III SA/Kr 947/13

WyrokWSA w Krakowie2014-02-25

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy likwidacja lub przekształcenie organizacyjne szkoły może stanowić "szczególnie uzasadniony przypadek" odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty?
Ratio decidendi
Likwidacja lub przekształcenie organizacyjne szkoły może stanowić "szczególnie uzasadniony przypadek" odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W takim przypadku nie jest wymagane dodatkowe uzasadnienie poza wskazaniem samego przekształcenia, a wymóg niezwłoczności działania organu jest spełniony wraz z chwilą likwidacji szkoły.
Stan faktyczny
Zarząd Powiatu D uchwałą z dnia 29 maja 2013 r. odwołał J. G. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S bez wypowiedzenia, wskazując jako przyczynę rozwiązanie szkoły i połączenie jej z inną placówką od dnia 1 września 2013 r. J. G. zaskarżył uchwałę, podnosząc, że przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują takiej możliwości odwołania w przypadku rozwiązania szkoły, a organ wiedział o tej okoliczności od lutego 2013 r., a odwołał go dopiero w czerwcu. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów dotyczących konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, braku opinii kuratora oświaty w treści uchwały oraz naruszenie jego prawa do wypowiedzenia się.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. G. na uchwałę Zarządu Powiatu D z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] w sprawie odwołania go ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Zarządu Powiatu D z dnia 29 maja 2013r. nr [...] w przedmiocie odwołania Pana J. G. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] w S skargę oddala wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 lutego 2014r. W dniu 29 maja 2013r. Zarząd Powiatu D podjął uchwałę Nr [...] w sprawie odwołania Pana J. G. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S. Jako podstawę prawną uchwały organ wskazał art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 tej uchwały J. G. został odwołany z zajmowanego stanowiska bez wypowiedzenia z dniem 31 sierpnia 2013r. Przyczyną odwołania było rozwiązanie z dniem 31 sierpnia 2013r. Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S i połączenie od dnia 1 września 2013r. istniejących szkół z nowo utworzoną placówką – Ośrodkiem Dokształcania i Doskonalenia Zawodowego w S w centrum kształcenia zawodowego i ustawicznego pod nazwą Powiatowe Centrum Edukacji i Kompetencji Zawodowych w S. Pismem z dnia 10 czerwca 2013r. J. G. wezwał Zarząd Powiatu do uchylenia uchwały z dnia 29 maja 2013r. Nr [...] jako niezgodnej z prawem. J. G. podniósł, iż przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewiduje możliwości odwołania dyrektora ze stanowiska bez wypowiedzenia w przypadku rozwiązania zespołu szkół. J. G. wskazał, iż wiedzę o rozwiązaniu organ posiadał z chwilą podjęcia uchwały w sprawie rozwiązania zespołu szkół, a zatem w dniu 27 lutego 2013r., odwołanie natomiast zostało dokonane dopiero 7 czerwca 2013r. (data doręczenia uchwały). Na poparcie swoich twierdzeń J. G. powołał się na treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013r., sygn. akt [...]. Zdaniem J. G., istotny argument zawiera również treść uchwały w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. J. R., a w szczególności jej § 3, zgodnie z którym pracownicy Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S z dniem 1 września 2013r. staną się pracownikami utworzonego Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w S pod nazwą "Powiatowe Centrum Edukacji i Kompetencji Zawodowych w S", a także treść § 231 Kodeksu pracy. W odpowiedzi Wicestarosta Powiatu pismem z dnia 13 czerwca 2013r. Nr [...] poinformował J. G., że Zarząd Powiatu nie znalazł podstaw do uchylenia uchwały z dnia 29 maja 2013r. Nr [...]. Zdaniem organu, podnoszone przez J. G. w piśmie z dnia 10 czerwca 2013r. argumenty są bezzasadne, zaś przywołany wyrok Sądu Najwyższego dotyczy innego stanu faktycznego i nie jest miarodajny dla oceny legalności kwestionowanej uchwały. Pismem z dnia 16 lipca 2013r. J. G. wniósł skargę na uchwałę Zarządu Powiatu D z dnia 29 maja 2013r. Nr [...] w sprawie jego odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki odwołania dyrektora bez wypowiedzenia, nieodwołanie się w treści uchwały do opinii kuratora oświaty oraz nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 2 Konstytucji i art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się i niewysłuchanie go przez organ, który podjął zaskarżoną uchwałę. Swój interes prawny w zaskarżeniu w/w uchwały skarżący upatruje w art. 36 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z uchwałą Zarządu Powiatu D z dnia [...] 2010r. Nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S. Mocą tej uchwały skarżący został powołany na stanowisko dyrektora na okres od dnia 1 czerwca 2010r. do 31 sierpnia 2014r. Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała wkracza bezpośrednio w sferę jego praw i obowiązków związanych z pełnioną funkcją dyrektora. Uzasadniając swoje zarzuty skarżący podniósł, iż art. 38 ustawy o systemie oświaty wymienia enumeratywny katalog przyczyn, z powodu których możliwe jest odwołanie osoby, która pełni stanowisko kierownicze w szkole. Jednak zdaniem skarżącego, wskazywane przez organ rozwiązanie szkoły i włączenie jej do innej placówki nie jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Skarżący wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" oznacza takie sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie interesu publicznego. Zdaniem skarżącego, z tak rozumianego pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" wynika, że dla zastosowania tego trybu odwołania muszą mieć miejsce poważne przyczyny bądź zawinione przez dyrektora, bądź też od niego niezależne, które sprawiają, że konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez niego funkcji, bowiem dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Skarżący stwierdził, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie powołał się na żadne jego zachowanie jako dyrektora, które mogłoby być rozważane jako godzące w interes szkoły czy powodujące destabilizację w jej funkcjonowaniu. Skarżący wskazał również na związek czasowy pomiędzy zdarzeniem uzasadniającym odwołanie a samym odwołaniem, gdyż powinno ono nastąpić w relatywnie krótkim przedziale czasowym od momentu wystąpienia okoliczności mających uzasadniać ich kwalifikację jako przypadku szczególnie uzasadnionego. A zatem powinien zachodzić związek czasowy między wystąpieniem przyczyny odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, a faktem odwołania go z tych powodów. Skarżący podniósł, iż w przedmiotowej sprawie o przyczynie uzasadniającej odwołanie, tj. o przekształceniu szkoły, organ wiedział już od 27 lutego 2013r., tj. od dnia podjęcia uchwały Rady Powiatu D Nr [...]. Odwołanie skarżącego nastąpiło natomiast cztery miesiące po zajściu tej przyczyny, co nie jest działaniem niezwłocznym. Skarżący zarzucił również, iż uzasadnienie uchwały o odwołaniu ze stanowiska kierowniczego winno być pełne, szczegółowe i przekonujące. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ wskazał jedynie, że przyczyną odwołania jest rozwiązanie z dniem 31 sierpnia 2013r. ZSP w S. W ocenie skarżącego nie jest to uzasadnienie prawidłowe, ponieważ nie wynika z niego w czym przejawia się nietypowość tego zdarzenia i co powoduje, że uniemożliwia ono dalsze pełnienie funkcji kierowniczej przez skarżącego. W przedmiotowej sprawie nie następuje bowiem likwidacja placówki, ale w miejsce Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych powstaje nowy podmiot, z tymi samymi szkołami, powiększony o nowoutworzony Ośrodek Dokształcania i Doskonalenia Zawodowego. Organem nowo powstającego Powiatowego Centrum także jest dyrektor. Placówka w dalszym ciągu będzie pełnić zadania edukacyjne. Co więcej, uchwała Rady Powiatu D Nr [...] przewiduje, że pracownicy Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych staną się pracownikami Powiatowego Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego i nie zawiera wyjątku, który wyłączałby z tego zakresu dyrektora. W ocenie skarżącego uchwała jest niezgodna z prawem także dlatego, że organ nie powołał się w niej na opinię kuratora oświaty. Przepisy ustawy o systemie oświaty stanowią bowiem, że dla zastosowania trybu odwołania z art. 38 ust. 1 pkt 2 konieczne jest zasięgnięcie opinii kuratora i powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uchwały. Skarżący uważa, że ze szczególnego charakteru przepisów ustawy o systemie oświaty, a w szczególności art. 38 ust. 1, wynika wymóg przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed odwołaniem dyrektora. Natomiast w niniejszej sprawie organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, w którym skarżący mógłby wziąć udział i przedstawić swoje racje. Skarżący wyjaśnił, iż o odwołaniu ze stanowiska dyrektora dowiedział się w dniu 7 czerwca 2013r., kiedy doręczone mu pismo organu z dnia 4 czerwca 2013r. z załączoną do niego uchwałą. Organ nie poinformował natomiast wcześniej skarżącego, że podejmuje czynności zmierzające do odwołania go z pełnionej funkcji, ani nie zapewnił mu możliwości złożenia wyjaśnień do przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu D wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W ocenie organu, przyczyna odwołania wskazana w zaskarżonej uchwale stanowi przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty W przypadku skarżącego odwołanie z zajmowanego stanowiska nastąpiło z przyczyn obiektywnych, gdyż konsekwencją rozwiązania Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w S była likwidacja stanowiska dyrektora tej jednostki. Ponieważ jednak likwidacja stanowiska pracy nie powoduje wygaśnięcia stosunku pracy, podjęcie zaskarżonej uchwały było konieczne. Za błędną Zarząd Powiatu D uznał zaprezentowaną przez skarżącego wykładnię § 3 uchwały Rady Powiatu D w D z dnia [...] 2013r. Nr [...] w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S. Przepis ten w żadnym razie nie stanowi gwarancji zatrudnienia w Powiatowym Centrum Edukacji Kompetencji Zawodowych w S dla osób będących pracownikami Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S na dzień podjęcia w/w uchwały, a tym bardziej gwarancji zachowania dotychczas zajmowanych stanowisk. Wspomniany przepis § 3 uchwały Rady Powiatu D Nr [...] oznacza jedynie, że pracownicy Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S, których stosunek pracy nie ustał przed dniem 1 września 2013r. staną się z tym dniem pracownikami Powiatowego Centrum Edukacji i Kompetencji Zawodowych w S. Zarząd Powiatu D wskazał, iż zwrócił się do Kuratora Oświaty o wydanie opinii co do zamiaru odwołania J. G. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w S. Pismem z dnia 24 maja 2013r. Kurator Oświaty pozytywnie zaopiniował zamiar odwołania skarżącego z zajmowanego stanowiska. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego o braku odwołania się do opinii Kuratora w treści zaskarżonej uchwały Zarząd Powiatu D stwierdził, iż żaden przepis ustawy o systemie oświaty, a w szczególności jej art. 38, nie nakłada na organ prowadzący takiego obowiązku. Przed podjęciem uchwały o odwołaniu organ prowadzący ma jedynie wystąpić o opinię do kuratora oświaty, co też uczynił. Zdaniem Zarządu Powiatu D, zarzut naruszenia Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji nie może być brany pod uwagę, gdyż akt ten nie ma mocy bezwzględnie obowiązującej na terytorium RP. Jego postanowienia mają jedynie charakter zaleceń w sprawach załatwianych przez organy Wspólnot. Zarząd Powiatu D podniósł również, iż odwołanie skarżącego z zajmowanego stanowiska było konsekwencją rozwiązania Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S, a więc przyczyna odwołania nie leżała po stronie skarżącego i w żaden sposób nie była związana ze sposobem wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Stąd też jego wysłuchanie nie było konieczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 §1 i 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270, zwana dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów lub ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest zatem ocena zaskarżonej uchwały z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga J. G. wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013r. poz. 595, zwana dalej u.s.p.). Dokonując oceny dopuszczalności tej skargi Sąd uznał, że została ona wniesiona w wymaganym terminie, z zachowaniem poprzedzających jej wniesienie wymogów proceduralnych w postaci wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz pochodzi od podmiotu mającego legitymację skargową w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.s.p., przyjmując za zasadne w tej ostatniej kwestii argumenty powoływane przez skarżącego, którego interes prawny jako dyrektora odwoływanego ze stanowiska został naruszony zaskarżonym aktem. Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Zarządu Powiatu D z dnia 29 maja 2013r., Nr [...] w sprawie odwołania Pana J. G. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S. Uchwała została wydana na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zaskarżona uchwała podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.s.p. sprawy edukacji publicznej należą do zadań własnych powiatu, zgodnie zaś z art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p. do zadań zarządu powiatu należy m. in. zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Wydawanie uchwał przez organy wykonawcze powiatu w sprawie powoływania i odwoływania ze stanowiska dyrektorów szkół jest zatem niewątpliwie wydawaniem aktów w sprawie z zakresu administracji publicznej przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Uchwały te równocześnie wywołują skutki z zakresu prawa pracy, podlegające kognicji sądów pracy, nie zmienia to jednak ich publicznoprawnego charakteru. Taki sposób rozumienia charakteru prawnego aktów odwołania ze stanowiska kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej jest prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu aktów organów jednostek samorządu terytorialnego odwołujących dyrektorów szkół (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012r., sygn. VIII SA/Wa 133/12, z dnia 18 maja 2012r., sygn. I OSK 10/12, z dnia 14 maja 2008r., sygn. I OSK 637/08, z dnia 18 kwietnia 2008r., sygn. I OSK 86/08, z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 237/07, z dnia 18 lipca 2006r., sygn. I OSK 648/06, z dnia 2 września 2005r., sygn. I OSK 456/05, uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 grudnia 1996r., sygn. OPS 6/96 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000r., III RN 123/99). Analogiczne poglądy wyrażane są też w orzecznictwie w odniesieniu do odwoływania dyrektorów zakładów opieki zdrowotnej (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2010r., sygn. VII SA/Wa 1814/09), instytucji kultury (por. np. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2010r., sygn. II OSK 598/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 listopada 2009r., sygn. II SA/Bd 829/09, wyrok NSA z 12 maja 2003r., II SA/Łd 548/03, wyrok NSA z 19 listopada 2002r., sygn. II SA/Wr 1579/02), czy też ośrodka pomocy społecznej (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2009r., sygn. IV SA/Wr 428/09). Jeżeli zatem wola organu powiatu w niniejszej sprawie otrzymała formę prawną aktu władczego opartego na przepisach prawa administracyjnego, to podlega on nadzorowi administracyjnemu organów nadzoru, jak również kontroli sądów administracyjnych, niezależnie od ewentualnej ochrony stosunku pracy przysługującej odwołanemu dyrektorowi przed sądem pracy. Podstawy prawne, przesłanki oraz kryteria sądowej kontroli w tych dwóch różnych trybach są odmienne. W niniejszym postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem badania Sądu nie są ewentualne roszczenia pracownicze odwołanego dyrektora, do rozpatrzenia których właściwy jest sąd pracy, lecz zachowanie przewidzianych w przepisach publicznoprawnych wymogów dotyczących aktu odwołania dyrektora jednostki samorządowej jako formy realizacji zadań publicznoprawnych powiatu, a więc aktu o publicznoprawnym charakterze (por. wyrok NSA z 12 maja 2003r., sygn. II SA/Łd 548/03). Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały należy stwierdzić, że została ona wydana zgodnie z prawem, a zarzuty podnoszone w skardze nie są uzasadnione. Art. 38 ust.1 pkt 2 cyt. ustawy o systemie oświaty, stanowiący podstawę materialno-prawną zaskarżonej uchwały, daje możliwość odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego, bez wypowiedzenia, o ile w sprawie zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki". Ocena, czy w danej sprawie przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione, mieści się w zakresie kompetencji organu prowadzącego szkołę, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. Przepis art. 38 ustawy o systemie oświaty tworzy bowiem gwarancję stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli, musi zatem być stosowany w sposób wyjątkowo rozważny. Jeśli ustawodawca dla pewnych wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) ustanawia szczególne i dość rygorystyczne gwarancje, to należy dołożyć wszelkich starań, by te gwarancje rzeczywiście funkcjonowały i były respektowane w praktyce (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003r sygn. I PK 103/03 OSNP 2004/21/371). Oznacza to, że w uzasadnieniu aktu odwołującego danego nauczyciela z zajmowanego stanowiska dyrektora szkoły ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana. W niniejszej sprawie te wymogi zostały przez Zarząd Powiatu spełnione. W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia organ wskazał przyczynę odwołania J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły bez wypowiedzenia z dniem 31 sierpnia 2013r. podając, że jest nią rozwiązanie z dniem 31 sierpnia 2013r. Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w S i połączenie od dnia 1 września 2013r. istniejących szkół z nowoutworzoną placówką – Ośrodkiem Dokształcania i Doskonalenia Zawodowego w S w centrum kształcenia zawodowego i ustawicznego pod nazwą Powiatowe Centrum Edukacji i Kompetencji Zawodowych w S. Rzeczywiście w orzecznictwie przyjmuje się, iż "szczególnie uzasadnione przypadki" o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty oznaczają sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Przyjmuje się też, na co zwraca uwagę skarżący, że to naruszenie musi być na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a przesłanki typu negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły lub gospodarki finansowej szkoły, odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym lub gronem pedagogicznym i jego wotum nieufności, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r., II SA/Wr 472/96, "Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych" 1997, nr 2 poz. 53; wyrok NSA z dnia 19 września 2001r., II SA 1657/2001; wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05, wyrok NSA z 25 lutego 2011r., I OSK 2018/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2012r., III SA/Lu 609/11; wyrok NSA z dnia 11 maja 2012r., I OSK 1971/2011). Trafnie też odwołuje się skarżący do orzecznictwa, w którym podkreśla się też wymóg natychmiastowości działania organu wskazując, iż brak szybkiej reakcji organu prowadzącego szkołę na postępowanie jej dyrektora w naturalny sposób osłabia, a nawet z upływem czasu znosi, możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego dla przypadków wymagających natychmiastowego przeciwdziałania (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002r., II SA 3053/01). Należy jednak zwrócić uwagę, że równocześnie w orzecznictwie i doktrynie wskazuje się na możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty do przypadków zmniejszenia liczby stanowisk kierowniczych w związku z częściową likwidacją lub przekształceniem organizacyjnym szkoły lub placówki (por. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2013, komentarz do art. 38, pkt 5; wyrok SN z dnia 10 kwietnia 1997r., I PKN 88.97, OSNP 1998, nr 1, poz. 10; także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2013r., II SA/Po 929/12, Wspólnota 2013, nr 9, s. 55). W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że likwidację, względnie przekształcenie szkoły samodzielnej w szkołę filialną, można uznać za przypadek szczególnie uzasadniony o jakim mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, albowiem nie sposób dopatrzyć się zasadności utrzymywania stanowiska kierowniczego przy braku placówki oświatowej, która miałaby być kierowana, względnie przy utracie przez taką placówkę samodzielności uzasadniającej utrzymywanie odrębnego stanowiska dyrektora placówki (cyt. powyżej wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2013r., II SA/Po 929/12, Wspólnota 2013, nr 9, s. 55). Przewidziana w art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty klauzula "szczególnie uzasadnionych przypadków" znajduje zastosowanie do różnych stanów faktycznych, zarówno związanych z okolicznościami zawinionymi przez nauczyciela, zbliżonymi w swym charakterze do istotnych naruszeń obowiązków pracownika o jakich mowa w art. 52 § 2 Kodeksu pracy, jak również z okolicznościami zupełnie niezależnymi od nauczyciela zajmującego stanowisko kierownicze, jak na przykład likwidacja, bądź przekształcenie szkoły. Należy zatem uznać, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ miał podstawy do podjęcia uchwały o odwołaniu J. G. ze stanowiska dyrektora likwidowanej szkoły, a uchwała taka nie wymagała dodatkowego uzasadnienia poza powołaniem się na samo przekształcenie szkoły. Odwołanie dyrektora nastąpiło z chwilą likwidacji szkoły, spełniony zatem został również wymóg niezwłoczności działania organu na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Nieuzasadniony jest także zarzut skargi wydania uchwały z naruszeniem obowiązku zaopiniowania projektu uchwały przez kuratora. Sam brak odwołania się w treści uzasadnienia uchwały do tej opinii nie może być kwalifikowany jako naruszenie prawa, skoro wydając przedmiotową uchwałę Zarząd Powiatu dopełnił obowiązku proceduralnego o jakim mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, bowiem zwrócił się do właściwego kuratora oświaty o wydanie opinii i opinia ta została przedłożona przed wydaniem przedmiotowej uchwały (pismo Kuratora Oświaty z dnia 24 maja 2013r.). Niezasadny jest także zarzut niezapewnienia skarżącemu prawidłowego udziału w postępowaniu kontrolnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej uchwały, ponieważ organ w niniejszej sprawie nie był zobowiązany do prowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego, skoro odwołując dyrektora powołał się jedynie na okoliczność związaną z likwidacją szkoły. Do podjęcia zaskarżonej uchwały wystarczające zatem było ustalenie, że szkoła, w której J. G. pełnił stanowisko dyrektora, podlegała likwidacji. Okoliczność ta jest zaś między stronami bezsporna. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały oraz zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów pozwalają na przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Likwidacja szkoły mogła stanowić przyczynę odwołania dyrektora szkoły w trybie przytoczonego przepisu, mieści się ona bowiem w zakresie przewidzianych w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty "przypadków szczególnie uzasadnionych". Biorąc zatem pod uwagę, że Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę, skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło