I SA/Lu 409/21

WyrokWSA w Lublinie2022-04-06

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące przeznaczenia i funkcji gruntu oraz rodzaju i powierzchni zabudowy, stanowią bezwzględnie wiążącą podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, czy też organ podatkowy może weryfikować te dane w postępowaniu podatkowym?
Ratio decidendi
Dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków, stanowią bezwzględnie wiążącą podstawę wymiaru podatku od nieruchomości. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane, z uwagi na brak kompetencji w tym zakresie. Organ podatkowy ma obowiązek sprawdzenia aktualnych na datę ustalenia zobowiązania danych wynikających z ewidencji i ich respektowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu i budynków należących do małżonków B. i R. S. za 2021 r. Podatnicy kwestionowali prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, twierdząc, że grunt powinien być opodatkowany podatkiem rolnym, a budynek gospodarczy zwolniony z opodatkowania. Organy podatkowe uznały, że dla wymiaru podatku wiążące są dane z ewidencji, zgodnie z którą działka została zakwalifikowana jako inne tereny zabudowane (Bi), a budynek gospodarczy jako budynek pozostały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Ścibor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi B. S., z udziałem spadkobierców ustawowych R. S. - M. S. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] r., ustalającą B. S. i R. S. (podatnikom, skarżącym) wysokość podatku od nieruchomości za rok 2021 w kwocie [...]zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy, podatnicy w informacji o nieruchomościach z dnia [...] stycznia 2020 r. wykazali: grunty – 610 m2 oraz budynki mieszkalne –146 m2, a w załączniku ZN-2 – działkę nr [...] o powierzchni 0,0610 ha. W informacji z dnia [...] stycznia 2021 r. wykazali natomiast do opodatkowania grunty – 610 m2, budynki mieszkalne – 87 m2 oraz inne budynki – 59 m2. W załączniku jako zwolnione z opodatkowania wykazali działkę nr [...] o powierzchni 0,0610 ha i powierzchnię budynku gospodarczego – 54 m2, a jako podlegający opodatkowaniu – budynek mieszkalny o powierzchni 87 m2. W decyzji z dnia [...] r. organ I instancji ustalił wymiar podatku w kwocie [...]zł, do opodatkowania przyjmując budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 146 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 610 m2. Stawki podatkowe przyjęto na podstawie uchwały Rady Gminy Ł. N. [...] z dnia [...]. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Ł. na 2021 r. W odwołaniu podatnicy podnosili, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają faktycznemu przeznaczeniu nieruchomości od daty jej nabycia przez nich, tj. od grudnia 2016 r. Organ podatkowy nie zweryfikował ani sposobu oznaczenia nieruchomości w ewidencji, ani faktycznego wykorzystywania nieruchomości. Zdaniem skarżących, cała powierzchnia działki winna być opodatkowana podatkiem rolnym. Co do opodatkowaniu budynku gospodarczego podatnicy wskazywali w jednej części odwołania, że winien być on opodatkowany jak budynek mieszkalny (jako do niego przynależny), w innym zaś miejscu twierdzili, że z uwagi na jego wykorzystanie do prowadzenia gospodarstwa rolnego, budynek powinien być zwolniony z opodatkowania. Decyzją z dnia [...] r. ([...]) organ odwoławczy uchylił decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podatników wezwano do przedstawienia ostatecznej decyzji organu budowlanego o zmianie przeznaczenia budynku gospodarczego na budynek o funkcji mieszkaniowej. W odpowiedzi podatnicy podali, że takiej decyzji nie posiadają. Budynek gospodarczy nie zmienił swego przeznaczenia, a stanowi część składową budynku mieszkalnego i nie należy wyodrębniać tego budynku jako samodzielnego przedmiotu opodatkowania. Skarżący wskazali nadto, że działka [...] została w sposób nieprawidłowy przekwalifikowana z użytku rolnego zabudowanego na inne tereny zabudowane (Bi). Budynek gospodarczy winien podlegać zwolnieniu z opodatkowania, z uwagi na fakt posiadania gospodarstwa rolnego. W decyzji z dnia [...] r. Wójt Gminy Ł. ustalił opodatkowanie, uwzględniając budynek mieszkalny o powierzchni 87 m2 (x [...] zł), budynki pozostałe o powierzchni 59 m2 (x [...] zł) oraz grunty pozostałe o powierzchni 610 m2 (x [...] zł). Wymiar podatku od nieruchomości został ustalony na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu podatnicy domagali się uchylenia tego rozstrzygnięcia. Podnosili, że decyzja nie uwzględnia studium zagospodarowania przestrzennego w zakresie opodatkowanej działki, która w dalszym ciągu stanowi działkę rolną klasy IVb i jest częścią posiadanego gospodarstwa rolnego. Ewidencja gruntów jest nieprawidłowa, działka winna być opodatkowana podatkiem rolnym. Powierzchnia budynku gospodarczego winna być zwolniona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.). We wskazanych okolicznościach, dane zawarte w ewidencji gruntów nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Nie zmieniono przeznaczenia gruntów przy zmianie właściciela i tym samym nie dokonano aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Podatnicy wskazali też na właściwe – ich zdaniem – zapisy księgi wieczystej co do kwalifikacji przedmiotu opodatkowania. Zdaniem skarżących, postępowanie podatkowe powinno zostać zawieszone do czasu dokonania z urzędu zmian w ewidencji gruntów. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zaznaczył, że skarżący nie kwestionowali powierzchni budynków i gruntów. Wyjaśnił, że jak wiadomo mu z urzędu, podatnicy aktem notarialnym z dnia [...] r. nabyli od Gminy Ł. zabudowaną nieruchomość (budynek mieszkalny drewniany, budynek gospodarczy murowany) o nr [...] o pow. 0,0610 ha, na zasadach wspólności małżeńskiej ustawowej i są jedynymi jej właścicielami. Działka w ewidencji gruntów jest oznaczona jako inne tereny zabudowane - Bi. Zdaniem organu odwoławczego, przy ustaleniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości należało posłużyć się danymi zawartymi w ewidencji gruntów, prowadzonej dla nieruchomości skarżących. Kolegium wskazało w tym zakresie na treść art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: p.g.k.), zwróciło też uwagę na wynikającą z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.) moc dokumentu urzędowego. Zdaniem organu, podstawą wymiaru podatku od nieruchomości nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków. Dane zapisane w ewidencji gruntów i budynków – bez przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego – są w zasadzie niewzruszalne i stanowią podstawę nie tylko podatkowej ewidencji nieruchomości, ale także treści działu pierwszego ksiąg wieczystych. Pomimo autonomii prawa podatkowego i istnienia w jego obrębie otwartego systemu dowodowego, nie jest możliwe w każdym przypadku przeprowadzenie przez organ podatkowy przeciwdowodu w stosunku do zapisów ewidencji gruntów i budynków. Szczególna rola tej ewidencji w kontekście innych tego rodzaju dokumentów urzędowych w zasadzie wyklucza takie działanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w tym zakresie wskazało na możliwe wyjątki, np. związane z nieistnieniem obiektu albo prawem własności. Natomiast, zdaniem organu odwoławczego, nie można ustalić przedmiotu opodatkowania i wymiaru podatku, przyjmując kwalifikację budynku czy gruntów na podstawie zapisów księgi wieczystej, z pominięciem zapisów ewidencji gruntów. Organ odwoławczy zaznaczył też, że podatnicy nie występowali do właściwego organu o zmianę zapisów ewidencji gruntów. Wobec braku decyzji o zmianie przeznaczenia, budynek gospodarczy nie jest budynkiem mieszkalnym. Jest trwale związany z gruntem, a jego powierzchnię prawidłowo opodatkowano stawką dla budynków pozostałych. Zapis w księdze wieczystej o przynależności do budynku mieszkalnego także nie zmienia jego kwalifikacji, zaś studium zagospodarowania przestrzennego czy plan miejscowy nie mają znaczenia przy klasyfikowaniu i ustalaniu stawki podatku od nieruchomości. Sporny budynek gospodarczy jest położony na gruntach oznaczonych symbolem Bi, tj. inne tereny zabudowane i z tego tytułu brak jest spełnienia jednej z przesłanek do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości, nawet w sytuacji, kiedy ten budynek był wyłącznie wykorzystywany do działalności rolniczej strony skarżącej. Według organu, brak było podstaw do zawieszenia postępowania wymiarowego w sprawie podatku od nieruchomości do czasu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, o co wnosili skarżący. Podobnie organ uznał, że nie istniały podstawy do połączenia spraw dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2017-2021. Wyjaśnił, że w stosunku do roku podatkowego 2021 toczyło się zwykłe postępowanie podatkowe, natomiast za lata 2017-2020 postępowanie nadzwyczajne w ramach postępowania wznowieniowego. Zaznaczył też, że decyzje wydane w postępowaniu zwyczajnym, dotyczące lat 2017-2019 podlegały kontroli sądowej, a skargi zostały oddalone. B. S. i R. S. wnieśli skargę na powyższą decyzję. Wnieśli o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wskazując w tym zakresie na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 274 § 1 pkt 3 O.p. Nadto zarzucili naruszenie: - art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 O.p., z uwagi na brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie w zakresie faktycznego ustalenia sposobu wykorzystywania opodatkowanej nieruchomości (budynków i gruntów); - art. 190 w zw. z art. 122 O.p. przez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego, pominięcie wnioskowanych przez skarżących dowodów; - art. 121 O.p. przez nierówne traktowanie interesów podatników i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatników; - art. 210 § 1 pkt 6 O.p. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanych decyzji; - art. 192 w związku z art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. przez przyjęcie za udowodnione, że sporna działka nie stanowiła użytków rolnych; - art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez uznanie, że grunt będący w posiadaniu skarżących jest gruntem opodatkowanym podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe (inwestycyjne), a budynek gospodarczy jako budynki pozostałe; - art. 5 ust. 1 pkt 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że grunt będący w posiadaniu skarżących zaliczony został do gruntów pozostałych i uznanie, że jest gruntem inwestycyjnym; - art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez przyjęcie, że nieruchomość skarżących jest innym terenem zabudowanym (Bi) inwestycyjnym, a nie gruntem rolnym z zabudową jednorodzinną i brakiem podjęcia czynności w celu ustalenia faktycznego sposobu użytkowania opodatkowanej nieruchomości; - art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez ich niezastosowanie i naliczenie podatku od budynków pozostałych (budynek gospodarczy), zamiast stawkami od budynku mieszkalnego (przynależność budynku gospodarczego do budynku mieszkalnego); - art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W obszernych wywodach uzasadnienia skargi podatnicy zaznaczali m. in., że organy podatkowe zaniechały dokonania z urzędu zmiany oznaczenia w ewidencji gruntów działki jako gruntu rolnego, pominęły też ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym działka znajduje się na obszarze MN19 (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna). Zaznaczali, że zmiana zapisów ewidencji gruntów daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, nadto że nie wzięto pod uwagę, iż w sprawie chodzi o jedno gospodarstwo rolne. Pominięto zwolnienie, wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i nie wzięto pod uwagę, że grunt stanowi użytek rolny. Skarżący powoływali się na zapisy księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości sąsiedniej, nadto wywodzili, że poprawność zapisów ewidencji gruntów mogła być weryfikowana w postępowaniu podatkowym. Wyrazili pogląd, że organy jedynie powołują ich stanowisko, a nie odnoszą się merytorycznie co do istoty sprawy. Dla określenia wysokości zobowiązania skarżącego w podatku od nieruchomości, nie ma istotnego znaczenia kwestia ujawnienia w tej ewidencji budynku gospodarczego, skoro nie jest on odrębną od gruntu nieruchomością, a zatem nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Poparło stanowisko prezentowane w sprawie. W toku postępowania sądowego, w dniu [...] r. zmarł skarżący R. S.. Z tego względu, postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. zawieszono postępowanie w sprawie i podjęto je z udziałem następców prawnych zmarłego – M. S. i P. S.. Jakkolwiek M. S. i P. S. oświadczyli, że zrzekli się dziedziczenia, to jednak nie przedłożyli oni na tę okoliczność żadnego dowodu (umowa darowizny nie jest aktem, na podstawie którego dochodzi do zrzeczenia się dziedziczenia). Na rozprawie skarżąca złożyła plik dokumentów, w tym w szczególności odpis księgi wieczystej, z których zasadnicza część znajduje się już w aktach podatkowych niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i z tych względów podlega oddaleniu. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu i budynków należących do małżonków B. i R. S. za 2021 r. Zdaniem strony, organ z pominięciem zapisów ewidencji gruntów i budynków winien uznać, że grunt o powierzchni 610 m2 winien zostać opodatkowany podatkiem rolnym, zaś budynek gospodarczy o powierzchni 59 m2 winien zostać zwolniony z opodatkowania jako służący wyłącznie działalności rolniczej, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l. W ocenie organu natomiast, dla wymiaru podatków wiążące są zapisy aktualnej ewidencji gruntów i budynków, a z nich wynika, że działka gruntu jest zakwalifikowana jako inne tereny zabudowane Bi i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w stawce [...] zł. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o powierzchni 87 m2 (stawka [...] zł) i budynkiem gospodarczym o powierzchni 59 m2. Budynek gospodarczy nie zmienił przeznaczenia – pomimo stosownego wezwania skarżący nie złożyli decyzji organu budowlanego o zmianie przeznaczenia budynku gospodarczego. Dlatego w decyzji zastosowano opodatkowania budynku gospodarczego stawką dla budynków pozostałych – [...] zł. Podnieść należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2018, 1445, t.j. ze zm.), dalej: u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (który dotyczy opodatkowania posiadacza samoistnego). Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 6 (nie dotyczących badanej sprawy) – art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Wprowadzona w tym uregulowaniu instytucja solidarności zdefiniowana została w art. 366 § 1 k.c. W omawianym wypadku chodzi o solidarność dłużników podatkowych, w ramach której kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. W wyroku NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3193/12 uznano, że przyjęcie w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. zasady o solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomości z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości rodzi konieczność wydania decyzji wymiarowej w stosunku do każdego współwłaściciela i wskazania obowiązku podatkowego odnoszącego się do całego przedmiotu opodatkowania. Majątkowa wspólność ustawowa małżeńska jest rodzajem współwłasności, która w okresie trwania małżeństwa co do zasady obowiązuje pomiędzy małżonkami. Z tych względów do składników majątku wspólnego małżonków stosuje się powyższe zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zdaniem judykatury, powyższe dotyczy także małżonków pozostających w rozdzielności majątkowej. Tym samym nie są oni łącznie zobowiązani do zapłacenia podatku od nieruchomości stanowiących zarówno ich współwłasność, jak i odrębną własność każdego z nich. Każdy z małżonków powinien otrzymać odrębnie decyzję podatkową na nieruchomość wchodzącą w skład majątku małżeńskiego. W decyzji powinni być wykazani obydwoje małżonkowie jako podatnicy, a podatek w jednej kwocie (bez podziału na udziały). Podobnie sądy administracyjne uznały w sprawach o sygn.: II FSK 244/06, I SA/Ol 579/08, I SA/Ol 593/09, I SA/Sz 874/06, III SA/Po 318/10, I SA/Sz 213/13 (szerzej: P. [...], "Współwłaściciele jako podatnicy podatku od nieruchomości", System informacji prawnej LEX; L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2012 r., str. 240 - 241). Każdy ze współwłaścicieli ma prawo jako podatnik brać udział w postępowaniu i wykazywać organowi okoliczności istotne dla samej zasady opodatkowania oraz dla wysokości zobowiązania podatkowego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Po 971/18). Sąd, mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych, (np. wyroki w sprawach I SA/Lu 754/07, I SA/Kr 453/07, I SA/Bk 368/07, III SA/Po 617/12, I SA/Kr 1559/12, I SA/Lu 1237/13, I SA/Sz 531/13, I SA/Po 768/18) za utrwaloną uznaje relację między art. 3 ust. 4 u.p.o.l. i art. 92 § 1, art. 133 § 1 O.p., z której wynika powyżej przedstawiony wniosek. W niniejszej sprawie w toku postępowania sądowego jeden ze współpodatników solidarnych – R. S. zmarł. W jego miejsce wstąpili spadkobiercy ustawowi – synowie M. S. i P. S. (art. 97 § 1 i 4 O.p.), przejmując majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Jak już powiedziano, spadkobiercy nie wykazali, by odrzucili spadek (z aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] r., Rep. A Nr [...] wynika, że przyjęli spadek wprost) lub też zrzekli się dziedziczenia. Uczestnicy złożyli natomiast umowę darowizny z dnia [...] r. (Rep. A Nr [...]), z treści której wynika, że swoje udziały w spadku po ojcu, dotyczące nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w Ł. darowali matce – B. S.. Oznacza to, że od wskazanej daty B. S. jest wyłączną właścicielką tej nieruchomości. Nie oznacza to jedna, jak oczekuje skarżąca, że spadkobiercy ustawowi po R. S. zostają zwolnieni z odpowiedzialności za spadek, w tym za należny solidarnie od spadkodawcy podatek od nieruchomości. Stąd też M. S. i P. S. pozostają osobami zainteresowanymi w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie niespornym jest, że B. S. i R. S., do chwili śmierci R. S., byli małżeństwem, łączyła ich wspólność majątkowa. Byli oni także współwłaścicielami na zasadzie wspólności majątkowej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym drewnianym i budynkiem gospodarczym murowanym, stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,0610 ha, którą zakupili w dniu [...] grudnia 2016 r. od Gminy Ł.. Działka ta w dacie jej zakupu znajdowała się na terenach zabudowy jednorodzinnej z usługami. Według zapisów ewidencji gruntów i budynków obowiązującej w 2021 r. (okoliczność niesporna) grunt został oznaczony symbolem "Bi" (grunty pozostałe). Wprawdzie skarżący w styczniu 2021 r. złożyli nową informację o nieruchomościach, w której wykazali do opodatkowania grunty – 610 m2 jako zwolniony z opodatkowania, budynki mieszkalne – 87 m2 oraz inne budynki – 59 m2 jako zwolniony z opodatkowania, jednak według ustaleń organu podatkowego informacja ta nie odpowiada stanowi wynikającemu z ewidencji gruntów i budynków, w której działka została sklasyfikowana jako "Bi" i nie jest użytkiem rolnym, a zatem – zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. 2017, 1892 t.j. ze zm.) – nie podlega podatkowi rolnemu, ale podatkowi od nieruchomości. Należy podkreślić za organem podatkowym, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2021, 1990 t.j. ze zm., dalej: u.p.g.k.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k.). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.), gdyż ewidencja gruntów i budynków stanowi rejestr publiczny, a zatem jest dokumentem urzędowym. Do pierwszej grupy zaliczyć należy dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane, z uwagi na brak kompetencji w tym zakresie (por. wyrok NSA z 4 marca 2016r., sygn. akt II FSK 3935/13). W drugiej grupie znajdą się dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym skonkretyzowanym symbolem (uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), bądź dane dotyczące zlokalizowanych na działce budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (wyrok NSA z 5 czerwca 2014r., sygn. akt II FSK1647/12). Stąd też podatnicy nie mogą kwestionować w postępowaniu podatkowym zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie kwalifikacji gruntu i obiektów budowlanych na nim posadowionych, bowiem tym celom służy odrębny tryb postępowania przed starostą. Organ podatkowy ma natomiast obowiązek sprawdzenia aktualnych na datę ustalenia zobowiązania danych wynikających z ewidencji i ich respektowania w ramach wymiaru zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie pismem z dnia [...] maja 2021 r. skarżący wezwani zostali do przedłożenia decyzji organu budowlanego o zmianie przeznaczenia budynku gospodarczego, ale w odpowiedzi na nie (pismo z dnia [...] maja 2021 r.) wskazali, że budynek ten nie zmienił swojego przeznaczenia. Ich zdaniem, budynek ten przynależy do budynku mieszkalnego i powinien być ewentualnie opodatkowany jako mieszkalny lub też powinien zostać zwolniony z opodatkowania jako związany z posiadaniem przez B. S. gospodarstwa rolnego. Poza wszystkim podkreślenia w sprawie wymaga, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. podatnicy złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r., gdzie sami wskazali do opodatkowania jako "grunty pozostałe" działkę o powierzchni 0,0610 ha oraz budynek mieszkalny o powierzchni 87 m2 i budynek gospodarczy (pozostałe) o powierzchni 59 m2. W 2020 r. wskazali do opodatkowania wyłącznie budynek mieszkalny o powierzchni 146 m2, a w zakresie zwolnień podatkowych – działkę gruntu o powierzchni 610 m2. W 2021 r. ten sam budynek jako mieszkalny zgłoszono do opodatkowania już w powierzchni 87 m2. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. – osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, tj. zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Oznacza to, że podatników nie obciąża obowiązek corocznego składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, jeśli w stosunku do informacji pierwotnie udzielonej organowi, w kolejnych latach podatkowych nie zaistniały wskazane wyżej zmiany, mające wpływ na wysokość zobowiązania. W niniejszej sprawie, zdaniem organów podatkowych, wykazywane przez skarżących zmiany w przedmiotach opodatkowania w żadnym razie nie zostały wsparte wykazaniem przez nich, że w istocie doszło do zmian, które winny zostać ujawnione organom podatkowym. Dlatego organy podatkowe przyjęły zasadnie do opodatkowania przedmioty, ich kwalifikację i powierzchnię, wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Należy też wyjaśnić, że budynek gospodarczy, zaliczony w kartotece budynków do "pozostałych", nie może być utożsamiany z budynkiem mieszkalnym, bowiem niespornie nie wypełnia funkcji mieszkalnej. Akcentowana przez podatników funkcja służebna (przynależna) tego budynku wobec budynku mieszkalnego w żadnym razie nie powoduje, że winien on być traktowany jako mieszkalny. Nie jest on częścią budynku mieszkalnego, ale odrębnym obiektem budowlanym, sklasyfikowanym jako "budynki pozostałe". Służy celom gospodarczym, odmiennym zasadniczo od celów mieszkaniowych, nawet jeśli służy wygodzie i organizacji życia mieszkańców. Dlatego też zasadnie nie zastosowano wobec niego stawki podatkowej, jak dla budynków mieszkalnych. Budynek ten nie może również podlegać zwolnieniu z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l., bowiem nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego, jak stanowi o tym wskazany przepis. Stawki podatkowe ustalone zostały zgodnie z uchwałą Rady Gminy Ł. z dnia [...] r., Nr [...] Nie sposób przy tym uznać, że organy podatkowe nie dokonały w sprawie wnikliwych ustaleń i nie rozpoznały meritum sprawy. Należy wskazać, że organy reagowały na każdą okoliczność i dowód wskazywany przez podatników, realizowały przez to zarówno zasadę dążenia do prawdy materialnej, wyrażoną w art. 122 O.p. , jak i zasadę informowania (wyjaśniania) z art. 124 O.p. oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.). W tym względzie wskazać należy na wyeliminowaną z obrotu prawnego przez organ odwoławczy decyzję z dnia [...] r., w której organ I instancji odmówił zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2021 r. Organ odwoławczy zasadnie umorzył w decyzji z dnia [...] r. postępowanie w tej sprawie, zgodnie z art. 208 § 1 O.p. (co rozumieć należy jako umorzenie bezpodstawnie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania nadzwyczajnego z art. 254 § 1 O.p., nie zaś postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2021 r.). Dlatego całkowicie nieuprawnionym i zbędnym było wydanie przez organ I instancji w dniu [...]. postanowienia w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego, które – w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia decyzji wymiarowej i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia – było kontynuowane i zakończyło się ostatecznie kontrolowaną decyzją. Okoliczność ta, w stwierdzonych realiach sprawy, nie ma jednak w ocenie Sądu wpływu na legalność decyzji. Podstawą rozstrzygnięcia sprawy nie były natomiast przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem podstawą prowadzenia postępowania podatkowego jest ustawa Ordynacja podatkowa, a w wypadku podatku od nieruchomości – także cytowana powyżej ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Z tych względów skargę jako niezasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło