I OSK 95/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-17

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Aleksandra Łaskarzewska, Jolanta Sikorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odbycie przez kierowcę szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, po przekroczeniu limitu 24 punktów, ale przed wydaniem decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, skutkuje zmniejszeniem tej liczby punktów i wyłączeniem obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji?
Ratio decidendi
Odbycie szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów karnych nie skutkuje zmniejszeniem tej liczby, jeśli kierowca przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nie wykracza poza delegację ustawową i jest zgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym, realizując cel dyscyplinowania kierowców i zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów.
Stan faktyczny
D. B. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 25 punktów. Po odbyciu szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, które według niego powinno zmniejszyć liczbę punktów, został skierowany przez Starostę Jarocińskiego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D. B., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) sędzia del. NSA Jolanta Sikorska Protokolant asystent sędziego Dominika Sasin-Knothe po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt III SA/Po 710/13 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 710/13 oddalił skargę D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy. W uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu wskazał, że: Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu utrzymało w mocy decyzję Starosty Jarocińskiego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie skierowania D. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii T, B w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), zwanej dalej także u.p.r.d. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu wnioskiem z dnia 27.11.2012 r. wystąpił do Starosty Powiatowego w Jarocinie o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym D. B. posiadającego prawo jazdy kat. B+T z 8.03.2005 r. wskazując, że w okresie od 22.02.2012 r. do 17.11.2012 r. wielokrotnie naruszył on przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 25 punktów. W związku z powyższym Starosta Jarociński decyzją z dnia [...].01.2013 r., nr [...] skierował D. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym z uwagi na przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na egzamin teoretyczny i praktyczny. Od powyższej decyzji odwołał się D. B. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o odmowie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący zarzucił naruszenie § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) w związku z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wskazał, że w dniu 29 listopada 2012 r. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Kaliszu, co jego zdaniem, zgodnie z powyższymi przepisami, powinno powodować zmniejszenie liczby punktów. Powyższe, zdaniem Skarżącego oznacza, że w jego przypadku nie zaistniała przesłanka skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ II instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, tj. otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Natomiast rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w § 8 ust. 6 stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszenia, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Następnie Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że Odwołujący w dniu 29.11.2012 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast naruszenie przepisów ruchu drogowego, za które Odwołujący otrzymał 25 punktów miało miejsce w okresie od 22.02.2012 r. do 17.11.2012 r., a więc odbycie tego szkolenia nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów. SKO podkreśliło przy tym, że cytowane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i należy je stosować na równi z przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W skardze na powyższą decyzję Strona, działająca przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w powołaniu na zarzuty i argumentację przedstawione wcześniej w odwołaniu. Skarżący zarzucił naruszenie § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w związku z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że odbycie szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Kaliszu w dniu 29.11.2012 r. nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów, gdyż przed jego rozpoczęciem Odwołujący dopuścił się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24 (§ 8 pkt 6 cyt. rozporządzenia MSW) w sytuacji, gdy ten ostatni przepis powołanego rozporządzenia wykracza poza upoważnienie ustawowe i nie może wprowadzać ograniczeń nie przewidzianych w ustawie. Zdaniem Skarżącego suma uzyskanych przez niego punktów karnych (25) ulegała – w wyniku odbytego szkolenia – zmniejszeniu o 6 punktów, wobec czego brak było podstaw do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W opinii Skarżącego postanowienie § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i w sposób nieuprawniony poszerza zakres wyłączenia możliwości zmniejszenia liczby punktów karnych określony w art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ingerując w sferę praw i wolności stanowiących materię ustawową. Skarżący powołał się w tym zakresie na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych (wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 483/06, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 786/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 475/08, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 26/12). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za niezasadną wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, iż Skarżący w okresie od 22.02.2012 r. do 17.11.2012 r. dopuścił się 7 naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które łącznie otrzymał 25 punktów. Natomiast w dniu 29.11.2012 r. Skarżący odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Kaliszu. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast w myśl ust. 3 powyższego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Sąd I instancji zaznaczył, że stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), zwanego dalej rozporządzeniem, szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego według programu, który jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia; w myśl ust. 4 powyższego przepisu kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Natomiast według ust. 6 powyższego przepisu odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W świetle powyższej regulacji, prawidłowo więc w ocenie Sądu I instancji organy administracji uznały, że odbyte przez Skarżącego szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Kaliszu już po przekroczeniu 24 punktów karnych i tym samym zakwalifikowaniu się do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (egzaminu w zakresie prawa jazdy) nie mogło spowodować zmniejszenia ilości punktów na podstawie art. 130 ust. 3 ustawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącego powołany przepis rozporządzenia nie wykracza poza delegację ustawową i nie jest sprzeczny z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Również wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, który został sformułowany w treści § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia MSW. W przeciwnym razie regulacja zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy niweczyłaby cel regulacji zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1 b ustawy, którym jest dyscyplinowanie kierowców wielokrotnie naruszających przepisy ruchu drogowego w postaci skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Sąd I instancji wskazał, że takie stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie (zob. R. A. Stefański, Komentarz do art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, teza 14, Lex), jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 50/13, Lex nr 1301248 i inne). Sąd I instancji zaznaczył, że w wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 130 ust. 3 ustawy, przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. Za takim rozumieniem przepisu art. 130 ust. 3 ustawy przemawia także § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowiąc, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Powyższy przepis wykonawczy odpowiada treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy, w którym ustawodawca upoważniając organ naczelny zawarł równocześnie wyraźne wskazanie treściowe wyznaczając kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zdaniem NSA nie można w tym przypadku dopatrzyć się niezgodności przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia z przepisami ustawy, ponieważ przepis wykonawczy odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 3 ustawy, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 ustawy. NSA podkreślił, że nadanie tym przepisom takiej treści, że kierowca w drodze odbycia szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłaby możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych kierowca odbywając na własny koszt szkolenie uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków służących dyscyplinowaniu kierowców i wdrażaniu ich do przestrzegania zasad ruchu drogowego stałoby się bezprzedmiotowe. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna przepisów, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Powyższa wykładnia przepisów ustawy o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia została przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 (Lex 745196), z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10 (Lex 746909), z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10 oraz z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 419/11 (Lex 1136703), a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni wykładnię tę podzielił. W ocenie Sądu I instancji odmienne stanowisko prezentowane w powyższym zakresie przez Skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Pogląd zawarty w wyrokach powołanych przez Skarżącego Sąd I instancji uznał za jednostkowy i pozostający w sprzeczności z dominującą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyjmującego wyżej zaprezentowaną wykładnię omawianych przepisów. W świetle powyższych rozważań Sąd I instancji doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia prawa. Skarżący został prawidłowo skierowany – decyzją Starosty (wydaną na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji i utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją SKO w Kaliszu) – na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym – na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – egzamin w zakresie prawa jazdy z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Natomiast późniejsze, tj. mające miejsce po uzyskaniu 24 punktów karnych, uczestnictwo w szkoleniu pozostaje, zdaniem Sądu I instancji bez wpływu na stwierdzony obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł skarżący i zaskarżając orzeczenie w całości zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu przez WSA w Poznaniu, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku o którym mowa w art. 114 ust. 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie - obrazę art. 134 § 1 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 107 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym przez brak uchylenia decyzji w sytuacji, gdy wydana ona została bez podstawy prawnej bowiem żaden przepis ustawy, a w szczególności art. 114 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym nie upoważnia starosty do wyznaczenia terminu do poddania się egzaminowi kontrolnemu. Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie od organu wydającego decyzję na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że przywołane w zaskarżonym wyroku stanowisko NSA, że "Przepis art. 130 ust. 3, przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może dotyczyć tylko takiej osoby; której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne jest niedopuszczalne. Za takim rozumieniem przepisu art. 130 ust. 3 nie przemawia także wbrew sądowi § 8 ust. 6 rozporządzenia zgodnie z którym odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24." Argumentacja sądu prowadzi w ocenie skarżącego kasacyjnie do sytuacji, w której normę prawną wyrażoną w ustawie interpretujemy za pomocą przepisu rangi podstawowej, którego zgodność z konstytucją jest kwestionowana. Inaczej mówiąc, NSA w celu wykazania, że kwestionowany przepis rozporządzenia jest zgodny z delegacją ustawową i tym samym z konstytucją, dokonuje interpretacji przepisu ustawy (by wykazać zgodność kwestionowanego przepisu rozporządzenia) na podstawie właśnie tego kwestionowanego przepisu. Prowadzi to do sytuacji, w której de facto "podciągamy" przepis rangi ustawowej do kwestionowanego przepisu rozporządzenia a nawet badamy zgodność przepisu ustawy z przepisem podstawowym. Zdaniem skarżącego kasacyjnie również argumentacja polegająca na wskazaniu, że odczytanie przepisów ustawy w sposób postulowany w skardze i nadanie im takiej treści, że kierowca w drodze odbycia szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłaby możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy jest błędna. Zaprezentowana przez skarżącego interpretacja nie niweczy osiągnięcia celów ustawy, polegających na dyscyplinowaniu kierowców, poprawę bezpieczeństwa ruchu. Temu samemu celowi służy instytucja zmniejszania liczby punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem skarżącego zawarcie w przepisie § 8 pkt.4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego regulacji wyłączającej możliwość zmniejszenia punktów karnych wskutek odbytego szkolenia, po przekroczeniu 24 punktów nie mieści się w liczbie punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, tym samym kwestionowany przepis rozporządzenia wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej. Gdyby ustawodawca chciał w drodze rozporządzenia określić kolejne ograniczenia w możliwości odliczenia punktów karnych wskutek szkolenia zawarłby odrębną regulację dotyczącą odejmowania punktów z tytułu odbytego szkolenia, tak jednak nie uczynił. Wspomniana norma rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia z art. 130 ust.3 zd. drugie ustawy prawo o ruchu drogowym. Podkreślono także, że przepis art. 114 §1 pkt.1 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym nie upoważnia Starosty do wyznaczenia terminu. Także art. 107 § 2 kpa stanowi, że decyzja może zawierać inne elementy niż określone w § 1 o ile przewidują to przepisy szczególne, których istnienia w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach zaskarżenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 130 ust. 3 u.p.r.d. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b u.p.r.d., poprzez ich błędną wykładnię i § 8 pkt 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Istota tych zarzutów sprowadzała się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który dokonując analizy przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i powołanego rozporządzenia uznał, że odbycie przez skarżącego w dniu 29.11.2012 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d. nie spowodowało zmniejszenia uzyskanych przez niego punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazać należy, że według art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. kontrolnemu i obligatoryjnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Stosownie do § 8 ust. 6 rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uprawnienia wynikającego z cytowanego przepisu rozporządzenia mogą korzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia opisanego w art. 130 ust. 3 u.p.r.d. za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która nie rodzi po ich stronie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (mniej niż 24). Jeżeli dopuszczalny limit punktów zostaje przekroczony, to wówczas odbycie szkolenia uprawniającego do zmniejszenia liczby punktów po zajściu tego zdarzenia pozostaje bez wpływu na uzyskane punkty, a zatem zaliczenie takiego szkolenia nie zwalnia z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (zob. wyroki NSA z 28.01.2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13; z 1.06.2012 r. sygn. akt I OSK 225/12, CBOSA). Zatem prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, że odbycie przez wnoszącego skargę kasacyjną szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym już po uzyskaniu przez niego 24 punktów jest nieskuteczne i nie powoduje zmniejszenia liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Nie jest także uzasadniony, podnoszony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia § 8 ust. 6 rozporządzenia jako wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przepis rozporządzenia w rozważanym zakresie nie wykracza poza ramy delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Niewątpliwie omawiany przepis tego rozporządzenia ingeruje w sferę praw i wolności jednostki, jednakże ingerencja ta dokonana została już na gruncie ustawy. Wprawdzie, zgodnie z jej art. 130 ust. 3 zd. pierwsze, obniżenie posiadanych punktów z tytułu naruszenia przepisów drogowych po odbyciu reedukacyjnego szkolenia jest prawem przysługującym kierowcy, to jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest od tego, czy suma punktów uzyskanych przed odbyciem szkolenia nie przekroczy 24. Ustawa nie przewiduje sytuacji, w której bez względu na ilość posiadanych przez kierowcę punktów można punkty te zredukować. Wynika to z brzmienia przywołanych wyżej regulacji ustawowych. W tej sytuacji nie można uznać, by przedmiotowy przepis rozporządzenia wykraczał poza delegację ustawową. Nie wprowadza on także żadnych odstępstw od zasad przewidzianych w ustawie. Kwestionowane w skardze kasacyjnej unormowanie stanowi jedynie doprecyzowanie postanowień wynikających wprost z samej ustawy. Taki zabieg legislacyjny nie świadczy o niezgodności aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania (zob. wyrok NSA z 8.4.2015, I OSK 2069/13, CBOSA oraz cyt. tam orzecznictwo). Właściwe odczytanie treści przedstawionych regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko odpowiada unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 2 i 3 u.p.r.d., lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 u.p.d.r. (zob. wyrok NSA z 19.3.2015 r., I OSK 1808/13, CBOSA). Prawidłowe zatem okazało się stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i organów administracyjnych, że odbyte w dniu 29.11.2012 r. szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d., w sytuacji gdy naruszenie przepisów ruchu drogowego( za co odwołujący otrzymał 25 punktów) miało miejsce w okresie od 22.02.2012 r. do 17.11.2012 r., nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej , naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 2 kpa i art. 114 §1 ust.1 pkt.1lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym wywieść należało, że okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł on skutecznie podważyć kontrolowanego wyroku. Decyzja, o której mowa w art. 114 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym rozstrzygać może wyłącznie o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a nie o jego terminie. Stanowisko to zostało już ugruntowane w orzecznictwie, wystarczy zacytować wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1363/06, z dnia 30 czerwca 2009r sygn. akt I OSK 960/06 i z dnia 15 października 2009r sygn. akt I OSK 35/09 oraz z dnia 25 listopada 2010r. sygn. akt I OSK 190/10. W niniejszej sprawie organ w treści decyzji zawarł zastrzeżenie, że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 28 lutego 2013r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju informacja nie miała charakteru rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 kpa. Stanowiła jedynie element dodatkowy decyzji, z którego nie można wyprowadzać żadnych skutków prawnych obciążających stronę, brak bowiem było podstaw do jego zamieszczenia w decyzji wydawanej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. Identyczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2011r., wydanym w sprawie o sygnaturze I OSK 1066/10. Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy żadne z unormowań ustawowych nie przewidziały możliwości odmiennego uregulowania przez organ kwestii wykonalności skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to nie ulega wątpliwości, iż podlega ono wykonaniu z dniem, w którym stanie się ostateczne. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest z tą chwilą do niezwłocznego wykonania ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kwestie te podlegają już jednak ocenie nie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy - Prawo o ruchu drogowym, lecz w odrębnym postępowaniu, które może być uruchomione w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4a tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2009 r. o sygn. akt I OSK 1217/08, publ. LEX nr 552290, a także wyrok NSA z dnia 7.10.2011r., wydany w sprawie o sygn. akt. I OSK 1672/10 ). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło