II SA/Łd 677/12
WyrokWSA w Łodzi2012-12-14
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda – Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne naliczenie odsetek ustawowych może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jako nowa okoliczność faktyczna?Ratio decidendi
Błędne naliczenie odsetek ustawowych przez organ administracji nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który mógłby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Taki błąd organu nie może być traktowany jako nowum, a jego istnienie nie zmienia stanu wiedzy organu odnośnie istotnych okoliczności faktycznych sprawy istniejących w dacie wydania pierwotnej decyzji. Ponadto, organy administracji obu instancji naruszyły art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, nie wyjaśniając należycie przesłanek wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Po wcześniejszych decyzjach i wyroku WSA stwierdzającym nieważność, organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu, powołując się na błędne naliczenie odsetek. Następnie wydał decyzję o uchyleniu poprzedniej decyzji i przypisaniu do zwrotu świadczeń wraz z odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak podstaw do wznowienia postępowania i wadliwe uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa i postanowienie Marszałka Województwa, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 roku sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...] oraz postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 3, art. 2, art. 23a ust. 9, art. 30 ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie ( Dz. U. WE. L. 149 z 5 lipca 1971r. ze zm.), rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 ( Dz. Urz. WE. Nr L. 74 z dnia 27 marca 1972r. ze zm. ), pkt 2 Decyzji nr Hl z dnia 12 czerwca 2009r. dotyczącej zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG)Nr 1408/71 i (EWG) Nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. UE 201 O/C 106/05), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001r. Dz. U. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [...] przez Zastępcę Dyrektora Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o:
1.uchyleniu decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] orzekającej o przypisaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. wraz z ustawowymi odsetkami;
2.przypisaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. w kwocie głównej 3013,40 zł. wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty każdego ze świadczeń do dnia spłaty zobowiązania włącznie.
Organ ustalił, że w dniu [...] Miejskie Centrum Pomocy Społecznej w P. przyznało W. P., zgodnie ze złożonym wnioskiem w dniu 27 stycznia 2006r., świadczenia rodzinne na dziecko Z. P. na okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. Pani W. P. pobierała świadczenia rodzinne na w/w dziecko w okresie od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. Ojciec dziecka – D. P. podjął zatrudnienie w Irlandii od 28 lipca 2005r. i wobec tego, w związku z podjęciem zatrudnienia przez członka rodziny na terenie Irlandii, w sprawie mają zastosowanie, szeroko przytoczone w uzasadnieniu decyzji, przepisy prawa unijnego.
Dalej organ wskazał, że w dniu [...] Marszałek Województwa [...] wydał decyzję o Nr [...] o odmowie prawa do świadczeń rodzinnych na dziecko Z. P. w okresie od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. oraz o uznaniu powyższych świadczeń za nienależne. W dniu [...] decyzją nr [...] Marszałek Województwa [...] przypisał do zwrotu kwotę świadczeń rodzinnych za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. wraz z odsetkami ustawowymi. W dniu 08 grudnia 2010r. do Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. wpłynęła informacja dotycząca zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz odsetek ustawowych wyliczonych na dzień dokonania spłaty należności przez stronę zobowiązaną do zwrotu. Po ponownej analizie dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie ustalono, że kwoty odsetek ustawowych w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] zostały naliczone błędnie.
W związku z powyższym w dniu [...] Marszałek Województwa [...] wydał decyzję Nr [...], zmieniającą decyzję z dnia [...] Nr [...] i orzekł o przypisaniu do zwrotu kwoty głównej za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. z prawidłowo naliczonymi odsetkami.
Od powyższej decyzji W. P. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W wyniku skargi W. P. na decyzję SKO z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 361/11 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] nr [...].
W dniu [...] Marszałek Województwa [...] postanowieniem nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i 2 K.p.a., wznowił postępowanie z urzędu w sprawie naliczenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami ustawowymi, orzeczonych decyzjami Marszałka Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] i Nr [...].
Następnie przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Nr [...], organ I instancji na podstawie art. 21, art. 23a ust. 9, art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1, ust. 2, ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104, art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pt. 5 K.p.a. orzekł o:
- uchyleniu decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] orzekającej o przypisaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. wraz z ustawowymi odsetkami;
- przypisaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. w kwocie głównej 3013,40 zł. wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty każdego ze świadczeń do dnia spłaty zobowiązania włącznie.
Dalej w uzasadnieniu wskazano, że W. P. pobierała świadczenia rodzinne na dziecko Z. P., nie będąc do tego uprawnioną, tak więc kwota świadczeń za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. podlega zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami. Ze względu na fakt, iż w dniu 09 listopada 2010r. Pani W. P. dokonała wpłaty kwoty 6547,20 zł. z tytułu spłaty zadłużenia wynikającego z decyzji z dnia [...] o Nr: [...] i [...] (obecnie uchylonych) to z powyższej kwoty, na poczet nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wynikających z decyzji organu I instancji zalicza się sumę 3013,40 zł. na kwotę główną. Do spłaty pozostaje zatem kwota 731,50 zł. z tytułu odsetek ustawowych, naliczonych na dzień dokonania spłaty kwoty głównej.
Odnosząc się do zarzutów W. P. zawartych w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, iż na mocy art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Podstawą do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest pismo Miejskiego Centrum Polityki Społecznej w P. które wpłynęło do Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. w dniu 8 grudnia 2010r., na podstawie którego ustalono, iż kwoty odsetek ustawowych w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o Nr [...] zostały naliczone błędnie. Jest to nowa okoliczność istniejąca w chwili wydania decyzji administracyjnej, a przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. reguluje sytuacje, gdy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła W. P. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie istotnych przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, w postaci: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a., a nadto art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 151 K.p.a.
Zdaniem skarżącej kwestionowaną decyzję należy uznać za sprzeczną z prawem, nie znajduje ona bowiem uzasadnienia w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 K.p.a., powołanych jako podstawa decyzji. W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie nie było żadnych podstaw do wznawiania postępowania, a w konsekwencji uchylenia wcześniejszej decyzji i ponownego rozstrzygania o istocie sprawy ( kwocie należności do zwrotu ). Wbrew twierdzeniom organów obu instancji - w sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczności lub dowody. Wszystkie one znane były organowi w dacie pierwotnej decyzji. Z całą pewnością nie stanowi novum, wskazywany przez organ w postanowieniu z [...], fakt błędnego naliczenia odsetek. Ewentualny błąd organu nie może być traktowany jako nowa okoliczność lub dowód w sprawie, a tym bardziej nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania i ponownego merytorycznego rozstrzygania sprawy, jako że stan wiedzy organu odnośnie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie uległ zmianie od wydania pierwotnej decyzji. Skarżąca podkreśliła również, że nieprawidłowe ustalenie należności wynika z przyczyn leżących po stronie organu - z jego błędu, i wobec tego nie powinna być ona obciążana konsekwencjami błędów organu. Zaznaczyła również, że już raz, w związku z przedmiotowym błędem rachunkowym, organ usiłował przerzucić na skarżącą skutki swego uchybienia i poprzednie postępowania zakończyły się pozytywnymi dla skarżącej rozstrzygnięciami przed sądem, zapadłymi w sprawach sygn. akt: II SA Łd 360/11 i II SA/Łd 361/11.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, badając w tak zakreślonych granicach legalność kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego doszedł do przekonania, że nie tylko przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. skutkować musiało jej uchyleniem, ale dotyczy to również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia tegoż organu z dnia [...].
Przechodząc do rozważań zwrócić uwagę należy, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w ramach postępowania wznowieniowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych ( aczkolwiek sposób powołania podstawy prawnej w rozstrzygnięciu Kolegium może budzić wątpliwości w tym zakresie ). Przypomnieć należy więc, że przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną określone zostały enumeratywnie w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a § 1 K.p.a., zaś tryb postępowania uregulowany został przepisami art. 146 -152 K.p.a. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Decyzja ostateczna oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób. Zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególnych trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby i zaznaczyć należy, że dotyczy to zarówno inicjowania trybu nadzwyczajnego – w tym przypadku wznowienia postępowania – na wniosek jak i z urzędu.
Jak wynika to z akt sprawy, Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i 2 K.p.a., wznowił postępowanie z urzędu "w sprawie naliczenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami ustawowymi, orzeczonych decyzjami Marszałka Województwa [...] z dnia 1[...] Nr [...] i Nr [...]". W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ wskazał z kolei, że do organu wpłynęła informacja dotycząca zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz odsetek ustawowych wyliczonych na dzień dokonania spłaty należności przez stronę i po ponownej analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie ustalono, że kwoty odsetek w decyzjach Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o Nr [...] i Nr [...] zostały naliczone błędnie.
Analiza treści wymienionego postanowienia przemawia za stwierdzeniem, że jest ono nieprawidłowe i narusza przywołane w nim przepisy.
Przede wszystkim stwierdzić należy, ze zgodnie z art. 145 § 1 zdanie pierwsze, wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Oczywistym wydaje się więc, że postanowienie wznowieniowe winno precyzyjnie określać jakie postępowanie inicjuje a w szczególności, której decyzji ostatecznej dotyczy. W wyroku z dnia 8 kwietnia 2010r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem wznowienia, które stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej jest decyzja nie sprawa administracyjna ( sygn. akt II OSK 1649/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 597339 ). Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ nie dość, że jednym postanowieniem (jak wynika to z treści) wszczął więcej niż jedno postępowanie wznowieniowe, dotyczące bowiem dwóch decyzji ostatecznych z dnia [...] o Nr [...] oraz o Nr [...], to jeszcze w uzasadnieniu tegoż, przywołał kolejne dwie decyzje Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o Nr [...] i Nr [...], co wskazuje na sprzeczność sentencji i uzasadnienia rozstrzygnięcia, a to już samodzielnie daje podstawę do zakwestionowania jego prawidłowości. Stwierdzić należy więc, że tak skonstruowane postanowienie nie może prowadzić do prawidłowego zastosowania art. 149 § 2 K.p.a., jako że przesłanki wznowieniowe muszą być, jak wskazano to wyżej, interpretowane ściśle i dotyczyć zindywidualizowanego, ostatecznego rozstrzygnięcia kończącego konkretną sprawę administracyjną.
Wznawiając z urzędu postępowanie ( art. 147 K.p.a.) organ I instancji wskazał, jako podstawę wznowienia, przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, odwołując się w tym zakresie do faktu, że do organu wpłynęła informacja dotycząca zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz odsetek ustawowych wyliczonych na dzień dokonania spłaty należności przez stronę a także, że po ponownej analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie ustalono, że kwoty odsetek w decyzjach Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o Nr [...] i Nr [...] zostały naliczone błędnie.
Następnie w przedmiotowej sprawie, Marszałek Województwa [...] w dniu [...], w wyniku tak wznowionego postępowania orzekł decyzją Nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] Nr [...] i o przypisaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 16 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r w kwocie głównej 3013,40 zł. wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty każdego ze świadczeń do dnia spłaty zobowiązania włącznie. W uzasadnieniu jedynie wskazano kwotę odsetek odmiennie ( 731,50 zł) w stosunku do tych określonych w decyzji uchylonej ( 319,46 zł). W żaden jednak sposób organ nie odniósł się jednak do przywołanej podstawy wznowienia, a w szczególności nie wyjaśnił i nie omówił przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. Wadliwości tej nie usunęło w swoim rozstrzygnięciu również Kolegium. Organ II instancji, szeroko odwołując się do przepisów dotyczących koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego oraz przepisów dotyczących świadczeń nienależnych i ich zwrotu z ustawy o świadczeniach rodzinnych, zupełnie marginalnie potraktował kwestię wyjaśnienia przesłanki wznowieniowej, stwierdzając jedynie, że podstawą do wznowienia było pismo z dnia 8 grudnia 2010r., na podstawie którego ustalono, że kwota odsetek w decyzji z dnia [...] Nr [...] została ustalona błędnie i jest to nowa okoliczność istniejąca w chwili wydania decyzji administracyjnej.
Tymczasem przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. po pierwsze jasno wskazuje na dwie rozłączne, niezależne od siebie i samoistne przesłanki wznowienia, a mianowicie "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody", co więcej każda z nich musiała istnieć w chwili decyzji, która podlega wznowieniu i nie być znana organowi, który wydał decyzję. Dopiero istnienie i wykazanie takiej "nowej okoliczności faktycznej" lub " nowego dowodu" i to niezależnie, czy z inicjatywy strony, czy z urzędu, może dać podstawę do rozstrzygania w trybie wznowieniowym. Niewątpliwie również nowe okoliczności faktyczne, jak również nowe dowody muszą być istotne dla sprawy i mieć znaczenie prawne, a także w konsekwencji mieć wpływ na ewentualną zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W zakresie wymienionych przesłanek, ich rozumienia i interpretacji szeroko wypowiadało się zarówno orzecznictwo sądowe jak i piśmiennictwo ( por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2011r. sygn. akt II GSK 1358/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 1151651, wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 września 2011r. sygn. akt II SA/Ke 471/11, Lex nr 966374, wyrok NSA z dnia 19 października 2010r. sygn. akt II GSK 889/09, Lex nr 746308, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2008r. sygn. akt IV SA/ Wa 935/08, Lex nr 566578, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt III SA/Wr 142/08, Lex nr 496255, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2008r. sygn. akt III SA/Wr 381/07, Lex nr 509753, wyrok NSA z dnia 4 września 2007r. sygn. akt I FSK 1120/06, Lex nr 381143, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007r. sygn. akt I OSK 429/06, Lex nr 348006, wyrok NSA z dnia 27 września 2006r. sygn. akt II OSK 1128/05, Lex nr 320867, oraz B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 555 i nast.).
W żadnym razie nie spełnia takiego wymogu należytego wykazania jedyne przytoczone przez Kolegium, lakoniczne stwierdzenie, że "(...) jest to nowa okoliczność istniejąca w chwili wydania decyzji administracyjnej". Z tegoż stwierdzenia nie wynika bowiem: po pierwsze, czy organ uznaje tę okoliczność za okoliczność faktyczną, a nadto po drugie, czy za okoliczność istniejącą w chwili wydania decyzji kwestionowanej, czy też może decyzji podlegającej wznowieniu, a także po trzecie czy nie była ona znana organowi, który wydał decyzję. Ma to znaczenie z tej również przyczyny, że jak wskazano to w orzecznictwie "(...) taki fakt jak zaniedbanie lub co najmniej złe wykonanie obowiązków pracowników organu, nie może być uznany za przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. uzasadniająca wznowienie postępowania. Nie jest to bowiem ani nowa okoliczność, ani nowy dowód, które mimo że istniały, nie były znane organowi w dacie wydawania decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999r. sygn. akt IV SA 693/97, Lex nr 48156, wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. sygn. akt III SA 5019/98, ONSA 2000/2/62 ).
Wymienione uchybienie narusza nie tylko przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ale
również stanowi o zasadniczej wadliwości uzasadnienia i to zarówno organu II - jak i I - instancji poprzez naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Tak skonstruowane uzasadnienia, jak uczyniły to organy obu instancji nie odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, czy też sąd, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 – 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki NSA: 25 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 558/09 – opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z dnia 16 marca 1998r., sygn. akt II SA 96/98, Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988r., sygn. akt II SA 497/88 ONSA 1989/2/68, Lex nr 10079; z dnia 8 maja 1998r., sygn. akt I SA/Lu 380/97, niepublikowany).
Wyżej wymienione uchybienia przesądziły o zasadności skargi i argumentów w niej zawartych.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić rozważania wynikające ze wskazanych wyżej motywów, co pozwoli na prawidłowe wyjaśnienie sprawy i wydanie zgodnego z prawem, należycie umotywowanego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
j.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło