III SAB/Łd 78/25
WyrokWSA w Łodzi2026-02-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które wyłączały stosowanie przepisów o bezczynności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, ponieważ przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wyłączający stosowanie przepisów o bezczynności, stracił uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. i nie mógł być stosowany do wniosków złożonych po tej dacie. W związku z tym, termin na rozpoznanie wniosku, określony w ustawie o cudzoziemcach, został przekroczony, co uzasadnia stwierdzenie bezczynności.Stan faktyczny
B. R., obywatel Kolumbii, złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy do Wojewody Łódzkiego w dniu 26 sierpnia 2025 r. W związku z brakiem rozpoznania wniosku, strona złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców, a następnie skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący zarzucił organowi naruszenie terminów załatwienia sprawy i brak zawiadomienia o zwłoce. Wojewoda Łódzki wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że stosowanie przepisów o bezczynności było wyłączone na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Wojewodę Łódzkiego do załatwienia wniosku B. R. w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Wojewody na rzecz B. R. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. R. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Łódzkiego do załatwienia wniosku B. R. z dnia 26 sierpnia 2025 roku w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku B. R. z dnia 26 sierpnia 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego w rozpatrzeniu wniosku B. R. z dnia 26 sierpnia 2025 roku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz B. R. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
B. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
26 sierpnia 2025 r. B. R., obywatel Kolumbii, złożył do Wojewody Łódzkiego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
6 listopada 2025 r. w związku z brakiem rozpoznania ww. wniosku pełnomocnik strony wniósł do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców ponaglenie na działanie organu I instancji.
12 listopada 2025 r. B. R., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku z 26 sierpnia 2025 r. W ocenie skarżącego organ naruszył art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym skarżący wniósł o: zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. skarżący wniósł o rozważenie przez tut. Sąd zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi z 9 września 2024 r. o sygnaturze TS 176/24 oraz zapytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-254/25) w sprawie o sygn. II SAB/Gl 19/25.
W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec podniósł, że do dnia jej wniesienia organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ nie dopełnił również obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Zaistniała zatem bezczynność, bowiem organ nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo stosownej czynności. Jednocześnie skarżący odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, podkreślił, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Zdaniem skarżącego z uwagi na fakt, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, uwzględniając również uchybienia organu, należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zaznaczył przy tym, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które nie można uznać powtarzanych od 2014 r. twierdzeń organu o brakach kadrowych.
Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej cudzoziemiec podniósł, że sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Skarżący z powodu bezczynności organu ma problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wyjaśnił, że zobligowany jest do procedowania złożonych wniosków zgodnie z kolejnością wpływu, do czego zobowiązują organ zasady ogólne k.p.a., m.in. wynikające z treści art. 8 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu działania z rażącym naruszeniem prawa organ wskazał, że nie ma podstaw do uznania, iż w toku prowadzonych czynności działał z rażącym naruszeniem prawa. Termin załatwienia sprawy nie wynika ani ze złej woli organu, ani z lekceważenia skarżącego, ale z ilości procedowanych według kolejności spraw.
Ponadto Wojewoda wskazał, że przedmiotowa skarga dotyczy podnoszonej przez cudzoziemca bezczynności w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zawierającej się w czasie obowiązywania regulacji określonej w art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że w wymienionym w tej regulacji okresie nie rozpoczyna się bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy, a przepisów o bezczynności organu w tym okresie nie stosuje się. Wobec powyższego ewentualne zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w ww. okresie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości postępowania, a skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w tym okresie jest niedopuszczalna.
Organ za bezzasadne uznał przedstawione przez cudzoziemca roszczenia pieniężne. W tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w okresie, o którym mowa w ust. 1 [...] organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zdaniem organu ww. przepisów nie można stosować w sposób zawężający, tj. jedynie do obywateli Ukrainy, którzy opuścili swój kraj w związku z konfliktem zbrojnym z Federacją Rosyjską.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie, wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA z 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2654/13, z 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18). W niniejszej sprawie strona przed wniesieniem skargi spełniła powyższy warunek formalny.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada jego szybkości określona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. W tym celu konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyroki NSA: z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11, z 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Z ww. przepisu wynika, że bieg terminu na załatwienie sprawy przez organ rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu ostatniego z wymienionych w nim zdarzeń, tj. upraszczając, od momentu skompletowania wniosku poprawnego pod względem formalnym.
Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, wniosek wszczynający postępowanie w sprawie został złożony 26 sierpnia 2025 r. 9 września 2025 r. do Wojewody Łódzkiego wpłynęło pismo informujące o złożeniu ww. wniosku oraz oryginał pełnomocnictwa udzielonego profesjonalnemu pełnomocnikowi wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej. Wniosek ten nie został rozpatrzony zarówno na dzień wniesienia skargi (12 listopada 2025 r.) jak i sporządzenia odpowiedzi organu na skargę (20 listopada 2025 r.).
W odpowiedzi na wniesioną skargę organ stwierdził, że aktualnie nie ma podstaw do stwierdzenia w sprawie bezczynności, powołując się na aktualną treść art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm., dalej: "ustawa pomocowa").
W ocenie Sądu stanowisko organu nie zasługuje na uwzględnienie.
W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że art. 100d, a wcześniej także 100c ustawy pomocowej nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej: "KPP"), jak również art. 6 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: "EKPCz") (por. wyroki NSA: z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1961/24; sygn. akt z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; z 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24). Pogląd ten zachowywał swoją aktualność do 30 czerwca 2024 r. NSA zastrzegł bowiem w niektórych orzeczeniach, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1985/22, z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; z 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; z 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1188/24). Sygnalizowano w nich, że ewentualna istotna zmiana ww. okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d ww. ustawy. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (por. wyrok TK z 22 września 2005 r., sygn. akt Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93).
Ostatecznie w orzecznictwie NSA przyjęto, że przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (por. wyroki NSA: z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, z 3 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 3117/24, z 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 3111/24, z 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2743). Tym samym uznano, że przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Podobną ocenę, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, należy odnieść do zmiany treści art. 100d dokonanej na podstawie art. 10 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1301), który w pkt. 1 stanowi, że w art. 100d w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "do dnia 30 września 2025 r." zastępuje się wyrazami "do dnia 4 marca 2026 r.".
Sąd podziela pogląd, że oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 ustawy, należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony przez skarżącego po ww. dacie, dlatego ocena bezczynności/przewlekłości postępowania organu powinna zostać dokonana przez pryzmat przepisów k.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach, a także przepisów prawa europejskiego regulujących problematykę udzielania cudzoziemcom zezwoleń pobytowych. Jednocześnie do dnia wyrokowania sprawa nie została załatwiona, co wynika z pisma organu skierowanego na wezwanie sądu.
Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Bezczynność określona została jako niezałatwienie sprawy w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych wynika, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Postępowanie jest przewlekle prowadzone natomiast wtedy, jeśli formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy bowiem w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest przeszkód. Skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19).
Takim przepisem szczególnym jest przywołany wcześniej art. 112a ust. 1-3 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten określa nie tylko termin na wydanie decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, który wynosi 60 dni ale także zasady liczenia tego terminu prowadzące do wniosku, że chodzi o uzupełnienie wszelkich wymogów wynikających z ww. ustawy oraz jego braków formalnych.
Wobec tego, że norma art. 100d ustawy pomocowej obowiązywała do 30 czerwca 2024 r., termin 60 dni na załatwienie sprawy wynikający z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach rozpoczął swój bieg wraz ze złożeniem przez cudzoziemca wniosku, tj. 26 sierpnia 2025 r. A zatem w dacie orzekania przez tutejszy Sąd termin ten upłynął, ponieważ od wszczęcia postępowania upłynęło 5 miesięcy. W tym okresie organ nie podejmował żadnej istotnej aktywności, która wskazywałaby konieczność dłuższego procedowania, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy. Biorąc pod uwagę, że w ww. okresie organ poprzestał jedynie na zawiadomieniu strony o pozostawieniu złożonego ponaglenia bez rozpoznania, niewątpliwe jest, iż organ ten działał co najmniej przewlekle. Sąd w swej ocenie wziął jednak pod uwagę także treść rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 5 ust. 2 akapit 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. (Dz.U.UE.L.2011.343.1), zgodnie z którym "Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku". Z tego względu, z uwagi na przekroczenie terminu wskazanego ww. aktem, Sąd za usprawiedliwione uznał uznanie, że zwłokę organu należy kwalifikować jako bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z powyższych względów Sąd zobowiązał Wojewodę Łódzkiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami postępowania. O powyższym orzeczono w pkt. 1 i 2 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.
Z uwagi na relatywnie niedługi okres stwierdzonej bezczynności, wobec znanych z urzędu realiów związanych z obsługą podobnych wniosków licznie składanych przez cudzoziemców w Urzędzie Wojewódzkim w Łodzi, Sąd nie widzi podstaw, by bezczynność tę klasyfikować jako przejaw rażącego naruszenia prawa.
Nie znajdują również podstaw żądania skargi związane z wymierzeniem organowi grzywny oraz zasądzeniem od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
W przypadku grzywny ma to być w założeniu środek dyscyplinujący organ w kierunku szybkiego załatwienia sprawy i powinien być stosowany w przypadkach szczególnie drastycznej zwłoki organu w załatwieniu sprawy, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W odniesieniu do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, wskazać trzeba, że środek ten ma m.in. stanowić swoisty instrument kompensujący stronie niedogodności wynikające z przedłużającego się procedowania sprawy. Jakkolwiek pełnomocnik skarżącego podniósł w skardze, że w związku z bezczynnością organu, skarżący miał mieć problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną i nie mógł wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzenia najbliższych, to jednak twierdzenia te – wobec faktu, że nie przedstawił na tę okoliczność żadnych wiarygodnych dowodów – należy ocenić jako gołosłowne. Skarżący nie pozostawał bez środków do życia, wszak problemy miały dotyczyć wyłącznie zmiany pracy na lepiej płatną, a nie znalezienia i podjęcia pracy w ogóle.
Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd we wskazanych kwestiach skargę oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce 480 zł powiększone o 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) stawka minimalna radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca wynosi 480 zł. Należało wziąć pod uwagę, że radca prawny D. K. występował i nadal występuje jako pełnomocnik cudzoziemców w kilkudziesięciu sprawach, które toczyły się lub nadal toczą w tutejszym sądzie. We wszystkich tych sprawach stany faktyczne są bardzo podobne i wszystkie skargi sporządzone przez pełnomocnika są niemal identyczne, zatem w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że skarga sporządzona w niniejszej sprawie wymagała dużego nakładu pracy, że sprawa jest zawiła i czasochłonna, zwłaszcza że poza sporządzeniem skargi pełnomocnik nie podjął w sprawie innych czynności.
Sąd nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości UE przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (=postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/25. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne), o jakim mowa w tym przepisie występuje więc w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które zaistnieje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Należy też dodać, że istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA z: 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 2699/14).
Skoro zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, to nie może być ono dowolne. Fakultatywny charakter przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie zobowiązuje sąd w szczególności do poddania analizie skutków zawieszenia postępowania oraz celowości tego zabiegu. W niniejszej sprawie zawieszeniu postępowania sprzeciwiają się przede wszystkim zasady ekonomiki procesowej, co jest szczególnie istotne, że jej przedmiotem jest bezczynność organu administracji publicznej. Z istoty skargi na bezczynność wynika zaś, że jest ona wnoszona w celu zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego, sąd de facto dodatkowo odsuwałby w czasie zakończenie sprawy. Co równie istotne, rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie zamyka stronie drogi do ponownego wystąpienia z taką skargą. Taki stan rzeczy dodatkowo przemawia za brakiem celowości zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie
Niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło