II SA/Łd 1246/13

Dnia 4 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Renta Kubot- Szustowska Protokolant st. sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi B. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. a.bł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], stwierdziło niedopuszczalność zażalenia B. H. na zawiadomienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Prezydent Miasta Ł. zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2013r. powiadomił B. H., iż uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał jej wniosek z dnia 16 lipca 2013r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko K. H. organowi właściwemu rzeczowo, czyli Marszałkowi Województwa [...]– Regionalnemu Centrum Polityki Społecznej. W treści zawiadomienia organ powołał przepis art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej jako: "K.p.a.") oraz art. 20 ust. 1 w zw. z art. 23a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 ze zm.). W treści pisma Prezydent Miasta wyjaśnił, że z uwagi na zamieszkiwanie i podjęcie zatrudnienia przez obywatela Polski poza granicami kraju (ojciec dziecka), w obszarze Unii Europejskiej, sprawa podlega kompetencyjnie marszałkowi województwa w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dniu 8 sierpnia 2013r. B. H. skierowała do organu pismo zatytułowane "Skarga na naruszenie właściwości organu wskutek niewydania decyzji przez Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. w sprawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożonego w dniu 16 lipca 2013r.". W motywach swojego pisma strona opisała dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wynika, że Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. jest organem właściwym w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, zatem organ ten bezpodstawnie przekazał wniosek strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazanym na wstępie postanowieniem, na podstawie art. 134 w. zw. z art. 141 § 1 i art. 65 § 1 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia B. H. na zawiadomienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia 19 lipca 2013r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wyjaśniając, iż podjął wątpliwości co do kwalifikacji pisma strony z dnia 8 sierpnia 2013r., dlatego wezwał stronę (pismem z dnia 9 października 2013r.) do wyrażenia jednoznacznego stanowiska w sprawie. B. H. w piśmie datowanym na dzień 21 października 2013r. oświadczyła, iż jej pismo z dnia 8 sierpnia 2013r. jest zażaleniem na zawiadomienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia 19 lipca 2013r. Jak następnie argumentował organ zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie, zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Przekazanie podania, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., organowi właściwemu nie wymaga wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Następuje ono jedynie w formie czynności materialno – technicznej, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie i która nie podlega zaskarżeniu. Z drugiej strony organ odwoławczy wyjaśnił, iż może dokonać merytorycznej oceny postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji jedynie wtedy, gdy na taki akt przysługuje środek zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Mając na uwadze, że stosownie do art. 65 § 1 K.p.a., na przekazanie pisma według właściwości zażalenie nie przysługuje organ stwierdził, że zażalenie na zawiadomienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia jest zażaleniem niedopuszczalnym. Następnie organ wyjaśnił, że Prezydent Miasta nie miał podstaw do przekazania wniosku strony według właściwości postanowieniem, a Kolegium nie jest uprawnione do rozpatrzenia zażalenia strony na takie rozstrzygnięcie. W sprawie zastosowanie ma norma art. 134 K.p.a. stanowiąca, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. W skardze na powyższe postanowienie B. H. powtórzyła argumenty podniesione w zażaleniu mające na celu wykazanie, że to Prezydent Miasta jest organem właściwym do rozpoznania jej wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przekazanie jej wniosku skutkuje tym, że do dnia wniesienia skargi organ nie wydał rozstrzygnięcia, a skarżąca oraz jej niepełnosprawny syn są pozbawieni środków do życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że podniesione w skardze zarzuty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W stanie faktycznym sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na zawiadomienie Prezydenta Miasta z dnia 19 lipca 2013r. o uznaniu się niewłaściwym i przekazaniu wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organowi właściwemu. Analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że organ drugiej instancji nie naruszył przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia. Proceduralną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiło unormowanie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne. Powołany przepis art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. obliguje organ drugiej instancji do przeprowadzenia postępowania wstępnego, polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz, czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w zacytowanym przepisie, bowiem w takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności. Powołane przepisy obligują zatem organ drugiej instancji do badania w pierwszej kolejności, dopuszczalności zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. W ujęciu przedmiotowym niedopuszczalnym jest zażalenie na postanowienie, od którego ustawodawca nie przewidział prawa do jego zaskarżenia. Stosownie bowiem do regulacji art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Innymi słowy, zażalenie przysługuje na precyzyjnie określone przez ustawodawcę rozstrzygnięcia. Nie ma tu znaczenia wola podmiotu, którego dotyczy rozstrzygnięcie, ani przekonanie organu o konieczności zapewnienia obrony prawnej wyrażone w pouczeniu o prawie wniesienia środka prawnego. Prawo do wniesienia zażalenia wynika z elementu obiektywnego w postaci istnienia normy prawnej takowe prawo przewidującej. Powyższe uwagi o ogólnym charakterze znajdują swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, które należy pełni podzielić (vide: wyrok NSA z dnia 9 maja 2013r., w sprawie sygn. akt II OSK 2719/11; wyroki WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2011r., w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1048/11 oraz z dnia 26 listopada 2008r., w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1060/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2008r., w sprawie sygn. akt II SA/Po 532/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, strona może wnieść zażalenie tylko gdy ustawa przewiduje takie prawo. Zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia jest zażaleniem niedopuszczalnym. Powracając na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżąca wniosła zażalenie na zawiadomienie organu wydane na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., który to przepis reguluje kwestię przekazania podania organowi właściwemu w sprawie w razie wniesienia go do organu niewłaściwego. Powołany przepis wskazuje, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie; zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Z treści zacytowanego przepisu nie wynika, aby na zawiadomienie wydane na jego podstawie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia. Omawiany przepis nie zawiera zatem normy, która uprawniałaby adresata zawiadomienia wydanego na jego podstawie do wniesienia środka zaskarżenia (vide: postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2012r., w sprawie sygn. akt II OW 149/11 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2012r., w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2343/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, trafnie organ odwoławczy uznał, na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 1 K.p.a., niedopuszczalność zażalenia skarżącej na zawiadomienie organu pierwszej instancji. Skoro wyłączona była możliwość odrębnej kontroli instancyjnej zawiadomienia w trybie art. 65 § 1 K.p.a., organ odwoławczy nie był uprawniony do jego merytorycznej oceny. Takie rozstrzygnięcie zasługuje na aprobatę. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zawiadomienie o przekazaniu podania zgodnie z właściwością w trybie art. 65 § 1 K.p.a. nie jest jednym z rozstrzygnięć, o którym mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a., a więc objętych kognicją sądów administracyjnych. W szczególności zawiadomienie takowe nie mieści się w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., dotyczącego innych, niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ponieważ nie rozstrzyga o obowiązkach lub uprawnieniach strony skarżącej. Powyższy pogląd ma swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które należy zaaprobować (vide: postanowienie WSA w Opolu z dnia 12 grudnia 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Op 516/11, postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 5 grudnia 2011r., w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2425/11; z dnia 8 listopada 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1961/11; z dnia 2 listopada 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1935/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu (art. 19 K.p.a.) wynika obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania. Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu rozstrzygnięcia powoduje jego nieważność niezależnie od wpływu na jego treść. Zarzut braku właściwości organu prowadzącego postępowanie może być oceniany w toku kontroli instancyjnej po wniesieniu przez zainteresowaną stronę odwołania od decyzji o charakterze merytorycznym. Wynika z tego, że podnoszone przez skarżącą argumenty zmierzające do wykazania braku właściwości marszałka województwa do rozpoznania jej wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego może być skutecznie podniesiony dopiero w odwołaniu od decyzji wydanej w tej sprawie. Konkludując powyższe rozważania należy wskazać, iż działanie organu odwoławczego odpowiada prawu, a wobec tego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić. d.j.