III SA/Kr 1299/16
WyrokWSA w Krakowie2016-12-19
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Janusz Bociąga, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydana na podstawie przekroczenia limitu punktów karnych, może zawierać określenie terminu poddania się temu sprawdzeniu, a jeśli nie, czy stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w tej części?Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydana na podstawie przekroczenia limitu punktów karnych, nie może zawierać określenia terminu poddania się temu sprawdzeniu, ponieważ ustawa Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje takiej możliwości. Określenie terminu w decyzji stanowi wydanie jej bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji w tej części. Pozostałe elementy decyzji, dotyczące samego skierowania na sprawdzenie kwalifikacji, są prawidłowe, jeśli zostały wydane na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w związku z przekroczeniem limitu punktów.Stan faktyczny
Skarżący M. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 2012 r. o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym brak podstaw do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na odbycie szkolenia redukującego punkty karne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z 2012 r. jedynie w części dotyczącej określenia terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, uznając pozostałe zarzuty za niezasadne. Skarżący zaskarżył decyzję SKO w zakresie, w jakim nie stwierdzono nieważności decyzji Prezydenta Miasta w całości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2016 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia 23 czerwca 2016 r., [...], na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 158 §1 i art. 156 §1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 158 § 1, art. 157 § 1 w zw. z art. 156 §1 pkt 2 kpa, stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. nr [...], o skierowaniu M. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w części dotyczącej określenia terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Decyzje powyższe zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. M. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. z uwagi na fakt, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisów art. 114 ust. 1 pkt. 1, art. 130 ust. 3 i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem wnioskodawcy brak było podstaw do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, ponieważ zarówno w dacie złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosku o sprawdzenie kwalifikacji, jak i w dacie wydania decyzji z dnia [...] 2012 r. nie były spełnione przesłanki określone w art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w postaci przekroczenia 24 punktów, ponieważ w dniu 7 stycznia 2010 r. wnioskodawca odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym i otrzymał zaświadczenie potwierdzające odbycie szkolenia. Powyższe obligowało do zmniejszenia o 6 liczby posiadanych przez kierowcę punktów i skutkowało tym, że wnioskodawca posiadał jedynie 21 punktów. Wskazano także na sprzeczność § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, jak i § 8 ust. 6 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, z przepisem art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i powołano się na orzeczenia sądów administracyjnych zgodne ze stanowiskiem prezentowanym we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując powyższy wniosek wskazało, co następuje :
Pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP skierował do Prezydenta Miasta wniosek o skierowanie M. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że M. P. otrzymał łącznie 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym miało to miejsce w okresie od dnia 21 lipca 2009 r. do 1 grudnia 2009 r. W wyniku powyższego wniosku w dniu 26 marca 2012 r. Prezydent Miasta wydał decyzję Nr [...] o skierowaniu M. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skierowanie zostało wydane w trybie art. 114 ust. 1 pkt l lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie poinformowano Stronę, że niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 25 maja 2012 roku spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.
W dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2002 r. Nr 236 poz. 1998). Zgodnie z § 7 ust. 1 tego rozporządzenia Komendant Wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Organ podał, że dokonanie wpisu do ewidencji jest czynnością materialno-techniczną, podejmowaną przez organ Policji, co wynika z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tylko organ dokonujący wpisu do ewidencji ma kompetencje do jego modyfikacji, zaś organy wydające decyzję w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane są treścią wniosku Komendanta i nie mogą ingerować w zapisy ewidencji. Organ administracji nie może dokonywać oceny czy osoba, wobec której Komendant Wojewódzki Policji wystąpił o sprawdzenie kwalifikacji, przekroczyła przepisy ruchu drogowego ani też oceniać "prawidłowości zakwalifikowania" przekroczenia przez nią przepisów ruchu drogowego. Po wpłynięciu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym organ administracji publicznej jest zobligowany do skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co wynika z użytego w przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym sformułowania "podlega". Oznacza to, że decyzje podejmowane na tej podstawie nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Organ kierujący nie ma więc uprawnienia do rozważania celowości skierowania na sprawdzenie ze względu na okoliczności natury społecznej czy sytuację osobistą kierowcy. Zatem, wobec wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy – M. P., w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, Prezydent Miasta obowiązany był wydać ww. decyzję. Decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym są bowiem rozstrzygnięciami związanymi. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych organ zobligowany jest orzec o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Odnosząc się do faktu odbytego przez wnioskodawcę w dniu 7 stycznia 2010 r., w Ośrodku Ruchu Drogowego szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazał organ, że § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła liczbę 24. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym takie szkolenie może skutkować odjęciem punktów karnych tylko do czasu przekroczenia ich liczby 24 (por. I OSK 275/10, I OSK 1968/11, II SA/GL 58/12). M. P. otrzymał łącznie 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym miało to miejsce w okresie od dnia 21 lipca 2009 r. do 1 grudnia 2009 r., a szkolenie o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy odbył 7 stycznia 2010 r. zatem nie może ono spowodować zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Wskazał organ, że wydanie decyzji "bez podstawy prawnej" oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym. Materialnoprawną podstawę działania organu który orzekł o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowił przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z jego treścią kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww ustawy. Z przytoczonego uregulowania wynika jednoznacznie zarówno właściwość organu, którym jest starosta, jaki i forma procesowa jego działania oraz przesłanki skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W treści analizowanego przepisu brak jest natomiast unormowań uprawniających organ do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji, jak również do decydowania, w jakim czasie kierowca zobowiązany jest poddać się stosownemu egzaminowi. Dopuszczalność określenia przez starostę terminu egzaminu nie wynika również z innych przepisów ustawy. Podkreślić należy, że treść decyzji administracyjnych zawsze jest zdeterminowana przepisami prawa administracyjnego materialnego
Zgodnie natomiast z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w razie nie poddania się obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji, organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Również ten przepis nie określa terminu sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, a tym samym nie precyzuje, po jakim czasie od skierowania na egzamin, starosta może zastosować powyższą sankcję.
Zasady dotyczące wykonalności decyzji administracyjnej zawierają przepisy art. 130 § 1 - 4 kpa. Wynika z nich, że decyzja staje się wykonalna - co do zasady, gdy stanie się ostateczna, chyba, że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności, lub jej natychmiastowa wykonalność wynika z ustawy, ewentualnie gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. Zatem to właściwy do orzekania w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta każdorazowo jest zobowiązany ocenić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Obowiązek, który na nią nałożono strona powinna wykonać w najszybszym możliwym terminie. Brak jest zatem podstaw prawnych do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji w decyzji o skierowaniu na taki egzamin. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest utrwalone (por. I OSK 190/10, I OSK 1363/06).
Brak podstawy prawnej do ustalenia terminu wykonania nałożonego obowiązku oznacza, że decyzja w części określającej taki termin wydana została bez podstawy prawnej, a to z kolei obliguje do wyeliminowania wskazanego rozstrzygnięcia w omawianej części z obrotu prawnego zgodnie art. 156 §1 pkt 2 kpa.
Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.), zawierający wzór skierowania, w żaden sposób nie może rzutować na treść rozstrzygnięć przewidzianych w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy.
Brak w przepisach Prawa o ruchu drogowym podstawy do określania przez organ terminu wykonania omawianego skierowania oznacza, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. o skierowaniu M. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie określającym termin poddania się przez M. P. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji została wydana bez podstawy prawnej, co skutkuje jej nieważnością w tej właśnie części. W sprawie nie zachodzą natomiast inne podstawy do stwierdzenia nieważności badanej decyzji.
Stan powyższy zadecydował o wydaniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. nr [...] w części dotyczącej określenia terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
W ustawowym terminie M. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie przytaczając nowych argumentów.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] 2016 r.
Po przedstawieniu przebiegu postępowania Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. brzmieniem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlegała osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.
W dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2002 r., Nr 236 poz. 1998). Przepis § 7 ust. 1 tego rozporządzenia wskazywał, że komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Wskazał organ ponownie, że dokonanie wpisu do ewidencji jest czynnością materialno-techniczną, podejmowaną przez organ Policji, co wynika z art. 130 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że tylko organ dokonujący wpisu do ewidencji ma kompetencje do jego modyfikacji, zaś organy wydające decyzję w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane są treścią wniosku Komendanta i nie mogą ingerować w zapisy ewidencji. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.(por. I OSK 1087/2005, III SA/Gd 159/16, II SA/Sz 1445/15). Zatem po wpłynięciu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym organ administracji publicznej był zobligowany do skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co wynika z użytego w przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym sformułowania "podlega". Oznacza to, wbrew stanowisku Skarżącego, że decyzje podejmowane na tej podstawie nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Organ kierujący nie ma więc uprawnienia do rozważania celowości skierowania na sprawdzenie kwalifikacji ze względu na okoliczności natury społecznej czy sytuację osobistą kierowcy.
Według organu, wobec wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy M. P., w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, Prezydent Miasta obowiązany był wydać decyzję w tym przedmiocie. Decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym są rozstrzygnięciami związanymi, co oznacza, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych organ zobligowany jest orzec o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Mając na uwadze odbyte przez M. P. w dniu 7 stycznia 2010 r. szkolenie w Ośrodku Ruchu Drogowego, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawo o ruchu drogowym, Kolegium wskazało, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Takie szkolenie może skutkować odjęciem punktów karnych tylko do czasu przekroczenia ich liczby 24.
Kolegium stwierdziło nadto, iż zasadnie uznano brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 114 ust. 1 pkt 1 oraz art. 130 ust. 3 i 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wskazano, że wprawdzie na tle art. 130 ust. 3 i 4 Prawa o ruchu drogowym, oraz § 8 ust. 6 uprzednio obowiązującego rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002 r. zapadały orzeczenia sądów administracyjnych dokonujące różnej interpretacji tych przepisów a w niektórych wyrokach wskazywano na możliwość przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy, a nawet niezgodność § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. z ustawą, jednak stanowisko, iż regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzeń z 2002 r. i z 2012 r. w pełni służyła realizacji celu unormowań i nie została wydana z przekroczeniem upoważnienia ustawowego przeważa w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Organ uznał nadto, że brak udzielenia wnioskodawcy - jak twierdził - istotnych dla niego informacji o stanie punktów nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Z powyższych przyczyn wydał opisaną na wstępie decyzję.
Na powyższe rozstrzygnięcie M. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie w zakresie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 8 kpa poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z użytego w przedmiotowym przepisie sformułowania "podlega" wynika, iż decyzje wydawane na tej podstawie nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego, pomimo iż powyższa interpretacja narusza słuszny interes wnioskodawcy i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej;
- art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. i z 2012 r. w pełni służyła realizacji celu unormowań ustawowych i nie została wydana z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, pomimo iż powyższa interpretacja pozostaje w wyraźnej sprzeczności z literalną treścią ostatniego z ww. przepisów, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem, że w chwili wydawania decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. były spełnione przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy;
- art. 130 ust. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 8 kpa. w zw. z art. 9 kpa., poprzez brak poinformowania skarżącego o stanie zaewidencjonowanych punktów, co pozbawiło go możliwości uzyskania pełnej informacji o stanie faktycznym i skorzystania z przysługującego mu prawa odbycia szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 prawa o ruchu drogowym także przed uzyskaniem przez skarżącego ilości punktów przekraczających liczbę 24.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO z dnia [...] 2016 r. w zakresie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, oraz zasądzenie od organu kosztów postepowania
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270. ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie wymaga podkreślenia, że kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja wydana w nadzwyczajnym trybie, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Dlatego wskazać należy, że fundamentalną w polskiej procedurze administracyjnej zasadą wynikającą z art. 16 § 1 kpa jest zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Z zasady tej wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu, w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo, tylko w przypadkach przewidzianych w kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, tj. wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 pkt. 1-7 kpa. Stwierdzenie nieważności oznacza, że decyzja poddana weryfikacji jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak- Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008 r., kom do art. 156 ustawy). Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest zbadanie przez organ nadzoru zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, który to przepis zawiera zamknięty katalog tych przesłanek. Organ orzekający nie jest natomiast władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (np. wyroki NSA sygn. akt I OSK 1706/10, z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 1473/01, dostępne http/cbois,nsa.gov.pl). Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedna z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 kpa pkt. 1-7 kpa. Postępowanie to jest więc ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej a ewentualne wady stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2014 r., II GSK 1617/12 dostępny http/cbois,nsa.gov.pl), W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organy badają, czy w sprawie istnieją przesłanki do jej wzruszenia, enumeratywnie wymienione w przepisie art. 156 § 1 pkt. 1-7 kpa, przy czym pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco.
Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zakończonego zaskarżoną decyzją była decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r., Nr [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydana na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z pózn. zm.), dalej p.r.d., (k. 250 akt adm.) .
Z uwagi na powoływaną przez skarżącego przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. w postaci wydania jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 zd. 2 kpa) wskazać należy, że o rażącym naruszeniu prawa decyduje istnienie trzech przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który zasadniczo nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to takie, które są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1134/04, Lex Omega nr 165717). Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (Kpa, Komentarz - J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński., Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2006r. sygn. akt I OSK 883/06 stwierdził, że rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę jego naruszenia i nie można utożsamiać tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (Lex Omega nr 299873). Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy brzmienie przepisu nasuwa jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne lub też przepis wprost nie rozstrzyga spornej kwestii, a jego wykładnia jest kształtowana przez orzecznictwo sądów (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2015 r. 2015 r., II OSK 2669/13, dostępny https:///sip.lex.pl/#/orzeczenia).
Przedstawione wyżej zasady dotyczące ustalania, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, odnieść należy do kontrolowanego postępowania, dla którego kluczowe znaczenie mają przepisy art. 114 ust. 1 pkt. 1 b, oraz art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej p.r.d. badając, czy wydając decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organ nie naruszył prawa w sposób rażący, czyli stanowiący podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Z uwagi na to, że skarżący nie kwestionuje stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta w części dotyczącej określenia terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji stwierdzić należy, że SKO prawidłowo oceniło, iż określając skarżącemu termin poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji Prezydent Miasta działał bez podstawy prawnej, co skutkowało stwierdzeniem nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 in principio. Brak podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie ma miejsce w sytuacji, gdy: 1) obowiązek, uprawnienie lub inny skutek prawny powstaje z mocy samego prawa, 2) prawo nie wymaga określenia albo ustalenia praw w drodze decyzji, 3) brak przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy (por. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 9 wydanie, Wyd. C.H. Beck 2008 s.756). Inaczej rzecz ujmując brak podstawy prawnej do wydania decyzji zachodzi w sytuacji, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, lecz nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania administracji polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (tak J. Borkowski, op.cit). Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. rozstrzyga włącznie o obowiązku poddania się przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami egzaminowi sprawdzającym kwalifikacje. Przepis ten nie przewiduje terminu złożenia egzaminu sprawdzającego. Właściwy organ każdorazowo winien oceniać, kiedy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji, kiedy zostaną spełnione przesłanki do wszczęcia postępowania dotyczącego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. Nr [...] brak było więc podstawy do wyznaczania skarżącemu terminu wykonania nałożonego obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Przechodząc do oceny stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kwestii kluczowej dla niniejszego rozstrzygnięcia zważyć należy co następuje :
W sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r., stwierdzenia nieważności której domagał się skarżący, miały zastosowanie przepisy p.r.d. sankcjonujące przekroczenie przez kierowcę dopuszczalnej liczby punktów uzyskanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, w dacie wydania tej decyzji, tj. przepisy art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b, art. 130 p.r.d. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U.2002.236.1998), które utraciło moc z dniem 8 czerwca 2012 r. Art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b p.r.d. stanowił, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzja starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 (treść art. 114 ust. 1 pkt. 1 b) jest identyczna w dacie rozstrzygania przez SKO wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji). Skarżący zarzuca w skardze, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powyższy przepis naruszyło przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że z użytego w nim sformułowania "podlega" wynika, iż decyzje podejmowane na tej podstawie mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Zwrócić należy uwagę, że w sprawie zakończonej kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzją organ nie stosował powyższego przepisu, ponieważ nie orzekał o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – nie rozstrzygał sprawy merytorycznie. Organ analizował rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta w aspekcie istnienia przesłanek skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji - oceniał tę decyzję pod kątem istnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa, tj. skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji. W tym celu, organ dokonał analizy przepisów prawa, na podstawie których wydana została decyzja o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Przeprowadzoną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze analizę, która doprowadziła do stwierdzenia nieważności decyzji wyłącznie w zakresie określenia terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oraz wnioski organu, iż w pozostałym zakresie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. nie można przypisać wadliwości skutkującej stwierdzeniem jej nieważności uznać należy za prawidłowe. W szczególności decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jak bowiem prawidłowo stwierdziło SKO, decyzja wydawana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 b p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że właściwy starosta nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez komendanta. Oznacza to, że w przypadku przekroczenia ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta jest obowiązany skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie kwalifikacji. Organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanej kierowcy liczby punktów. Użycie przez ustawodawcę w art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) p.r.d. określenia "podlega" oznacza wykluczenie jakiejkolwiek sfery uznania administracyjnego. Stanowisko powyższe jest stanowiskiem jednolitym i utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki : Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 19 sierpnia 2014 r. I OSK 134/13, z dnia 20 stycznia 2015, I OSK 893/13, z dnia 17 września 2015 r. I OSK 95/14, wojewódzkich sądów administracyjnych : VII SA/Wa 2262/15 z dnia 27 lipca 2016 r., III SA/Wr 1293/15 z dnia 19 maja 2016 r., II SA/Bk 160/10 z dnia 27 kwietnia 2010 r., wszystkie dostępne w bazie orzeczeń https://sip.lex.pl/#/orzeczenia). Zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednia liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Kwestia ilości punktów przypisanych kierowcy za określone naruszenie, nie jest przedmiotem badania przez starostę w sprawach o skierowanie na badania kontrolne. Prowadzenie ewidencji zostało powierzone organom Policji. Przypisane punkty kwestionować można wyłącznie w postępowaniu przed tymi organami jak też sądem administracyjnym, ponieważ wpisy dokonywane są w drodze zaskarżalnej czynności. Stanowisko powyższe jest stanowiskiem jednolitym i utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 19 sierpnia 2014 r. I OSK 134/13, z dnia 20 stycznia 2015, I OSK 893/13, z dnia 17 września 2015 r. I OSK 95/14, z dnia 12 lutego 2014r., I OSK 1690/12, z dnia 16 grudnia 2013 r., I OSK 1110/12, z dnia 20 stycznia 2015 r., I OSK 893/13, wojewódzkich sądów administracyjnych : z dnia 27 lipca 2016 r. VII SA/Wa 2262/15, z dnia 19 maja 2016 r. III SA/Wr 1293/15, z dnia 27 kwietnia 2010 r. II SA/Bk 160/10, z dnia 13 marca 2014 r. II SA/Gl 1822/13, z dnia 12 lutego 2014 r., III SA/kr 870/13, wszystkie dostępne w bazie orzeczeń https://sip.lex.pl/#/orzeczenia). Zatem zarzut skargi, że dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnia przepisu art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) p.r.d. jest błędna i "ma charakter ściśle automatyczny" nie może się ostać. Zarzut ten sprowadza się w istocie do kwestionowania samego charakteru decyzji związanej. Istotą takiej decyzji jest właśnie nie pozostawienie organowi administracyjnemu "luzu decyzyjnego". Jest to sytuacja, w której prawo materialne dla konkretnie stwierdzonego stanu faktycznego przewiduje jeden, precyzyjnie określony skutek, nie pozostawiając organowi żadnej możliwości wyboru spośród rozwiązań możliwych, przy zastosowaniu kryteriów innych niż legalność. Jeżeli przepis prawa bezwzględnie wiąże z określonymi faktami pewne skutki, wówczas działanie administracji rozważać trzeba tylko w płaszczyźnie legalności, ponieważ norma prawna wyznacza tylko jedną konsekwencję (por. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod. red. naukową H. Knysiak-Molczyk, wyd. Wolter Kluwer, Warszawa 2015, kom. do art. 104 ustawy). Powoływane w skardze stanowisko niektórych przedstawicieli doktryny, iż w przypadku wniosku komendanta starosta ustala, czy rzeczywiście doszło do przekroczenia 24 punktów przez osobę posiadającą uprawnienie w do kierowania pojazdem jest sprzeczne z istotą i literalnym brzmieniem przepisu art. 114 ust. 1 pkt. 1 b) p.r.d., oraz zasadniczo odbiega od ugruntowanych poglądów orzecznictwa. Trzeba wskazać, że jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I OSK 67/15 (dostępny j.w.), "...starosta nie jest uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji są nadal ujęte w ewidencji, czy też po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie wobec zatarcia ukarania (skazania). Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków ani nie wprowadza żadnych ograniczeń czasowych co do daty wydania decyzji...". Z powyższych przyczyn za nieuzasadniony należało uznać zarzut skargi, iż w chwili wydawania decyzji z dnia [...] 2012 r. względem skarżącego nie były spełnione przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt. 1 p.r.d. (z uwagi na odbyte w dniu 7 stycznia 2010 r. szkolenie o którym mowa w art. 130 ust. 4.). Zarzut ten wynika z prezentowanego przez skarżącego stanowiska, iż regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia (brzmienie identyczne w rozporządzeniach z 2002 r. i z 2012 r.), została wydana z przekroczeniem delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 p.r.d. oraz nie służyła realizacji celu unormowań ustawowych. Zdaniem skarżącego Minister właściwy do spraw wewnętrznych był upoważniony na podstawie tego przepisu jedynie do określenia liczby punktów odejmowanych w wyniku odbytego szkolenia a nie do określenia wyłączeń od możliwości odjęcia punktów w wyniku odbytego szkolenia. Z tej przyczyny przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. nie spełnia wymogów art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej, którego to faktu organ wydający zaskarżoną decyzję nie rozważył. Wyłączenie bowiem możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych może dotyczyć tylko kierowców w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Zatem fakt odbycia przez skarżącego szkolenia w dniu 7 stycznia 2010 r. (po przekroczeniu 24 punktów w okresie od 21 lipca 2009 r. do 1 grudnia 2009 r.) winien był skutkować uwzględnieniem przez starostę, że po odbyciu szkolenia skarżący posiadał jedynie 21 punktów i brak było podstaw do kierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Odnosząc się do powyższego zarzutu uznać go należy za nieuzasadniony. Przepis art. 130 ust. 4 p.r.d., stanowiący umocowanie do wydania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (także do wydania aktualnie obowiązującego w tym przedmiocie rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.) stanowi : "Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, okres li, w drodze rozporządzenia : 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisu ruchu drogowego, 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji , o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3, 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, 5) podmioty uprawnione do uzyskiwaniu informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1". Z powyższego przepisu wynika, że wskazał on organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz zawiera wytyczne dotyczące treści aktu. Kryteria, jakimi miał się kierować organ wykonawczy przy wydawaniu rozporządzenia to: dyscyplinowanie kierujących pojazdami, wdrażanie ich do przestrzegania przepisów ustawy, oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Natomiast zakres spraw do przekazanych do uregulowania obejmował: warunki i sposób prowadzenia ewidencji, tryb postępowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, oraz liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Zdaniem Sądu uregulowanie § 8 ust. 6 rozporządzenia mieści się w przekazanym organowi wykonawczemu do regulacji zakresie pojęcia: "sposób prowadzenia ewidencji" i nie wykracza poza granice upoważnienia ustawowego. Jest nadto zgodne z unormowaniami wynikającymi innych przepisów ustawy – art. 135 ust. 1 lit. g) i art. 130 ust. 2 i 3, oraz z mającymi znaczenie uzupełniające wskazówkami, jak wynikające z art. 1 ust. 1, zgodnie z poglądem, że wytyczne dotyczące treści aktu mają precyzować zakres przyszłej regulacji a ponadto mają łączyć treściowo rozporządzenie z ustawą upoważniającą. (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2015 r. I OSK 246/14 dostępny https://sip.lex.pl/#/orzeczenia). Stanowisko powyższe jest zgodne ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie rozważał kwestię dotyczącą treści upoważnienia wynikającego z przepisu art. 130 ust. 4 ustawy P.r.d. oraz regulacji § 8 ust. 6 rozporządzenia wydanego na podstawie ww. delegacji ustawowej. W szczególności w cyt. wyżej wyroku I OSK 246/14 Naczelny Sąd Administracyjny rozważał tę kwestię szczegółowo z uwzględnieniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, licznych wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz poglądów doktryny dotyczących zasad stanowienia aktów wykonawczych i ich zgodności z zakresem upoważnienia ustawowego (por. także wyroki NSA z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 15/12; z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10; z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1373/12; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 63/12, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1552/11 dostępne j.w.). Z powyższych przyczyn zarzut skargi, że skarżący w drodze odbycia szkolenia w dniu 7 stycznia 2010 r. zmniejszył liczbę punktów po przekroczeniu limitu 24, nie mógł się ostać, gdyż niweczyłby osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy, na co zasadnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się także na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Za niezasadny należało uznać także zarzut braku rozważenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodności § 8 ust. 6 rozporządzenia z art. 130 § 4 p.r.d. i niespełniania z tej przyczyny wymogów art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, ustanowioną w art. 7 Konstytucji RP - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta nakłada na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Także zasada praworządności z art. 6 k.p.a. nakazuje organowi administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa. Dotyczy to wszystkich źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej. W kompetencji organów administracji nie leży badanie zgodności przepisów z Konstytucją RP czy prowadzenie analizy zgodności aktów podstawowych z ustawą. Organy te nie są także uprawnione do oceny zgodności stosowanego przepisu prawa z przepisami regulującymi zasady i tryb stanowienia prawa oraz do odmowy zastosowania przepisu uznanego za niezgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu, także wtedy, gdy chodzi o przepis podustawowy. Tylko Trybunał Konstytucyjny może orzec o niezgodności danego aktu z przepisami prawa wyższego rzędu ze skutkiem utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu. Natomiast sądy powszechne i administracyjne są uprawnione do odmowy stosowania przepisów aktów podustawowych ustanowionych sprzecznie z prawem obowiązującym, co jednak nie powoduje utraty mocy obowiązującej tych przepisów (por. H. Knysiak-Molczyk [w:] Kpa, Komentarz op. cit. kom do art. 6 ustawy i powołane tam orzecznictwo). Brak zatem podstaw do kontynuowania przez Sąd orzekający w nin. sprawie dalej idącej oceny powyższego zarzutu. Za całkowicie niezasadny należało uznać zarzut sformułowany w pkt. II. 3) skargi. Przypomnieć należy, że kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie miało za przedmiot ocenę decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. pod kątem istnienia przesłanek nieważnościowych. Stawianie zatem organowi rozpatrującemu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zarzutu, iż nie dopatrzył się naruszenia przez Prezydenta Miasta przepisów art. 130 p.r.d. oraz art. 8 i 9 kpa przez brak poinformowania skarżącego przez starostę o stanie zaewidencjonowanych punktów i pozbawienie w ten sposób skarżącego możliwości odbycia szkolenia przed uzyskaniem 24 punktów jest pozbawione podstaw. Żaden przepis p.r.d. nie obliguje starosty do informowania kierowcy o tym, że odbycie szkolenia po uzyskaniu 24 punktów nie powoduje zmniejszenia naliczonych punktów, ani też do informowania "z urzędu" o ilości zgromadzonych punktów. Skarżący zdaje się nie zauważać, że art. 9 kpa dotyczy sytuacji, w której toczy się postępowanie administracyjne. Postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wszczynane jest natomiast po wpłynięciu do starosty wniosku komendanta Policji a wniosek taki sporządzany jest po przekroczeniu wskazanej w przepisach prawa liczby punktów. Ubocznie tylko należy zauważyć, że skarżący nie sprecyzował, na czym miało polegać rażące naruszenie art. 130 p.r.d. i art. 8 i 9 kpa przez starostę, którego to naruszenia nie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nie zwalniało to jednak Sądu z obowiązku ustosunkowania się do powyższego zarzutu.
Stwierdzić też trzeba, że SKO, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności, nie miało obowiązku rozważania tej kwestii w kontekście istnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa z uwagi na wskazany wyżej brak obowiązku organu wydającego decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) p.r.d.
Jak wynika z przytoczonego wyżej stanowiska, nie zachodziły podstawy do stwierdzenia przez SKO nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. w całości. Organ dokonał prawidłowej oceny tej decyzji w aspekcie istnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa, zasadnie uznając, że była ona dotknięta wyłącznie wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa in principio w części dotyczącej określenia skarżącemu terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem i nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi, wynikające z przepisu art. 145 § 1 ppsa. Prawidłowe rozstrzygnięcie zawiera uzasadnienie odpowiadające wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. Sąd nie dopatrzył się również wad skutkujących uwzględnieniem skargi, kontrolując tę decyzję zgodnie z art. 134 § 1 ppsa.
W związku z powyższym na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło