III SA/Kr 6/13
WyrokWSA w Krakowie2013-11-26
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Maria Zawadzka, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie nieruchomości, koszty postępowania mogą być nałożone po połowie na właścicieli sąsiadujących nieruchomości, nawet jeśli tylko jeden z nich zainicjował postępowanie?Ratio decidendi
Tak, koszty postępowania rozgraniczeniowego mogą być nałożone po połowie na właścicieli sąsiadujących nieruchomości, niezależnie od tego, który z nich zainicjował postępowanie. Wynika to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 262 § 1 pkt 2) oraz Kodeksu cywilnego (art. 152), które przewidują obciążenie stron kosztami poniesionymi w ich interesie lub na ich żądanie, a także wspólne ponoszenie kosztów rozgraniczenia przez sąsiadujących właścicieli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 1800 zł i zobowiązaniu do ich poniesienia po połowie przez K. C. oraz małżonków W. Skarżący kwestionował nałożenie na niego kosztów, argumentując, że postępowanie było wynikiem błędów organu administracji i że dążył do naprawienia tych błędów, a nie do osiągnięcia korzyści. Wskazywał na mapę z 1961 r. jako podstawę stanu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski ( spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Halina Jakubiec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 listopada 2012r. nr [....] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego skargę oddala
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2012r. sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia K. C. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2012r. znak [...], którym koszty postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek K. C. ustalono na kwotę 1800 zł zobowiązując do ich poniesienia po połowie (tj. po 900 zł) właścicieli rozgraniczonych nieruchomości tj. K. C. oraz małżonków H. i K. W.
W podstawie swego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze m.in. powołało przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 kodeksu postępowania administracyjnego, dalej k.p.a.
Z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że zostało wydane w następujących okolicznościach.
Na wniosek K. C., właściciela nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w Ł wszczęte zostało postanowieniem Wójta Gminy, postępowanie o jej rozgraniczenie z nieruchomością sąsiednią stanowiąca działkę nr [...] własności – na prawach wspólności ustawowej – małżonków H. i K. W.
Decyzją z dnia [...] 2012r. Wójt Gminy rozgraniczył powyższe nieruchomości zatwierdzając granicę zgodnie z operatem pomiarowym uprawnionego geodety, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Wyłoniony w drodze przetargu wykonawca czynności ustalenia przebiegu granicy – geodeta uprawniony – ostatecznie za wykonane czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym wystawił rachunek na kwotę 1800 zł, obniżając jego początkową wysokość z uwagi na przekroczenie terminu wykonania prac.
Postanowieniem z dnia [...] 2012r. Wójt Gminy ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 1800 zł i z powołaniem na podstawę w przepisach art. 264 § 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 2 i 263 § 1 k.p.a. zobowiązał każdą ze stron postępowania do ich poniesienia w terminie 14 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wójt Gminy wskazał, że postępowanie rozgraniczało dwie sąsiadujące nieruchomości, a Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006r. I OPS 5/06 wyjaśnił, że organ orzekający o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości ( art. 152 kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
Ustaliło dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że zażalenia na to postanowienie wnieśli K. C. i K. W.
Co do zażalenia K. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 listopada 2012r. stwierdziło, iż zostało złożone z uchybieniem terminu.
W zażaleniu K. C. podniesiono, że nie powinien być zobowiązany do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, mimo że zainicjował wnioskiem postępowanie rozgraniczeniowe. Składający zażalenie kwestionował przebieg granicy ustalony decyzją w oparciu o operat rozgraniczeniowy, w którym nie uwzględniono przebiegu granicy określonego na mapie sporządzonej do sprawy [...], a dążył do ustalenia granic ustalonych zgodnie ze stanem prawnym wyrażonym na tej mapie. Podnoszono, że żalący się złoży wniosek o przekazanie sprawy o rozgraniczenie do sądu.
Wskazywano, że wniosek żalącego o zwolnienie w całości z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w tym czynności geodety oraz przeprowadzenie postępowania na koszt Gminy nie został uwzględniony.
Zdaniem żalącego przywołana uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.12.2006r, I OPS 5/6 nie miała w sprawie zastosowania, bo dążył jednie " do ustalenia granic działek zgodnie ze stanem prawnym wyrażonym na mapie sądowej, sygn. akt [...]", a zaistniały stan faktyczny zmierzający do rozgraniczenia jest wynikiem gospodarowania gruntami przez Gminę niezgodnie ze stanem prawnym.
Rozpatrując zarzuty odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nawiązało do zasad dotyczących "opłat i kosztów postępowania" regulowanych przepisami Działu IX kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano, że zgodnie z regułą wyrażoną przepisem art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wykładnia gramatyczna tego przepisu prowadzi do wniosku, że określa on zasadę rozdziału kosztów postępowania między stroną ( stronami) a organem administracji. W konsekwencji oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest obowiązkiem organu, obciążają strony, które – w postępowaniu rozgraniczeniowym – są właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 kodeksu cywilnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając obszerne fragmenty uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006r. sygn. akt I OPS 5/2006 ( NSA i WSA 2007/2/26) podzieliło stanowisko, ze postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: postępowania administracyjnego i sądowego, a sama instytucja rozgraniczenia mimo, ze regulowana jest ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksem cywilnym stanowi jedną całość. Wskazując na przepisy art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1-2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na przepisy art. 152 i 153 kodeksu cywilnego SKO podzieliło pogląd, że w obu postępowaniach organy administracji i sąd powszechny obowiązane są stosować te same zasady rozgraniczenia nieruchomości. Przewidziany art. 152 kod. cyw. Obowiązek ponoszenia po połowie kosztów rozgraniczenia nieruchomości przez właścicieli gruntów sąsiadujących, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ma również zastosowanie w administracyjnym postępowaniu w przedmiocie rozgraniczenia.
Zarazem za stanowiskiem powyższej uchwały przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny, ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron. Interes prawny ma charakter obiektywny i występuje nie tylko po stronie właściciela inicjującego rozgraniczenie z nieruchomością sąsiednią, ale także właściciela tej nieruchomości sąsiadującej, choćby istniejącego przebiegu granic nie kwestionował.
Przepis art. 152 kodeksu cywilnego stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia, także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje przed organem administracji publicznej i uzasadnia obciążenie po połowie stron kosztami rozgraniczenia.
W okolicznościach sprawy, z których wynikało, że składający odwołanie zainicjował wnioskiem postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi na spór graniczny co do sąsiadującej z jego działką, działki małż. W., oraz że koszty postępowania rozgraniczeniowego wyniosły 1800 zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy.
Sama okoliczność, że składający zażalenie K. C. nie był zadowolony z ustalenia przebiegu granicy i zamierzał żądać przekazania sprawy sądowi, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie ma znaczenia prawnego dla rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego na jego etapie administracyjnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł K. C. – dalej skarżący – z wnioskiem o jego uchylenie.
Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów:
- art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. – przez jego niezastosowanie,
- art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. – przez jego niewłaściwe zastosowanie,
- art. 153 kodeksu cywilnego przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. stronę obciążają koszty, które wynikły z jej winy. Zdaniem skarżącego postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte z tego powodu, że miało przywrócić stan poprzedni zgodny z mapą geodezyjną z 1961r. sporządzoną do sprawy [...]. Na organie administracji spoczywa odpowiedzialność za błędne (niezgodne z prawdą) naniesienie granic na późniejszą mapę geodezyjną, skutkujące pozbawieniem go drogi dojazdowej do nieruchomości. Podnosił, że w oparciu o mapy z 1961r. korzysta jednak z tej drogi po dzień dzisiejszy.
Naruszenia przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a przez jego niewłaściwe zastosowanie, upatruje skarżący w przyjęciu przez organ, że zostały poniesione w interesie strony. Podnosił, że o ile zainicjował postępowanie rozgraniczeniowe to czynił to w obliczu rażącego niedbalstwa organu administracji, który bez wiedzy i zgody skarżącego dokonał zmiany granic i naniósł je na mapę geodezyjną. Skarżący powołał także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarte w wyroku z dnia 23 marca 2011r., sygn. IV SA/Po 81/11, w myśl którego organ administracji publicznej, zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a, powinien kierować się celem postępowania rozgraniczeniowego, a zatem zauważać korzyści, jakie dzięki rozgraniczeniu nieruchomości uzyskują strony w nim uczestniczące, a nie tylko skupiać się na podmiocie, który wystąpił z żądaniem jego wszczęcia. Zdaniem skarżącego wszczął postępowanie celem naprawienia błędu organów, a nie osiągnięcia korzyści, gdyż już ją posiadał.
Zarzucając niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie przepisu art. 153 kodeksu cywilnego, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że granice stały się sporne a stanu prawnego nie można ustalić. Zdaniem skarżącego stan prawny można ustalić opierając się na mapie z 1961r. sygn. akt [...], a obecny stan prawny jest niezgodny z faktycznym. Sporne stały się nie grancie gruntów, a naniesione na mapę szkice graficzne dokonane przez geodetę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dokonane ustalenia i stanowisko prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm. dalej ustawa P.p.s.a.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), przedmiotem kognicji Sądu, w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Stosownie do tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i stosują środki określone w ustawie.
Przeprowadzając kontrolę, Sąd – w myśl przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonego postanowienia na płaszczyźnie jego zgodności z prawem, prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku o bezzasadności skargi.
W związku z treścią podniesionych zarzutów i przywołanego wyżej przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., podkreślić należy, że granice sprawy, w ramach której następuje kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyznacza przedmiot sprawy zakończonej zaskarżonym rozstrzygnięciem. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 1800 zł i zobowiązujące skarżącego oraz właścicieli sąsiedniej – objętej rozgraniczeniem nieruchomości – do poniesienia ustalonych kosztów po połowie.
Przepis art. 264 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek jednoczesnego z wydaniem decyzji ustalenia w drodze postanowienia wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.09.2007, sygn. II GSK 137/07 (Lex nr 374835) wyjaśniono, że sformułowanie " jednocześnie z wydaniem decyzji" stanowi zalecenie co do takiego postępowania, ale nie oznacza, iż postanowienia nie można wydać po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Decyzję o rozgraniczeniu wydano dnia [...] 2012r., zatem samo podjęcie postanowienia na podstawie art. 264 k.p.a przez organ I instancji w dniu 1 października 2012r. co do zasady było oparte na ustawowej podstawie.
Trafnie przyjął organ II instancji, że przepis art. 262 § 1 k.p.a. określa zasady, kiedy stronę obciążają koszty postępowania. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które: wynikły z winy strony ( pkt 1), zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie ( pkt 2). Taka regulacja wskazuje, że istnieją dwie równorzędne podstawy obciążenia strony kosztami postępowania, a zarazem dowodzi, że okoliczność, że koszty postępowania nie wynikają z winy strony nie wyłącza obciążenia nimi strony z tej przyczyny, że zostały poniesione w jej interesie lub na żądanie strony, gdy koszty nie należą do kosztów wynikających z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Zaskarżone postanowienie oparte zostało na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Podniesiony zatem w skardze zarzut, że " nie zastosowano" art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. może być przedmiotem rozważań wówczas dopiero gdyby uzasadniony był zarzut co do niewłaściwego zastosowania podstawy z art. 262 §1 pkt 2 k.p.a.
Na marginesie należy zauważyć, że przepis art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. obejmuje wszystkie pozytywne przesłanki na podstawie których strona może być obciążona kosztami. Zarzut " niezastosowania" art. 261 § 1 pkt 1 k.p.a. odczytany dosłownie znaczył by, że skarżący uważa, że koszty wynikały z jego winy i na tej podstawie winien być obciążony, podczas gdy w istocie przecież twierdzi, że nie zachodziła w ogóle podstawa do obciążenia go kosztami postępowania.
Mimo, że poza granicami sprawy pozostają merytoryczne podstawy rozgraniczenia a w szczególności czy jego podstawę stanowić miała mapa z 1961r., podniesiony zarzut naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., wymaga przywołania niektórych regulacji zawartych w ustawie z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. 2010r., 193.1287 tj. z późn. zm. – dalej ustawa).
Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 tej ustawy wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. W myśl ust. 2 postępowanie o rozgraniczeniu nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scalaniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia.
Wyjaśniono w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( por. np. wyrok WSA w Krakowie z 2008.03.31, III SA/Kr 1014/07, Lex nr 506483), że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu w sytuacji innej niż scalanie gruntów podlega swobodzie uznania organów, które mogą wszcząć takie postępowanie. Zarazem żaden przepis prawa nie przydaje osobom trzecim uprawienia do wymuszenia na organie wszczęcia z urzędu postępowania o rozgraniczenie. Swoboda uznania organu co do braku przesłanek wszczęcia z urzędu postępowania ( poza scaleniowym), nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Rozgraniczenie nieruchomości na etapie postępowania administracyjnego regulują przepisy Rozdz. 6 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne
( art. 29 in.).
Celem postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości, z przyległymi ( tzn. sąsiednimi) nieruchomościami lub innymi gruntami.
Taka regulacja oznacza, ze przesłanką rozgraniczenia jest spór o zasięg prawa własności sąsiadujących względem siebie nieruchomości, obrazowany przez spór co do przebiegu granic (Por. S. Rudnicki Sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1998, s. 80). Taki spór co do przebiegu granic nieruchomości mieści w sobie spór co do elementów służących ustaleniu przebiegu granic w postaci usytuowania punktów granicznych, utrwalonych na gruncie znakami granicznymi, których położenie determinuje przebieg linii granicznych.
Zarazem istota rozstrzygnięcia sporu o rozgraniczenie nie sprowadza się do opisu punktów i linii granicznych wyznaczających zasięg prawa własności tylko na dokumencie geodezyjnym, lecz także do czynności technicznych na gruncie odzwierciedlających ten stan.
To podmiot składający wniosek o rozgraniczenie określa, które granice swej nieruchomości uważa za sporne z granicami sąsiednich nieruchomości i tym samym decyduje o zakresie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.
W świetle akt sprawy skarżący wnioskiem sprecyzowanym dnia 10 kwietnia 2012r. ( k. 47 akt) wniósł o rozgraniczenie swojej nieruchomości stanowiącej działkę [...] z nieruchomością sąsiednią stanowiącą działkę [...] własności uczestników postępowania, twierdząc, że granica między nimi przesunięta jest na korzyść uczestnika, który przeczy prawu skarżącemu do spornej drogi.
Sam skarżący zatem uznał, że pomiędzy nim a właścicielami sąsiadującej nieruchomości istnieje spór co do zasięgu prawa własności uzasadniający żądanie rozgraniczenia. Wbrew zatem stanowisku, to przebieg granic gruntów stał się sporny, a nie tylko – jak twierdzi – " naniesione na mapę szkice graficzne dokonane przez geodetę".
Wydanie decyzji w przedmiocie rozgraniczenia – zgodnie z treścią art. 33 ust. 2 musi być poprzedzone; pkt 1) dokonaniem przez organ oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez uprawnionego geodetę oraz oceny zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami prawa ..., pkt 2) włączeniem dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Wykonawcze Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. 1999.45.453) określa sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalenia granic na gruncie oraz sporządzenia dokumentacji i jej rodzaje.
Dokonanie czynności na gruncie i sporządzenie przez geodetę stosownej dokumentacji następuje zarówno wtedy gdy organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ust. 1 ( jak w sprawie), jak i wtedy gdy wobec nie dojścia do zawarcia ugody i przy braku podstaw do rozgraniczenia, na podstawie art. 34 ust. 2, organ umarza postępowanie i przekazuje sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi a także wówczas gdy strony przed geodetą zawrą ugodę, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy. W tym ostatnim przypadku przepisy §§ 20 i 21 także określają obligatoryjną treść protokołu granicznego i aktu ugody.
Przepisy powyższego rozporządzenia zarazem określają znaczenie dokumentów geodezyjnych i map w postępowaniu rozgraniczeniowym.
W świetle powyższych regulacji przedkładany przez skarżącego dokument mapowy nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do załatwienia sprawy, konieczne było ustanowienie geodety uprawnionego, opracowanie stosownej dokumentacji rozgraniczenia i tzw. dokumentacji technicznej ( §§ 19, 24) i przyjęcie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Protokół graniczny zawiera zaś m.in. opis przebiegu granic i opis utrwalenia punktów granicznych.
Nie możne zatem budzić najmniejszych wątpliwości okoliczność że złożenie wniosku przez skarżącego implikowało konieczność upoważnienia geodety przez organ do wykonania czynności ustalenia przebiegu granic i wykonania prac, których koszty w świetle art. 263 § 1 i 2 k.p.a. należą do kosztów postępowania. Samej wysokości ustalonych kosztów skarga nie kwestionuje.
Na zasadach określonych przepisem art. 269 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Wojewódzki Sąd Administracyjny – w przeciwieństwie do organów administracji, związany jest stanowiskiem uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006r.,
I OPS 5/06 ( ONSAiWSA 2007/2/26, Lex nr 229485), w myśl której organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości ( art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
Wyrażone w uchwale stanowisko związane było z wątpliwościami czy koszty rozgraniczenia ponosi tylko wnioskodawca tego postępowania. W podobnej sprawie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 23.03.2011r. IV SA/Po 81/11 ( Lex nr 1067828). Cytując tezę 1 tego wyroku, pominięto jednak tezę 2, w której stwierdzono, że w postępowaniu rozgraniczeniowym znajduje zastosowanie art. 152 k.c. stanowiący, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie. Teza 1 wyroku, dotyczyła nie korzyści wnoszącego o rozgraniczenie, a właśnie drugiej strony ( uczestnika) tego postępowania.
Jest to stanowisko zgodne z motywami powołanej wyżej uchwały 7 sędziów NSA, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela. Mimo zatem, że istotnie teza tej uchwały nie dotyczyła skarżącego, a co najwyżej właściciela sąsiadującej nieruchomości, należało przyjąć, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że wniesienie podania przez właściciela o rozgraniczenie jego nieruchomości z nieruchomością sąsiednią, dowodzi istnienia po stronie wnoszącego interesu prawnego, przez usunięcie stanu spornego lub stanu niepewności co do przebiegu granic nieruchomości, określających zasięg prawa własności.
Stanowisko, że wnoszący o rozgraniczenie stosownie do art. 152 kodeksu cywilnego, także w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie obciążony jest w połowie kosztami tego postępowania jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( por. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych; w Poznaniu z 2011.03.23, IV SA/Po 81/11, teza 2, Lex nr 1067828, w Krakowie z 2012.03.28, III SA/Kr 840/11, Lex nr 1139276 i Białegostoku z 2012.10.23, II SA/Bk 541/12, Lex nr 1248703).
We wszystkich tych sprawach podzielono stanowisko uzasadnienia powołanej uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego I OPS 5/06, że podstawę materialnoprawną obciążenia także w postępowaniu rozgraniczeniowym właścicieli sąsiadujących, rozgraniczanych nieruchomości po połowie stanowi przepis art. 152 kodeksu cywilnego.
Wniesienie przez skarżącego jako właściciela nieruchomości wniosku o jej rozgraniczenie z nieruchomością sąsiednią implikowało powstanie po stronie skarżącego poniesienie w połowie kosztów postępowania administracyjnego w tym przedmiocie niezależnie od jego wyników i niezależnie od motywów, którymi się kierował uznając przebieg granic za sporny.
W wyżej już przytoczonych powodów za całkowicie nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 153 k.c., gdyż wniesienie sprawy o rozgraniczenie dowodzi sporu co do przebiegu granicy.
Na marginesie rozstrzygnięcia Sąd tylko zauważa, że przepis art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa przesłanki technicznej procedury geodezyjnej służącej wznowieniu przesuniętych, uszkodzonych lub zmienionych znaków granicznych, stosowaną odpowiednio przy wyznaczeniu punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków ( ust. 1 i ust. 4). Jak wyjaśniono w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2011.07.19, I OSK 206/11 Lex nr 1082690 i z 2010.05.14, I OSK 1009/09, Lex nr 594827 oraz WSA w Lublinie z 2008.05.20, III SA/Lu 6/08, Lex nr 522404), procedura ta nie przebiega w postępowaniu administracyjnym ani sądowym. Podstawowym warunkiem jej zrealizowania jest brak sporu między właścicielami sąsiadujących nieruchomości co do położenia znaków które mają być wznowione lub punktów granicznych, które mają być wyznaczone. Ewentualny spór w tej kwestii podlega rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012, poz. 270 tj. z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło