedawnienia uprawnienia do wymierzenia kary pieniężnej. Skarżąca wskazuje, że cyt. "zgodnie z art. 9zf u.c.p.g. do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Przepis ten znajduje zastosowanie m.in. do kary z tytułu nieosiągnięcia wymaganego w danym roku kalendarzowym poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Oznacza to, że w postępowaniu w tym przedmiocie znajdują zastosowanie przepisy rozdziału 8 działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa regulujące przedawnienie. Stosownie do art. 68 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Należy zatem przyjąć, że jest to termin przedawnienia wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Natomiast na podstawie art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie do zapłaty administracyjnej kary pieniężnej przedawnia się z upływem 5 lat. Licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności kary. Przepis ten określa zatem termin przedawnienia egzekwowania administracyjnej kary pieniężnej. Tym samym termin przedawnienia wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wynosi 3 lata licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wymagany poziom recyklingu nie został osiągnięty. Tym samym w przypadku weryfikacji roku 2020 r., przedawnienie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nastąpiło z dniem 31 grudnia 2023 r." (por. s. 4 skargi). Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 9n ust. 1 i ust. 2 uCzyst podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. Na gruncie niniejszej sprawy sprawozdanie przez Skarżącą spółkę zostało złożone w dniu 23 marca 2021 roku (por. k. 6, 10 a.a.), a zatem sprawozdanie to zostało złożone po terminie. Następnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 9zf uCzyst do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Stosownie do treści art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 2383 ze zm.) – dalej jako "OrdPod, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie zaś z art. 68 § 2 pkt 1 OrdPod, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem Skarżąca spółka złożyła deklarację w dniu 23 marca 2021 roku), zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przy czym wymóg zachowania 5 letniego terminu dla ustalenia zobowiązania podatkowego powstającego na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 OrdPod dotyczy doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy zauważyć, że odmiennie niż w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, przy zobowiązaniach o charakterze ustalającym, decydujące znaczenie ma fakt wydania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji. Z tym bowiem momentem powstaje zobowiązanie podatkowe, a późniejsze rozstrzygnięcie nie wpływa na jego istotę. Do powstania zobowiązania podatkowego w przypadku decyzji konstytutywnej, a więc tworzącej to zobowiązanie, niezbędne jest doręczenie decyzji przed upływem terminu przedawnienia, w tym przypadku pięcioletniego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w "odniesieniu do decyzji wydawanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w piśmiennictwie i w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe w dacie doręczenia podatnikowi decyzji organu I instancji. Termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie ogranicza zatem możliwości rozpoznania odwołania, a nawet wydania decyzji reformatoryjnej (por. L.Etel (w:) R. Dowgier, L. Etel, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K.Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 583; wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1983 r., III ARN 8/83, OSPIKA z 1984 r. Nr 4, poz. 86, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2010 r., II FSK 1705/08, z 22 września 2006 r., I FSK 925/05). Jak wskazano w wyroku NSA z 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt II FSK 109/16) zobowiązanie podatkowe kreuje w takim przypadku decyzja organu podatkowego I instancji. Jej dalszy byt prawny wpływa na istnienie wynikającego z niej zobowiązania, ale nie każde rozstrzygnięcie odwoławcze, wydane po upływie terminu zastrzeżonego w przepisie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej powoduje jego wygaśnięcie. Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak też decyzja "zmieniająca" tj. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzekająca co do istoty sprawy nie prowadzą do powstania nowego zobowiązania podatkowego. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, organ odwoławczy aprobuje bowiem całokształt dokonanych ustaleń, w tym zasadność ustalonego zobowiązania. Podobnie zmieniając decyzję nie neguje zasadności ustalenia zobowiązania, a jedynie dokonuje jego korekty i źródłem powstania zobowiązania pozostaje decyzja organu pierwszej instancji. W związku z tym w odniesieniu do administracyjnych kar pieniężnych przyjąć należy, że to decyzja I instancji kreuje powstanie obowiązku uiszczenia kary, a w związku z tym decyzja organu odwoławczego, o ile spełnia powyższe wymogi, może być wydana po terminie określonym w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej" (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 15 września 2023 roku, sygn. III OSK 1934/22, NSA z dnia 31 stycznia 2018 roku, sygn. II FSK 109/16, NSA z 31 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2452/16, NSA z 9 października 2018 r. sygn. akt II FSK 2846/16, NSA z 9 października 2018 r. sygn. akt II FSK 2845/16, NSA z 31 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2469/16, wyrok NSA z 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 962/09, NSA z dnia 2 marca 2021 roku, sygn. III OSK 199/21). Na gruncie niniejszej sprawy to decyzja organu pierwszej instancji ustaliła sam obowiązek uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej oraz jej wysokość wskazując, za jakie naruszenia jest ona wymierzana. Ta decyzja została wydana w 2024 roku. Decyzja natomiast organu odwoławczego została wydana w dniu 30 grudnia 2024 roku i doręczona 27 lutego 2025 roku. Nie budzi zatem wątpliwości, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do zarzucanego w skardze przedawnienia uprawnienia do wymierzenia kary pieniężnej. Wskazuje ponadto Skarżąca, że wydana decyzja narusza art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 uCzyst poprzez błędną i niepełną ocenę zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nietrafnym przyjęciem przez Organ II instancji, iż w niniejszej sprawie licznie podejmowane przez Spółkę działania informacyjne były niewystarczające i nie wpływają w żaden sposób na możliwość odstąpienie od wymierzenia jej administracyjnej kary pieniężnej, a nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikało z przyczyn zależnych wyłącznie od Spółki. Z zarzutem tym powiązane są zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art 77 § 1 w zw. z art 80 w zw. z art. 189f k.p.a. poprzez błędną i niepełną ocenę zgormadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i swobodne przyjęcie (nie poparte żadnym materiałem dowodowym), że naruszenie prawa nie ma znikomego charakteru, a Spółka nie zaprzestała naruszania prawa, co skutkowało nietrafnym przyjęciem przez Organ II instancji, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 189f k.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 189e k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Organ II instancji, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przez Spółkę spowodowane było wystąpieniem w 2020 roku pandemii COVID-l9 i wszelkimi obostrzeniami z nią związanymi, mającą niewątpliwie charakter siły wyższej, co jest wystraczającą przyczyną do odstąpienia od ukarania w oparciu o art. 189e k.p.a. Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, że zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt. 1 uCzyst, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Stosownie do art. 9g uCzyst, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1; 3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a. Z powyższych przepisów wynika, że kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g uCzyst polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 2, a obliczona według zasad określonych w art. 9x ust. 3 uCzyst należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy zrealizowania określonego w przepisach poziomu przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązku wynikającego z art. 9g uCzyst. Przepis art. 9x ust. 2 uCzyst, będący podstawą wymierzenia skarżącej kasacyjnie spornej kary pieniężnej nie uzależnia odpowiedzialności podmiotu od stopnia zawinienia przez co odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Jednocześnie podstawą do wymierzenia kary były dane zawarte w sprawozdaniu przedłożonym przez Skarżącą spółkę. Skoro z danych podanych w sprawozdaniu wynikało, że wymagane poziomy nie zostały osiągnięte, to zasadnie organy wymierzyły karę. Nałożenie tej kary zatem ściśle związane z treścią obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę odbierającego odpady, określonego w art. 9g uCzyst. Przepisy ustawy nie przewidują wprost możliwości uwolnienia się od kary od strony subiektywnej. W ich świetle jedynie wykazanie, że osiągnęło się wymagany poziom, może doprowadzić do nie orzeczenia o karze. Kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomów recyklingu jest sankcją administracyjną oraz ma charakter prewencyjno - represyjny (kara za nieosiągnięcie poziomu). odpowiedzialność za nieosiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu ma charakter obiektywny, w szczególności na gruncie tej sprawy nie jest badana kwestia winy. Nie bada się zatem zawinienia jako przesłanki odpowiedzialności. Jednakże nie znaczy to, że w sytuacji wykazania przez osobę zagrożoną karą, niemożliwości osiągnięcia danego poziomu recyklingu czy spełnienia pozostałych wymagań określonych w przepisie art. 9g ustawy z powodów, za które osoba ta nie ponosi odpowiedzialności - nie mogło by dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. Odpowiedzialność obiektywna na gruncie wspomnianego przepisu nie jest i być nie może odpowiedzialnością absolutną. Oznacza to w tym przypadku tyle, iż organ nie zajmuje się badaniem strony subiektywnej z urzędu, zatem istnieje tu swoiste domniemanie winy. Jednakże domniemanie to może być obalone przez podmiot zainteresowany (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 roku, sygn. IV SA/Wa 980/17). Nie ma tutaj bynajmniej mowy o absolutnym charakterze odpowiedzialności. Jak wskazuje się w orzecznictwie Trybunały Konstytucyjnego obiektywna koncepcja odpowiedzialności cywilnej (także administracyjnej), przypominająca anglosaską koncepcję strict liability, nie jest odpowiedzialnością absolutną, tzn., że naruszający przepisy może zwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić (por. np. uzasadnienia do wyroków: TK z dnia 4 lipca 2002 roku, sygn. P 12/01, TK z dnia 22 września 2009 roku, sygn. SK 3/08). W tym kontekście można zauważyć, że w ocenie Skarżącej czynione przez nią starania, takie jak np. działania informacyjne powinny stanowić podstawę do odstąpienia od wymierzenia jej administracyjnej kary pieniężnej. Tej oceny jednak nie sposób podzielić. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że kwestia podejmowanych w tym zakresie działań przez Skarżącą spółkę była przedmiotem szczegółowego rozstrząsania przez organy. Burmistrz Miasta i Gminy O. dokładnie przeanalizował umowy, które zostały zawarte przez Skarżącą spółkę, a także warunki w jakich były one zawierane a nawet zwrócił się do kontrahentów Skarżącej i przeanalizował oferty, które Skarżąca oferowała. Organ ustalił, że umowy obejmujące odbiór odpadów segregowanych stanowiły jedynie 5,39% wszystkich umów Spółki obowiązujących w roku 2020. Jednocześnie organ wskazuje, w oparciu o dane uzyskane od kontrahentów Skarżącej, że nie w każdym przypadku zwracała się do swoich kontrahentów z propozycją zawarcia lub zmiany warunków umów na odbiór odpadów komunalnych w zakresie dot. odbioru odpadów segregowanych, pomimo, że w obowiązującym w 2020 r. Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy O. został ustanowiony obowiązek prowadzenia selektywnego zbierania i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych, m.in. papieru, tworzyw sztucznych, szkła i metalu. Przykładowo jak wynika z oświadczenia P. s.c. wskazana spółka ma podpisaną umowę na odbiór odpadów komunalnych od dnia 31 grudnia 2019 roku i Skarżąca nie oferowała odbioru odpadów segregowanych ani też nigdy nie kontaktowała się w ofertą odbierania takich odpadów. Natomiast spółka L. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w J. poinformowała, że w 2020 roku miała zawartą umowę ze Skarżącą na odbiór odpadów komunalnych, która nie przewidywała odbioru odpadów segregowanych. Zmiana nastąpiła dopiero po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 roku w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (por. k. 6, 10 a.a). Organ wskazał, że Skarżąca spółka nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za rok 2019, wówczas odstąpiono od wymierzenia A. Sp. z o.o. kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, pouczając o obowiązku osiągania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za każdy kolejny rok zgodnie z art. 9g ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, uprzedzając jednocześnie, że w przypadku stwierdzenia ponownego naruszenia obowiązku wynikającego z powyższych przepisów zostanie nałożona kara pieniężna, na zasadach określonych w art. 9x ust. 2 pkt 1 uCzyst bez względu na wagę naruszenia. W kontekście zgromadzonego w aktach materiału, poczynionych przez organ w toku postępowania ustaleń faktycznych i analizie sytuacji Skarżącej, w kontekście podejmowanych przez nią działań czemu dano wyraz w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, zasadnie organy uznały, że na gruncie tej sprawy nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Bezzasadne natomiast w tym kontekście są podnoszone przez Skarżącą argumenty o prowadzeniu przez Skarżącą akcji informacyjnej, w sytuacji gdy w tym okresie (2020 roku) w stosunku do wielu podmiotów, dla których realizowała odbiór nieczystości komunalnych nie odbierała odpadów segregowanych, co miało miejsce w odniesieniu do takich podmiotów jak np. spółka L. Istotna jest także okoliczność, że za rok 2019 odstąpiono od wymierzenia A. Sp. z o.o. kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu i poprzestano na pouczeniu o obowiązku osiągania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za każdy kolejny rok zgodnie z art. 9g ust. 1 uCzyst. Trudno także dostrzec w tym przypadku jakikolwiek związek między wystąpieniem w 2020 roku pandemii COVID-19 a nieuzyskaniem przez Skarżącą wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W kontekście pozostałych zarzutów należy zwrócić uwagę, że organ rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. Analiza akt przedmiotowej sprawy oraz uzasadnienia do zaskarżonej decyzji prowadzą do wniosku, że organy na gruncie tego postępowania uczyniły zadość wszystkim powyższym obowiązkom. W sposób szczegółowy i drobiazgowy najpierw zebrały a następnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Trzeba podkreślić, dokładnie organ przeanalizował umowy, które zostały zawarte przez Skarżącą spółkę, a także warunki w jakich były one zawierane a nawet zwrócił się do kontrahentów Skarżącej oraz przeanalizował oferty, które Skarżąca oferowała, ustalając dzięki temu istotne dla sprawy okoliczności, w tym m.in. nieoferowanie przez Skarżącą każdemu odbioru odpadów segregowanych. Nieuzasadnione są w tym zakresie zarzuty Skarżącej, iż "sposób przeprowadzenia weryfikacji informacji w tym zakresie był wadliwy i budzący poważne wątpliwości". W tym zakresie trzeba wskazać, że jakkolwiek organ zwrócił się jedynie do jedenastu podmiotów, co stanowi niewielką część ogółu podmiotów, z którymi Spółka posiadała zawarte umowy (jak wskazuje Skarżąca było to 3% podmiotów), to jednakże celem tego postępowania nie jest zbieranie przez organ samodzielnie umów zawartych przez Skarżącą i prowadzenia w tym zakresie korespondencji z kontrahentami Skarżącej. Należy także zaznaczyć, że w toku postępowania Skarżąca nie przedstawiła kompletnych danych w tym zakresie, które mogłyby przedstawić całościowy obraz sytuacji. W takiej sytuacji czynienie zarzutu pod adresem organu, że organ zwrócił się jedynie do 3% kontrahentów Skarżącej spółki, co stanowi o zebranie niemiarodajnej próbki jest bezzasadne. Podobnie pozbawione podstaw są zarzuty naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Trzeba jednak wskazać, że Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 25 maja 2020 roku, sygn. sygn. III OSK 3031/19). Natomiast celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organu wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Celem tego przepisu nie jest natomiast uchylanie się strony od odpowiedzialności administracyjnej poprzez wykazanie zaistnienia w sprawie jakichkolwiek wątpliwości, pomimo tego, że zebrany materiał dowodowy, oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., pozwala na przyjęcie w sposób stanowczy, że zaszły okoliczności opisane w hipotezie relewantnej normy prawa materialnego (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 7 listopada 2024 roku, sygn. sygn. III OSK 630/23). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca na gruncie niniejszej sprawy. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone i wbrew zarzutom Skarżącej nie istnieją w tym zakresie żadne istotne wątpliwości, a w szczególności nie takie, które uzasadniałyby rozważenie stosowania art. 81a § 1 k.p.a. Niezależnie od poniesionych zarzutów Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Z tych względów skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło