II SA/Łd 125/21
WyrokWSA w Łodzi2021-04-14
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Robert Adamczewski, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na montażu dodatkowych anten na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, skutkujące zwiększeniem jej mocy promieniowania (EIRP) i zmianą obszaru oddziaływania na środowisko, stanowią rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, czy też kwalifikują się jako instalacja urządzeń nie wymagająca pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Montaż dodatkowych anten na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, który skutkuje zwiększeniem jej mocy promieniowania (EIRP) i zmianą obszaru oddziaływania na środowisko, stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy dotyczące instalowania urządzeń na obiektach budowlanych bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę nie mają zastosowania w przypadku, gdy takie działania prowadzą do rozbudowy stacji bazowej jako całości techniczno-użytkowej.Stan faktyczny
Spółka A dokonała montażu dodatkowych anten na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej oraz wymiany istniejących anten na inne o wyższej mocy. Organ nadzoru budowlanego uznał te działania za rozbudowę stacji bazowej wymagającą pozwolenia na budowę i wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedstawienia dokumentacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie w części dotyczącej wstrzymania robót, uznając, że roboty zostały już wykonane, ale utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując kwalifikację robót jako rozbudowy i konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę. dc
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256) – dalej: k.p.a.; art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. 2019 r. poz. 1186 ze zm.) – dalej: p.b.; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych przy rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] usytuowanej na działce o nr ew. 220, położonej w Z., gm. Ł. oraz o nałożeniu na w/w spółkę obowiązku przedstawienia, w terminie do dnia 31 maja 2021 r.: zaświadczenia Wójta Gminy Ł. o zgodności rozbudowy stacji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, odpowiadającego wymogom rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1935) obejmującego przedmiotowe przedsięwzięcie, opracowanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych, sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w w/w specjalności wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego projektanta i sprawdzającego projekt z terminem ważności w dacie opracowania i sprawdzenia projektu; decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach obejmującej w/w przedsięwzięcie, wydanej przez Wójta Gminy Ł.; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
1. uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej wstrzymania prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] usytuowanej na działce o nr ew. 220, położonej w Z., gm. Ł.;
2. w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2019 r. C z siedzibą w R. wystąpiło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą.
W toku prowadzonego postępowania, wszczętego postanowieniem z dnia 10 czerwca 2019 r. ustalono, że decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pozwolenia na budowę dla stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...], na działce o nr ew. 220, położonej w miejscowości Z., gm. Ł. w skład której wchodziła: wieża kratowa [...] o przekroju trójkątnym ( posadowiona na płycie fundamentowej o średnicy 11 m), której wysokość trzonu wynosi 60 m, a jej łączna wysokość nad poziomem terenu wynosi 61,95 m (wraz z betonowym cokołem, kotwami wystającymi nad poziom terenu oraz odgromnikami), na której zainstalowaną jedną antenę radioliniową RL1 (azymut 2920), trzy anteny sektorowe nadawczo-odbiorcze UO91, UO92, UO93 (azymut 950,1950, 3200), ogrodzenie stalowe z furtką po obrysie wieży, wraz z wewnętrzną linią zasilającą. Pozwolenie na użytkowanie w/w stacji bazowej telefonii komórkowej zostało udzielone spółce decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] października 2018 r., nr [...]. W następstwie przeprowadzonej w dniu 7 sierpnia 2019 r. kontroli przedmiotowej stacji bazowej, przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalili, że w wyniku przeprowadzonych prac na istniejącej wieży zamontowane są: jedna antena radioliniowa oraz jedenaście anten sektorowych. Obecny przy dokonywanych czynnościach przedstawiciel spółki A wyjaśnił, że w kwietniu 2019 r. na wieży, na wysokości 58,5 m zamontowano dodatkowo osiem anten sektorowych, w tym: trzy anteny o azymucie 950,, trzy anteny o azymucie 1950, dwie anteny o azymucie 3200. Informacja o zmianie danych instalacji została złożona do Starostwa Powiatowego w Ł. w trybie art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1396). Natomiast roboty budowlane wykonano w trybie określonym w art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 p.b. Do protokołu oględzin pełnomocnik spółki A przedłożył sprawozdania z pomiarów pól elektromagnetycznych – środowisko ogólne o nr [...] oraz o nr [...] z dnia 15 kwietnia 2019 r., kwalifikację instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej A pod względem oddziaływania na środowisko w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. oraz dokumentację techniczno-formalną montażu zespołu urządzeń [B/C/D/E/X/Y/Z] [...]. Organ nadzoru budowlanego ustalił także, że spółka A nie występowała z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę bądź przebudowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...], a od dokonanego przez spółkę zgłoszenia o zmianie danych instalacji przedmiotowej stacji bazowej Starosta [...] nie wnosił sprzeciwu.
Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. umorzył w całości postepowanie administracyjne w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, usytuowanej na działce ew. nr 220 położonej w miejscowości Z., gm. Ł..
W wyniku rozpatrzenia odwołań wniesionych przez C z siedzibą w R. oraz przez A Sp. Z o.o. z siedzibą w W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2020 r. , nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzone przez skarżącą spółkę roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącej stacji bazowej nie mogą zostać zakwalifikowane do robót, które stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b. p.b., nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia prac właściwemu organowi. Tym samym kwalifikacja przeprowadzonych przez spółkę prac winna zostać dokonana przede wszystkim poprzez pryzmat przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 71) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Kwestie te nie były przedmiotem oceny organu I instancji, co czyni zasadnym uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy sprawy został uzupełniony o przedłożoną przez skarżącą spółkę dokumentację techniczno-formalną zmodernizowanej stacji bazowej oraz sprawozdania z dokonanych pomiarów pól elektromagnetycznych z dnia 15 kwietnia 2019 r. i z dnia 7 lipca 2020 r. Ponadto do akt sprawy został załączony wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki o nr ew. 220 oraz działek sąsiednich o nr ew. 217, 219 i 221 znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, z treści którego wynika, iż szczegółowe zapisy dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego terenu w żaden sposób nie ograniczają ani nie zakazują prowadzenia inwestycji polegającej na rozbudowie bądź przebudowie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] oraz nałożył na skarżącą spółkę obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 maja 2021 r. dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 3 p.b. W ocenie organu I instancji wobec istotnej różnicy pomiędzy parametrami technicznymi stacji [...] określonymi w zatwierdzonym ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. projekcie budowlanym, a jej aktualnymi parametrami wynikającymi z przeprowadzonych robót budowlanych, organ stwierdził, iż doszło do rozbudowy stacji bazowej, na którą inwestor winien uzyskać decyzje o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 28 p.b. Z uwagi na fakt, iż spółka takiej decyzji nie posiada koniecznym było wdrożenie procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 48 i art. 49 p.b.
Kwestionując zasadność powyższego postanowienia skarżąca spółka wniosła zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając naruszenie:
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez spółkę w niniejszym postępowaniu i dowolne ustalenie, iż instalacja urządzeń na istniejącym budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę oraz arbitralne ustalenie, że po montażu anten inwestycja może być przedsięwzięciem mogącym zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, mimo iż dowody zebrane przez organ temu przeczą:
- art. 124 § 1 w zw. z art. 125 § 3 i art. 9 k.p.a. poprzez niedbałe i błędne sporządzenie postanowienia wraz z pouczeniem, tj. używanie przez organ zamiennie terminu decyzja i postanowienie przy określaniu rodzaju zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz błędne pouczenie spółki o przysługującym środku zaskarżenia i terminie do jego wniesienia:
- art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez nie działanie przez organ I instancji w granicach prawa i w formach wskazanych przez prawo tj. uznanie, iż zrealizowane przez spółkę roboty budowlane wymagały dla swej realizacji uzyskania pozwolenia na budowę, co spowodowało prowadzenie niniejszego postępowania w taki sposób, iż nie pogłębiało to zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
- art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b. poprzez ich zastosowanie i nakazanie wstrzymania robót budowlanych przy budowie stacji bazowej oraz nałożenie na spółkę obowiązków w sytuacji, gdy przeprowadzone roboty zostały zakończone i nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego w postaci budowli, co wymagałoby uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę;
- art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane przez spółkę polegały na instalowaniu urządzeń, w tym antenowej konstrukcji wsporczej instalacji radiokomunikacyjnej, których wysokość nie przekroczyła 3 metrów.
Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Spółka podniosła, iż pomimo przedłożenia do akt sprawy dokumentacji, w tym wyników przeprowadzanych pomiarów pola elektromagnetycznego wokół przedmiotowej stacji bazowej, z której wynikało, iż po zamontowaniu dodatkowych anten stacja nie będzie przedsięwzięciem mogącym potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również nie występuje przekroczenie wartości granicznych natężenia pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności, organ I instancji w sposób arbitralny uznał, iż przeprowadzone przez spółkę prace budowlane skutkują koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie przedstawiając na powyższą okoliczność żadnego przeciwdowodu. Ponadto strona przywołując obszernie orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na gruncie 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b. ponowiła argumentacje, co do braku obowiązku uzyskania pozwolenia, jak również dokonania zgłoszenia rozbudowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. w części dotyczącej wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] oraz utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałej części.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, iż podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r., co wynika z treści art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie z art. 48 ust. 2 p.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Stosownie do art. 48 ust. 3 p.b. w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt I. 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Dalej organ odwoławczy wskazał, iż dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej sieci B nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego skarżącej spółce ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r. i oddana do użytkowania na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. [...] października 2018 r. Następnie w kwietniu 2019 r. spółka zainstalowała na legalnie zrealizowanym maszcie stacji dodatkowe 8 anten sektorowych w azymutach 95° (3 anteny), 195° (3 anteny) i 320° (2 anteny), na wysokości 58,5m oraz dokonała wymiany trzech pierwotnie zainstalowanych anten sektorowych (U091, U092, U093 o mocy promieniowania (EIRP) odpowiednio 1060,72 W, 1060,72 W oraz 256,22 W) na anteny o wyższej mocy promieniowania (EIRP), co skutkowało jednocześnie zwiększeniem ich odległości od miejsc dostępnych dla ludzi do środka elektrycznego anteny wzdłuż osi wiązki promieniowania. W wyniku przeprowadzonych prac na przedmiotowej stacji bazowej prac dokonano montażu:
1. trzech anten sektorowych na wysokości 58,50m n.p.t. i kącie pochylenia wiązki 10° (w miejscu zdemontowanych trzech anten sektorowych U091, U092 i U093 na tej samej wysokości i tym samym kącie pochylenia wiązki), tj.
- antena U091 o azymucie 95°. typ A794517R0, moc promieniowania izotropowo (tzw. EIRP) 2.122 [W], odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤150m,
- antena U092 o azymucie 195°, typ A794517R0, moc promieniowania izotropowo (tzw. EIRP) 2.122 [W], odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤150m,
-antena U093 o azymucie 320°, typ A794517R0, moc promieniowania izotropowo (tzw. EIRP) 2.122 [W], rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤150m;
2. osiem anten sektorowych na wysokości 58,50m n.p.m., t.j.:
- antena L081 o azymucie 95°, typ ADU4517R6, pochylenie wiązki (tilt) 10°, moc promieniowania izotropowo (tzw. EIRP) 3.472 [W], rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤150m,
- antena LOS2 o azymucie 195°, typ ADU4517R6, pochylenie wiązki (tilt) 10°, moc promieniowania izotropowo (tzw. EIRP) 3.472 [W], rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤150m,
-antena G181/L181/U211/L211 o azymucie 95°, typ ADU4521R0, pochylenie wiązki (tilt) 6°, moc promieniowana izotropowo (tzw. EIRP) 16.929 [W], rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤300m,
- antena G182/1182/U212/L212 o azymucie 195°, łyp ADU4521R0, pochylenie wiązki (tilt) 6°, moc od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤300m,
- antena G183/L183/U213/L213 o azymucie 320°, typ ADU4521R0, pochylenie wiązki (tilt) 6°, moc promieniowana izotropowo (tzw. EIRP) 16.929 [W], rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤300m,
- antena L261 o azymucie 95°, typ A264521R1, pochylenie wiązki (tilt) 6°, moc promieniowana izotropowo (tzw. EIRP) wynosi 9.867 [W], rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤200m,
- antena L262 o azymucie 195°, typ A264521R1, pochylenie wiązki (tilt) 6°, moc promieniowana izotropowo (tzw. EIRP) wynosi 9.867 [W], rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤200m,
- antena L263 o azymucie 320°. typ ATR4518R11. pochylenie wiązki (tilt) 6°, moc promieniowana izotropowo (tzw. EIRP) 11.709 fWf, rozpatrywana odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny wzdłuż głównej wiązki promieniowania tej anteny ≤300m.
Odnosząc się do zasadniczej kwestii spornej pomiędzy stronami, to jest właściwej kwalifikacji przeprowadzonych prac budowlanych, organ odwoławczy wskazał, iż zakwalifikowanie robot jako instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowalnych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. może nastąpić tylko wówczas, gdy ich umiejscowienie na obiektach budowlanych nie stanowi rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy tych obiektów. Organ podkreślił, że bezspornym pozostaje, iż stacja bazowa telefonii komórkowej zaliczana jest do budowli w rozumieniu przepisów p.b., składającej się z szeregu urządzeń technicznych, będących instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 1 p.b.). Tym samym stacja bazowa telefonii komórkowej, jako budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami wymaga, zarówno uzyskania decyzji udzielającej pozwolenia na jej budowę, jak i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przy czym stosownie do treści art. 3 pkt 7 p.b. przez roboty budowlane rozumie się zarówno budowę, jak i prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W myśl art. 3 pkt 7a ustawy przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji. Natomiast jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych poprzez rozbudowę, który to termin nie jest zdefiniowany przepisami p.b., rozumie się zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, innych niż określone w art. 3 pkt 7a p.b.
W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego montaż w sumie jedenastu nowych anten sektorowych, skutkował nie tylko zwiększeniem ich łącznej mocy promieniowania (EIRP), wpływającym niewątpliwie na walory użytkowe przedmiotowej stacji bazowej (co w orzecznictwie sądów administracyjnych uznawane jest za rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej), ale przede wszystkim spowodował zmiany w dotychczasowym obszarze oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co uzasadnia zakwalifikowanie przeprowadzonych robót budowlanych jako rozbudowę, która wymaga od inwestora pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym, wbrew stanowisku spółki przeprowadzone przez nią zmiany na stacji bazowej nr [...] nie mogły zostać zakwalifikowane jako instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych o wysokości nieprzekraczającej 3 m, które stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b. p.b., nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia prac właściwemu organowi. Powyżej wskazane przepisy znajdują bowiem zastosowanie jedynie do prac polegających na instalacji pojedynczych urządzeń, konstrukcji wsporczych, anten i instalacji radiokomunikacyjnych na istniejących obiektach budowlanych, które to prace nie stanowią budowy, przebudowy, czy też rozbudowy (co miało miejsce w niniejszej sprawie) danego zamierzenia budowlanego.
Ponadto wobec stwierdzonego zwiększenia łącznej mocy promieniowania (ERIP) zamontowanych anten, co niewątpliwie spowodowało zmiany w dotychczasowym obszarze oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia kwalifikacji wykonanych przez spółkę robót budowlanych przez pryzmat przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r. poz. 71) i obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Z uwagi na stwierdzenie, że moc równoważna promieniowania izotropowo zsumowana, w myśl § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, dla anten usytuowanych na tej samej wysokości, tym samym azymucie oraz tym samym kącie pochylenia wiązki, to jest dla anten G181/L181/U211/L211 oraz L261 (azymut 950, kąt pochylenia wiązki 60); dla anten G182/1182/U212/L212 oraz L262 (azymut 1950, kąt pochylenia wiązki 60), wynoszącej dla każdej z wymienionych par anten 26.796 W, organ uznał, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe skutkuje koniecznością przeprowadzenia przez spółkę oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko i przedłożenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Wójta Gminy Ł..
Mając powyższe na uwadze, jak również to, że z załączonego do akt administracyjnych wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że rozbudowa i przebudowa spornej stacji bazowej telefonii komórkowej nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nadto, że przedmiotowa inwestycja nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ odwoławczy uznał, że zasadnym było wdrożenie trybu postępowania przewidzianego w art. 48 p.b. Odnosząc się do zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b. organ odwoławczy stwierdził, że nie zawierały one usprawiedliwionych podstaw. Wbrew stanowisku strony skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy wskazane wyżej przepisy nie mogły mieć zastosowania, a co za tym idzie nie mogło dojść do ich naruszenia. Ponadto trafnie uznano, że przedmiotowa inwestycja (zamontowanie dodatkowych anten na maszcie telefonii komórkowej - stacji bazowej oraz wymiana trzech anten sektorowych ) stanowi całość użytkowo-techniczną, i jako taka jest budowlą, a roboty budowlane związane z jej realizacją podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę.
Natomiast, co do wydanego rozstrzygnięcia w części w jakiej uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] r., organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji błędnie orzekł o wstrzymaniu robót budowlane, które już zostały wykonane. Zdaniem organu odwoławczego dyspozycja art. 48 ust. 2 p.b. jest jasna i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych prowadząc do wniosku, że wstrzymać można tylko te roboty budowlane, które nie zostały jeszcze wykonane. Nie można natomiast wstrzymać - ani faktycznie, ani prawnie - robót już wykonanych, a z akt sprawy oraz ustaleń organu I instancji, wynika, że w dniu orzekania przez organ powiatowy roboty budowlane w niniejszej sprawie były już wykonane.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
1. art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15, ust. 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r.; § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; art. 122a ust. 1 pkt 1, art. 122, art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska; rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku; art. 81a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że przedmiotowa instalacja urządzeń do 3 metrów może wymagać uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, uwzględniając fakt, że instalacja nie spowodowała konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co potwierdzają zarówno zgłoszenia środowiskowe, jak i pomiary promieniowania elektromagnetycznego;
ewentualnie, zależnie od uznania Sądu
2. art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 29 ust. ust. 3-4, ust. 6, p.b. w brzmieniu obowiązującym po dniu 19 września 2020 r.; § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; art. 122a ust. 1 pkt 1, art. 122, art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska; rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku; art. 81a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że przedmiotowa instalacja urządzeń do 3 metrów może wymagać uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, uwzględniając fakt, że instalacja nie spowodowała konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co potwierdzają zarówno zgłoszenia środowiskowe, jak i pomiary promieniowania elektromagnetycznego;
3. art. 80 we zw. z art. 126 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dowolne ustalenie, że dokonana przez spółkę instalacja urządzeń wymagała uzyskania pozwolenia na budowę i wydanie postanowienia, w sytuacji gdy w toku postępowania z dowodów w nim ustalonych nie wynika aby roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę;
4. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 8 i art. 126 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności;
5. art. 48 ust. 2 p.b. poprzez zastosowanie, czyli nakazanie wstrzymania robót budowlanych przy stacji bazowej sieci telefonii komórkowej w sytuacji, gdy przeprowadzone roboty zostały zakończone i nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego w postaci budowli, co wymagałoby uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę;
6. art. 48 ust. 3 p.b. poprzez zastosowanie i nałożenie na Spółkę obowiązków w sytuacji, gdy inwestycja zrealizowana przez A nie stanowiła budowli, a roboty budowlane, których dotyczy postępowanie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę;
7. art. 3 pkt. 3 w zw. z art. 28 p.b. poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy inwestycja zrealizowana przez A nie stanowiła budowli, a roboty budowlane, których dotyczy postępowanie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. objęte były zwolnieniem od obowiązku uzyskania tej decyzji;
8. art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b p.b. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane przez A polegały na instalowaniu urządzeń, w tym antenowej konstrukcji wsporczej instalacji radiokomunikacyjnej, których wysokość nie przekroczyła 3 metrów;
9. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i załatwienie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli;
10. art. 124 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia.
Z uwagi na powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca wskazując na zasadność podniesionych zarzutów zakwestionowała prawidłowość dokonanej klasyfikacji robót budowalnych przeprowadzonych przez spółkę przy przedmiotowej stacji bazowej, odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa sądów administracyjnych wydanych na gruncie art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b.; jak również przywołała wielokrotne zmiany przepisów obowiązującego prawa, dotyczących rozwoju i wspierania infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym przepisów p.b., z których w jej ocenie bezspornie wynika świadomy zamiar ustawodawcy do liberalizacji tych przepisów, co ma na celu między innymi zagwarantowanie ciągłości i jakości usług telekomunikacyjnych, wobec nieustannego rozwoju rynku i technologii.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga A Sp. z o.o. z siedzibą w W. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi spółka A uczyniła postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych przy rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] oraz o nałożeniu na spółkę obowiązku przedstawienia, w terminie do dnia 31 maja 2021 r. dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 3 p.b.
Wobec powyższego, Sąd był uprawniony do rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na podstawie wyżej powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Natomiast jak wynika z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 48 ust. 2-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. 2020 r. poz. 1333) – dalej: p.b., w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.
Zgodnie bowiem art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...] wszczęte zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] czerwca 2019 r. i nie zostało ono zakończone przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów p.b.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 p.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Natomiast jak wynika z ust. 3 powołanego przepisu w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami niniejszego postępowania pozostaje właściwa kwalifikacja robót budowlanych przeprowadzonych przez skarżącą spółkę, niezbędna do ustalenia, czy wykonane przez skarżącą roboty budowlane, polegające de facto na montażu 11 nowych anten sektorowych i oraz jednej radiolinii wraz z elementami towarzyszącymi, na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...], stanowiły rozbudowę stacji, a więc jedną z postaci budowy określonych w art. 3 pkt 6 p.b., która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, czy też, jak uważa skarżąca, stanowiły montaż urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, co w myśl art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. b p.b. nie wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, jak również dokonania stosownego zgłoszenia.
Wskazać na wstępie należy, że przedmiotowa stacja bazowa została wybudowana przez skarżąca spółkę w oparciu o udzielone jej, decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] pozwolenie na budowę, obejmujące swoim zakresem między innymi: budowę wieży kratowej [...] o przekroju trójkątnym ( posadowionej na płycie fundamentowej) wraz z zainstalowanymi na niej: jedną anteną radioliniową RL1 (azymut 2920) oraz trzema antenami sektorowe nadawczo-odbiorcze UO91, UO92, UO93 o mocy (EIRP) odpowiednio 1060,72 W, 1060,72 W, 256,22 W. Pozwolenie na użytkowanie stacji bazowej zostało udzielone spółce decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] października 2018 r., nr [...]. Bezspornym pozostaje również, że w wyniku przeprowadzonych w kwietniu 2019 r. robót budowlanych na przedmiotowej stacji bazowej, skarżąca spółka zamontowała dodatkowo osiem anten sektorowych oraz dokonała wymiany trzech pierwotnie zamontowanych anten sektorowych, na anteny o wyższych parametrach technicznych, co skutkowało nie tylko znacznym zwiększeniem ich łącznej mocy promieniowania (EIRP), wpływającym niewątpliwie na walory użytkowe stacji, ale także zdaniem organu, spowodowało zmiany w dotychczasowym obszarze oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co uzasadnia zakwalifikowanie przeprowadzonych robót budowlanych jako rozbudowę, która wymaga od inwestora pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy nadzoru budowlanego ustaliły także, że spółka A nie występowała z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę bądź przebudowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...], a od dokonanego przez spółkę zgłoszenia o zmianie danych instalacji przedmiotowej stacji bazowej Starosta [...] nie wnosił sprzeciwu.
W ocenie Sądu w pierwszej kolejności koniecznym jest odniesienie się do charakteru stacji bazowej telefonii komórkowej, pod kątem możliwości jej zaklasyfikowania do budowli, w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.b. Zgodnie z powołanym przepisem budowla każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Przy czym, co należy podkreślić wyliczenie budowli dokonane w tym przepisie nie stanowi katalogu zamkniętego, a ma jedynie charakter przykładowy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym stacja bazowa telefonii komórkowej, jako samodzielna całość techniczno – użytkowa, stanowi budowlę, na którą składają się poza urządzeniami technicznymi, konstrukcja wsporcza wraz z całym oprzyrządowaniem pozwalającym na jej funkcjonowanie. Sama stacja bazowa - wieża, bez anten sektorowych, jak również same anteny sektorowe, bez stacji bazowej, nie mogą być bowiem źródłem emisji fal elektromagnetycznych. Stacja bazowa stanowi zatem zamierzenie budowlane (przedsięwzięcie) zaliczane do budowli w rozumieniu przepisów p.b, natomiast w świetle przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi ona zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie emitujących do powietrza pole elektromagnetyczne. Wobec powyższego stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.b., która na etapie jej realizacji wymaga uprzedniego uzyskania przez inwestora, w drodze decyzji administracyjnej, pozwolenia na budowę, a po zakończeniu budowy decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. (por. wyroki NSA: z 11 lipca 2019 r., II OSK 2242/17; z 20 marca 2019 r., II OSK 1161/17; z 26 kwietnia 2016 r., II OSK 1999/14; z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2400/11; z 4 lutego 2014 r., II OSK 1793/13; z 21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14; z 12 kwietnia 2018 r., II OSK 1389/16; z 17 maja 2019 r., II OSK 1685/17; z 11 lutego 2016 r., II OSK 1429/14; z 15 lutego 2017 r., II OSK 596/17; z 9 stycznia 2018 r., II OSK 848/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyżej wyrokach.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 6 p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. W myśl art. 3 ust. 7 ustawy poprzez termin roboty budowlane - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 7a p.b. przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Podkreślić również należy, że jakkolwiek przepisy ustawy p.b. nie zawierają legalnej definicji rozbudowy, to wyjaśnienie tego terminu zostało ukształtowane na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych, które przyjmują, że rozbudowa to zmiana charakterystycznych parametrów istniejącego budynku innych niż określone w art. 3 ust. 7a. Tym samym uznać należy, że rozbudowa związana jest ze zmianą charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego. W wyniku rozbudowy nie powstaje nowy obiekt budowlany czy też nowa substancja budowlana. Rozbudowany budynek pozostaje tym samym obiektem w rozumieniu przepisów p.b. W orzecznictwie podkreśla się także, że dokonując kwalifikacji robót budowlanych do kategorii montażu, przebudowy, czy też rozbudowy nie ma miejsca na automatyzm. W każdym przypadku właściwe zakwalifikowanie takich robót winno zostać poprzedzone szczegółową analizą technicznych założeń projektu zrealizowanego, czy tez przewidzianego do realizacji (por. wyrok NSA z 18 maja 2018 r., II GSK 1318/16; z 15 czerwca 2016 r., II OSK 2484/14; z 19 lutego 2021 r., II OSK 286/21; z 24 listopada 2011 r., II OSK 1660/10; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż dokonana przez skarżącą spółkę instalacja dodatkowych 8 anten sektorowych oraz wymiana pierwotnie zainstalowanych 3 anten sektorowych na 3 anteny o większej mocy, a więc de facto montaż 11 nowych anten sektorowych, stanowiła, jak słusznie przyjęły procedujące w sprawie organy administracji, rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego w postaci stacji bazowej. W wyniku przeprowadzonych prac doszło bowiem do zmiany parametrów techniczno-użytkowych legalnie istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, co skutkowało zwiększeniem mocy (EIRP) anten zainstalowanych na obiekcie budowlanym. To właśnie moc (EIRP) anten, w powiązaniu z wysokością obiektu, na którym zostały zamontowane, wyznaczonym azymutem, jak również kątem nachylenia wiązki uznawane są za parametry charakteryzujące daną stację telefonii komórkowej, a ich ewentualna zmiana, w wyniku zamontowania dodatkowych anten stanowi rozbudowę stacji bazowej, która wymaga od inwestora uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 p.b. Tym samym na gruncie niniejszego stanu faktycznego nie znajdował zastosowania powoływany przez skarżącą przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 i związany z nim przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b p.b., z treści których odpowiednio wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, na obiektach budowlanych; oraz, że zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Przywołane przepisy odnoszą się bowiem do prac polegających wyłącznie do montażu poszczególnych elementów stacji bazowej telefonii komórkowej, nie stanowiących o całości zamierzenia. Zakresem przedmiotowym powołanych przepisów nie są natomiast objęte roboty budowlane polegające na instalacji nowych urządzeń, skutkujące rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej jako całości techniczno-użytkowej, z czym mamy do czynienia na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy. Tego rodzaju kumulacja prac wykracza poza warunki zwolnienia wynikającego z wyżej wskazanych przepisów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2400/11; z 26 listopada 2013 r., II OSK 1480/12; z 22 października 2014 r., II OSK 956/13; z 23 października 2014 r., II OSK 790/13; z 20 stycznia 2017 r., II OSK 1148/15; z 15 grudnia 2017 r., II OSK 613/17; z 13 grudnia 2017 r. II OSK 527/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały również, iż z uwagi na charakter wykonanych przez skarżącą spółkę robót budowlanych, koniecznym jest dokonanie ich oceny poprzez pryzmat przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Wskazać bowiem należy, iż przypadku zaistnienia mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny o mocy określonej w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia mamy do czynienia z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, natomiast w przypadku mocy pojedynczej anteny wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 8 cytowanego rozporządzenia, mówimy o przedsięwzięciu mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jeśli jednak przedsięwzięcie obejmuje więcej niż jedną antenę, zachodzi konieczność zsumowania parametrów charakteryzujących dane przedsięwzięcie Za takim stanowiskiem przemawia treść § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, który stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należą również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w § 3 ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiąga progi określone w ust. 1 § 3 powyższego rozporządzenia.
W niniejszej sprawie stwierdzona moc równoważna promieniowania izotropowo dwóch par anten sektorowych usytuowanych na tej samej wysokości, o tym samym azymucie oraz kącie pochylenia wiązki, wynosząca 26796 W dla każdej pary anten, przekracza maksymalną wartość określoną w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d rozporządzenia, ustaloną 20000 W. Tym samym procedujące w sprawie organy administracji publicznej zasadnie uznały, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne.
Wobec powyższego Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 3 ust. 3 w zw. z art. 28 p.b., art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b p.b., art. 48 ust. 2 p.b. oraz § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, w zw. z § 3 ust. 2-3 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r.
Również podnoszona w skardze okoliczność zgłoszenia instalacji dodatkowych anten właściwemu organowi ochrony środowiska, a co za tym idzie stawiane przez spółkę zarzuty naruszenia art. 122a ust. 1 pkt 1, art. 122, art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, nie mają w ocenie Sądu wpływu na ocenę legalności przedmiotowej inwestycji. Jak już bowiem wyżej wspomniano, roboty budowlane polegające na rozbudowie stacji bazowej podlegają obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, o którą inwestor nie wystąpił do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast samo zgłoszenie instalacji, o którym mowa we wskazanych wyżej przepisach, nie przesądza o tym, że instalacja ta nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych przez spółkę przepisów proceduralnych, w szczególności art. 6, art. 8, art. 80, art. 81a § 1, art. 124, art. 126 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. W ocenie Sądu organy obu instancji działając na podstawie i w granicach prawa, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 124 k.p.a. Uzasadnienia organów, spełniały także wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Szczegółowo przedstawiły ustalony w sprawie stan faktyczny oraz rzetelnie wskazały i wyjaśniły podstawy prawne podjętych rozstrzygnięć. Ponadto wbrew zarzutom zawartym w treści uzasadnienia skargi, organ odwoławczy, nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ ten, rozważył ponownie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o czym między innymi świadczy treść sentencji postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło