III SA/Łd 496/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 26 kwietnia 2017r. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania. W skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła negatywne skutki, w szczególności spowoduje konieczność wymiany wszystkich dokumentów, tj. dowodu osobistego, prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego pojazdu i karty kierowcy, co stanowi znaczne utrudnienia formalnoprawne i wymaga poniesienia znacznych na ten cel wydatków. Skarżący nadmienił również, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uchroni go przed negatywnymi skutkami utraty ważności posiadanych dokumentów i uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05; z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. w przedmiocie wymeldowania. Przede wszystkim podkreślić należy, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw, tym samym nie może spowodować negatywnych skutków. Nie powoduje, że skarżący nie może przebywać w lokalu, z którego został wymeldowany. Potwierdza jedynie, że stałe miejsce pobytu osoby, niezależnie od przyczyn zmiany tego miejsca, jest inne niż dotychczas (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2017r., sygn. akt II OSK 1115/17, dostępne cbois.nsa.gov.pl) Należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 657) zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01, OTK-A 2002/3/34) podkreślono, że zameldowanie jest jedynie formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Oznacza to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, tak więc bada również wymeldowanie, które jest wyłącznie aktem rejestracji okoliczności ustania pobytu osoby w dotychczasowym miejscu (tj. o jego opuszczeniu). Z dniem 1 marca 2015r. weszła w życie ustawa z dnia 6 sierpnia 2010r. o dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U.2016r., poz. 391 ze zm.). Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy w dowodzie osobistym nie zamieszcza się adresu miejsca zameldowania na pobyt stały (art. 12 cyt. ustawy). To zaś oznacza, że zmiana adresu miejsca zameldowania na pobyt stały nie stanowi przesłanki unieważnienia dowodu osobistego. Jednocześnie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 88 ustawy o dowodach osobistych, zawartych w Rozdziale 11 - Przepisy przejściowe i końcowe, dowody osobiste wydane przed dniem 1 marca 2015r. zachowują ważność do upływu terminów w nich określonych. Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 i 2 tej ustawy adres miejsca zameldowania zamieszczony w dowodzie osobistym wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie potwierdza adresu miejsca zameldowania, a zmiana adresu miejsca zameldowania posiadacza dowodu osobistego wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. nie stanowi podstawy do jego wymiany Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest także uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Podnieść jednak należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zamianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt II OZ 569/08). Postanowienie o wstrzymaniu (lub odmowie wstrzymania) zaskarżonego aktu lub czynności może funkcjonować w obrocie co do zasady (z wyjątkiem przypadków przewidzianych w przepisach szczególnych), do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają więc charakter tymczasowy. Okres obowiązywania skutków takiego postanowienia nieodwołalnie kończy się odpowiednio po wydaniu orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnieniu się orzeczenia oddalającego skargę. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. 3, Warszawa 2015, str. 386). Postępowanie zatem w tym zakresie - po wydaniu w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji – jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wywołałoby żadnych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 7 sierpnia 2008r., sygn. akt II OZ 790/08, z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II OZ 400/11). Odmowa wstrzymania wykonania decyzji, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Zgodnie z cyt. powyżej art. 61 § 4 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienia mogą być zmieniane i uchylane w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. e.o.