III SA/Łd 964/17
WyrokWSA w Łodzi2018-01-04
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz uczniów do szkoły, realizowany na podstawie umowy z gminą i według ustalonego rozkładu jazdy oraz tras, stanowi przewóz regularny specjalny wymagający zezwolenia, a jego wykonywanie bez takiego zezwolenia uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz uczniów do szkoły, realizowany codziennie w dni nauki szkolnej na stałych trasach i według ustalonego rozkładu jazdy, spełnia definicję przewozu regularnego specjalnego. Wykonywanie takiego przewozu bez wymaganego zezwolenia stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, a okoliczności takie jak brak wymogów przetargowych czy wcześniejsze kontrole bez uwag nie zwalniają przewoźnika z obowiązku posiadania zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. F. za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia. Kontrola drogowa wykazała, że pojazd M. F. wykonywał transport uczniów do szkoły według ustalonego rozkładu i tras. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę 8000 zł. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania dowodów i błędną kwalifikację przewozu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi M. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), art. 4 pkt 7 i 9, art. 18 ust. 1, art. 18b, art. 20, art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.) oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na M. F. kary pieniężnej w wysokości 8000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ administracji ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu [...] o godz. 7:30 w miejscowości [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], którym M. Ż. wykonywał transport uczniów do szkoły. Jako że kierowca miał do wykonania jeszcze jeden przewóz uczniów, kontrola została dokończona po wykonaniu trasy o godz. 8:35. Wykonawcą usługi dowozu dzieci do szkoły był M. F. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: A. - Usługi Autokarowe M. F. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód rejestracyjny wraz z ubezpieczeniem OC pojazdu oraz wypis z licencji.
W charakterze świadka przesłuchany został kierowca M. Ż., który zeznał, że wykonuje przewozy dzieci do szkoły w [...] na trasie T. – U. – O. – Z. – Z. – P. – P., a następnie drugi przewóz do szkoły w G. na trasie G. –T. – K. – G. – O. - G. Trasy te wykonuje codziennie od poniedziałku do piątku od września 2016 r. W trakcie przesłuchania podał konkretne godziny początku i końca przejazdu, które otrzymał od właściciela firmy. Ponadto powiedział, że opiekunka zajmuje się dziećmi i nie zdarzyło się, aby to ona decydowała o trasach i godzinach przejazdów. W czasie wykonywania przewozów jedynymi pasażerami są dzieci i młodzież szkolna, a kierowca nie zabiera żadnych innych pasażerów.
Pismem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Jednocześnie wezwano stronę, celem uzupełnienia materiału dowodowego, do przedstawienia dokumentu potwierdzającego zgłoszenie do licencji pojazdu marki Renault o numerze rej. [...]. Strona została prawidłowo poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego, ale nie odniosła się do stwierdzonego podczas kontroli naruszenia. Jedynie została przesłana kserokopia potwierdzenia ze Starostwa Powiatowego w [...], że w dniu 14 kwietnia 2014 r. pojazd marki Renault [...] o numerze rej. [...] został zgłoszony do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej dnia [...] nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia.
Od wymienionej decyzji pełnomocnik M. F. wniósł odwołanie. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 8 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej, co przejawia się w nieprzeprowadzeniu dokładnego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy i wydanie decyzji pomimo istnienia niewyjaśnionych kwestii związanych z dokładnym charakterem świadczonego przez skarżącego przewozu, warunków przetargu, w jakim wyłoniono skarżącego do realizacji umowy przewozu dzieci ze szkoły, a także tym, że skarżący działając w zaufaniu do organów władzy publicznej był przekonany o tym, że na wykonywanie przewozu dzieci szkolnych nie potrzeba żadnego zezwolenia,
art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego oraz załatwienia sprawy, a tym samym nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, które to uchybienie polegało w szczególności na:
a) zaniechaniu zwrócenia się do Gminy O. o nadesłanie kopii dokumentacji dotyczącej przetargu, w tym wymagań stawianych wykonawcy, w którym odwołujący został wyłoniony jako podmiot świadczący usługi przewozowe na rzecz gminy będące przedmiotem kontroli
b) niewłaściwym ustaleniu charakteru usług przewozowych świadczonych przez
odwołującego się na rzecz Gminy O. poprzez zaniechanie żądania złożenia przez
Gminę wyjaśnień w zakresie tego, jako dokładnie usługi przewozowe są świadczone, z jaką częstotliwością i z kim ustalany jest każdorazowo plan przewozu i trasa, w jaki sposób każdorazowo ustalany jest grafik przewozu,
c) zaniechaniu zwrócenia się Gminy O. o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy
Gmina wymagała i wydawała wykonawcom świadczącym na rzecz Gminy usługi
przewozowe dzieci szkolnych zezwolenia na wykonywanie przewozu oraz ile takich
zezwoleń wydała do dnia wszczęcia przez organ I instancji kontroli,
-art. 10 § 1 Kpa poprzez zaniechanie wezwania skarżącego przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do całości zebranych dowodów i materiałów, a tym samym uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu
-art. 79 § 1 i 2 Kpa poprzez niezawiadomienie skarżącego o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka M. Ż. przynajmniej na 7 dni przed terminem jego przesłuchania, a tym samym uniemożliwienia zadawania świadkowi pytań, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i błędnie wydanej decyzji,
art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, na podstawie wybiórczej analizy tego materiału i ustalenie, że odwołujący się świadczy na rzecz Gminy, jako wykonawca usługi przewozowej o charakterze przewozu regularnego specjalnego, podczas gdy rzeczywisty charakter świadczonych usług wskazuje, iż jest to przewóz okazjonalny,
art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, na podstawie wybiórczej analizy tego materiału i nieustalenie, że w przypadku odwołującego się zachodzą przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, bowiem odwołujący się nie miał wpływu na powstanie naruszenia, zaś naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, na co wskazuje to, że:
Wójt Gminy O., który jednocześnie jest organem wydającym zezwolenia na przewóz regularny specjalny nigdy nie wymagał od odwołującego się takiego zezwolenia, nie stanowiło to warunku do uczestniczenia w przetargu
kilkakrotne przeprowadzane kontrole odwołującego się przez organ I instancji nie wykazały nigdy wcześniej żadnych nieprawidłowości, o czym organ ten posiada wiedzę z urzędu, nigdy też wcześniej odwołujący nie był informowany przez ten organ, że takie zezwolenie jest potrzebne na świadczenie tego typu usług przewozowych,
przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy zachodziły podstawy do uznania, że przewóz dzieci szkolnych spełniał przesłanki przewozu regularnego specjalnego wymagającego zezwolenia, co doprowadziło do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej,
naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania, pomimo tego, że okoliczności sprawy (brak wymagania i wystawienia zezwolenia przez Gminę na świadczenie usług przewozowych dzieci szkolnych, brak ujawnienia w poprzednich kontrolach przez organ I instancji jakichkolwiek nieprawidłowości, a tym samym działanie skarżącego w zaufaniu do organów władzy publicznej, ogólnie prezentowane stanowisko przez Ministerstwo Transportu) wskazywały, że skarżący wykonujący czynności przewozowe nie miał wpływu na powstanie naruszenia, zaś naruszenie nastąpiło wskutek okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
Ponadto pełnomocnik strony wniósł na podstawie art. 136 Kpa o:
przeprowadzenie dowodu z zeznań Pani H. C. i Pani A. S. na okoliczność charakteru świadczonego przewozu dzieci szkolnych, każdorazowych ustaleń w zakresie godziny oraz trasy przewozu w zależności od potrzeb szkoły, a także sposobu kontaktowania się i ustalania trasy przewozu oraz godzin przewozu z odwołującym się,
zwrócenie się do Wójta Gminy O. o:
nadesłanie kopii dokumentacji dotyczącej przetargu, w tym wymagań stawianych wykonawcy, w którym odwołujący został wyłoniony jako podmiot świadczący usługi przewozowe na rzecz Gminy będące przedmiotem kontroli,
złożenie przez Gminę wyjaśnień w zakresie tego, jak dokładnie usługi przewozowe są świadczone przez odwołującego się, z jaką częstotliwością i z kim ustalany jest każdorazowo plan przewozu i trasa, w jaki sposób każdorazowo ustalany jest grafik przewozu,
zwrócenie się do Gminy O. o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy Gmina wymagała i wydawała wykonawcom świadczącym na rzecz Gminy usługi przewozowe dzieci szkolnych zezwolenia na wykonywanie przewozu oraz ile takich zezwoleń wydała do dnia wszczęcia przez organ I instancji kontroli,
- przesłuchania w charakterze strony odwołującego się na okoliczności charakteru świadczenia przewozu dzieci szkolnych na rzecz Gminy O. oraz jego specyfiki, jak również wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych w postaci braku wpływu na naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, zaś naruszenie to powstało wskutek okoliczności których nie mógł przewidzieć, działając w zaufaniu do organów władzy publicznej.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją i podniósł, że zgodnie z do art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym, przez przewóz regularny rozumie się publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 915 ze zm.).
Stosownie do treści art. 4 pkt 9 ww. ustawy, przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób.
W myśl art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia w krajowym transporcie drogowym - wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów odpowiednio przez:
wójta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gminy,
W myśl art. 20 ustawy o transporcie drogowym, w zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów; przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, wzór zezwolenia, o którym mowa w art. 19a, oraz wzór zezwolenia i wypisu z zezwolenia, o którym mowa wart. 18, uwzględniając zakres niezbędnych danych dotyczących realizacji usług transportowych.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust.6)
Stosownie do treści lp. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł.
W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej M. Ż. wykonywał przewóz regularny specjalny. Dowożenie do szkoły grup uczniów wsiadających do autobusu o ustalonej godzinie, na określonych przystankach, usytuowanych na ustalonej trasie, a następnie odwożenie uczniów ze szkoły o określonej godzinie, do miejscowości zamieszkania położonych przy określonej trasie, wysadzanie ich na ustalonych przystankach, posiada wszystkie cechy przewozu regularnego specjalnego
Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli odwołujący nie posiadał zezwolenia na wykonywanie transportu regularnego specjalnego osób. Z dokumentów przesłanych przez Gminę O. wynika, że przedsiębiorca M. F. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: A. - Usługi Autokarowe M. F. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnego specjalnego krajowego przewozu osób w dniu 21 marca 2017 r., a więc już po kontroli.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie naruszył art. 8 Kpa zgodnie, z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Zarzut niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Przeprowadzone dowody jednoznacznie potwierdzają wykonywanie przez przedsiębiorstwo skarżącego przewozu regularnego specjalnego dzieci, którego świadczenie wymaga posiadania zezwolenia. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony nie można stwierdzić, że istnieją niewyjaśnione kwestie związane z dokładnym charakterem świadczonego przewozu. Zarówno z zeznań świadka M. Ż. złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej jak i z umowy zawartej w dniu 4 września 2015 r. w O. pomiędzy Gminą O. a M. F., której przedmiotem jest dowóz uczniów do szkół na terenie Gminy O. w roku szkolnym 2015/2016 i 2016/2017 wynika, że wykonywany przewóz ma charakter przewozu regularnego specjalnego. Oba te dowodowy są ze sobą spójne i wiarygodne, w związku z tym, w ocenie organu II instancji nie ma potrzeby przeprowadzania kolejnych dowodów w tej kwestii.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrany materiał dowodowy jest wystarczający w sprawie, a powoływanie nowych w postaci dokumentów i zeznań świadków ma na celu tylko przedłużanie postępowania. Dokumenty dotyczące wygranego przetargu, złożenie wyjaśnień co do charakteru świadczonych usług przewozowych i wyjaśnienia Gminy O. czy wymagała zezwolenia na wykonywanie przewozu osób nie wniosą nic nowego do toczącego się postępowania. Przedsiębiorca wykonujący przewóz regularny jest zobowiązany do posiadania stosownego zezwolenia bez względu na okoliczności takie jak m.in. wymagania przetargu czy wymagania Gminy co do konieczności posiadania zezwolenia. Konieczność posiadania zezwolenia przewidują przepisy, od których nie ma wyjątku.
Na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 72 ustawy o transporcie drogowym inspektor transportu drogowego ma prawo żądania od podmiotu wykonującego przewóz drogowy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień. Składania ustnych lub pisemnych wyjaśnień dokonuje podmiot kontrolowany podczas trwania czynności kontrolnych, jednak na wyraźne żądanie kontrolującego inspektora transportu drogowego. Organ nie miał możliwości zawiadomienia strony o przesłuchania świadka zgodnie z ustawowym terminem 7 dni, gdyż przesłuchanie kierowcy M. Ż. odbyło się w trakcie kontroli. Strona została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania, w którym została poinformowana o prawie do składania wyjaśnień w ciągu 7 dni od daty otrzymania pisma. Ponadto została poinformowana, że w przypadku niezłożenia wyjaśnień we wskazanym terminie sprawa będzie rozpatrywana w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy. Organ zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu, z którego nie skorzystała.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 10 Kpa organ wskazał, że organ I instancji naruszył powyższy przepis. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż strona nie została poinformowana o zakończeniu postępowania, a w konsekwencji o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. W orzecznictwie sądowym istnieje ugruntowany pogląd, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Z odwołania wynika, że strona nie miała możliwości zapoznania się z korespondencją od Wójta Gminy O. z dnia 30 marca 2017 r., w której organ informuje, że nie udzielił zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, a ponadto doręczył kopię wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnego specjalnego krajowego przewozu osób z dnia 21 marca 2017 r. Fakt nieposiadania zezwolenia i złożenia wniosku był znany stronie. Z całą pewnością organ I instancji dał możliwość udziału stronie co wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób kompletny i prawidłowy zebrał materiał dowody w sprawie, który pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie. Nie można także postawić zarzutu, iż został on oceniony w sposób dowolny na podstawie wybiórczej analizy materiału dowodowego. Rzeczywisty charakter usług wskazuje, że jest to przewóz regularny specjalny, a nie przewóz okazjonalny. Fakt przeprowadzania kilkukrotnych kontroli u odwołującego, które nie wykazały żadnych nieprawidłowości, a także brak informacji o konieczności posiadania zezwolenia na tego typu usługi przewozowe nie może być podstawą do przyjęcia, że odwołujący nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Organ I instancji dokonał także prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa, a także uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa. Zatem odwoływanie się skarżącego do naruszenia w toku postępowania art. 80 Kpa jest niezasadne.
Zgodnie z art. 136 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Organ II instancji w prowadzonym postępowaniu dokonał powtórnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i na podstawie jego całokształtu stwierdził, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej.
Ponadto organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał usługi przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości.
Na wymienioną decyzję M. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a tym samym niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych skarżącego, mających istotne znacznie dla sprawy, które to uchybienie polegało w szczególności na:
zaniechaniu zwrócenia się do Gminy O. o nadesłanie kopii dokumentacji dotyczącej przetargu, w tym wymagań stawianych wykonawcy, w którym skarżący został wyłoniony jako podmiot świadczący usługi przewozowe na rzecz gminy będące przedmiotem kontroli, a także wyjaśnień w zakresie charakteru wykonywanego przewozu, organizacji jego wykonywania,
zaniechaniu zwrócenia się do Gminy O. o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy Gmina wymagała i wydawała wykonawcom świadczącym na rzecz gminy usługi przewozowe dzieci szkolnych zezwolenia na wykonywanie przewozu oraz ile takich zezwoleń wydała do dnia wszczęcia przez organ I instancji kontroli,
zaniechaniu ponownego uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadka M. Ż. z uwagi na wątpliwości wskazane przez skarżącego i uniemożliwienie mu czynnego udziału w przesłuchaniu,
zaniechaniu przesłuchania w charakterze świadków opiekunek H. C. i A. S. na okoliczności mające na celu wykazanie rzeczywistego charakteru świadczonego przez skarżącego przewozu.
art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej, co przejawia się w nieprzeprowadzeniu dokładnego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy i wydanie decyzji pomimo istnienia niewyjaśnionych kwestii związanych z warunkami przetargu, w jakim wyłoniono skarżącego do realizacji umowy przewozu dzieci ze szkoły, braku wymagania zezwolenia przez organ, który takie zezwolenia wydaje, a także tym, że skarżący działając w zaufaniu do organów władzy publicznej był przekonany o tym, że na wykonywanie przewozu dzieci szkolnych nie potrzeba żadnego zezwolenia.
art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do całości zebranych dowodów i materiałów, a tym samym uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w postaci zgłoszenia dalszych wniosków dowodowych mających dla sprawy istotne znacznie,
art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka M. Ż. przynajmniej na 7 dni przed terminem jego przesłuchania, a tym samym uniemożliwienie zadawania świadkowi pytań, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych oraz poprzez brak ponownego przesłuchania świadka, zgodnie z wymogami stawianymi przez Kodeks postępowania administracyjnego, z uwagi na zgłaszane przez skarżącego wątpliwości,
art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, na podstawie wybiórczej analizy tego materiału i nieustalenie, że w przypadku odwołującego się zachodzą przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, bowiem odwołujący się nie miał wpływu na powstanie naruszenia, zaś naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, na co wskazuje to, że:
Wójt Gminy O., który jednocześnie jest organem wydającym zezwolenia na przewóz regularny specjalny nigdy nie wymagał od odwołującego się takiego zezwolenia, nie stanowiło to warunku do uczestniczenia w przetargu oraz jego wygrania na świadczenie usług przewozowych dzieci szkolnych,
kilkakrotne przeprowadzane kontrole odwołującego się przez organ I instancji nie wykazały nigdy wcześniej żadnych nieprawidłowości, o czym organ ten posiada wiedzę z urzędu, nigdy też wcześniej odwołujący nie był informowany przez ten organ, że takie zezwolenie jest potrzebne na świadczenie tego typu usług przewozowych,
z uzyskanych przez skarżącego informacji z Gminy O. wynikało, że zezwolenie takie nie jest wymagane.
II. przepisów prawa materialnego, tj:
art. 18 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy zachodziły podstawy do uznania, że przewóz dzieci szkolnych spełniał przesłanki przewozu regularnego specjalnego wymagającego zezwolenia, co doprowadziło do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej,
art. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania, pomimo tego, że okoliczności sprawy (brak wymagania i wystawienia zezwolenia przez Gminę na świadczenie usług przewozowych dzieci szkolnych w trybie przetargowym, brak ujawnienia w poprzednich kontrolach przez organ I instancji jakichkolwiek nieprawidłowości, a tym samym działanie skarżącego pozostawało w zaufaniu do organów władzy publicznej, jak też ogólnie prezentowane stanowisko przez Ministerstwo Transportu) wskazywały, że skarżący wykonujący czynności przewozowe nie miał wpływu na powstanie naruszenia, zaś naruszenie nastąpiło wskutek okoliczności, których nie mógł przewidzieć i nie można przypisać mu działania bez zachowania należytej staranności,
art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w z w. z lp. 2.1 załącznika nr 3 do w/w ustawy poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł z uwagi na wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy przewóz wykonywany przez skarżącego został zakwalifikowany jako przewóz regularny specjalny stanowiący odmienną kategorię przewozu i brak było podstawy do nakładania kary pieniężnej w takiej kwocie na podstawie wskazanego powyżej przepisu i lp. załącznika.
W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016r. poz.1907 ze zm.) dalej u.t.d.
Zgodnie z treścią art.4 pkt.7 u.t.d. przewozem regularnym jest publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 915);
W myśl art.4 pkt.9 u.t.d. przewozem regularnym specjalnym jest niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób;
Zgodnie z treścią art.18 ust.1 pkt.1 a.) u.t.d. wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia w krajowym transporcie drogowym - wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów odpowiednio przez wójta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gminy,
W myśl l.p.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 8000 zł.
Z wymienionych przepisów wynika, że na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych na obszarze gminy wymagane jest zezwolenie wójta. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że podstawowymi dwoma cechami chrakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest regularność tego przewozu oraz przewożenie określonej kategorii osób. Przez regularność przewozu należy rozumieć jego cykliczność, powtarzalność kursów. Nadto przewóz ten musi dotyczyć określonej kategorii osób (pasażerów) z wyłączeniem innych osób (pasażerów). W orzecznictwie jest powszechnie przyjęty pogląd, że przewozami regularnymi specjalnymi w rozumieniu art.4 pkt.9 u.t.d. są przewozy uczniów do szkoły i ze szkoły wykonywane w dniach nauki szkolnej regularnie w godzinach rannych oraz popołudniowych w sytuacji gdy pasażerami są określone grupy uczniów z konkretnych szkół (por wyroki NSA z 19 kwietnia 2013r. w spr. II GSK 165/12, z 28 stycznia 2015r. w spr. II GSK 2180/13, z 6 maja 2016r. w spr. II GSK 2753/14, z 12 marca 2015r. w spr. II GSK 305/14 i z 27 listopada 2013r. w spr. II GSK 1179/12, wyrok WSA w Kielcach z 7 sierpnia 2014r. w spr. II SA/Ke 491/14).
W rozpoznawanej sprawie organy administracji trafnie uznały, iż skarżący prowadząc firmę A. – Usługi autokarowe M. F. wykonywał przewóz regularny specjalny bez wymaganego zezwolenia.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu 4 września 2015r. M. F. zawarł z Gminą O. umowę, której przedmiotem był dowóz uczniów do szkół na terenie gminy O. w dni nauki szkolnej w roku szkolnym 2015/2016 i 2016/2017. Skarżący zobowiązany został zapewnić środek transportu w celu przewozu uczniów do szkół z miejscowości w której zamieszkują oraz ze szkól do miejscowości zamieszkania. Dowóz był realizowany według dwóch tras a mianowicie na trasie nr 1 i nr 2 szczegółowo opisanych w § 2 ust.2 umowy. Jak wskazują relacje kierowcy M. Ż., zatrudnionego w firmie skarżącego, przewóz był realizowany codziennie od poniedziałku do piątku przy czym rozpoczynał się o godz.645 w O. i kończył ok. godz.735 P. a następnie był wykonywany przewóz na drugiej trasie (od godz.745 do godz.830) zakończony w G. Tego samego dnia realizował odwóz dzieci ze szkół na tych samych trasach począwszy od godz.1315 ( w czwartki i piątki) oraz od godz.1400 (od poniedziałku do środy). Trasy te wykonywane były codziennie w dni nauki szkolnej przy czym godziny odjazdów, przyjazdów z miejscami przystanków M.Ż. otrzymał od skarżącego.
Przewozy wykonywane przez firmę skarżącego miały charakter regularny. Były wykonywane na stałych trasach z dokładnie określonymi czasami odjazdów i przyjazdów oraz miejscami przystanków. Zostały one określone przez skarżącego, który przekazał je kierowcy realizującemu przewóz. Wspomnieć tylko należy, że jak wynika z zeznań M.Ż. opiekunka dzieci nigdy nie decydowała o godzinach odjazdów, trasie przejazdów oraz miejscach przystanków gdyż wszystkie te kwestie ustalił skarżący i przekazywał je kierowcy. Przewozy były realizowane codziennie od poniedziałku do piątku w dniach nauki szkolnej. Można zatem uznać, że przewozy miały charakter regularny.
Przewozy były jednocześnie dostępne tylko dla określonej kategorii pasażerów a mianowicie dla dzieci z tereny gminy O. dojeżdżających do szkół na terenie gminy. Nie były on dostępne dla innej kategorii pasażerów.
Organy administracji trafnie uznały, że przewozy realizowane przez skarżącego spełniały przesłanki "przewozu regularnego specjalnego" w rozumieniu art.4 pkt.9 u.t.d. M. F. nie posiadał zezwolenia na wykonywanie takich przewozów. W związku z czym uzasadnione było wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.).
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organy administracji nie ustaliły prawidłowego stanu faktycznego gdyż skarżący nie mógł dowolnie ustalać godzin i dni zabierania i odbierania dzieci ze szkoły. Kwestie te wraz z miejscami przystanków ustalała opiekunka, która jeździła wraz z dziećmi.
Wbrew temu zarzutowi stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony w oparciu o treść umowy z 4 września 2015r. oraz relacje M. Ż. W szczególności świadek M.Ż. dokładnie opisał w jaki sposób odbywał się przewóz dzieci. Z jego zeznań wynika, że trasa przejazdu w tym godziny odjazdów i przyjazdów oraz miejsca przystanków ustalał jego pracodawca tzn. M.F. To skarżący przekazywał kierowcy gdzie i o której godzinie są odjazdy i przyjazdy oraz gdzie są przystanki. Jak przyznał to M.Ż. opiekunka dzieci o tych kwestiach nie decydowała gdyż zajmowała się ona tylko opieką nad dziećmi. W ocenie sądu obecne stanowisko skarżącego ma na celu wykazanie, że przewozy nie miały charakteru cyklicznego i powtarzalnego lecz były zmienne, każdorazowo inne a o wszystkich kwestiach związanych z przewozem (godzinach odjazdów i przyjazdów, miejscach przystanków) decydowała samodzielnie opiekunka a nie przewoźnik. W rzeczywistości nie było tak jak podniesiono w skardze o czym świadczą zeznania M. Ż. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że organy administracji zaniechały załączenia dokumentacji przetargowej dotyczącej wyłonienia przewoźnika na dowóz dzieci oraz wyjaśnienia czy warunkiem udziału w przetargu było posiadanie zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nie jest ocena prawidłowości przeprowadzenia przetargu przez Gminę O. oraz to jakie warunki stawiano podmiotom ubiegającym się o otrzymanie zamówienia. W rozpoznawanej sprawie istotne jest jedynie to czy skarżący wykonywał przewóz regularny specjalny oraz czy posiadał zezwolenie na wykonywanie takiego przewozu. M. F. wykonywał taki przewóz i nie posiadał zezwolenia na jego wykonywanie co uzasadniało nałożenie na niego kary pieniężnej. Okoliczności tej nie mogą konwalidować nieprawidłowości Gminy O. w organizowaniu przetargu dla wyłonienia przewoźnika. W związku z czym organy administracji trafnie nie załączyły dokumentacji przetargowej celem jej analizy i wyjaśnienia czy przetarg był przeprowadzony prawidłowo. Bez względu na to czy przetarg był czy też nie był prawidłowy to nie zmienia to faktu, że skarżący wykonywał przewóz regularny specjalny bez wymaganego zezwolenia. Wspomnieć tylko należy, iż M. F. po przeprowadzeniu kontroli wystąpił w dniu 23 marca 2017r. od organu o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego (k.34 akt administracyjnych). Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organy administracji bezpodstawnie zaniechały przesłuchania opiekunek H. C. i A. S. oraz ponownie M. Ż. w obecności skarżącego na okoliczność charakteru wykonywanego przewozu.
Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach okoliczności w jakich wykonywany był przewóz wynika z zebranego materiału dowodowego w tym z treści umowy z 4 września 2015r. oraz relacji M. Ż. W szczególności istotne są tutaj zeznania M.Ż., który dokładnie wyjaśnił kto decydował o trasie przewozów (godzinach odjazdów i przyjazdów, miejscach przystanków) oraz na czym polegała rola opiekunek w autobusie. Dodać należy, iż M. Ż. został przesłuchany w dniu kontroli ([...]) a więc niejako "na gorąco" i jego relacje mają duży walor wiarygodności. W dniu [...] podpisał on również protokół kontroli nie zgłaszając do niego żadnych zastrzeżeń a więc akceptował treści w nim zawarte. Podnieść należy, iż dopuszczalne było przesłuchanie M. Ż. w toku kontroli bez powiadamiania o tym strony gdyż możliwość taką przewiduje przepis art.73 ust.1a u.t.d. W sytuacji gdy M. Ż. dokładnie wyjaśnił w jaki sposób odbywał się przewóz dzieci to nie było potrzeby ponownego jego przesłuchania na te same okoliczności jak również przesłuchiwania opiekunki na te same okoliczności. W związku z czym organy administracji trafnie odmówiły uwzględnienia wniosku o przesłuchanie opiekunek i ponowne przesłuchanie M.Ż. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Uzasadniony jest natomiast zarzut skargi naruszenia art.10 § 1 k.p.a. gdyż przed wydaniem decyzji skarżący nie został zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Faktycznie organ administracji przed wydaniem decyzji nie zawiadomił M.F. o takiej możliwości. Zaznaczyć jednak należy, iż skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postepowania i pouczony o przysługujących mu uprawnieniach strony (zawiadomienie doręczono 13 marca 2017r.) zaś począwszy od wniesienia odwołania był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał możliwość zapoznania się w każdym czasie ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia się w kwestii zabranego materiału. W ocenie sądu naruszenie art.10 § 1 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślić należy, że naruszenie przepisów postępowania tylko wówczas skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji gdy mogło ono mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał aby naruszenie art.10 § 1 k.p.a. przez organ administracji mogło mieć taki wpływ na wynik sprawy.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż firma skarżącego była wcześniej kilkakrotnie kontrolowana i nigdy nie zarzucono jej braku zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego.
Zarzut ten jest bardzo ogólny i trudno się do niego odnieść. Nie wiadomo bowiem jaki organ i kiedy przeprowadzał kontrolę, jaki był zakres kontroli a w szczególności czy kontrolowano wykonywanie przewozu regularnego specjalnego. Wobec ogólnikowości tego zarzutu i braku jego szerszego uzasadnienia zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest również zarzut skargi, iż M. F. pytał się w Urzędzie Gminy w O. czy na wykonywanie przewozu dzieci potrzebne jest jakiekolwiek zezwolenie i poinformowano go, że takie zezwolenie nie jest konieczne.
Zarzut ten jest również bardzo ogólnikowy. Skarżący nie wykazał w toku postępowania aby sytuacja taka miała miejsce. Nie wiadomo zatem kiedy i kogo skarżący pytał się w urzędzie gminy i kto mu udzielał odpowiedzi. Nawet jednak gdyby hipotetycznie przyjąć, że rzeczywiście udzielono mu takiej odpowiedzi to nie zwalniało do skarżącego z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym a w szczególności przepisu art.18 ust.1 pkt.1a.) u.t.d. nakazującego uzyskanie zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego. M. F. jako osoba zajmująca się profesjonalnie transportem drogowym winna znać treść przepisów ustawy z 6 września 2001r. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż kara pieniężna nie powinna być wymierzona gdyż w załączniku nr 3 do u.t.d. w l.p.2.1 przewidziano karę jedynie za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia a nie za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego.
Należy zaznaczyć, że "przewóz regularny specjalny" stanowi specyficzny rodzaj w ramach ogólnej kategorii przewozu regularnego. Skoro zaś ustawodawca penalizuje (w ramach I.p. 2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) wykonywanie jakiegokolwiek przewozu regularnego bez stosownego zezwolenia (zaświadczenia lub potwierdzenia), jest oczywiste, że kara tam przewidziana dotyczyć musi także szczególnej odmiany tego przewozu, tzn. "przewozu regularnego specjalnego". Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż wobec skarżącego nie powinna być wymierzona kara pieniężna z uwagi na wystąpienie okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. W ocenie skarżącego nie miał on wpływu na powstanie naruszenia gdyż działał w zaufaniu do organów władzy publicznej, które w postępowaniu przetargowym nie wymagały od niego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych zaś wcześniejsze kontrole nie wykazały jakichkolwiek nieprawidłowości.
Zgodnie z treścią art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć,
Należy zaznaczyć, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego jest zbliżona do odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Zwolnienie się od tej odpowiedzialności następuje tylko w przypadkach enumeratywnie określonych w art.92 c ust.1 u.t.d. Wymieniony przepis ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że miał miejsce przypadek określony w art.92 c ust.1 u.t.d. Przedsiębiorstwo transportowe jest zatem zobowiązane do wykazania, że dołożyło należytej staranności organizując pracę i nie miało wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Przez należytą staranność należy natomiast rozumieć uczynienie wszystkiego czego można rozsądnie wymagać od przewoźnika organizującego przewóz a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.(por. wyroki NSA z 9 listopada 2011r. w spr. II GSK 1117/10, z 17 listopada 2010r. w spr. II GSK 976/09, z 6 kwietnia 2011r. w spr. II GSK 404/10, z 6 lipca 2011r. w spr. II GSK 716/10 i z 17 kwietnia 2013r. w spr. II GSK 137/12, wyrok WSA w Gliwicach z 4 września 2013r. w spr. II SA/Gl 806/13 oraz wyroki WSA w Olsztynie z 18 grudnia 2012r. w spr. II SA/Ol 1328/12 i z 31 października 2013r. w spr. II SA/Ol 669/13).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał żadnej okoliczności, o której mowa w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d.
Należy zaznaczyć, że M. F. jest profesjonalnym przewoźnikiem a więc winien znać przepisy ustawy o transporcie drogowym w tym również art.18 ust.1 pkt.1a.) który wymaga zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. W ramach profesjonalizmu mieści się również obowiązek zadbania aby dopełnione zostały wszelkie formalności związane ze świadczeniem usługi przewozu uczniów (świadczeniem przewozów regularnych specjalnych) a więc również uzyskaniem wymaganych licencji i zezwoleń. Skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego a więc nie dołożył należytej staranności w organizowaniu przewozu. Skoro nie dołożył takiej staranności to nie można uznać, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Skarżącego nie może usprawiedliwiać okoliczność, że w postępowaniu przetargowym nie wymagano od niego posiadania zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego. M. F. jako profesjonalny przewoźnik winien znać obowiązujące w tym zakresie przepisy i uzyskać wymagane zezwolenie. Wspomnieć również należy, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach, że skarżący nie wykazał aby Urząd Gminy w O. na jego zapytanie, poinformował go, że takie zezwolenie nie jest wymagane. Okoliczność ta, poza oświadczeniem w skardze, nie została nawet uprawdopodobniona mimo, że w postępowaniu administracyjnym był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie sądu skarżący nie wykazał okoliczności, o których mowa w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d.
Odnośnie poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Poznaniu w spr. III SA/Po 288/16, na który powołano się w skardze, to został on wyrażony na tle odmiennego stanu faktycznego niż ten, który miał miejsce w rozpoznawanej sprawie. W związku z czym pogląd wyrażony w wymienionym wyroku nie ma zastosowania w niniejszej prawie.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że M. F. bez wymaganego zezwolenia wykonywał przewozy regularne specjalne co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło